Embrasser l'Islam, cliquez ici
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 621

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا قَالَ الْقَارِئُ { غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ } فَقَالَ مَنْ خَلْفَهُ آمِينَ فَوَافَقَ قَوْلُهُ قَوْلَ أَهْلِ السَّمَاءِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

Bo me zabisaka beto nde [Qutaibah bin Sa’id] me zabisa beto [Ya’qub, disongidila Ibn Abdurrahman] katuka na [Suhail] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah ra] nde Ntumwa ya Nzambi tubaka nde, ‘Kana mutangi kutuba nde, ‘Addhu No bantu yina ya Dhaihamil Magh- nganzi ye ve nzila ya bantu yina ke vila-’ ebuna bantu yina na nima na yandi ke tuba nde, ‘Amen’ ebuna mambu na yandi ke wakana ti mambu ya bantu ya zulu, kieleka masumu na yandi ya ntama ta lolulama’.

Hadith

Imam Muslim : 622

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ يَقُولُا سَقَطَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ نَعُودُهُ فَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى بِنَا قَاعِدًا فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ قُعُودًا فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا أَجْمَعُونَ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ خَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ فَصَلَّى لَنَا قَاعِدًا ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَهُ حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صُرِعَ عَنْ فَرَسٍ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمَا وَزَادَ فَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكِبَ فَرَسًا فَصُرِعَ عَنْهُ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ وَفِيهِ إِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي أَنَسٌ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَقَطَ مِنْ فَرَسِهِ فَجُحِشَ شِقُّهُ الْأَيْمَنُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَلَيْسَ فِيهِ زِيَادَةُ يُونُسَ وَمَالِكٍ

Yandi me zabisa beto [Yahya bin Yahya], [Qutaibah bin Sa’id], [Abu Bakr bin Abi Syaibah], [Amru an-Naqid], [Zuhair bin Harb] mpi [Abu Kuraib] yonso ya bo me tubilaka katuka na [Sufyan] [Abu Bakr] tubaka, me zabisa beto [S tubaka nde, ‘Mono waka [Anas bin Malik] ke tuba nde, ‘Mbikudi sallallaahu ‘alaihi wasallam bwaka na mpunda na yandi mpi mpusu ya nitu na yandi ya diboko ya kitata katukaka, na nima beto telamaka sambu na kutala yandi, na nima ntangu ya kisambu kumaka. Yo yina, yandi vandaka kusamba na kutwadisa beto ntangu yandi vandaka, na nima beto vandaka kusamba na nima na yandi ntangu beto mpi vandaka. Ntangu kisambu manisaka, yandi tubaka nde, ‘bo ke kumisaka imam ntwadisi yina bo fwete landa. Kana yandi sala takbir na nima sala takbir, mpi kana yandi fukama na nima fukama, kana yandi tombula na nima tombula. Ntangu yandi ke tuba nde, ‘Samiallahu liman hamidahu -bika nde Allah kuwa bantu yina ke kumisaka yandi-’ ebuna nge ke tuba nde, ‘Rabbana wa laka al-Hamdu -Rabb na beto mpi Nge kele ti lukumu yonso-’, mpi ntangu yandi ke samba ya kuvanda ebuna beno yonso ke samba ya kuvanda.’ Yau me zabisama na beto [Qutaibah bin Sa’id] me zabisa beto [Laits] - na nzila ya nzila ya nkaka ya kutendula - mpi me zabisa beto [Muhammad bin Rumh] me zabisa beto [al-Laits] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [Anas bin Malik] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah vandaka mpusu na yandi ya zulu. off, i bosi wasamba yo kutufila muna sambu. tubila hadith mosi ya mutindu yina. Yau me zabisama na mono [Harmalah bin Yahya] me zabisa beto [Ibnu Wahb] me songa mono [Yunus] katuka na [Ibn Shihab] me songa mono [Anas bin Malik] nde Ntumwa ya Allah (ngemba ti balusakumunu ya Allah kuvanda na zulu na yandi) me bwa ntu na zulu ya bitambi katuka na mpusu ya mpunda na yandi na zulu ya peled ya zole. hadith, ye yandi yikaka nde, ‘Kana yandi ke samba ya kutelama pana samba ya kutelama’. Yau me zabisama na beto [Ibn Abi Umar] me zabisa beto [Ma’n bin Isa] katuka na [Malik bin Anas] katuka na [az-Zuhri] katuka na [Anas] nde Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka kutambula na mpunda, na nima yandi bwaka na mukongo na yandi, mpi mpusu ya nitu na yandi ya diboko ya kitata katukaka na zulu ya mpunda na yandi. Mpi na kati na yo, ‘Kana yandi ke samba ya kutelama, nge ke samba ya kutelama’. Yandi me zabisa beto [‘Abd bin Humaid] me zabisa beto [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ma’mar] ya [az-Zuhri] me zabisa mono [Anas] nde Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam bwaka na mpunda na yandi mpi mpusu ya nitu na ndambu na yandi ya kitata katukaka’. Na nima yandi nataka hadith, mpi na kati na yo kuvandaka ve ti kuyika ya Yunus ti Malik.

Hadith

Imam Muslim : 623

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ عَلَيْهِ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِهِ يَعُودُونَهُ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَالِسًا فَصَلُّوا بِصَلَاتِهِ قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ أَنْ اجْلِسُوا فَجَلَسُوا فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا رَفَعَ فَارْفَعُوا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ

Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abi Syaibah] me zabisa beto [‘Abdah bin Sulayman] katuka na [Hisham] katuka na [tata na yandi] katuka na [Aisha] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam bokutaka, na nima ntalu ya bantu ya banduku na yandi kwendaka kutala yandi sambu na kutala yandi ntangu Nzambi vandaka kupesa yandi lukumu, kuvanda, na nima bo vandaka kusamba na kulandaka kisambu na yandi ntangu bo vandaka kutelama, na nima yandi vandaka kusala bo kidimbu sambu bo vanda, yo yina bo vandaka. Ntangu kisambu manisaka, yandi balukaka mpi tubaka nde, ‘Imam me salama sambu na kutwadisa, kana yandi me fukama, nge ke fukama, kana yandi me tombula nge ke tombula, kana yandi ke samba ya kuvanda, nge ke samba ya me vanda. Yandi me zabisa beto [Abu ar-Rabi’ az-Zahrani] me zabisa beto [Hammad, disongidila Ibn Zaid] -- na nzila ya nzila ya nkaka ya kutendula mambu -- mpi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abi Syaibah] mpi [Abu Kuraib] bo zole tubaka, me zabisa beto [Ibn Numair ya lusansu] -- na nzila ya --Ibn] tubaka, me zabisa beto [Tata na mono] yonso ya bo me tubila katuka na [Hysam bin Urwah] ti isnad yai hadith mosi ya mutindu yina.

Hadith

Imam Muslim : 624

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّيْنَا وَرَاءَهُ وَهُوَ قَاعِدٌ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ تَكْبِيرَهُ فَالْتَفَتَ إِلَيْنَا فَرَآنَا قِيَامًا فَأَشَارَ إِلَيْنَا فَقَعَدْنَا فَصَلَّيْنَا بِصَلَاتِهِ قُعُودًا فَلَمَّا سَلَّمَ قَالَ إِنْ كِدْتُمْ آنِفًا لَتَفْعَلُونَ فِعْلَ فَارِسَ وَالرُّومِ يَقُومُونَ عَلَى مُلُوكِهِمْ وَهُمْ قُعُودٌ فَلَا تَفْعَلُوا ائْتَمُّوا بِأَئِمَّتِكُمْ إِنْ صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا وَإِنْ صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الرُّؤَاسِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ خَلْفَهُ فَإِذَا كَبَّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَبَّرَ أَبُو بَكْرٍ لِيُسْمِعَنَا ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ اللَّيْثِ

Yandi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa'id] me zabisa beto [Laits] -- na nzila ya mutindu ya nkaka ya kutendula -- mpi yandi me zabisa beto [Muhammad bin Rumh] me zabisa beto [al-Laits] katuka na [Abu az-Zubair] katuka na [Jabir] yandi tubaka nde, 'Ntumwa ya Nzambi sallallallahu alam. vandaka ya kuvanda, mpi Abu Bakr kuwaka takbir na yandi na muntu. Na nima, yandi balukilaka beto, yo yina yandi monaka beto ke samba ya kutelama. Na nima, yandi salaka kidimbu sambu beto vanda, na nima beto sambaka na kulandaka kisambu na yandi ntangu beto vandaka. Ntangu yandi pesaka mbote, yandi tubaka nde, ‘Beno me katuka pene-pene ya kusala mambu yina bantu ya Persia ti ya Roma salaka, bo telamaka na ntwala ya ntotila na bo, ntangu bo vandaka, yo yina beno sala yo ve. Sambila ti imam na nge. Kana yandi ke samba ya kutelama, ebuna nge ke samba ya kutelama, mpi kana yandi ke samba ya kuvanda, ebuna nge ke samba ya kuvanda." Me zabisa beto [Yahya bin Yahya] me zabisa beto [Humaid bin Abdurrahman ar-Ruasi] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu az-Zubair] katuka na [Jabir] na ntangu yandi tubaka nde: Abu Bakr vandaka na nima na yandi.

Hadith

Imam Muslim : 625

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ يَعْنِي الْحِزَامِيَّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَلَا تَخْتَلِفُوا عَلَيْهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا سَجَدَ فَاسْجُدُوا وَإِذَا صَلَّى جَالِسًا فَصَلُّوا جُلُوسًا أَجْمَعُونَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ

Yau me zabisama na beto [Qutaibah bin Sa’id] me zabisa beto [al-Mughirah i.e. al-Hizami] katuka na [Abu az-Zinad] katuka na [al-A’raj] katuka na [Abu Hurairah ra] nde Ntumwa sallallallahu’alaihiwasallam tubaka nde, ‘Imam salamaka sambu na kusala ve mbandu ya kukonda kuwakana ti yandi, yo yina. Kana yandi sala takbir, ebuna nge sala takbir, kana yandi tombula ntu ebuna nge tombula ntu na nge. Kana yandi tuba nde, ‘Samiallahu liman hamidahu’, pana tuba nde, ‘Allahuma Rabbana laka al-Hamdu’. Kana yandi fukama, nge mpi fukama. Kana yandi ke samba ya kuvanda, pana beno yonso ke samba ya kuvanda.’ Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Rafi’] me zabisa beto [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ma’mar] katuka na [Hammam bin Munabbih] katuka na [Abu Hurairah ra] katuka na profete sallallahu ‘alaihi wasallam ti mambu ya mutindu mosi.

Hadith

Imam Muslim : 626

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُعَلِّمُنَا يَقُولُ لَا تُبَادِرُوا الْإِمَامَ إِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا قَالَ { وَلَا الضَّالِّينَ } فَقُولُوا آمِينَ وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ إِلَّا قَوْلَهُ { وَلَا الضَّالِّينَ } فَقُولُوا آمِينَ وَزَادَ وَلَا تَرْفَعُوا قَبْلَهُ

Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] mpi [Ibn Khasyram] bo zole tubaka, me zabisa beto [Isa bin Yunus] me zabisa beto [al-A’masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah ra] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam longaka beto ve na imam a ntu, yandi tubaka,’ yandi tubaka nde. Kana yandi sala takbire, pana sala takbire, ntangu yandi ke tuba nde, ‘Waladhdhallin’. Yo yina tuba nde, ‘Amen’. Kana yandi me fukama, nge mpi me fukama. Kana yandi tuba nde, ‘Samiallahu liman hamidahu’, pana tuba nde, ‘Allahuma Rabbana laka al-Hamdu’. Yandi me zabisa beto [Qutaibah] me zabisa beto [Abdul Aziz, disongidila ad-Darawardi] katuka na [Suhail bin Abi Salih] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah ra] katuka na Ntumwa sallallaahu’alaihiwasallam ti hadith ya mutindu yina katula kaka bangogo, ‘Waladh sayAllimen’. Mpi yandi yikaka nde: “Beno tombula ve ba-ntu na beno na ntwala.”

Hadith

Imam Muslim : 627

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَعْلَى وَهُوَ ابْنُ عَطَاءٍ سَمِعَ أَبَا عَلْقَمَةَ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا الْإِمَامُ جُنَّةٌ فَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ فَإِذَا وَافَقَ قَوْلُ أَهْلِ الْأَرْضِ قَوْلَ أَهْلِ السَّمَاءِ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

Me zabisa beto [Muhammad bin Basysyar] me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] - na nzila ya banzila ya nkaka ya kutendula -, mpi me zabisa beto [Ubaidullah bin Mu’adz] mpi lafazh kele ya yandi, me zabisa beto [tata na mono] me katuka na [Syu’b] me zabisa beto. ‘Atha’] yandi kuwaka [Abu ‘Alqamah], yandi kuwaka [Abu Hurairah] kutuba nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde, ‘Imam kele kitaninu, kana yandi ke samba ntangu yandi me vanda, pana nge ke samba ntangu nge me vanda. Mpi ntangu yandi ke tuba nde, ‘Sami’allahu liman hamidahu’, na nima tuba nde, ‘Allahuma laka al-Hamdu’. Yo yina, kana bangogo ya bantu ya ntoto ke wakana ti bangogo ya bantu ya zulu, masumu na bo ya ntama ta lolulama kibeni.’

Hadith

Imam Muslim : 628

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ حَيْوَةَ أَنَّ أَبَا يُونُسَ مَوْلَى أَبِي هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِنَّمَا جُعِلَ الْإِمَامُ لِيُؤْتَمَّ بِهِ فَإِذَا كَبَّرَ فَكَبِّرُوا وَإِذَا رَكَعَ فَارْكَعُوا وَإِذَا قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ فَقُولُوا اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ وَإِذَا صَلَّى قَائِمًا فَصَلُّوا قِيَامًا وَإِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلَّوْا قُعُودًا أَجْمَعُونَ

Bo me zabisaka mono nde [Abu ath-Tahir] me zabisa beto [Ibnu Wahb] katuka na [Haiwah] nde [Abu Yunus maula Abu Hurairah ra] me songa yandi, yandi tubaka nde, mono waka [Abu Hurairah] Radhiyallahu’anhu ke tuba na Rasulullah ntangu yandi tubaka nde, ‘ nge sala takbir, ntangu yandi ke fukama, na nima nge ke fukama. Mpi ntangu yandi ke tuba nde, ‘Sami’allahu liman hamidahu’, na nima tuba nde, ‘Allahuma laka al-Hamdu’. Mpi kana yandi ke samba ya kutelama, beno ke samba ya kutelama, mpi kana beno ke samba ya kuvanda, beno yonso ke samba ya kuvanda."

Hadith

Imam Muslim : 629

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَبِي عَائِشَةَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ لَهَا أَلَا تُحَدِّثِينِي عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ بَلَى ثَقُلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ قُلْنَا لَا وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ضَعُوا لِي مَاءً فِي الْمِخْضَبِ فَفَعَلْنَا فَاغْتَسَلَ ثُمَّ ذَهَبَ لِيَنُوءَ فَأُغْمِيَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَفَاقَ فَقَالَ أَصَلَّى النَّاسُ فَقُلْنَا لَا وَهُمْ يَنْتَظِرُونَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَتْ وَالنَّاسُ عُكُوفٌ فِي الْمَسْجِدِ يَنْتَظِرُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِصَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ قَالَتْ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَأَتَاهُ الرَّسُولُ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْمُرُكَ أَنْ تُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَكَانَ رَجُلًا رَقِيقًا يَا عُمَرُ صَلِّ بِالنَّاسِ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ أَنْتَ أَحَقُّ بِذَلِكَ قَالَتْ فَصَلَّى بِهِمْ أَبُو بَكْرٍ تِلْكَ الْأَيَّامَ ثُمَّ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَدَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ أَحَدُهُمَا الْعَبَّاسُ لِصَلَاةِ الظُّهْرِ وَأَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ ذَهَبَ لِيَتَأَخَّرَ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا يَتَأَخَّرَ وَقَالَ لَهُمَا أَجْلِسَانِي إِلَى جَنْبِهِ فَأَجْلَسَاهُ إِلَى جَنْبِ أَبِي بَكْرٍ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي وَهُوَ قَائِمٌ بِصَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ وَالنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَاعِدٌ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَدَخَلْتُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لَهُ أَلَا أَعْرِضُ عَلَيْكَ مَا حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ عَنْ مَرَضِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ هَاتِ فَعَرَضْتُ حَدِيثَهَا عَلَيْهِ فَمَا أَنْكَرَ مِنْهُ شَيْئًا غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَسَمَّتْ لَكَ الرَّجُلَ الَّذِي كَانَ مَعَ الْعَبَّاسِ قُلْتُ لَا قَالَ هُوَ عَلِيٌّ

Yandi me zabisa beto [Ahmad bin Abdullah bin Yunus] me zabisa beto [Zaidah] me zabisa beto [Musa bin Abi Aisyah] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah] yandi tubaka nde, ‘Mono kwendaka kutala [Aisyah], na nima mono tubilaka yandi nde, ‘Keti nge ta zabisa mono mambu ya me tala maladi ya Rasulwalahullah? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Ee, mono ke zaba. Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam kuwaka kulemba - sambu yandi vandaka kubela - na nima yandi tubaka nde, 'Keti bantu kesambaka kisika mosi? ’ Beto vutulaka nde: ‘Ve, sambu bo ke vingila nge, O Ntumwa ya Allah’. Yandi tubaka nde, ‘Tula mono masa na dilonga’. Na nima beto salaka yo, na nima yandi bakaka masa ya kuyobila na nima yandi yantikaka kutelama, na nima yandi lembaka nitu na nima yandi vutukilaka mabanza, na nima yandi yulaka nde, ‘Keti bantu me sambaka kumosi? ’ Beto vutulaka nde: ‘Keti ntete ve, bo ke vingila nge, O Ntumwa ya Allah’. Yandi tubaka diaka nde, ‘Tula mono masa na kati ya dilonga’. Na nima beto salaka yo, na nima yandi bakaka masa, na nima yandi yantikaka kutelama, na nima yandi lembaka diaka nitu, na nima yandi telamaka na mabanza. I bosi, wavova vo, ‘Nga wantu basamba? ’ Beto vutulaka nde: ‘Keti ntete ve, bo ke vingila nge, O Ntumwa ya Allah’. Yandi tubaka diaka nde, ‘Tula mono masa na kati ya dilonga’. Na nima beto salaka yo, na nima yandi bakaka masa, na nima yandi yantikaka kutelama, na nima yandi lembaka diaka nitu, na nima yandi telamaka na mabanza.’ I bosi, wavova vo, ‘Nga wantu basamba? ’ Beto vutulaka nde: ‘Keti ntete ve, bo ke vingila nge, O Ntumwa ya Allah’. Yandi tubaka diaka nde, ‘Tula mono masa na kati ya dilonga’. Na nima beto salaka yo, na nima yandi bakaka masa, na nima yandi yantikaka kutelama, na nima yandi lembaka diaka nitu, na nima yandi telamaka na mabanza.’ Aisyah tubaka nde, ‘Bantu vukanaka sambu na kuvingila Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam na mosquée sambu na kisambu ya nsuka ya nkokila’. Aisyah tubaka diaka nde: ‘Na nima, Ntumwa ya Allah tindaka kinati-nsangu na Abu Bakr sambu na kutwadisa bantu na kisambu. Na nima muntu yina kwisaka na Abu Bakr mpi tubaka nde: ‘Ntumwa ya Allah me pesa nge ntuma ya kusamba na kutwadisaka bantu’. Yo yina Abu Bakr tubaka - ata yandi vandaka muntu ya kulemba - disongidila sensible -, ‘O Umar, samba sambu na kutwadisa bantu’. Aisyah tubaka diaka nde, ‘Umar mpi tubaka nde, ‘Nge kele ti nswa mingi na mambu yina’. Aisyah tubaka nde, Na nima Abu Bakr sambaka kutwadisa bo na kilumbu yina, na nima Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kuwaka susi na kati na yandi mosi, na nima yandi basikaka ti bantu zole na mukongo na yandi, mosi na kati na bo vandaka al-Abbas sambu na bisambu ya midi ntangu Abu Bakr vandaka kutwadisa bantu. Ntangu Abu Bakr monaka yandi, yandi katukaka mbala mosi. I bosi, Ntumwa wamvana sinsu kia lembi vutuka manima. Mpi Ntumwa ya Allah tubaka na bantu zole yina vandaka kupesa yandi maboko nde: ‘Beno vanda mono na lweka na yandi’. Na nima bo zole vandaka na lweka ya Abu Bakr, na ntangu yina Abu Bakr vandaka kusamba na ntumwa ntangu bantu vandaka kusamba na kisambu ya Abu Bakr, mpi ntumwa vandaka kusamba ntangu yandi vandaka. [Ubaidullah] tubaka nde, ‘Mono kutanaka ti [Abdullah bin Abbas], na nima mono tubilaka yandi nde, ‘Keti mono fwete tendudila nge hadith yina Aisyah songaka mono sambu na maladi ya Ntumwa’. Yo yina yandi tubaka nde: ‘Songa mono.’ Na nima, mono tendudilaka yandi hadith yina. Yo yina, yo ke monana nde yandi buyaka ve ata fioti hadith ya Aisyah. Yau kele kaka nde yandi yulaka nde, 'Keti Aisyah tubilaka zina ya muntu yina pesaka maboko na Ntumwa ti al-Abbas?' Mono vutulaka nde, ‘Ve’. Yandi tubaka nde, ‘Yandi kele Ali’.

Hadith

Imam Muslim : 630

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ أَوَّلُ مَا اشْتَكَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَيْتِ مَيْمُونَةَ فَاسْتَأْذَنَ أَزْوَاجَهُ أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِهَا وَأَذِنَّ لَهُ قَالَتْ فَخَرَجَ وَيَدٌ لَهُ عَلَى الْفَضْلِ بْنِ عَبَّاسٍ وَيَدٌ لَهُ عَلَى رَجُلٍ آخَرَ وَهُوَ يَخُطُّ بِرِجْلَيْهِ فِي الْأَرْضِ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَحَدَّثْتُ بِهِ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ أَتَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ الَّذِي لَمْ تُسَمِّ عَائِشَةُ هُوَ عَلِيٌّ

Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Rafi’] ti [‘Abd bin Humaid] mpi lafazh kele ya Ibn Rafi’, bo zole me tuba, me zabisa beto [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ma’mar] yandi me tuba, me tuba [az-Zuhri], mpi me songa yandi nde [Ubaidullah bi] yandi tubaka nde: ‘Ntangu ya ntete Rasulullah sallallaahu ‘alaihi Wasallam bokutaka sambu yandi vandaka kubela na nzo ya Maimunah, na nima yandi lombaka bankento na yandi nswa ya kubikala na nzo ya Aisyah sambu na kubela. Mpi bo pesaka yandi nswa’. Aisyah tubaka nde, ‘Na nima yandi basikaka, diboko mosi vandaka kusimbama na al-Fadhl bin Abbas, mpi diboko ya nkaka vandaka na zulu ya muntu ya nkaka, na ntangu yandi vandaka kukuka ve kutambula ti makulu yonso zole na ntoto’. Yo yina Ubaidullah tubaka nde, ‘Na nima mono songaka [Ibn Abbas], yo yina yandi yulaka nde, ‘Keti nge me zaba nani muntu yina Aisyah pesaka ve zina. Yandi kele Ali''.

Hadith

Imam Muslim : 631

حَدَّثَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاشْتَدَّ بِهِ وَجَعُهُ اسْتَأْذَنَ أَزْوَاجَهُ أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِي فَأَذِنَّ لَهُ فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ تَخُطُّ رِجْلَاهُ فِي الْأَرْضِ بَيْنَ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَبَيْنَ رَجُلٍ آخَرَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَأَخْبَرْتُ عَبْدَ اللَّهِ بِالَّذِي قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَالَ لِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ هَلْ تَدْرِي مَنْ الرَّجُلُ الْآخَرُ الَّذِي لَمْ تُسَمِّ عَائِشَةُ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ عَلِيٌّ

Yandi me songa mono [Abdul Malik bin Syu’aib bin al-Laits] me songa mono [tata na mono] katuka na [nkaka na mono ya bakala] yandi me tuba, me songa mono [Uqail bin Khalid] [Ibn Shihab] me tuba, me songa mono [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’hud the] nde, 'alaihi wasallam tubaka nde, 'Ntangu Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam kuwaka kilo, mpi mpasi vandaka ngolo, yo yina yandi lombaka bankento na yandi nswa ya kumona mpasi na maladi yina na nzo na mono. Na nima bo pesaka yandi nswa, na nima yandi basikaka na zulu ya fondasio mosi na kati ya bantu zole, makulu na yandi zole lendaka ve kutambula na ntoto, disongidila na kati ya Abbas bin Abdul Muthtalib ti muntu ya nkaka’. [Ubaidullah] tubaka nde, ‘Na nima mono songaka Abdullah hadith yina Aisyah tubaka, yo yina [Abdullah bin Abbas] tubilaka mono nde, ‘Keti nge me zaba nani vandaka muntu ya nkaka yina Aisyah pesaka ve zina’. Muntu ya ke tubila mambu tubaka nde, ‘Mono tubaka nde, ‘Ve, mono me zaba ve’. Ibn Abbas tubaka nde, ‘Yandi kele Ali’.

Hadith

Imam Muslim : 632

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ جَدِّي حَدَّثَنِي عُقَيْلُ بْنُ خَالِدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ لَقَدْ رَاجَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ وَمَا حَمَلَنِي عَلَى كَثْرَةِ مُرَاجَعَتِهِ إِلَّا أَنَّهُ لَمْ يَقَعْ فِي قَلْبِي أَنْ يُحِبَّ النَّاسُ بَعْدَهُ رَجُلًا قَامَ مَقَامَهُ أَبَدًا وَإِلَّا أَنِّي كُنْتُ أَرَى أَنَّهُ لَنْ يَقُومَ مَقَامَهُ أَحَدٌ إِلَّا تَشَاءَمَ النَّاسُ بِهِ فَأَرَدْتُ أَنْ يَعْدِلَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَبِي بَكْرٍ

Yandi me zabisa beto [Abdul Malik bin Syu’aib bin al-Laits] me zabisa mono [tata na mono] katuka na [nkaka na mono ya bakala], me songa mono [Uqail bin Khalid] yandi tubaka, tubaka [Ibn Shihab], me songa mono [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah binAfehut ya] 'alaihi wasallam tubaka nde, 'Ya kieleka mono me vutuka sambu na kutala Ntumwa ya Nzambi sallallaahu 'alaihi wasallam na ntangu yina.' Ka vena diambu ko di kunfilanga mu kwenda kingula Ntumwa a Allah nkumbu miayingi, kansi mu kuma kia sia vo ke di kwizanga ko muna ngindu zame vo wantu ba zola mfumu kuna nima lufwa lwandi olenda vingisa fulu kiandi yakwele mvu, ye avo ke diau ko, kadi ngina ye ngindu vo ka vena muntu ko o vingisa fulu kiandi kansi wantu be mona vo ba lemba muna yandi. Na yau, mono ke zola nde Ntumwa pesa kiti ya kimfumu na Abu Bakr.

Hadith

Imam Muslim : 633

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا وَقَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَأَخْبَرَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَمَّا دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتِي قَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ إِذَا قَرَأَ الْقُرْآنَ لَا يَمْلِكُ دَمْعَهُ فَلَوْ أَمَرْتَ غَيْرَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ وَاللَّهِ مَا بِي إِلَّا كَرَاهِيَةُ أَنْ يَتَشَاءَمَ النَّاسُ بِأَوَّلِ مَنْ يَقُومُ فِي مَقَامِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ فَرَاجَعْتُهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَقَالَ لِيُصَلِّ بِالنَّاسِ أَبُو بَكْرٍ فَإِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ

Me zabisa beto [Muhammad bin Rafi’] ti [‘Abd bin Humaid] mpi lafazh kele ya Ibn Rafi’, Abd tubaka, me zabisa beto na ntangu Ibn Rafi’ tubaka, me zabisa beto [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ma’mar], [az-Zuhld] me tuba [biHadulmlah] tii na]. [Aisyah] yandi tubaka nde: ‘Ntangu Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam kotaka na nzo na mono, na nima yandi tubaka nde, ‘Tubila Abu Bakr na kutwadisa bisambu sambu na bantu’’. Aisyah tubaka nde, 'Yo yina mono tubaka nde, 'O Ntumwa ya Allah, kieleka Abu Bakr vandaka muntu ya kulemba, ntangu yandi tangaka Koran yandi lendaka ve kukanga mansanga na yandi, kana nge pesa ntuma na muntu ya nkaka katula Abu Bakr -na nima yo ta vanda mbote-''. Yandi tubaka diaka nde, ‘Na zina ya Allah, mono ke kudiyangisa kaka nde bantu ta lemba na ntwadisi ya ntete yina bakaka kisika ya Rasulullah Shallallahu’alaihiwasallam’. Yandi tubaka diaka nde, ‘Na nima, mono vutukilaka yo mbala zole to tatu. Yo yina yandi tubaka nde, 'Bika bantu kusamba na nsi ya lutwadisu ya Abu Bakr, sambu beno kele banduku ya Yusuf - na kumonisaka kiteso mosi ve ti kima mosi ya kele na mabanza''.

Hadith

Imam Muslim : 634

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَمَّا ثَقُلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَاءَ بِلَالٌ يُؤْذِنُهُ بِالصَّلَاةِ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لَا يُسْمِعْ النَّاسَ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَقُلْتُ لِحَفْصَةَ قُولِي لَهُ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ أَسِيفٌ وَإِنَّهُ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لَا يُسْمِعْ النَّاسَ فَلَوْ أَمَرْتَ عُمَرَ فَقَالَتْ لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّكُنَّ لَأَنْتُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ قَالَتْ فَأَمَرُوا أَبَا بَكْرٍ يُصَلِّي بِالنَّاسِ قَالَتْ فَلَمَّا دَخَلَ فِي الصَّلَاةِ وَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَقَامَ يُهَادَى بَيْنَ رَجُلَيْنِ وَرِجْلَاهُ تَخُطَّانِ فِي الْأَرْضِ قَالَتْ فَلَمَّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ سَمِعَ أَبُو بَكْرٍ حِسَّهُ ذَهَبَ يَتَأَخَّرُ فَأَوْمَأَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُمْ مَكَانَكَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى جَلَسَ عَنْ يَسَارِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ جَالِسًا وَأَبُو بَكْرٍ قَائِمًا يَقْتَدِي أَبُو بَكْرٍ بِصَلَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَقْتَدِي النَّاسُ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا مِنْجَابُ بْنُ الْحَارِثِ التَّمِيمِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَفِي حَدِيثِهِمَا لَمَّا مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَضَهُ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ فَأُتِيَ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أُجْلِسَ إِلَى جَنْبِهِ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي بِالنَّاسِ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُهُمْ التَّكْبِيرَ وَفِي حَدِيثِ عِيسَى فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّي وَأَبُو بَكْرٍ إِلَى جَنْبِهِ وَأَبُو بَكْرٍ يُسْمِعُ النَّاسَ

Me zabisa beto [Abu Bakr bin Abi Syaibah] me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] ti [Waki’] - na nzila ya banzila ya nkaka ya kutendula - mpi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] mpi lafazh kele ya yandi, yandi tubaka, me zabisa beto [Abu Muawiyah] katuka na [al-A’ald] katuka na [al-A’ald]. [Aisyah] yandi tubaka nde, ‘Ntangu Ntumwa ya Allah Ntangu yandi waka kilo, Bilal kwisaka mpi lombaka yandi na kusamba, yo yina yandi tubaka nde: “Nge ke pesa ntuma na Abu Bakr na kusamba bonso ntwadisi sambu na bantu.” Yo yina Aisyah tubaka nde: ‘Na nima mono tubaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah, kieleka Abu Bakr vandaka muntu yina vandaka kudila nswalu, mpi kieleka ntangu yandi telamaka na kisika na nge, yandi zolaka ve kukuka kuzabisa yo na bantu. Kana nge pesaka ntuma na Umar. Aisyah tubaka na yandi, Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam tubaka nde, 'Nge kele nduku ya Yusuf - na kumonisa zhahir, kima ya ke swaswana ti kimuntu na yandi ya kati -. Pesa ntuma na Abu Bakr na kusamba na kutwadisa bantu’. Aisyah tubaka nde, ‘Nge ke pesa ntuma na Abu Bakr na kusamba na kutwadisa bantu’. Aisyah tubaka diaka nde, ‘Ntangu yandi kotaka na kisambu, Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam waka boma na kati na yandi, yo yina yandi telamaka ya kusimbama na kati ya bantu zole, na ntangu yina makulu na yandi zole lendaka ve kutambula na ntoto’. Yandi tubaka nde, ‘Ntangu yandi kotaka na mosquée, Abu Bakr waka bitambi na yandi, yo yina yandi yantikaka kuvutuka na nima, na nima Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam pesaka yandi kidimbu nde, ‘Telama kisika nge kele’. Na nima, Mfumu Nzambi kwisaka mpi vandaka na ndambu ya diboko ya kimama ya Abu Bakr. Aisyah tubaka nde: ‘Rasulullah saw. Abu Bakr landaka bisambu ya Ntumwa sallallaahu'alaihiwasallam, na ntangu yina bantu vandaka kulanda bisambu ya Abu Bakr. Yandi me zabisa beto [Ibnu bin al-Harits at-Tamimi] me zabisa beto [Ibnu Mushir] - na nzila ya nzila ya nkaka ya kutendula - Mpi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] me zabisa beto [Isa bin Yunus] bo zole me tubila katuka na [al-A’masy] ti isnad yai ya zole bonso Rahendi a, mpi isnad yai ya zole. shallallahu ‘alaihi wasallam wabaka kimbevo kiafila mu fwa muna kati’. Mpe na Ibn Mushir, bo nataka Ntumwa sambu na kuvanda na lweka na yandi, ‘Ntumwa vandaka kutwadisa bantu na ntangu Abu Bakr vandaka kuwidikila bo takbir’. Mpe na hadith ya Isa, ‘Na nima Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka sambu na kusamba, na ntangu yina Abu Bakr vandaka kukwenda na lweka na yandi, na ntangu yina Abu Bakr vandaka kubula takbir na bantu’.

Hadith

Imam Muslim : 635

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَا بَكْرٍ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فِي مَرَضِهِ فَكَانَ يُصَلِّي بِهِمْ قَالَ عُرْوَةُ فَوَجَدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ نَفْسِهِ خِفَّةً فَخَرَجَ وَإِذَا أَبُو بَكْرٍ يَؤُمُّ النَّاسَ فَلَمَّا رَآهُ أَبُو بَكْرٍ اسْتَأْخَرَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ كَمَا أَنْتَ فَجَلَسَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِذَاءَ أَبِي بَكْرٍ إِلَى جَنْبِهِ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ يُصَلِّي بِصَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ بِصَلَاةِ أَبِي بَكْرٍ

Me zabisa beto [Abu Bakr bin Abi Syaibah] ti [Abu Kuraib] bo zole tubaka, me zabisa beto [Ibn Numair] katuka na [Hsyam] - na nzila ya nzila ya nkaka ya kutendula - mpi me zabisa beto [Ibnu Numair] ntangu bo kele pene-pene, yandi tubaka, me zabisa beto [tata na yandi me katuka na] yandi katuka na [Hisham] yandi me zabisa beto]. [Aisyah ra] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam pesaka ntuma na Abu Bakr na kusamba sambu na bantu ntangu bo ke bela, na nima yandi sambaka sambu na bo. Urwah tubaka nde: ‘Na nima, Rasulullah kuwaka susi sambu na yandi mosi, na nima yandi basikaka, yo monanaka nde Abu Bakr vandaka kutwadisa bantu, ntangu Abu Bakr monaka yandi, yandi vutukaka nima, na nima Rasulullah pesaka yandi kidimbu nde nge kele kisika yina, ‘Staullah Rasullam vwandaka na lweka ya Abu Bakr na nivo mosi. Abu Bakr vandaka kusamba na nima ya kisambu ya Rasulullah, kansi bantu vandaka kusamba na nima ya kisambu ya Abu Bakr.

Hadith

Imam Muslim : 636

حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَحَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنِي وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ و حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ كَانَ يُصَلِّي لَهُمْ فِي وَجَعِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ الِاثْنَيْنِ وَهُمْ صُفُوفٌ فِي الصَّلَاةِ كَشَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتْرَ الْحُجْرَةِ فَنَظَرَ إِلَيْنَا وَهُوَ قَائِمٌ كَأَنَّ وَجْهَهُ وَرَقَةُ مُصْحَفٍ ثُمَّ تَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضَاحِكًا قَالَ فَبُهِتْنَا وَنَحْنُ فِي الصَّلَاةِ مِنْ فَرَحٍ بِخُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَكَصَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى عَقِبَيْهِ لِيَصِلَ الصَّفَّ وَظَنَّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَارِجٌ لِلصَّلَاةِ فَأَشَارَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ أَنْ أَتِمُّوا صَلَاتَكُمْ قَالَ ثُمَّ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَرْخَى السِّتْرَ قَالَ فَتُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ يَوْمِهِ ذَلِكَ و حَدَّثَنِيهِ عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ قَالَ آخِرُ نَظْرَةٍ نَظَرْتُهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَشَفَ السِّتَارَةَ يَوْمَ الِاثْنَيْنِ بِهَذِهِ الْقِصَّةِ وَحَدِيثُ صَالِحٍ أَتَمُّ وَأَشْبَعُ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ الِاثْنَيْنِ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمَا

Me zabisa mono [Amru an-Naqid] ti [Hasan al-Hulwani] ti [‘Abd bin Humaid] ‘Abd tubaka, me zabisa mono, na ntangu bantu zole ya nkaka tubaka, me zabisa beto [Ya’qub], mpi yandi kele Ibn Ibrahim bin Sa’ad mpi me zabisa mono [tata na mono] katuka na [Mono tubaka nde yandi me zabisa]. bin Malik] nde Abu Bakr ke twadisa kisambu Ntangu bo vandaka kubela, Rasulullah nataka yandi na lufwa, tii na Kintete, ntangu bo vandaka kusala ndonga sambu na kusamba, Rasulullah kangulaka rido ya suku, na nima yandi talaka beto ntangu luse na yandi ya mubrishahite vandaka ya kutelama, bonso nde,- Rasulullah 'alaihi wasallam sekaka mpi sekaka'. Muntu yina ke telaka mambu tubaka nde: ‘Yo yina beto vandaka kuyituka na kizungu-zungu, mpi beto vandaka na kisambu sambu beto vandaka na kiese na kubasika ya Rasulullah sallallaahu’alaihiwasallam, mpi Abu Bakr vutukaka nima sambu na kukuma na bandonga, mpi yandi vandaka kuyindula nde Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam basikaka sambu na kusamba. Na nima, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam salaka bo kidimbu ti diboko na yandi sambu na kumanisa kisambu na bo. Muntu yina ke telaka mambu tubaka nde: ‘Na nima, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam kotaka, na nima yandi kulumusaka rido’. Muntu yina ke telaka mambu tubaka nde: ‘Na nima, Rasulullah fwaka na kilumbu yina’. Mpi na nima ya kuzabisa mono yo [Amru an-Naqid] ti [Zuhair bin Harb] bo zole tubaka nde, na nima ya kuzabisa beto yo [Sufyan bin Uyainah] katuka na [az-Zuhri] katuka na [Anas] yandi tubaka nde, ‘Kilumbu ya nsuka ya mono monaka Rasulullah na kilumbu yai ya lumingu vandaka ntangu yandi vandaka ti yandi. Na hadith ya Salih kele ya kuluta kukuka mpi ya kuluta mvimba. Mpi yo me zabisama na mono [Muhammad bin Rafi’] ti [‘Abd bin Humaid] yonso ya bo me tubila katuka na [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ma’mar] katuka na [az-Zuhri] yandi tubaka, me zabisa mono [Anas bin Malik] yandi tubaka nde, ‘Ntangu na kilumbu ya zole’ ti mambu ya mutindu ya hadith ya zole.

Hadith

Imam Muslim : 637

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَمْ يَخْرُجْ إِلَيْنَا نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثًا فَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَذَهَبَ أَبُو بَكْرٍ يَتَقَدَّمُ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحِجَابِ فَرَفَعَهُ فَلَمَّا وَضَحَ لَنَا وَجْهُ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا نَظَرْنَا مَنْظَرًا قَطُّ كَانَ أَعْجَبَ إِلَيْنَا مِنْ وَجْهِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ وَضَحَ لَنَا قَالَ فَأَوْمَأَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْ يَتَقَدَّمَ وَأَرْخَى نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحِجَابَ فَلَمْ نَقْدِرْ عَلَيْهِ حَتَّى مَاتَ

Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Harun bin Abdullah] bo zole tubaka, me zabisa beto [Abdushshamad] yandi tubaka nde, ‘Mono waka [tata na mono] ke tuba disolo, yandi tubaka, me zabisa beto [Abdul Aziz] katuka na [Anas] yandi tubaka nde, ‘Mbikudi ya Allah kubasika sambu na da subhanad the ve. kisambu ya bo salaka, na nima Abu Bakr yantikaka kukwenda na ntwala. Yo yina, Ntumwa (saw) tubaka na nima ya hijab, na nima yandi tombulaka yo. Ntangu luse ya Ntumwa vandaka pwelele sambu na beto, beto monaka ve ata kima mosi ya kuyituka sambu na beto kuluta luse ya Ntumwa ntangu yo vandaka kumonana na beto’. Muntu ya ke tubilaka mambu tubaka nde: ‘Na nima, Ntumwa sallallahu ‘alaihi wasallam pesaka kidimbu ti diboko na yandi na Abu Bakr sambu yandi kwisa na ntwala, ebuna Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam kangaka rido, mpi beto lendaka ve kumona yandi diaka tii kuna yandi ta fwa’.

Hadith

Imam Muslim : 638

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ مَرِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاشْتَدَّ مَرَضُهُ فَقَالَ مُرُوا أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجُلٌ رَقِيقٌ مَتَى يَقُمْ مَقَامَكَ لَا يَسْتَطِعْ أَنْ يُصَلِّيَ بِالنَّاسِ فَقَالَ مُرِي أَبَا بَكْرٍ فَلْيُصَلِّ بِالنَّاسِ فَإِنَّكُنَّ صَوَاحِبُ يُوسُفَ قَالَ فَصَلَّى بِهِمْ أَبُو بَكْرٍ حَيَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abi Syaibah] me zabisa beto [Husain bin Ali] katuka na [Zaidah] katuka na [Abdul Malik bin Umair] katuka na [Abu Burdah] katuka na [Abu Musa] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam vandaka kubela, na nima maladi na yandi vandaka kutwadisa yo yina yandi tubaka nde AYourys ntuma ya ngolo, bantu’. Na yau, Aisyah tubaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah, na kieleka Abu Bakr kele muntu ya kulemba - ya sensible -, ntangu yandi ta baka kisika na nge, yandi ta kuka kibeni ve kusamba sambu na kutwadisa bantu’. Na yau yandi tubaka nde, 'Nge ke pesa ntuma na Abu Bakr na kusamba sambu na kutwadisa bantu, nge kele kaka bonso nkento ya Yusuf - disongidila kana nge kele ti mpusa ya kimfumu to mpusa, yo kele mpasi na kukanga yo nzila -''. Muntu ya ke tubaka mambu yina tubaka nde: ‘Na nima Abu Bakr sambaka, yandi nataka bo na luzingu ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihiwasallam’.

Hadith

Imam Muslim : 639

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَهَبَ إِلَى بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ لِيُصْلِحَ بَيْنَهُمْ فَحَانَتْ الصَّلَاةُ فَجَاءَ الْمُؤَذِّنُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ أَتُصَلِّي بِالنَّاسِ فَأُقِيمُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَصَلَّى أَبُو بَكْرٍ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالنَّاسُ فِي الصَّلَاةِ فَتَخَلَّصَ حَتَّى وَقَفَ فِي الصَّفِّ فَصَفَّقَ النَّاسُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لَا يَلْتَفِتُ فِي الصَّلَاةِ فَلَمَّا أَكْثَرَ النَّاسُ التَّصْفِيقَ الْتَفَتَ فَرَأَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشَارَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ امْكُثْ مَكَانَكَ فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ عَلَى مَا أَمَرَهُ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ ذَلِكَ ثُمَّ اسْتَأْخَرَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى اسْتَوَى فِي الصَّفِّ وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ أَنْ تَثْبُتَ إِذْ أَمَرْتُكَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا كَانَ لِابْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَيْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لِي رَأَيْتُكُمْ أَكْثَرْتُمْ التَّصْفِيقَ مَنْ نَابَهُ شَيْءٌ فِي صَلَاتِهِ فَلْيُسَبِّحْ فَإِنَّهُ إِذَا سَبَّحَ الْتُفِتَ إِلَيْهِ وَإِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ وَقَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ وَفِي حَدِيثِهِمَا فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَيْهِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَرَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ قَالَ ذَهَبَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصْلِحُ بَيْنَ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ بِمِثْلِ حَدِيثِهِمْ وَزَادَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَقَ الصُّفُوفَ حَتَّى قَامَ عِنْدَ الصَّفِّ الْمُقَدَّمِ وَفِيهِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ رَجَعَ الْقَهْقَرَى

Yandi songaka mono [Yahya bin Yahya] yandi tubaka nde, mono tangaka na ntwala ya [Malik] katuka na [Abu Hazim] katuka na [Sahl bin Sa’d as-Sa’idi] nde Ntumwa ya Nzambi saw. ‘Keti nge ta samba kutwadisa bantu, sambu mono tuba iqamat? ’ Yandi vutulaka nde, ‘Ee’. Yandi tubaka nde: ‘Na nima Abu Bakr sambaka, na nima Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam kwisaka, ntangu bantu vandaka kusamba, na nima yandi niata tii kuna yandi telamaka na ndonga, na nima bantu bulaka maboko. Mpi Abu Bakr balukaka ve na kisambu. Kansi, ntangu bantu vandaka kulanda na kubula yandi maboko, yandi vandaka kubalula ntu, na nima yandi monaka Rasulullah sallallaahu’alaihiwasallam, na nima Rasulullah pesaka yandi kidimbu ya kubikala pima mpi ya kubikala kisika nge kele’. Na nima Abu Bakr tombulaka maboko yonso zole, na nima yandi sikisaka Allah na kuwakana ti mambu yina Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam songaka yandi na kusala sambu na diambu yai. Na nima Abu Bakr vutukaka nima tii kuna yandi kumaka ya kusungama na ndonga, ebuna Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam kwendaka na ntwala mpi sambaka. Na nima - ntangu yandi manisaka - yandi balukaka ye tubaka nde: 'O Abu Bakr, inki me kanga nge nzila ya kubikala kisika nge vandaka ntangu mono pesaka nge ntuma ? ’ Abu Bakr wavutula vo: ‘Ke diafwana ko kwa Ibn Abi Quhafah mu samba vana ntadisi a Rasulullah’. Yo yina, Ntumwa ya Allah (saw) tubaka nde, ‘Sambu na nki mono ke mona beno ke bula maboko mingi, konso muntu yina ke yibuka kima mosi na kisambu na yandi, bika yandi sala tasbih, sambu konso muntu yina ke sala tasbih, yandi ta talama kibeni, kansi kubula maboko kele sambu na bankento’. Yandi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] me zabisa beto [Abdul Aziz, disongidila Ibn Abi Hazim], mpi [Qutaibah] me tuba, me zabisa beto [Ya’qub, disongidila Ibn Abdurrahman al-Qari] yonso zole me tubilama katuka na [Abu Hazim] katuka na [Sahl bin hadi the ya zole na]. hadith yo ke monana, ‘Na nima Abu Bakr tombulaka maboko na yandi, na nima yandi sikisaka Allah, mpi yandi vutukaka kitambi na nima na yandi tii kuna yandi ta telama na ndonga ya -makmum-’. Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Abdullah bin Bazi’] me zabisa beto [Abdul ‘A’la] me zabisa beto [Ubaidullah] katuka na [Abu Hazim] katuka na [Sahl bin Sa’d as-Sa’idi] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa sallallallaahu ‘alaihi wasallam kwendaka kuwakanisa na kati ya Babaya na bo’. Mpi yandi yikaka nde, ‘Na nima Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kwisaka, na nima yandi kabulaka - yandi bukaka - bandonga tii kuna yandi telamaka na lweka ya ndonga ya ntete’. Mpi na kati na yo kele ti bansangu ya ke tuba nde Abu Bakr me katuka diaka na kisalu.

Hadith

Imam Muslim : 640

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ زِيَادٍ أَنَّ عُرْوَةَ بْنَ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَبُوكَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَتَبَرَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِبَلَ الْغَائِطِ فَحَمَلْتُ مَعَهُ إِدَاوَةً قَبْلَ صَلَاةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيَّ أَخَذْتُ أُهَرِيقُ عَلَى يَدَيْهِ مِنْ الْإِدَاوَةِ وَغَسَلَ يَدَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثُمَّ ذَهَبَ يُخْرِجُ جُبَّتَهُ عَنْ ذِرَاعَيْهِ فَضَاقَ كُمَّا جُبَّتِهِ فَأَدْخَلَ يَدَيْهِ فِي الْجُبَّةِ حَتَّى أَخْرَجَ ذِرَاعَيْهِ مِنْ أَسْفَلِ الْجُبَّةِ وَغَسَلَ ذِرَاعَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثُمَّ تَوَضَّأَ عَلَى خُفَّيْهِ ثُمَّ أَقْبَلَ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَأَقْبَلْتُ مَعَهُ حَتَّى نَجِدُ النَّاسَ قَدْ قَدَّمُوا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ فَصَلَّى لَهُمْ فَأَدْرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِحْدَى الرَّكْعَتَيْنِ فَصَلَّى مَعَ النَّاسِ الرَّكْعَةَ الْآخِرَةَ فَلَمَّا سَلَّمَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُتِمُّ صَلَاتَهُ فَأَفْزَعَ ذَلِكَ الْمُسْلِمِينَ فَأَكْثَرُوا التَّسْبِيحَ فَلَمَّا قَضَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاتَهُ أَقْبَلَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ قَالَ أَحْسَنْتُمْ أَوْ قَالَ قَدْ أَصَبْتُمْ يَغْبِطُهُمْ أَنْ صَلَّوْا الصَّلَاةَ لِوَقْتِهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَالْحُلْوَانِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ حَمْزَةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ نَحْوَ حَدِيثِ عَبَّادٍ قَالَ الْمُغِيرَةُ فَأَرَدْتُ تَأْخِيرَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعْهُ

Yandi me zabisa mono [Muhammad bin Rafi’] ti [Hasan bin Ali al-Hulwani] yonso ya bo me tubila katuka na [Abdurrazzaq] [Ibnu Rafi’] me tuba, me zabisa beto [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ibnu Ziraij] me zabisa mono [Ibn Shihab] katuka na hadith ya [Mughiya al-'Abn Shihab]. bin Shu’bah] me zabisa yandi nde [al-Mughirah bin Shu’bah] me songa yandi nde ‘Nde yandi nwanaka ti Ntumwa ya Nzambi saw na mvita ya Tabuk’. Al-Mughirah tubaka nde: ‘Na nima Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam kwendaka kuyobila na WC, na nima mono natilaka yandi masa na ntwala ya kisambu ya suka. Ntangu Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam vutukaka na mono, mono yantikaka kulosila yandi masa na maboko na yandi katuka na kitunga, na nima yandi yobisaka maboko na yandi mbala tatu, na nima yandi yobisaka luse na yandi, na nima yandi yantikaka kukatula maboko na yandi na lele na yandi, na nima maboko ya lele na yandi vandaka fioti the robed the robed na yandi, yo yina yandi tulaka maboko na yandi un robetil na yandi na nganda na ar washeok na yandi. tii na bibongo, na nima yandi salaka ablution na ba khuf na yandi zole na nima yandi vutukaka na ntwala’. Al-Mughirah tubaka nde: ‘Na nima mono kwendaka ti yandi tii kuna mono monaka muntu yina pesaka ntuma nde Abdurrahman bin Auf kukwisa na ntwala, na nima yandi twadisaka bo. Na nima Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam me mona mosi na kati ya ba rak'ah zole, na nima yandi me samba ti bantu na ba rak'ah ya nsuka. Ntangu Abdurrahman bin Auf tubaka mbote na yandi, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam telamaka sambu na kumanisa kisambu na yandi, na nima mambu yai bendaka dikebi ya bamizilma, yo yina bo yikaka bima na bo ya kisambu. Ntangu Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam manisaka kisambu na yandi, yandi talaka bo mpi tubaka nde, ‘Beno me sala mambu ya mbote’ to yandi tubaka nde, ‘Beno me sala kieleka, yo me sala nde bo vanda ti kikesa ya kusamba na ntangu ya mbote’. Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Rafi’] ti [al-Hulwani] yandi tubaka, yandi me zabisa beto [Abdurrazzaq] katuka na [Ibn Juraij] mpi me zabisa mono [Ibn Shihab] katuka na [Ismail bin Muhammad bin Sa’id] katuka na [Hamzah bin al-Mughidirah] ya Abbad. [Al-Mughirah] tubaka nde, ‘Na nima mono vandaka ti lukanu ya kumanisa Abdurrahman, yo yina Ntumwa saw.