Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
Yandi me zabisa beto [Dawud bin Rusyaid] me zabisa beto [al-Walid] -disongidila Ibn Muslim- katuka na [Ibn Jabir] yandi me tuba, me zabisa beto [Umair bin Hani’] yandi me tuba, me zabisa beto [Junadah bin Abu Umayyah] me zabisa beto [Ubadah bin ‘Ashhullalahal’ me tuba-Shahaul’a. tubaka nde: ‘Konso muntu yina ta tuba Kalimah Shahada zole, disongidila: kele ve ti nzambi -yina kele ti nswa ya kusambila- katula kaka Allah mpamba, kele ve ti nduku sambu na Yandi, mpi nde Muhammad, nsadi na yandi mpi Ntumwa na yandi, ke ta kimbangi nde Profete Isa kele nsadi ya Allah, mwana ya Ngogo na yandi ya nsadi na yandi Marysa the Allahd na zulu ya I . moyo na yandi, zulu kele kieleka mpi bilungi kele mpi kieleka, kisika Allah ta kota na bantu yina ta zola kukota na Zulu na nzila ya kielo mosi na kati ya bakielo nana ya Zulu yina yandi ta zola’. Mpi yo me zabisama na beto [Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraqi] me zabisa beto [Mubasysyir bin Ismail] katuka na [al-Auza’i] katuka na [Umair bin Hani’] na sanad yai ti mbandu, kaka yandi tubilaka, ‘Allah kotaka na kati na yo na kutadila bisalu na yandi’ ‘kotaka na luzolo na yandi’.
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
Yandi me zabisa beto nde [Qutaibah bin Sa’id] me zabisa beto [Laits] katuka na [Ibn Ajlan] katuka na [Muhammad bin Yahya bin Habban] katuka na [Ibn Muhairiz] katuka na [ash-Shunabihi] katuka na [Ubadah bin ash-Shamit] nde yandi tubaka nde, ‘Ntangu mono vandaka kudila mingi mono kwendaka kutala yandi. Yo yina yandi tubaka nde, ‘Vingila, sambu na nki nge ke dila? Na zina ya Allah, kana mono me fwa bonso martire, pana mono ke ta kimbangi sambu na nge, mpi kana bo me pesa mono kisambu pana mono ke samba sambu na nge, mpi kana mono lenda, pana mono ke pesa mambote sambu na nge’. Na nima yandi tubaka nde: ‘Na zina ya Allah, kele ve ti hadith mosi ya mono waka na Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam sambu na nge yina kele ti mambote kansi mono ta zabisa nge yo kibeni, katula kaka hadith mosi, mpi mono ta zabisa nge yo bubu yai. Mpi mono bakaka mpenza mambu yina na kati na mono mosi. Mono kuwaka Ntumwa ya Allah (saw) ke tuba nde: ‘Konso muntu yina ta ta kimbangi nde nzambi mosi ve kele - ya me fwana na kusambila - katula kaka Allah, mpi nde Muhammad kele ntumwa ya Allah, Allah ta buyisa yandi kibeni bilungi’.
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Yandi me zabisa beto [Haddab bin Khalid al-Azdi] me zabisa beto [Hammam] me zabisa beto [Qatadah] me zabisa beto [Anas bin Malik] katuka na [Mu’adz bin Jabal] yandi tubaka nde, ‘Kilumbu mosi mono vandaka ti profete sallallaahu ‘alaihi wasallam na nzietelo mosi ve, kuvandaka ve na kati ya nzietelo mosi. Yandi bingaka nde: ‘O Mu’adz bin Yabale!’ Mono landaka na kupesa mvutu nde, ‘Mono ke lungisa binga na nge, O Ntumwa ya Allah’. Twakwamanana nkangalu. Na nima yandi bingaka diaka nde: ‘O Mu’adz bin Yabale!’ Mono vutulaka nde, ‘Mono ke lungisa binga na nge, O Ntumwa ya Allah’. Beto landaka nzietelo na beto mpi na nima yandi bingaka diaka nde: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ Mono vutulaka diaka nde, ‘Mono me ndima binga na nge, O Ntumwa ya Allah’. Yandi tubaka nde: ‘Keti nge me zaba mikumba ya bantu na ntwala ya Allah?’. Mono vutulaka nde, ‘Allah ti Ntumwa na yandi me zaba mbote’. Yandi tubaka nde: ‘Yo kele kusambila Yandi mpi kuvukana ve ti Yandi’. Beto landaka kusala nzyetelo na beto sambu na mwa ntangu ntangu yandi bingaka dyaka nde: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ Mono vutulaka nde, ‘Mono ke lungisa binga na nge, O Ntumwa ya Allah’. Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam tubaka nde: 'Keti beno zaba inki kele mikumba ya Allah na bantu ntangu bo ke sala mambu ya mono me tuba ntete?' Mono vutulaka nde, ‘Allah ti Ntumwa na yandi me zaba mbote’. Na nsuka yandi tubaka nde: ‘Allah ta monisa bo mpasi ve’.
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
Yau me zabisama na beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] katuka na [Abu Ishaq] katuka na [Amru bin Maimun] katuka na [Mu’adz bin Jabal] yandi tubaka nde, ‘Mono vandaka kutambula ti Ntumwa ya Nzambi na mpunda mosi ya bo ke bingaka Ufair’. Yandi tubaka na nima nde: ‘O Mu’adz, keti nge zaba inki kele nswa ya Allah na nsadi mpi inki kele nswa ya nsadi na Allah’. Mu’adz wavova vo: ‘I bosi yavutula vo: ‘Allah ye Ntumwa andi bazeye mbote’. Yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, nswa ya Allah na zulu ya bansadi kele nde beno sambila Allah mpi beno tina yandi ve ata kima mosi, mpi nswa ya nsadi na zulu ya Allah kele nde beno fwete niokwama ve na muntu yina ta tina yandi ve ata kima mosi’. Mu'adz wavova vo: 'Yavova buna vo, O Ntumwa a Allah, nga kilendi samuna diambu diadi kwa wantu ko? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Kuzabisa bo ve sambu bo tula ntima na yo’.
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Ibn Bashyar], [Ibn al-Mutsanna] tubaka nde, yandi me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Abu Hushain] mpi [al-Asy’ath bin Sulaim] nde bo zole kuwaka biMuswallA’ katuka na [al- Jabal] yandi tubaka nde: ‘O Mu’adz, keti nge me zaba banswa yina Allah kele na yo na zulu ya bansadi?’ Mu’adz wa vutula vo: ‘Allah ye Ntumwa andi bazeye mbote’. Yandi tubaka nde: ‘Disongidila, bo kesambilaka Allah kukonda kuvukisa ata kima mosi ti Yandi.’ Na nima yandi tubaka dyaka nde: ‘Ebuna, inki nswa bantu kele na yo na zulu ya Allah kana bo sala mutindu yina?’ Mu’adz wa vutula vo: ‘Allah ye Ntumwa andi bazeye mbote’. Yandi tubaka na nima nde: ‘Allah ta monisa yandi mpasi ve’. Yandi me zabisa beto [al Qasim bin Zakariya] me zabisa beto [Husain] katuka na [Zaidah] katuka na [Abu Hushain] katuka na [al Aswad bin Hilal] yandi tubaka nde; Mu kuwaka [Mua’dz] ke tuba nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallahu ‘alaihi wasallam bingaka mono, yo yina mu pesaka yandi mvutu. Yandi yulaka nde: ‘Inki nswa Allah kele na yo na zulu ya bantu...mutindu hadith na bo ke tuba’.
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
Yandi me zabisa beto [Zuhair bin Harb] me zabisa beto [Omar bin Yunus al-Hanafi] me zabisa beto [Ikrimah bin Ammar] yandi me tuba, me zabisa beto [Abu Kathir] yandi me tuba, me zabisa beto [Abu Hurairah] yandi me tuba nde, ‘Na mvita mosi beto vandaka kilumbu mosi na nziunga ya Ntumwa ya Allah kuna mpi A Bakihilam sa. Umar. I bosi, wavaika muna zunga kieto yo vutuka mu ntangwa yavioka, twatokananga vo osinga kangama kwa mbeni yovo vonza kebwa. Beto yonso vandaka kudiyangisa mingi, mpi muntu yina vandaka kudiyangisa mingi sambu na maladi na yandi vandaka mono. Muna kuma kiaki, yatelama yo vaika mu vava Rasulullah saw. Mono tambulaka na nziunga na yo ti kivuvu ya kuzwa kisika ya kukotila, kansi mono monaka yo ve. Mpi yo monanaka nde kuvandaka ti nzadi mosi yina vandaka kubasika na nganda ya kilanga yina vandaka kukota na kinkonko mosi ya kilanga. Yo yina, mono mekaka kukota mutindu nsusu ke sosaka kukota na dibulu mosi ya fioti. Na mono mpi me mona Ntumwa saw. Yandi tubaka na ndinga ya ngolo nde: ‘Abu Huraira! ' Mono vutulaka nde, 'Ee, O Ntumwa ya Allah'. Nki diambu?’, yandi yulaka. Mono vutulaka nde: ‘Mbote, e Ntumwa, nge vandaka ti beto, na nima na kintulumukina nge bikaka beto mpi nge vutukaka ve ntangu mingi na mpila nde beto vandaka kudiyangisa mingi sambu na lutaninu na nge, mingi-mingi mono, e Ntumwa. Yo yina mono mekaka kukota na kilanga yai katuka na dibulu mosi ya fioti kibeni bonso nsusu, mpi bo - banduku ya nkaka - vandaka na nima na mono. Na ntangu yandi vandaka kutuba yandi pesaka mono basapatu na yandi zole: ‘O Abu Hurairah, baka basapatu na mono yai zole, mpi konso muntu ya nge ta kutana ti yandi na nima ya kilanga yai ta ta kimbangi nde nzambi mosi ve kele - yina kele ti nswa ya kusambila - katula kaka Allah mpi yandi me kuna lukwikilu yai na ntima na yandi, yo yina pesa yandi nsangu ya mbote ya zulu’. Mpi na mbala mosi muntu ya ntete ya kutanaka ti mono vandaka Umar, yo yina yandi yulaka nde, ‘Inki mambu ya mbi kele na basapatu yina zole, O Abu Hurairah? ’ Mono vutulaka nde, ‘Yai kele basapatu zole ya Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi songaka mono na kubaka yo mpi na kuzabisa nsangu ya mbote ya zulu na muntu yina kutanaka ti mono ntete ntangu yandi vandaka kuta kimbangi nde kele ve ti nzambi mosi - ya me fwana na kusambila - katula kaka Allah, mpi yandi kwikilaka yo na ntima na yandi yonso’. Yo yina Umar bulaka mono ti diboko na yandi kaka na kati-kati ya ntulu na mono - plexus solaire - tii kuna mono bwaka na ntoto, na nima yandi tubaka nde, ‘Vutuka, O Abu Hurairah! ’ Yo yina mono vutukaka na Ntumwa ya Allah ti luse na yandi ya kukanga mansanga, mpi yo monanaka nde Umar mpi vandaka kulanda mono. Na mbala mosi, Ntumwa yulaka nde: ‘Inki mambu me kumina nge, Abu Hurairah? ’ Mono vutulaka nde, ‘Mono me kutanaka ti Umar, na nima mono songaka yandi mambu yina nge songaka mono na kusala kansi na kintulumukina yandi bulaka mono ngolo kaka na plexus solaire tii kuna mono bwaka ya kulemba, na nima ya mambu yina yandi tubaka nde, ‘Vutuka! ’ Yo yina Ntumwa tubaka nde: ‘O Umar, sambu na nki nge salaka mambu yai? ’ Umar vutulaka nde: ‘O Ntumwa ya Allah, keti yo kele kieleka nde nge tindaka Abu Hurairah ti basapatu na nge zole mpi nge songaka yandi na kupesa nsangu ya mbote ya paladisu na muntu ya ntete ya yandi kutanaka ti yandi ntangu yandi vandaka kuta kimbangi nde kele ve ti nzambi mosi - ya me fwana na kusambila - katula kaka Allah ti lukwikilu ya ngolo na ntima na yandi? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Ee, yo kele mutindu yina’. Umar tubaka nde: ‘Yo kele mbote nde nge sala ve mutindu yina, O Ntumwa ya Allah, sambu na kieleka mono ke kudiyangisa mingi nde bantu ta tula ntima na yandi, mpi bika bo sala bisalu ya mbote’. Nzo-Nzambi tubaka -na Abu Hurairah-pent- nde: 'Bika bo -kukonda kuzaba hadith yai- ''.
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Mansur] me zabisa beto [Mu’adz bin Hisham] yandi me tuba, me zabisa beto [tata na mono] katuka na [Qatadah] yandi me tuba, me zabisa beto [Anas bin Malik] nde mbikudi ya Allah -na nzietelo mosi-, na ntangu Mu’adz bin Jabal vandaka kutambula na zulu ya kamio na yandi, ‘O Mu’adz!’. Mu’adz wa vutula vo: ‘I lungisa nkumbu aku, O Ntumwa a Allah’. Rasulullah bingaka diaka nde: ‘O Mu’adz!’. Mono vutulaka diaka nde, ‘Mono ke lungisa binga na nge, O Ntumwa ya Allah’. Rasulullah 'alaihi wasallam' bingaka: 'O Mu'adz!' Mono vutulaka diaka nde, ‘Mono ke lungisa binga na nge, O Ntumwa ya Allah’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka na nima nde: ‘Konso muntu yina ta tuba Kalimah zole ya Lukwikilu, disongidila: kele ve ti nzambi mosi - ya me fwana na kusambila - katula kaka Allah mpi nde Muhammad kele nsadi na yandi mpi kinati-nsangu na yandi, yandi ta vanda kibeni na lutaninu na tiya ya Bilungi’. I bosi Mu'adz wavova vo, nga ndenda zayisa diambu diadi kwa wantu kimana basamuna nsangu zazi zambote? Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam tubaka nde: 'Kana bo -sala- mutindu yina, pana bo ta tula ntima na yo'. Na nima Mu'adz panzaka nsangu yina na ntwala ya lufwa na yandi, yandi vandaka kudiyangisa nde yandi ta baka foti -sambu yandi bumbaka hadith-'.
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
Yandi me zabisa beto [Syaiban bin Farrukh] me zabisa beto [Sulaiman] - disongidila Ibn al-Mughirah - yandi me tuba, me zabisa beto [Thabit] katuka na [Anas bin Malik] yandi me tuba, me zabisa beto [Mahmud bin ar-Rabi’] katuka na [Itban bin Malik] yandi me kutana ti Medina, ‘Mono ca me. Na nima, mono lombaka yandi na kutela hadith mosi’. Yandi tubaka nde, ‘Meso na mono vandaka kusimbama na mutindu mosi ya maladi yina vandaka kusala mambu mingi, mono tindaka kinati-nsangu na Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yina tubaka nde mono vandaka kuvingila kibeni kukwisa na yandi sambu na kusamba ti mono na nzo, yo yina mono kumisaka yo kisika ya kisambu’. Itban wavova diaka vo: ‘I bosi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam walwaka kumosi ye akundi ana bazola kwiza, wakwamanana kota muna nzo. Yandi sambaka, ntangu ba Sahaba vandaka kaka kusolula na kati na bau, kisika bankaka na kati na bau vandaka kutubila luvunu ya Malik bin Dukhsyum. Ba sahaba tubaka nde bo lombaka na mfumu ya insi na kusamba sambu na Malik bin Dukhsyum sambu aksida kukumina yandi. Bazola mpe vo e vonza kiambwila. Na nima ya kisambu, yandi yulaka nde: ‘Keti yandi tubaka ve Lukwikilu zole ya Kalimah, disongidila: kele ve ti nzambi mosi - ya me fwana na kusambila - katula kaka Allah mpi nde mono kele kinati-nsangu ya Allah?’ Ba Sahaba vutulaka nde, ‘Yandi tubaka yo kaka na munoko kansi na ntima na yandi ve’. Yandi tubaka nde: ‘Kele ve ti muntu yina ke tuba nde nzambi mosi ve me fwana na kusambila, mpi nde mono kele ntumwa ya Allah, na nima yandi ke kwenda na bilungi, to ke meka yo’. Anas tubaka nde: ‘Hadith yai me yitukisa mono. Yo yina, mono tubilaka mwana na mono nde, ‘Sonika hadith yina,’ mpi yandi sonikaka yo.’ Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Nafi’ al-Abdi] me zabisa beto [Bahz] me zabisa beto [Hammad] me zabisa beto [Tsabit] katuka na [Anas] yandi tubaka, me zabisa beto [Itban bin Malik] nde yandi vandaka kifwa-meso, yo yina yandi tindaka kinati-nsangu na Rasulullah vandaka awa, vo ilenda kala fulu kia sambu kwa mono’. Na yau, Rasulullah kwisaka ti banduku na yandi, na nima yandi tubilaka bikalulu ya mbi ya muntu mosi na kati na bau yina bo vandaka kubinga Malik bin ad-Dukhsyum... na nima yandi tubilaka kima mosi bonso hadith ya Sulaiman bin al-Mughirah’.
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar al-Makki] mpi [Bisyr bin al-Hakam] bo zole tubaka, me zabisa beto [Abdul Aziz] -disongidila Ibn Muhammad ad-Darawardi- katuka na [Yazid bin al-Had] katuka na [Muhammad bin Abdul bi-'] Muttalib] vo wawá Ntumwa a Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam wavova vo: ‘O muntu oyangalelanga Allah nze Rabb ye Islam nze dibundu ye Muhammad nze Ntumwa, ozevo, ozeye kiese kia lukwikilu’.
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Yandi me zabisa beto [Ubaidullah bin Sa’id] mpi [Abd bin Humaid] bo zole tubaka, me zabisa beto [Abu Amir al-Aqadi] me zabisa beto [Sulaiman bin Bilal] katuka na [Abdullah bin Dinar] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah] katuka na [Abu Hurairah] tubaka nde: na balutangu ya makumi nsambwadi na uvwa, mpi nsoni ke kotaka na lukwikilu’.
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Yandi tubaka nde: ‘Lukwikilu kele ti makumi nsambwadi na tatu tii na makumi nsambwadi na sambanu na uvwa, to. Kima ya kuluta mfunu kele ngogo yai, LAA ILAAHA ILLALLAHU -Kele ve ti nzambi mosi ya me fwana na kusambila katula kaka Allah-. Mpi lowdown ke katula mambu yina ke katulaka dikebi na nzila. Mpi nsoni kele kitini ya lukwikilu’.
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
Beto me zabisa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ti [Amru an-Naqid] ti [Zuhair bin Harb] bo tubaka nde, bo me zabisa beto [Sufyan bin Uyainah] katuka na [az-Zuhri] katuka na [Salim] katuka na [tata na yandi], nde Ntumwa kuwaka muntu mosi yandi vandaka kulongisila mpangi na yandi sambu yandi vandaka kutuba nde: lukwikilu'. Yandi me zabisa beto [Abd bin Humaid] me zabisa beto [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ma’mar] katuka na [az-Zuhri] ti ngogo yai ya sanad nde, ‘Yandi lutaka na lweka ya muntu mosi na kati ya ba Ansar yina vandaka kulongisila mpangi na yandi’.
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi lafazh kele ya Ibn al-Mutsanna, bo zole tubaka nde, me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Qatadah] yandi tubaka nde, ‘Mono waka nde Sawar te [Abu] Hushain] zabisa katuka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, nde Yandi tubaka nde: ‘Nsoni ke nataka kima ve kansi mambote’. Busyair bin Ka’ab tubaka nde, ‘Bo me sonikaka na mayele nde na nsoni, kiyeka mpi pima ke katukaka’. Yo yina [Imran] tubaka nde, ‘Mono ta songa nge -hadith- ya me katuka na Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam, mpi nge -pardon- songa mono mambu yina kele na balutiti na nge’.
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
Me zabisa beto [Yahya bin Habib al-Haritsi] me zabisa beto [Hammad bin Zaid] katuka na [Ishaq] - disongidila Ibn Suwaid - nde [Abu Qatadah] telaka hadith, yandi tubaka nde, ‘Beto vandaka na ndambu ya Imran bin Hushain na kimvuka mosi, mpi na kati na beto vandaka na biI bin Hushain [ ntangu yina, yandi telaka beto yo, yandi tubaka nde: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Nsoni kele mbote yonso’. To yandi tubaka nde, ‘Nsoni kele mbote yonso’. Yo yina Busyair bin Ka’ab tubaka nde, ‘Ya kieleka, na mikanda ya nkaka to na mayele beto ke monaka nde na nsoni ke katukaka pima ti kiyeka na ntwala ya Allah, mpi na nsoni ke katukaka kulemba’. Yo yina Imran waka makasi tii kuna meso na yandi kumaka mbwaki mpi yandi tubaka nde: ‘Sambu na nki mono ke mona nde mono tubilaka nge disolo mosi ya me katuka na Ntumwa ya Allah kansi nge kele na kimbeni na yo!’ Abu Qatadah tubaka nde: ‘Yo yina Imran vutukilaka hadith’. Abu Qatadah tubaka nde, ‘Mpi Busyair mpi vutukilaka yo diaka, na mpila nde Imran waka makasi’. Abu Qatdah wakwamanana vo: ‘I kuma tukwamanana vova mu kuma kia diambu diadi, kadi e mvovo miami miatuka kwa yeto, e Abu Nujaid. Yo kele mbote'. Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] me zabisa beto [an-Nadlr] me zabisa beto [Abu Na’amah al-Adawi] yandi me tuba nde, mono me wa [Hujair bin ar-Rabi’ al-Adawi] ke tuba na [Imran bin Hushain] na profete sallallahu Zaahith wasallam.
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mpi [Abu Kuraib] bo zole tubaka nde, yandi me zabisa beto [Ibn Numair]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi yandi mesonga beto [Qutaibah bin Sa’id] ti [Ishaq bin Ibrahim] mambu yonso ya mekatuka na [Jarir]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi na nima ya kutubila beto [Abu Kuraib] vandaka mesonga beto [Abu Usamah] mambu yonso katuka na [Hysyam bin Urwah] katuka na [tata na yandi] katuka na [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] yandi tubaka nde, ‘Mono tubaka nde, ‘O Ntumwa ya Nzambi, zabisa mono na Islam na nima ya ngogo mosi ya mono ketubaka na nima ya nge - ya Abu Usamah- katula nge'. Yo yina yandi vutulaka nde: ‘Tuba nde, mono ke kwikilaka na Allah’ mpi na nima sala istiqamah’.
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Yandi me zabisa beto [Qutaiba bin Sa’id] me zabisa beto [Laits]. -na nsangu yankaka yau metubilama- Mpi yau mezabisama na beto [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir] mezabisa beto [al-Laits] katuka na [Yazid bin Abu Habib] katuka na [Abu al-Khair] katuka na [Abdullah bin Amru] nde muntu mosi kuyulaka Rasulullah 'Islam keti 'Islamulla 'sa'? Yandi vutulaka nde: ‘Nge ke disaka mpi ke pesaka mbote na bantu yina nge me zaba mpi na bantu yina nge me zaba ve’.
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Yandi me zabisa beto [Abu ath-Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] me zabisa beto [Ibn Wahab] katuka na [Amru bin al-Harits] katuka na [Yazid bin Abu Habib] katuka na [Abu al-Khair] nde yandi waka bo al bin Amrush ya [Abdullah], 'Ya kieleka, muntu mosi yulaka Ntumwa ya Nzambi, saw, 'Inki Muzuluma kele ya kuluta mbote?' Yandi vutulaka nde: ‘Disongidila, Muzuluma yina bantu ya nkaka ke monaka nde yandi kele na lutaninu na mambu ya mbi yina lenda katuka na munoko mpi na maboko na yandi’.
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Bo me zabisaka beto [Hasan al-Hulwani] ti [Abd bin Humaid] yonso katuka na [Abu Ashim], [Abd] tubaka nde, bo me zabisaka beto [Abu Ashim] katuka na [Ibn Juraij] nde yandi waka [Abu az-Zubair] yandi tubaka nde, ‘Mono waka [Jabir] vandaka kutuba nde: ‘Mono waka . Muzuluma -muntu ya kieleka- kele muntu yina bamizilma ya nkaka ke taninaka na -bigonsa- ya munoko na yandi ti ya maboko na yandi'.
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Mpi me zabisa beto [Sa’id bin Yahya bin Sa’id al-Umawi] yandi tubaka, me zabisa beto [tata na mono] me zabisa beto [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] katuka na [Abu Burdah] katuka na [Abu Musa] yandi tubaka, mono tubaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah na Islam, nani kele muntu ya kuluta mfunu?’. Yandi vutulaka nde: ‘Muntu yina bamizilma kele na lutaninu na mafinga na yandi ya bangogo mpi na kunyokula yandi na maboko’. Mpi yandi songaka mono [Ibrahim bin Sa’id al-Juhairi] songaka mono [Abu Usamah] yandi tubaka, yandi songaka mono [Buraid bin Abdullah] ti sanad yai, yandi tubaka nde, ‘Bo yulaka Rasulullah mbala mosi nde, ‘Nani kele muntu ya kuluta mfunu na kati ya Bamizilma? Na nima yandi tubilaka hadith mosi ya mutindu yai’.
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] ti [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar] ti [Muhammad bin Basysyar] bo yonso katuka na [ats-Tsaqafi] me tuba nde [Ibn Abu Umar] me zabisa beto [Abdul Wahhab] katuka na [Ayyub] katuka na [Abu Qilalah] wasallam, yandi tubaka nde, ‘Mambu tatu kana yo kele na muntu pana yandi ta meka sukadi lukwikilu; muntu yina Allah ti Ntumwa na yandi ke zolaka mingi kuluta bantu yonso, ke zolaka muntu yina yandi ke zolaka ve katula kaka sambu na Allah, mpi ke mengaka kuvutuka na kukonda lukwikilu na nima ya Allah kugulusa yandi na yo mutindu yandi ke mengaka kukwenda na bilungi’.