Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
Kixye qe naq [laj Dawud bin Rusyaid] kixye qe [laj al-Walid] -a’an laj Ibn Muslim- chalen chaq [laj Ibn Jabir] kixye, kixye qe [laj Umair bin Hani’] kixye, kixye qe [laj Junadah bin Abu Umayyah] kixye qe [laj Ubadah bin Abu Umaylah] kixye qe. kixye: ‘Ani naxye wiib’ li Kalimah Shahada, a’an a’in: maajun dios -li wan xk’ulub’ chi loq’oniik- ka’ajwi’ li Allah xjunes rib’, maak’a’ junaq rochb’een choq’ re, ut naq laj Muhammad, lix moos ut aj taqlanel, naxch’olob’ xyaalal naq li Profeet Isa a’an lix moos li Allah, li ralal lix moos li Allahsa ut li I Marysa li naxk’e li aamej re, li choxa yaal ut li xb’alb’a yaal ajwi’, b’ar wi’ li Allah taa’ok sa’eb’ li ani te’raj ok sa’ Choxa rik’in jun reheb’ li waqib’ chi okeb’aal re li Choxa li naraj a’an’. Ut ak yeeb’il qe [laj Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraqi] ak xye qe [laj Mubasysyir bin Ismail] chalen chaq [al-Auza’i] chalen chaq [Umair bin Hani’] sa’ li sanad a’in rik’in li eetalil, ka’ajwi’ a’an kixye, ‘Li Dios ki’ok chi sa’ jo’ chanru lix b’aanuhom’ chi ink’a’ kixye resil li rajom xch’ool.
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
Kixye qe naq [laj Qutaibah bin Sa’id] kixye qe [laits] rik’in [laj Ibn Ajlan] rik’in [laj Muhammad bin Yahya bin Habban] rik’in [laj Ibn Muhairiz] rik’in [laj Ash-Shunabihi] rik’in [laj Ubadah bin ash-Shamit] naq kixye, ‘Naq ki’ok chi yaab’ak jo’kan naq xinrula’ani. Joʼkan naq kixye we: ‹Kanabʼ, kʼaʼut yookat chi yaabʼak? Sa’ xk’ab’a’ li Allah, wi ninkam jo’ jun aj martir, toja’ naq ninch’olob’ xyaalal choq’ eere, ut wi nak’eeman we li tz’aamahom toja’ naq nintz’aama choq’ eere, ut wi ninru, toja’ naq nink’e li rusilal choq’ eere’. Toja’ naq kixye, “Sa’ xk’ab’a’ li Allah, maak’a’ junaq hadith li xwab’i rik’in lix taql li Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam choq’ aawe b’ar wi’ wan li chaab’ilal a’b’an laa’in tinwotz chi yaal aawe, ka’ajwi’ jun li hadith, ut tinye aawe anajwan. Ut tz’aqal xink’e a’an sa’ inch’ool. Kiwab’i lix taql li Allah (li tuqtuukilal ut li osob’tesink re li Allah chiwanq rik’in) chixyeeb’al: ‘Ani tixch’olob’ xyaalal naq maajun dios - k’ulub’ej re loq’onink - ka’ajwi’ li Allah, ut naq laj Muhammad a’an lix taql li Allah, li Allah tixram chi yaal li xb’alb’a choq’ re’.
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Li xHaddab bin Khalid al-Azdi] kixye qe naq [Hammam] kixye qe [Qatadah] kixye qe [Laj Anas bin Malik] chalen chaq [Mu’adz bin Jabal] kixye, “Jun sut xin’ochb’eeniik xb’aan li Profeet sa’ jun li b’eenik, kiwan sa’ xyanq li b’eenik re li q’ajkamunk. Kixb’oq: “At Mu’adz bin Jabal!”. Kinkana chixsumenkil, “Nintz’aqob’resi ru laa b’oqb’al, at aj taqlanel re li Allah”. Kiqakanab’ li qab’eenik. Toja’ naq kixb’oq wi’chik: “At Mu’adz bin Jabal!” Xinsume, “Nintz’aqob’resi ru laa b’oqb’al, at aj taqlanel re li Allah”. Kiqakanab’ li qab’eenik ut chirix a’an kixb’oq wi’chik: “At Mu’adz bin Jabal!” Xinsume wi’chik, “Xink’ulub’a laa b’oqb’al, at aj taqlanel re li Allah”. Kixye: “Ma nekenaw li teneb’anb’il sa’ xb’eeneb’ li winq chiru li Allah?” Xinsume, “Li Allah ut lix taql neke’xnaw chi us”. Kixye: ‘A’an xloq’oninkil ut ink’a’ xjunajinkil qib’ rik’in’. Kiqakanab’ li qab’eenik chiru jarub’aq hoonal naq kixb’oq wi’chik: “At Mu’adz bin Jabal!” Xinsume, “Nintz’aqob’resi ru laa b’oqb’al, at aj taqlanel re li Allah”. Li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam kixye: “Ma nekenaw k’a’ru li teneb’anb’il sa’ xb’een li Allah chiruheb’ li winq naq neke’xb’aanu li k’a’aq re ru xinye chaq junxil?” Xinsume, “Li Allah ut lix taql neke’xnaw chi us”. Sa’ xraqik kixye: ‘Li Allah ink’a’ tixrahob’tesiheb’’.
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
Kiyehe’ qe naq [laj Abu Bakr bin Abu Syaibah] kixye qe naq [laj Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] chalen chaq [laj Abu Ishaq] chalen chaq [laj Amru bin Maimun] chalen chaq [Mu’adz bin Jabal] kixye, ‘Yookin chaq chi b’eek rik’in lix taql li Dios sa’ xb’een jun li b’uur Ufair xk’ab’a’. Chirix chik a’an kixye: “At Mu’adz, ma nakanaw k’a’ru xk’ulub’ li Allah rik’in jun aj k’anjel ut k’a’ru xk’ulub’ jun aj k’anjel chiru li Allah”. Laj Mu’adz kixye, ‘Toja’ naq kinsume, ‘Li Allah ut lix taql neke’xnaw chi us’. Kixye: ‘Relik chi yaal, lix k’ulub’ li Allah sa’ xb’eeneb’ laj k’anjel a’an naq texloq’oni li Allah ut ink’a’ tex’elq chiru rik’in k’a’ruhaq, ut lix k’ulub’ li moos chiru li Allah a’an naq ink’a’ texrahob’tesiiq xb’aan anihaq li ink’a’ naxtz’eqtaana rik’in k’a’ruhaq’. Laj Mu’adz kixye, “Toja’ naq xinye, “At aj taqlanel re li Allah, ma ink’a’ naru tinpuktesi a’in chiruheb’ li tenamit? ’ Kixsume: ‘Maaye reheb’ re naq te’xk’ojob’ xch’ool rik’in’.
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Ak xye qe [laj Muhammad bin al-Mutsanna] ut [laj Ibn Bashyar], [laj Ibn al-Mutsanna] kixye, kixye qe [laj Muhammad bin Ja’far] kixye qe [laj Syu’bah] rik’in [laj Abu Hushain] ut [laj Asy’al la bin Sulaim] naq xkab’ichaleb’ ke’rab’i li biMuswalln rik’in [al- Jabal] kixye, “Li Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam kixye: “At Mu’adz, ma nakanaw k’a’ruheb’ li k’ulub’ej wan re li Allah sa’ xb’eeneb’ laj k’anjel?” Laj Mu’adz kixsume, ‘Li Allah ut lix taql neke’xnaw chi us’. Kixye: “A’an a’in, li Allah naloq’oniman chi maak’a’ naxjunaji rib’ rik’in”. Chirix chik a’an kixye wi’chik: “Toja’ naq k’a’ru xk’ulub’eb’ li winq sa’ xb’een li Allah wi neke’xb’aanu a’an?”. Laj Mu’adz kixsume, ‘Li Allah ut lix taql neke’xnaw chi us’. Chirix chik a’an kixye: ‘Li Allah ink’a’ tixrahob’tesi’. Kixye qe naq [laj Qasim bin Zakariya] kixye qe naq [laj Husain] chalen chaq [laj Zaidah] rik’in [laj Abu Husain] chalen chaq [laj Aswad bin Hilal] kixye; Kiwab’i [laj Mua’dz] chixyeeb’al, “Lix taql li Dios kinixb’oq, jo’kan naq kinsume.” Kixpatz’: ‘K’a’ru xk’ulub’ li Allah sa’ xb’eeneb’ li winq...jo’ naxye lix hadith’.
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
Kixye qe [laj Zuhair bin Harb] kixye qe [laj Umar bin Yunus al-Hanafi] kixye qe [laj Ikrimah bin Ammar] kixye, kixye qe [laj Abu Kathir] kixye, kixye qe [laj Abu Hurairah] kixye, “Sa’ jun li yalok-q’e junxil xoochunla chixsutam li taqlanb’il aj k’amol esil re li Dios aran ut jun li Bakahilla sa Laj Umar. Toja’ naq ki’el sa’ qasutam ut jwal najt xnumik chi sutq’iik jo’kan naq yooko xk’a’uxl naq taachapmanq xb’aaneb’ li xik’ neke’ilok qe malaj tixk’ul junaq rahilal. Chiqajunilo jwal yooko chi k’oxlak, ut li ani q’axal kik’oxlak chirix lix yajel a’an laa’in. Jo’kan naq kinwakli ut kin’el chaq chi xsik’b’al li Rasulullah toj reetal naq kinwulak sa’ jun li awimq reheb’ laj Ansar chalen chaq Bani Najjar. Xinsut rix rik’in royb’enihom naq tintaw jun li okeb’aal, a’b’an ink’a’ xintaw. Ut ki’el naq wan jun nima’ li na’el chaq chirix li awimq li na’ok chaq sa’ jun xxuk li awimq. Jo’kan naq xinyal ok jo’ chanchan naq jun li hurón naxyal ok sa’ jun li jul ka’ch’in. Ut xintaw ajwi’ li Profeet sa’ li b’e. Kixjap re chi xyeebʼal: «At Abu Hurairah! ’ Xinsume, ‘Yaal, at aj taqlanel re li Allah’. Kʼaru li chʼaʼajkilal?’, chan. Kinsume, “Us, at aj taqlanel, wankat chaq qik’in, toja’ naq sa’ junpaat xookanab’ ut ink’a’ xatsutq’i chaq chiru naab’al hoonal jo’kan naq jwal xqak’oxla laa kolb’al, mas wi’chik laa’in, at aj taqlanel. Jo’kan naq xinyal ok sa’ li awimq a’in chalen chaq sa’ jun li jul jwal ka’ch’in jo’ jun li q’eq, ut eb’ a’an -eb’ li jun ch’ol chik li wamiiw - wankeb’ chiwix. Naq yoo chixyeeb’al kixk’e we li wiib’ chi xab’on: ‘At Abu Hurairah, k’am li wiib’ chi xab’on a’in we, ut ani taataw chirix li awimq a’in tixch’olob’ xyaalal naq maajun dios - li wan xk’ulub’ chi loq’oniik - ka’ajwi’ li Allah ut a’an kixk’e li paab’aal a’in sa’ xch’ool, jo’kan naq k’e re li chaab’il esilal re li choxa’. Ut chi jo’kan li xb’een winq li kixnaw wu a’an laj Umar, jo’kan naq kixpatz’, “K’a’ru li ink’a’ us rik’in li wiib’ chi xab’on a’an, at Abu Hurairah? ’ Kinsume, ‘A’aneb’ a’in li wiib’ chi xab’on re li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, kixye we naq tink’ameb’ ut tinnumsi li chaab’il esilal re li choxa re li ani xb’een wa kixnaw wu naq yoo chixch’olob’ankil xyaalal naq maajun chik dios - k’ulub’ej re loq’onink - ka’ajwi’ li Allah, ut a’an kixpaab’ a’an rik’in xch’ool’. Jo’kan naq laj Umar kinixsak’ rik’in li ruq’ tz’aqal sa’ xyi lin ch’ool —li plexus solar —toj reetal naq kint’ane’, toja’ naq kixye, “Sutq’inqex, at Abu Hurairah! ’ Jo’kan naq xinsutq’i rik’in lix taql li Allah rik’in li rilob’aal chixramb’al li yaab’ak, ut ki’el naq laj Umar yoo ajwi’ chintaaqenkil. Sa’ junpaat li Profeet kixpatz’: “K’a’ru li ch’a’ajkilal wank aawe, at Abu Hurairah? ’ Xinsume, ‘Xinnaw ru laj Umar, toja’ naq xinye re li k’a’ru xintaqla xb’aanunkil a’b’an sa’ junpaat kinixsak’ chi kaw tz’aqal sa’ li plexus solar toj reetal naq xint’ane’ chi q’un, chirix a’an kixye, ‘Sutq’inqex! ’ Jo’kan naq li Apostol kixye: ‘At Umar, k’a’ut naq xab’aanu a’in? ’ Laj Umar kixsume, ‘At aj taqlanel re li Allah, ma yaal naq xataqla laj Abu Hurairah rik’in laa wiib’ chi xab’on ut xaye re naq tixk’e li chaab’il esilal re li paraiso re li xb’een winq li kixtaw naq yoo chixch’olob’ankil xyaalal naq maajun chik dios —k’ulub’ej re loq’onink —ka’ajwi’ li Allah rik’in kaw paab’aal sa’ xch’ool? ’ Kixsume: ‘Yaal, jo’kan tz’aqal’. Laj Umar kixye, “Us raj naq ink’a’ taab’aanu a’an, at aj taqlanel re li Allah, xb’aan naq relik chi yaal jwal nink’oxla naq eb’ li tenamit te’xk’ojob’ xch’ool rik’in, ut kanab’eb’ chixb’aanunkil li chaab’il k’anjel”. Li xRasulullah kixye -re laj Abu Hurairah-pent-: “Kanab’eb’ -chi ink’a’ neke’xnaw li hadith a’in- ’’.
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
Kixye qe [laj Ishaq bin Mansur] kixye qe [laj Mu’adz bin Hisham] kixye, kixye qe [lin yuwa’] chalen chaq [Qatadah] kixye, kixye qe [laj Anas bin Malik] naq li Profeet re li Dios -sa’ jun li b’eenik-, naq laj Mu’adz bin Jabal yoo chi b’eek sa’ xb’een lix b’eleb’aal ch’iich’, —At Mu’adz! Laj Mu’adz kixsume, “Nintz’aqob’resi ru laa b’oqb’al, at aj taqlanel re li Allah”. Li xRasulullah kixb’oq wi’chik: “At Mu’adz!” Xinsume wi’chik, “Nintz’aqob’resi ru laa b’oqb’al, at aj taqlanel re li Allah”. Li xRasulullah kixb’oq: “At Mu’adz!” Xinsume wi’chik, “Nintz’aqob’resi ru laa b’oqb’al, at aj taqlanel re li Allah”. Li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kixye chirix a’an: ‘Ani tixye li wiib’ chi Kalimah re li Paab’aal, a’an: maajun dios - k’ulub’ej re loq’onink - ka’ajwi’ li Allah ut naq laj Muhammad a’an lix moos ut aj taqlanel, relik chi yaal naq taakole’q chiru li xam re li B’ak’leb’aal Kaa’. Toja’ naq laj Mu’adz kixye: “Ma naru tinye li na’leb’ a’in reheb’ li tenamit re naq te’xpuktesi li chaab’il esilal a’in?”. Li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam kixye: “Wi te’xb’aanu- a’an, toja’ naq te’xk’ojob’ xch’ool rik’in a’an”. Toja’ naq laj Mu’adz kixjek’i li esil rub’elaj lix kamik, xk’a’uxl naq tixk’ul li maak -xb’aan xmuqb’al li hadith-’.
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
Kixye qe [laj Syaiban bin Farrukh] kixye qe [laj Sulaiman] - a’an laj Ibn al-Mughirah - kixye, kixye qe [Laj Thabit] chalen chaq [Anas bin Malik] kixye, kixye qe [Mahmud bin ar-Rabi’] chalen chaq [Itban bin Malik] kixye, ‘In came. Toja’ naq xinpatz’ re naq tixseeraq’i jun li hadith’. Kixye, ‘Li wilob’aal ki’ok chi q’unb’esiik xb’aan jun paay chi yajel li kixk’am chaq junjunq li k’a’aq re ru, kintaqla jun aj taqlanel rik’in li taqlanb’il aj k’amol esil re li Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam li kixye naq yookin chiroyb’eninkil chi yaal lix k’ulunik chi tijok wik’in sa’ wochoch, jo’kan naq kinyiib’ choq’ jun na’ajej re tijok’. Laj Itban kixye wi’chik, “Toja’ naq li Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kiwulak sa’ komonil rik’ineb’ li komon li ke’raj chalk, ut ink’a’ kixkanab’ ok sa’ li ochoch.” Kitijok, naq eb’ li komon toj yookeb’ chi aatinak chirib’ileb’ rib’, b’ar wi’ junjunq reheb’ ke’aatinak chirix lix ka’pak’alil ru laj Malik bin Dukhsyum. Eb’ li komon ke’xye naq ke’xpatz’ re li Rasulullah naq taatijoq choq’ re laj Malik bin Dukhsyum re naq taak’ulmanq jun li ch’a’ajkilal rik’in. Keʼraj ajwiʼ naq tchalq li rahilal saʼ xbʼeen. Chirix li tij, kixpatz’: “Ma ink’a’ kixye li wiib’ chi Kalimah Creed, a’an: maajun dios - k’ulub’ej re loq’onink - ka’ajwi’ li Allah ut naq laa’in lix taql li Allah?” Eb’ li komon ke’xsume, ‘Ka’ajwi’ rik’in xtz’uumal re kixye a’b’an ink’a’ rik’in li raam’. Kixye: ‘Maajun naxye naq maak’a’ junaq dios li k’ulub’ej re loq’onink, ut naq laa’in lix taql li Allah, ut chirix a’an naxik sa’ xb’alb’a, malaj naxyal xsahil’. Laj Anas kixye, ‘Li hadith a’in kixsach inch’ool. Jo’kan naq xinye re li walal: “Tz’iib’a li hadith a’an”, ut a’an kixtz’iib’a”. Kixye qe [Laj Abu Bakr bin Nafi’ al-Abdi] kixye qe [Laj Bahz] kixye qe naq [Laj Hammad] kixye qe [Tsabit] chalen chaq [Anas] kixye, kixye qe [Laj Itban bin Malik] naq mutz’ ru, jo’kan naq kixtaqla jun aj taqlanel rik’in li Rasulullah, naq naru taawanq choq’ na’ajej re tijok choq’ we’. Jo’kan naq li Rasulullah kichal rochb’eeneb’ li rochb’een, toja’ naq kixye resil li maa’us aj na’leb’ re jun li winq sa’ xyanqeb’ li Malik bin ad-Dukhsyum xk’ab’a’... toja’ naq kixye resil k’a’ruhaq chanchan li hadith re laj Sulaiman bin al-Mughirah’.
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
Kixye qe [laj Muhammad bin Yahya bin Abu Umar al-Makki] ut [laj Bisyr bin al-Hakam] xkab’ichaleb’ ke’xye, ak xye qe [laj Abdul Aziz] -a’an laj Ibn Muhammad ad-Darawardi- chalen chaq [laj Yazid bin al-Had] chalen chaq [Laj Muhammad bin Abbahim] chalen chaq [Laj Abdul Aziz]. Muttalib] naq kirab’i lix taql li Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam kixye: ‘Jun li winq li nasaho’ xch’ool rik’in li Allah jo’ Rabb ut li Islam jo’ jun paab’aal ut laj Muhammad jo’ jun taqlanb’il aj k’anjel, toja’ naq xyal xsahil li paab’aal’.
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Kixye qe [laj Abdullah bin Sa’id] ut [laj Abd bin Humaid] xkab’ichaleb’ ke’xye, kixye qe [laj Abu Amir al-Aqadi] kixye qe [laj Sulaiman bin Bilal] rik’in [laj Abdullah bin Dinar] rik’in [laj Abu Salih] rik’in [laj Abu Hurairah] rik’in [laj Abu Hurairah] rik’in li Profeet aj b’anonel kixye: toj sa’ wuqub’ xka’k’aal chi ruq’ che’, ut li xutaan wan sa’ li paab’aal’.
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Kixye qe naq [laj Zuhair bin Harb] kixye qe naq [laj Jarir] chalen chaq [laj Suhail] chalen chaq [laj Abdullah bin Dinar] chalen chaq [Laj Abu Salih] chalen chaq [Laj Abu Hurairah] kixye, “Li paab’aal wan oxib’ xka’k’aal toj sa’ wuqub’ xka’k’aal chihab’, malaj. Li k’a’ru jwal aajel ru a’an li aatin, LAA ILAAHA ILLALLAHU -Maak’a’ chik junaq yos li k’ulub’ej re loq’onink ka’ajwi’ li Allah-. Ut li lowdown yoo chirisinkileb’ li k’a’ru neke’xpo’resi qach’ool sa’ li b’e. Ut li xutaan wan sa’ xyanq li paab’aal’.
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
Xqaye re [laj Abu Bakr bin Abu Syaibah] ut [laj Amru an-Naqid] ut [laj Zuhair bin Harb] naq ke’xye, ke’xye qe [laj Sufyan bin Uyainah] chalen chaq [az-Zuhri] chalen chaq [laj Salim] chalen chaq [lix yuwa’], naq li Profeet kirab’i jun li winq li yoo chixyeeb’al re jun li ras: paabʼaal’. Kixye qe [laj Abd bin Humaid] kixye qe [laj Abdurrazzaq] kixye qe [laj Ma’mar] chalen chaq [az-Zuhri] rik’in li sanad a’in li naxye, ‘Kinume’ chiru jun li winq chalen chaq sa’ xyanqeb’ laj Ansar li yoo chixk’eeb’al xna’leb’ li ras’.
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
Kixye qe [laj Muhammad bin al-Mutsanna] ut [laj Muhammad bin al-Mutsanna] ut [laj Muhammad bin al-Mutsanna] ut li lafazh re laj Ibn al-Mutsanna, xkab’ichaleb’ ke’xye, ak xye qe [laj Muhammad bin Ja’far] kixye qe [laj Syu’bah] chalen chaq [Qatadah] kixye, ‘Xwab’i naq a’an [Abuwlln] Hushain] neke’xye resil rik’in li Profeet sallallaahu ‘alaihi wasallam, naq A’an kixye: ‘Li xutaan maak’a’ chik naxk’am chaq, ka’ajwi’ li chaab’ilal’. Laj Busyair bin Ka’ab kixye, ‘Tz’iib’anb’il sa’ li chaab’il na’leb’ naq rik’in li xutaan nachal li wankilal ut li tuqtuukilal’. Jo’kan naq [laj Imran] kixye, “Tinwotz eerik’in li -hadith- chalen chaq li Rasulullah, ut laa’ex -b’aanu usilal- teeye we li k’a’ru wan sa’eb’ lee perel”.
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
Kixye qe [laj Hammad bin Zaid] chalen chaq [laj Ishaq] -a’an laj Ibn Suwaid - naq [laj Abu Qatadah] kixseeraq’i li hadith, kixye, “Wanko chaq sa’ xjayal li Imran bin Hushain sa’ jun ch’uut, ut sa’ qayanq wan laj Bus. li hoonal a’an, kixseeraq’i qe, kixye, “Li Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kixye: “Li xutaan a’an chixjunil li chaab’ilal”. Malaj ut kixye: «Li xutaan chaabʼil chixjunil». Jo’kan naq laj Busyair bin Ka’ab kixye, ‘Relik chi yaal, sa’ junjunq li hu malaj chaab’il na’leb’ naqataw naq rik’in li xutaan nachal li tuqtuukilal ut li wankilal chiru li Allah, ut rik’in li xutaan nachal li q’unal ch’oolej’. Jo’kan naq laj Imran kijosq’o’ toj reetal naq kiq’aj li rilob’aal ut kixye, “K’a’ut naq nink’e reetal naq xinseraq’i eere jun seraq’ rik’in lix taql li Allah a’b’an laa’ex xik’ nekeril!” Li xAbu Qatadah kixye, “Jo’kan naq laj Imran kixka’suti li hadith”. Laj Abu Qatadah kixye, ‘Ut laj Busyair kixka’suti ajwi’ wi’chik, jo’kan naq kijosq’o’ laj Imran’. Laj Abu Qatdah kixye wi’chik, ‘Jo’kan naq ink’a’ naqakanab’ xyeeb’al chirix a’an, xb’aan naq eb’ li aatin a’in neke’chal qik’in laa’o, at Abu Nujaid. Us a’an’. Kixye qe naq [laj Ishaq bin Ibrahim] kixye qe [an-Nadlr] kixye qe [laj Abu Na’amah al-Adawi] naq kixye, Xinwab’i [laj Hujair bin ar-Rabi’ al-Adawi] xyeeb’al rik’in [laj Imran bin Hushain] rik’in li Profeet aj Sallallahu re li Ha’alaihi wasallam.
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
Ak xye qe [laj Abu Bakr bin Abu Syaibah] ut [laj Abu Kuraib] xkab’ichaleb’ ke’xye, ak xye qe [laj Ibn Numair]. -sa’ jun chik li seraq’ naxye- Ut ak xye qe [laj Qutaibah bin Sa’id] ut [laj Ishaq bin Ibrahim] chixjunil chalen chaq [laj Jarir]. -sa’ jun chik li seraq’ naxye- Ut naq kixye qe naq [laj Abu Kuraib] kixye qe [laj Abu Usamah] chixjunil li k’a’aq re ru chalen chaq [laj Hisyam bin Urwah] chalen chaq [lix yuwa’] chalen chaq [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] kixye, “Laa’in xinye, “At aj taqlanel re li Dios, ye we sa’ li Islam jun li aatin li ink’a’ laa’at. re laj Abu Usamah- xkomon chik laa’at’. Jo’kan naq kixsume: ‘Ye, ‘Ninpaab’ li Allah’ ut chirix a’an b’aanu li istiqamah’.
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Ak xye qe [laj Qutaibah bin Sa’id] ak xye qe [Laits]. -sa’ jun chik li seraq’ naxye- Ut ak yeeb’il qe [laj Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir] kixye resil qe [al-Laits] rik’in [laj Yazid bin Abu Habib] rik’in [laj Abu al-Khair] rik’in [laj Abdullah bin Amru] naq jun li winq kixpatz’ re li Rasulullah, ma a’an laj Islam? Kixsume: «Nakatkʼehok wa ut nakaakʼe xsahilebʼ xchʼool li ani nakanaw ru ut li inkʼaʼ nakanaw ru».
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Ak xye qe [laj Abu at-Tahir laj Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] kixye qe [laj Ibn Wahab] rik’in [laj Amru bin al-Harits] rik’in [laj Yazid bin Abu Habib] rik’in [laj Abu al-Khair] naq kirab’i laj al bin Amrush reheb’, “Relik chi yaal, jun li winq kixpatz’ re li xtaql li Dios, sallallaahu ‘alaihi wasallam, “B’ar wan reheb’ laj musulman li q’axal chaab’il?” Kixsume: ‘A’an a’in, jun aj musulman li jalaneb’ chik li tenamit neke’reek’a naq kolb’ileb’ rix chiru li rahilal chalen chaq sa’ xtz’uumal re ut sa’ ruq’’.
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Ak yeeb’il qe laa’o [laj Hasan al-Hulwani] ut [laj Abd bin Humaid] chixjunileb’ rik’in [laj Abu Ashim], [laj Abd] kixye, ak yeeb’il resil qe [laj Abu Ashim] rik’in [laj Ibn Juraij] naq kirab’i [laj Abu az-Zubair] naq kixye, “Xwab’i [laj Jabir] li profeet a’an kixye, ‘Laa’in Musulman -jun tz’aqal jun- a’an jun li neke’xkol rix li jun ch’ol chik aj Musulman chiru li -xiwxiwil- re li xtz’uumal re ut li ruq’’.
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Ut ak xye qe [laj Sa’id bin Yahya bin Sa’id al-Umawi] kixye, ak xye qe [lin yuwa’] ak xye qe [laj Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] chalen chaq [laj Abu Burdah] chalen chaq [laj Abu Musa] kixye, laa’in xinye, “At aj taqlanel re li Dios sa’ li Islam, ani li q’axal aajel ru?” Kixsume: ‘Li ani eb’ laj Musulman kolb’ileb’ rix chiru lix majewank rik’in aatin ut lix rahob’tesinkil li ruq’’. Ut kixye we [laj Ibrahim bin Sa’id al-Juhairi] kixye we [laj Abu Usamah] kixye, kixye we [laj Buraid bin Abdullah] rik’in li sanad a’in, kixye, ‘Kipatz’e’ re jun sut, ‘Ani li winq q’axal aajel ru sa’ xyanqeb’ laj Musulman? Toja’ naq kixye resil jun li hadith jo’ a’in’.
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Ak xye qe [laj Ishaq bin Ibrahim] ut [laj Muhammad bin Yahya bin Abu Umar] ut [laj Muhammad bin Basysyar] chixjunileb’ a’an chalen chaq [ats-Tsaqafi] kixye naq [laj Ibn Abu Umar] kixye qe [laj Abdul Wahhab] chalen chaq [Ayyub] chalen chaq [laj Abu Qilaihilla]. wasallam, kixye, ‘Oxib’ li k’a’aq re ru wi wankeb’ sa’ anihaq toja’ naq tixyal li q’unal paab’aal; li ani li neke’xra li Allah ut lix taql chiru yalaq ani chik, naxra anihaq li ink’a’ naxra ka’ajwi’ sa’ xk’ab’a’ li Allah, ut xik’ naril li sutq’iik sa’ li ink’a’ paab’ank chirix naq li Allah kixkol chiru a’an jo’ chanchan naq xik’ naril li xik sa’ xb’alb’a’.