Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
O n’à dito [o Dawud bin Rusyaid] o n’à dito [o Al-Walid] -saieiva à dî Ibn Muslim- da [Ibn Jabir] o l’à dito, o n’à dito [Umair bin Hani’] o l’à dito, o n’à dito [Gunadah bin Abu Umayyah] o n’à dito [Ubadah bin ‘o l’à dito o l’ea]. dixeiva: ‘Chi dixe doî Kalimah Shahada, saieiva à dî: no gh’é nisciun dê -ch’o l’à o drito d’ëse venerou- feua che Allah solo, no gh’é compagno pe Lê, e che o Muhammad, o seu servitô e Messaggê, o testimonia che o Profeta Isa o l’é o servitô de Allah, o figgio da seu Paròlla servitô de Allahsa in sce-o I Allahsa o anima de Lê, o çê o l’é veo e l’inferno o l’é veo ascì, donde Allah o l’intrâ inte quelli che veuan into Çê pe uña de eutto pòrte do Çê ch’o veu’. E ne l’é stæto dito che [Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraqi] o n’à dito [Mubasysyir bin Ismail] da [al-Auza’i] da [Umair bin Hani’] inte sto sanad con l’exempio, solo ch’o l’à mensunou, ‘Allah o l’é introu segondo e seu açioin’ o l’é introu da-a voentæ sensa mensonâ.
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
O n’à dito [Qutaibah bin Sa’id] o n’à dito [Laits] da [Ibn Ajlan] da [Muhammad bin Yahya bin Habban] da [Ibn Muhairiz] da [Ash-Shunabihi] da [Ubadah bin Ash-Shamit] ch’o l’à dito, ‘Quande o l’aiva vixitou. Coscì o l’à dito: «Tegnî, perché piangi? Pe Allah, se mòrro comme martî, aloa testimonio pe ti, e se m’é dæto l’interçescion aloa interçeddo pe ti, e se son bon, aloa fornisco di benefiçi pe ti». Dapeu o l’à dito: «Pe Allah, no gh’é un hadith ch’o l’ò sentio da-o Messaggê de Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam pe ti donde ghe segge a bontæ ma ti ô diò de seguo, feua che pe un hadith, e ti o diò ancheu. E l'ò misso pe in davei inte mi mæximo. Ho sentio o Messaggê de Allah (paxe e benediçioin de Allah in sce de lê) dî: ‘Chi testimonia che no gh’é nisciun dê – degno de ëse venerou – feua che Allah, e che o Mahomed o l’é o messaggê de Allah, Allah o ghe proibià de seguo l’inferno’.
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
O n’à dito [Haddab bin Khalid al-Azdi] o n’à dito [Hammam] o n’à dito [Qatadah] o n’à dito [O Anas bin Malik] da [Mu’adz bin Jabal] o l’à dito, ‘Unna vòtta che son stæto accompagnou da-o Profeta sallallaahu ‘alaihi wasallam in sce un viægio tra lê e no gh’ea. O l'à ciammou: «O Mu'adz bin Jabal!» Son anæto avanti à responde: «Compeisco o teu ciammo, o Messaggê de Allah». Continuemmo o nòstro viægio. Dapeu o l’à ciammou torna: «O Mu’adz bin Jabal!» Mi ò respòsto: «Compio o to ciammo, o Messaggê de Allah». Continuemmo o nòstro viægio e dapeu o l’à ciammou torna: «O Mu’adz bin Jabal!» Mi ò respòsto torna: «Ò açettou o to ciammo, o Messaggê de Allah». O l’à dito: «Conosci i òbrighi di umoen verso Allah?» Mi ò respòsto: «Allah e o seu Messaggê san megio». O l’à dito: «Quello o l’é adorâlo e no assoçiâ di compagni con Lê». Continuemmo o nòstro viægio pe quarche tempo quande o l'à ciammou torna: «O Mu'adz bin Jabal!» Mi ò respòsto: «Compio o to ciammo, o Messaggê de Allah». O Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam o l'à dito: 'Saiæ quæ son i òbrighi de Allah verso i umoen quande fan e cöse che ò dito primma?' Mi ò respòsto: «Allah e o seu Messaggê san megio». Pe finî o l’à dito: ‘Allah o no î tortuerà’.
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
Ne l'é stæto dito che [Abu Bakr bin Abu Syaibah] o n'à dito [Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] da [Abu Ishaq] da [Amru bin Maimun] da [Mu'adz bin Jabal] ch'o l'à dito, 'Son stæto à cavallo co-o Messaggê de Allah in sce un aseno ciammou Ufair'. O l’à dito dapeu: «O Mu’adz, ti sa quæ o l’é o drito de Allah verso un servitô e quæ o l’é o drito de un servitô verso Allah». O Mu'adz o l'à dito: «Ò donca respòsto: «Allah e o seu Messaggê san megio». O l’à dito: «De fæto, o drito de Allah in scî servitoî o l’é che ti adori Allah e no ô schivi con ninte, e o drito do servitô in sce Allah o l’é che no dovieiva ëse tormentou da chi se segge ch’o no ô schivi con ninte». O Mu'adz o l'à dito: «Ò dito aloa: «O Messaggê de Allah, no peuo pregâ sto fæto a-e gente? ’ O l’à respòsto: ‘No ghe dixe coscì che se ghe basan’.
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
O n’à dito [o Muhammad bin al-Mutsanna] e [o Ibn Bashyar], [o Ibn al-Mutsanna] o l’à dito, o n’à dito [o Muhammad bin Ja’far] o n’à dito [o Syu’bah] da [Abu Hushain] e [o l’Asy’ath bin Sulaim] che tutti doî an sentio biMuswalld [al- Jabal] o l’à dito: «O Rasulullah o l’à dito: «O Mu’adz, ti sa che driti Allah o l’à in scî servitoî?» O Mu'adz o l'à respòsto: «Allah e o seu Messaggê san megio». O l’à dito: «Saieiva à dî che Allah o l’é venerou sensa assoçiâ ninte con Lê». O l’à dito dapeu torna: «Alloa che drito an i umoen in sce Allah se fan quello?» O Mu'adz o l'à respòsto: «Allah e o seu Messaggê san megio». O l'à dito dapeu: «Allah o no ô tortuerà». O n’à dito [o Qasim bin Zakariya] o n’à dito [o Husain] da [Zaidah] da [Abu Husain] da [o Aswad bin Hilal] o l’à dito; Ho sentio [Mua’dz] dî: «O Messaggê de Allah o m’à ciammou, donca gh’ò responduo». O l'à domandou: «Quæ drito o l'à Allah in scî umoen... comme o dixe o seu hadith».
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
O n’à dito [Zuhair bin Harb] o n’à dito [Umar bin Yunus al-Hanafi] o n’à dito [Ikrimah bin Ammar] o n’à dito, o n’à dito [Abu Kathir] o n’à dito, o n’à dito [Abu Hurairah] o n’à dito, ‘Inte unna battaggia unna vòtta s’emmo missi in gio a-o Messaggê de Allah con noi Umar. Dapeu o l’é anæto d’in gio à niatri e o l’ea mai tanto tardi à tornâ che s’emmo preoccupæ ch’o fïse stæto piggiou da-o nemigo ò ch’o l’avesse patio un desastro. Ean tutti ben ben preoccupæ, e a persoña ch'a l'ea ciù preoccupâ pe-a seu condiçion a l'ea mi. Coscì me son levou e son anæto feua à çercâ o Rasulullah fin à quande son arrivou à un giardin ch'o l'appartegniva a-i Ansar da-o Bani Najjar. Ghe son anæto in gio inta speransa de trovâ unn'intrâ, ma no l'ò capio. E s'é descoverto che gh'ea un sciumme ch'o sciortiva da-o de feua do giardin ch'o l'intrava da un canto do giardin. Coscì ò çercou d'intrâ comme un furetto o çerca d'intrâ pe un pertuso streito. E ò attrovou anche o Profeta. O l’à gridou: «Abu Uraira! ' Ò respòsto: 'Sì, o Messaggê de Allah'. Cossa gh'é?', o l'à domandou. Mi gh’ò respòsto: «Ben, o Messaggê, ti l’ea con niatri, dapeu tutt’assemme ti n’æ lasciou e no t’æ tornou pe tanto tempo che s’emmo ben ben preoccupæ pe-a vòstra seguessa, sorvetutto mi, o Messaggê». Coscì ò çercou d’intrâ inte sto giardin da unna buxa ben ben streita comme un furetto, e loiatri – i atri amixi – ean derê à mi. Mentre o diva o m’à dæto e seu doe sandale: ‘O Abu Hurairah, piggiâ ste doe sandale mæ, e chi ti incontri derê à sto giardin o testimonià che no gh’é nisciun dê – ch’o l’à o drito d’ëse venerou – feua che Allah e o l’à ciantou sta creddensa into seu cheu, donca dâghe a boña nova do çê’. E pe caxo a primma persoña ch'a m'à conosciuo a l'é stæta o Umar, donca o l'à domandou: «Cöse gh'é de quelle doe sandale, o Abu Hurairah? ' Ò respòsto, 'Ste chì son e doe sandale do Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam, o m'à dito de piggiâle e de trasmette a boña nòva do çê a-a persoña ch'a m'à conosciuo pe-a primma vòtta tanto ch'o testimoniava che no gh'é nisciun dê - degno de ëse venerou - feua che Allah, e o gh'à creduo co-o seu cheu'. Coscì Omar o m’à piggiou co-a man pròpio into mezo do mæ peto – plesso solare – fin à quande son cheito zu, dapeu o l’à dito: «Torna, o Abu Hurairah! ' Coscì son tornou da-o Messaggê de Allah co-a faccia ch'a trattegniva e larme, e s'é descoverto che anche Umar o m'ea apreuvo à anâ apreuvo. Subito o Profeta o l’à domandou: «Cöse gh’é de mâ con ti, Abu Hurairah? ’ Ò respòsto: ‘Ò conosciuo o Umar, dapeu gh’ò dito quello che m’aveivi ordenou de fâ ma tutt’assemme o m’à dæto un colpo fòrte pròpio into plesso solare fin à quande son cheito sciätou, dòppo quello o l’à dito: ‘Torna! ’ Coscì l’Apòstolo o l’à dito: ‘O Umar, perché t’æ fæto quello? ’ O Umar o l’à respòsto: ‘O Messaggê de Allah, l’é veo che ti l’æ mandou Abu Hurairah co-e to doe sandale e gh’æ dito de dâ a boña novitæ do paradiso a-a primma persoña ch’o l’à incontrou tanto ch’o testimoniava che no gh’é nisciun dê – degno de ëse venerou – feua che Allah con unna ferma fede into seu cheu? ' O l'à respòsto: 'Sì, l'é coscì'. O Umar o l'à dito: «L'é megio no fâ quello, o Messaggê de Allah, perché de fæto son ben ben preoccupou che e gente dependan da lê, e che pòssan portâ avanti de boñe açioin». O Rasulullah o l'à dito -à-o Abu Hurairah-pent-: 'Che loiatri -no conoscendo sto hadith- ''.
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
O n’à dito [Ishaq bin Mansur] o n’à dito [o Mu’adz bin Hisham] o l’à dito, o n’à dito [o mæ poæ] da [Qatadah] o l’à dito, o n’à dito [o Anas bin Malik] che o Profeta de Allah -in sce un viægio-, tanto che o Mu’adz bin Jabal o l’ea à cavallo in sciô seu veicolo, — O Mu'adz! O Mu'adz o l'à respòsto: «Complisco o to ciammo, o Messaggê de Allah». O Rasulullah o l'à ciammou torna: «O Mu'adz!» Mi ò respòsto torna: «Complesco o to ciammo, o Messaggê de Allah». O Rasulullah o l'à ciammou: «O Mu'adz!» Mi ò respòsto torna: «Complesco o to ciammo, o Messaggê de Allah». O Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’à dito aloa: ‘Chi dixe i doî Kalimah do Credo, saieiva à dî: no gh’é nisciun dê – degno de ëse venerou – feua che Allah e che o Mahomed o l’é o seu servitô e messaggê, o saià de seguo a-o seguo da-o feugo de l’Inferno’. Allora o Mu'adz o l'à dito: «Peu dî sta cösa a-e gente pe fâ spantegâ sta boña nòva?» O Profeta o l'à dito: «Se -fan- quello, aloa se basan in sce de lê». Dapeu o Mu'adz o l'à spantegou a neuva avanti da seu mòrte, preoccupou ch'o l'avieiva patio a colpa – pe avei ascoso o hadith –'.
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
O n’à dito [o Syaiban bin Farrukh] o n’à dito [o Sulaiman] – saieiva à dî Ibn al-Mughirah – o l’à dito, o n’à dito [Thabit] da [Anas bin Malik] o l’à dito, o n’à dito [Mahmud bin ar-Rabi’] da [Itban bin Malik] à Medina o l’à dito, ‘I came. Dapeu gh'ò domandou de contâ un hadith». O l'à dito, 'I mæ euggi ean corpii da unna meña de moutia ch'a l'à caxonou ben ben de cöse, ò mandou un messaggê a-o Messaggê de Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ch'o l'à dito che m'aspëtava pe in davei a seu vegnua à pregâ con mi à cà, donca ò fæto de lê un pòsto de preghea'. O Itban o l’à dito torna: «Allora o Rasulullah o l’é arrivou insemme a-i Compagni che voeiva vegnî, e o l’é anæto avanti à intrâ inta cà». O l'à pregou, tanto che i Compagni parlavan ancon tra de loiatri, donde quarchedun de loiatri o parlava de l'ipòcrisia do Malik bin Dukhsyum. I Compagni an dito ch'aivan domandou a-o Rasulullah de pregâ pe-o Malik bin Dukhsyum coscì che ghe capitasse un açidente. Voeiva ascì che ghe cazzesse o desastro. Dòppo a preghea, o l’à domandou: «No l’à dito i doî Credo Kalimah, saieiva à dî: no gh’é nisciun dê – degno de ëse venerou – feua che Allah e che son o messaggê de Allah?» I Compagni an respòsto: «O l’à dito solo co-a bocca ma no co-o cheu». O l’à dito: «No gh’é nisciun ch’o dixe che no gh’é un dê degno de ëse venerou, e che son o messaggê de Allah, e dapeu o va à l’inferno, ò o ô gusta». Anas o l'à dito: «Sto hadith o m'à fæto mäveggiâ». Coscì ò dito à mæ figgio: «Scrive quello hadith», e o l’à scrito». O n'à dito [Abu Bakr bin Nafi' al-Abdi] o n'à dito [Bahz] o n'à dito [Hammad] o n'à dito [Tsabit] da [Anas] o l'à dito, o n'à dito [Itban bin Malik] ch'o l'ea òrbo, donca o l'à mandou un messaggê a-o Rasulullah ch'o l'ea apreuvo à dî. che o peu ëse un pòsto de preghea pe mi». Coscì o Rasulullah o l'é vegnuo co-i seu compagni, dapeu o l'à mensunou e brutte qualitæ de un òmmo de loiatri ch'o se ciammava Malik bin ad-Dukhsyum... dapeu o l'à mensunou quarcösa comme o hadith do Sulaiman bin al-Mughirah.
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
O n’à dito [o Muhammad bin Yahya bin Abu Umar al-Makki] e [o Bisyr bin al-Hakam] tutti doî an dito, o n’à dito [o Abdul Aziz] -saieiva à dî o Ibn Mohammad ad-Darawardi- da [Yazid bin al-Had] da [O Muhammad bin Abrabhim da [] Muttalib] ch’o l’à sentio o Messaggê de Allah dî: ‘Unna persoña ch’a l’é contenta de Allah comme Rabb e de l’Islam comme religion e de Mahomed comme Messaggê, aloa a l’à aspëtou a gioia da fæ’.
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
O n’à dito [Ubaidullah bin Sa’id] e [Abd bin Humaid] tutti doî an dito, o n’à dito [o Abu Amir al-Aqadi] o n’à dito [o Sulaiman bin Bilal] da [Abdullah bin Dinar] da [Abu Salih] da [Abu Hurairah] da-o Profeta o l’à dito: à settantaneuve ramme, e a vergogna a l’é compreisa inta fæ’.
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
O n’à dito [Zuhair bin Harb] o n’à dito [Jarir] da [Suhail] da [Abdullah bin Dinar] da [Abu Salih] da [Abu Hurairah] o l’à dito: ‘O Rasulullah o l’à dito: ‘A fede a l’à settantatrei à sessantasessantaneuve, ò. A cösa ciù importante a l’é o dito, LAA ILAAHA ILLALLAHU -No gh’é un dê degno de venerâ feua che Allah-. E o lowdown o l'é apreuvo à levâ e distraçioin da-a stradda. E a vergogna a fa parte da fæ».
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
Noi gh’emmo dito [a-o [Abu Bakr bin Abu Syaibah] e [a-o [Amru an-Naqid]] e [a-o [Zuhair bin Harb]] che an dito, an dito [a-o Sufyan bin Uyainah] da-o [az-Zuhri] da-o [Salim] da-o [seu poæ], che o Profeta o l’à sentio un òmmo ch’o l’ea apreuvo à dî un fræ perché o l’ea apreuvo à dî un fræ: fede'. O n’à dito [o Abd bin Humaid] o n’à dito [o Abdurrazzaq] o n’à dito [o Ma’mar] da [az-Zuhri] con sto sanad ch’o diva, ‘O l’é passou da-a rente à un òmmo tra i Ansar ch’o conseggiava seu fræ’.
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
O n’à dito [o Mahomed bin al-Mutsanna] e [o Mahomed bin Bashyar] e o lafazh o l’appartëgne à Ibn al-Mutsanna, tutti doî an dito, o n’à dito [o Mahomed bin Ja’far] o n’à dito [o Syu’bah] da [Qatadah] o l’à dito, ‘ò sentio [o] Hushain] contan da-o Profeta, ch’o l’à dito: ‘A vergogna a no pòrta ninte d’atro che o ben’. O Busyair bin Ka'ab o l'à dito, 'L'é scrito co-a saviessa che da-a vergogna ne vëgne l'autoritæ e a calma'. Coscì [Imran] o l'à dito: «Ti diò -hadith- da-o Rasulullah, e ti -pe favô- dimme quello ch'o l'é inte vòstre pagine».
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
O n’à dito [o Yahya bin Habib al-Haritsi] o n’à dito [o Hammad bin Zaid] da [Ishaq] – saieiva à dî Ibn Suwaid – che [Abu Qatadah] o l’à narrao l’hadith, o l’à dito, ‘Eimo da-a parte de Imran bin Hushain inte un gruppo, e tra de nòsci o l’ea o Bus’air. quella vòtta, o ne l’à contou, o l’à dito: «O Rasulullah o l’à dito: «A vergogna a l’é tutta boña». O o l'à dito: «A vergogna a l'é tutta boña». Coscì o Busyair bin Ka'ab o l'à dito: «De fæto, inte çerti libbri ò saviessa attrovemmo che da-a vergogna ne vëgne a calma e l'autoritæ verso Allah, e da-a vergogna ne vëgne a debolessa». Coscì o Imran o l'é stæto in ia fin à quande i seu euggi ean rosci e o l'à dito: «Perché veddo che t'ò contou unn'istöia do Messaggê de Allah ma ti l'æ contra!» O Abu Qatadah o l'à dito: «Così o Imran o l'à repetio o hadith». O Abu Qatadah o l'à dito, 'E o Busyair o l'à repetio ascì, coscì che o Imran o l'ea in raggia'. O Abu Qatdah o l’à continuou: «Donca gh’emmo da dî delongo, perché ste poule ne vëgnan da niatri, ò Abu Nujaid». Va ben'. O n’à dito [Ishaq bin Ibrahim] o n’à dito [un-Nadlr] o n’à dito [Abu Na’amah al-Adawi] o l’à dito, ò sentio [Hujair bin ar-Rabi’ al-Adawi] dî da [Imran bin Hushain] da-o Profeta sallallahu de l’Alaihid Wasa’allam.
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
O n’à dito [Abu Bakr bin Abu Syaibah] e [Abu Kuraib] tutti doî an dito, an dito [Ibn Numair]. -inte unn'atra narraçion o l'é affermou- E o n'à dito [Qutaibah bin Sa'id] e [Ishaq bin Ibrahim] tutto da [Jarir]. -inte unn'atra narraçion o l'é affermou- E dòppo aveine dito che [Abu Kuraib] o n'aiva dito [Abu Usamah] tutto da [Hysyam bin Urwah] da [seu poæ] da [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] o l'à dito: «Ò dito: «O Messaggê de Allah, dimme inte l'Islam un dito che no in sce ti de Abu Usamah- a-o de là de ti'. Coscì o l’à respòsto: «Dighe: «Creddo inte Allah» e dapeu fâ l’istiqamah».
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
O n’à dito [o Qutaibah bin Sa’id] o n’à dito [o Laits]. -inte unn'atra narraçion o l'é affermou- E ne l'é stæto dito [o Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir] o n'à segnallou [i al-Laits] da [Yazid bin Abu Habib] da [Abu al-Khair] da [Abdullah bin Amru] che un òmmo o l'à domandou o Rasulullah o l'ea o l'Islamullah o l'é? O l’à respòsto: ‘Ti alimenti e ti saluti e gente che conosci e e gente che no conosci’.
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
O n’à dito [Abu ath-Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] o n’à dito [Ibn Wahab] da [Amru bin al-Harits] da [Yazid bin Abu Habib] da [Abu al-Khair] ch’o l’à sentio dî [Abdul bin] 'In veitæ, un òmmo o l'à domandou a-o Messaggê de Allah, 'Quæ mossulman o l'é o megio?' O l'à respòsto: «Saieiva à dî un mossulman che e atre persoñe se sentan a-o seguo da-o mâ da-a seu bocca e da-e seu moen».
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
O l'é stæto dito à niatri [Hasan al-Hulwani] e [Abd bin Humaid] tutti da [Abu Ashim], [Abd] o l'à dito, o l'é stæto segnallou à niatri [Abu Ashim] da [Ibn Juraij] ch'o l'à sentio [Abu az-Zubair] ch'o l'à dito: «Ò sentio [Jabir] o l'ea dî: Mossulman – un veo – o l'é quello che i atri mossulmen al seguo da-i -reiseghi- da seu bocca e de seu moen'.
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
E o n’à dito [Sa’id bin Yahya bin Sa’id al-Umawi] o l’à dito, o n’à dito [me poæ] o n’à dito [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] da [Abu Burdah] da [Abu Musa] o l’à dito, ò dito, ‘O Messaggê de Allah inte l’Islam, chi l’é o ciù importante?’. O l'à respòsto: «Quello che i mossulmen son a-o seguo da-i seu insulti verbali e da-o molesto de seu moen». E o m’à dito [Ibrahim bin Sa’id al-Juhairi] o m’à dito [Abu Usamah] o m’à dito, o m’à dito [Buraid bin Abdullah] con sto sanad, o m’à dito, ‘O Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam o l’é stæto domandou unna vòtta, ‘Chi l’é a persoña ciù importante tra i mossulmen? Dapeu o l'à mensunou un hadith comme questo».
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
O n’à dito [Ishaq bin Ibrahim] e [Mahommed bin Yahya bin Abu Umar] e [Mahommed bin Basyyar] tutti quelli da [ats-Tsaqafi] o l’à dito che [Ibn Abu Umar] o n’à dito [Abdul Wahhab] da [Ayyub] da [Abu Qilalah] wasallam, o l’à dito, ‘Tre cöse se son inte quarchedun alloa o gustià a doçessa fede; a persoña che Allah e o seu Messaggê aman ciù che chi se segge, a l’ammia quarchedun ch’o no l’ammia feua che pe-o ben de Allah, e a l’òdia tornâ a-a descredulitæ dòppo che Allah o l’à sarvou da quello tanto quante a l’òdia anâ à l’inferno».