Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
Ɔ seli e kɛ [Dawud bin Rusyaid] seli e kɛ [al-Walid] -m’ɔ ti Ibn Muslim- ɔ fin [Ibn Jabir] ɔ seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Umair bin Hani’] ɔ seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Junadah bin Abu Umayyah] seli e kɛ [Ubadah bin ‘Ash’allahal seli kɛ, Shahaul’al seli kɛ. Ɔ seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ se kɛ Kalimah Shahada nɲɔn’n, yɛle kɛ: amuɛn fi nunman lɛ -m’ɔ le atin su i’n- saan Allah kunngba cɛ, ɔ leman i janvuɛ, yɛ kɛ Muhammad, i sufuɛ nin i nuan ijɔfuɛ’n, ɔ di lalo kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ Isa ti Allah i sufuɛ, ɔ ti Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i wa’n, ɔ ti I sufuɛ’n i wa kɛ Marysa the Allah soul of Him, ɲanmiɛn su lɔ’n ti nanwlɛ yɛ blɔlɔ’n ti nanwlɛ wie, lika nga Allah fá ɲanmiɛn su lɔ anuan mɔcuɛ ng’ɔ klo’n be nun kun wlú be nga be klo kɛ bé wlú ɲanmiɛn su lɔ’n be nun’n’. Yɛ be seli e kɛ [Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraqi] seli e kɛ [Mubasysyir bin Ismail] m’ɔ fin [al-Auza’i] m’ɔ fin [Umair bin Hani’] i sanad nga nun’n, ɔ nin ajalɛ’n, i ngunmin yɛ ɔ kannin ndɛ’n niɔn, ‘Allah wluli nun kɛ i sa’m be fa yoli’n sa.
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
Ɔ seli e kɛ [Qutaiba bin Sa’id] seli e kɛ [Laits] m’ɔ fin [Ibn Ajlan] m’ɔ fin [Muhammad bin Yahya bin Habban] m’ɔ fin [Ibn Muhairiz] m’ɔ fin [ash-Shunabihi] m’ɔ fin [Ubadah bin ash-Shamit] m’ɔ fin [Ubadah bin ash-Shamit] m’ɔ fin [Ubadah bin ash-Shamit] m’ɔ fin [Ubadah bin ash-Shamit] m’ɔ fin [Ubadah bin ash-Shamit] i wun’n, ɔ seli e kɛ: ‘Kɛ n ɔli i osu nianlɛ’n, ɔ ti sick. Ɔ maan ɔ seli kɛ: ‘?Jran kan, ngue ti yɛ a sun ɔn? Allah, sɛ n wu kɛ martyr sa’n, nn n di amun ti lalo, yɛ sɛ be man min srɛlɛ’n, nn n srɛ amun ti, yɛ sɛ n kwla’n, nn n man amun mmlusuɛ’. I sin’n, ɔ seli kɛ: ‘Nanmiɛn su, hadith kun sa nunman lɛ mɔ n tili i Ɲanmiɛn i janunfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam i nuan’n, mɔ i nun’n, like kpa o nun’n, sanngɛ n su kan kleman amun sakpa, saan hadith kunngba cɛ, yɛ n su kan kle amun andɛ. Yɛ n fali ndɛ sɔ’n n wlali min klun sakpa. N tili kɛ Allah i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n (Allah i aklunye’n nin i awɛ’n be tran i su) seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ di lalo kɛ amuɛn fi nunman lɛ - m’ɔ nin i sulɛ fata’n - saan Allah, naan Mohamɛdi ti Allah i sran’n, nanwlɛ, Allah su kplinman blɔlɔ’n su mɛnmɛn i’.
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Ɔ seli e kɛ [Haddab bin Khalid al-Azdi] seli e kɛ [Hammam] seli e kɛ [Qatadah] seli e kɛ [Anas bin Malik] m’ɔ fin [Mu’adz bin Jabal] seli kɛ: ‘Kɛ n nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n e ɔli’n, n nin i e ɔli lika kun. Ɔ flɛli kɛ: ‘O Muadz bin Jabali!’ N tɛli i su ekun kɛ: ‘N di ɔ flɛlɛ’n su, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’. Ye fali ye atin’n e ɔli i ɲrun. Kpɛkun ɔ flɛli ekun kɛ: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ N tɛli i su kɛ: ‘N di ɔ flɛlɛ’n su, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’. E ɔli e atin’n su kpɛkun ɔ flɛli e ekun kɛ: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ N tɛli i su ekun kɛ: ‘N kplinnin ɔ flɛlɛ’n su, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n’. Ɔ seli kɛ: ‘?Amun si like ng’ɔ fata kɛ klɔ sran’m be yo be man Allah’n?’ N tɛli i su kɛ: ‘Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, be si kpa’. Ɔ seli kɛ: ‘I sɔlɛ’n yɛle kɛ nán maan e nin i e san nun’. E ɔli e atin’n su lele, kpɛkun ɔ flɛli e ekun kɛ: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ N tɛli i su kɛ: ‘N di ɔ flɛlɛ’n su, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’. ?Kɛ sran’m be yo ninnge nga n kannin be ndɛ’n, amun si like nga Allah fata kɛ be yo’n? N tɛli i su kɛ: ‘Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, be si kpa’. I agualiɛ su’n, ɔ seli kɛ: ‘Allah su kleman be ɲrɛnnɛn’.
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
Ɔ seli e kɛ [Abu Bakr bin Abu Syaiba] seli e kɛ [Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] m’ɔ fin [Abu Ishaq] m’ɔ fin [Amru bin Maimun] m’ɔ fin [Mu’adz bin Jabal] m’ɔ seli kɛ: ‘N nin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n e o aflunmun kun mɔ be flɛ i kɛ Ufair’ su. I sin’n, ɔ seli kɛ: ‘O Mu’adz, a si like nga Allah le atin yo sran kun’n, ɔ nin like nga sran kun le atin yo Allah’n’. Mu’adz seli kɛ: ‘I sin’n, n tɛli su kɛ, ‘Allah nin i sran’n be si kpa’. Ɔ seli kɛ: ‘Nanwlɛ, Allah i atin ng’ɔ le i junman difuɛ’m be su’n yɛle kɛ amun su Allah naan nán amun fa like fi be jran i sin, yɛ junman difuɛ’n i atin’n yɛle kɛ nán maan sran ng’ɔ faman like fi jranmɛn i sin’n, ɔ kle amun ɲrɛnnɛn’. Mu’adz seli kɛ: ‘?Kɛ ɔ yoli sɔ’n, n seli kɛ: ‘?O Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n, n kwlá boman ndɛ sɔ’n n kleman sran mun? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Nán se be naan be lafi su’.
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin al-Mutsanna] nin [Ibn Bashyar], [Ibn al-Mutsanna] seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Ja’far] seli e kɛ [Syu’ba] m’ɔ fin [Abu Hushain] nin [al-Asyalla te Sulaim] be nɲɔn’n be tili biMuswalld [al- Jabal] ɔ seli kɛ: ‘?O Mu’adz, a si atin nga Ɲanmiɛn le i junman difuɛ’m be su’n?’ Mu’adz tɛli su kɛ: ‘Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, be si kpa’. Ɔ seli kɛ: ‘I bo’n yɛle kɛ, be su Allah, be faman like fi be wlɛmɛn i nun.’ I sin’n, ɔ seli ekun kɛ: ‘?Ɔ maan sɛ klɔ sran’m be yo sɔ’n, atin benin yɛ be le i Allah su ɔ?’ Mu’adz tɛli i su kɛ: ‘Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n, be si kpa’. I sin’n, ɔ seli kɛ: ‘Allah su klemɛn i ɲrɛnnɛn’. Ɔ seli e kɛ [al Kasim bin Zakariya] ɔ seli e kɛ [Usain] m’ɔ fin [Zaidah] m’ɔ fin [Abu Husain] m’ɔ fin [al Aswad bin Hilal] m’ɔ seli kɛ; N tili kɛ [Mua’dz] seli kɛ: ‘Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n flɛli min, ɔ maan n tɛli i su. Ɔ usali kɛ: ‘Atiɛ benin yɛ Allah le i klɔ sran’m be su ɔ...kɛ be hadith’n fa kan’n sa’.
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
Ɔ seli e kɛ [Zuhair bin Harb] ɔ seli e kɛ [Omar bin Yunus al-Hanafi] ɔ seli e kɛ [Ikrimah bin Ammar] ɔ seli e kɛ, ɔ seli e kɛ [Abu Kathir] ɔ seli e kɛ, ɔ seli e kɛ [Abu Hurairah] ɔ seli e kɛ: ‘Alɛ kun nun’n, cɛn kun’n, e trannin lɛ e nin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n e o lɛ, yɛ e nin A. Omar. Kpɛkun ɔ jasoli e wun lɛ, kpɛkun ɔ bali ka naan w’a ba, ɔ maan e sro kɛ e kpɔfuɛ’m bé trɛ́ i annzɛ sanvuɛsa wie tɔ i su. Ye n'gba ye sro dan, kɔkun sran n'ga e kokoli i tupkatʃɛ kpa yɛlɛ mi. Ɔ maan, n jasoli n fiteli lɔ n ko kunndɛli Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lele m’ɔ́ fá jú kɛ n juli fie kun m’ɔ ti Ansar’m be liɛ’n, m’ɔ fin Bani Najjar’n i nun lɔ. N sinnin i wun lɛ n lafili su kɛ ń wún anuan kun, sanngɛ m’an wunmɛn i. Yɛ ɔ yoli kɛ nzue ba kun fin fie’n i gua su lɔ m’ɔ sin fie’n i bue kun su wlu lɔ’n sa. Ɔ maan n miannin min ɲin n wluli lɔ kɛ nnɛn kpanngɔ kun m’ɔ kunndɛ kɛ ɔ́ sín kunman kaan kun nun wlu lɔ’n sa. Yɛ n wunnin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n wie. Ɔ kpannin seli kɛ: ‘Abu Huraira! ’ N tɛli i su kɛ: ‘Ɛɛn, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’. ?Ngue yɛ ɔ o lɛ ɔ?’, ɔ usali. N tɛli i su kɛ: ‘Ɔ ti kpa, ɔ sran nga be sunmannin min’n, a nin e o lɛ, kpɛkun kpɛ kunngba’n, a yacili e lɛ, w’a baman w’a cɛ kpa naan ɔ lika nianlɛ’n w’a yo e ya dan, i li min, ɔ sran’n. Ɔ maan n miannin min ɲin n fin kunman kaan kpa kɛ nnɛn kpanngɔ sa’n nun n wluli fie sɔ’n nun, kpɛkun be - min janvuɛ onga mun - be o min sin. Kɛ ɔ́ kán ndɛ sɔ’n, ɔ mannin min i ngbabua nɲɔn’n: ‘O Abu Hurairah, fa min ngbabua nɲɔn nga, yɛ sran kwlaa nga á wún i fie nga i sin lɔ’n, ɔ́ dí lalo kɛ amuɛn fi nunman lɛ - m’ɔ le atin su i’n - saan Allah yɛ ɔ fali Ɲanmiɛn sulafilɛ sɔ’n sieli i awlɛn’n nun ɔn, ɔ maan fa ɲanmiɛn su lɔ jasin fɛ’n mɛn i. Yɛ kɛ ɔ yoli sɔ’n, sran klikli ng’ɔ nin min yiali’n yɛle Omar, ɔ maan ɔ usali min kɛ: ‘?Abu Hurairah, ngue yɛ ɔ o ngbabua nɲɔn sɔ’m be su ɔ? ’ N tɛli i su kɛ: ‘Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam i ngbabua nɲɔn nga be o lɛ’n, ɔ seli min kɛ n fa be n ko kan ɲanmiɛn su lɔ jasin fɛ’n n kle sran ng’ɔ nin min yiali klikli’n, kpɛkun ɔ dili lalo kɛ amuɛn fi nunman lɛ - m’ɔ nin sulɛ fata’n - saan Allah, yɛ ɔ fɛli i awlɛn’n lafili su’. Ɔ maan, Omar fɛli i sa’n boli min min klun lɔ kpa - solar plexus - lele m’ɔ́ fá jú kɛ n tɔli asiɛ wun lɔ’n, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘Abu Hurairah, sa ɔ sin! ’ Ɔ maan n sali min sin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i wun lɔ, kpɛkun i ɲrun’n trali min ɲinmuɛn’n, kpɛkun ɔ yoli kɛ Omar kusu su min su sa. ?Kɛ ɔ́ yó sɔ’n, nn Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n w’a usa kɛ: ‘?Ngue yɛ ɔ o ɔ su ɔ, Abu Hurairah? ’ N tɛli i su kɛ, ‘N nin Omar e yiali, i sin’n n kannin like nga a seli min kɛ n yo’n i ndɛ n kleli i sanngɛ kpɛkun ɔ boli min kekle kpa wia’n i nglo lɔ lika’n nun lele m’ɔ́ fá jú kɛ n tɔli mlanmlanmlan’n, i sin’n ɔ seli min kɛ, ‘Sa ɔ sin! ’ Ɔ maan Akoto’n seli kɛ: ‘?O Omar, ngue ti yɛ a yoli sɔ-ɔ? ’ Omar tɛli i su kɛ: ‘?Ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n, ɔ ti su kɛ a sunmannin Abu Hurairah ɔ nin ɔ ngbabua nɲɔn’n, kpɛkun a seli i kɛ ɔ kan mɛn klanman’n i jasin fɛ’n kle sran klikli ng’ɔ nin i be yiali’n, kpɛkun ɔ di lalo kɛ amuɛn fi nunman lɛ - m’ɔ nin i sulɛ fata’n - saan Allah m’ɔ lafi i su kpa i awlɛn’n nun’n? ’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Ɛɛn, ɔ ti su’. Omar seli kɛ: ‘Ɔ ti kpa kɛ nán a yo sɔ, Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ, afin nanwlɛ, min wla bo min wun dan kɛ sran’m bé láfi i su, naan be yo ninnge kpa mun’. Ɔ seli -Abu Hurairah-pent- kɛ: ‘Maan be -be siman hadith sɔ’n- ''.
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
Ɔ seli e kɛ [Ishaq bin Mansur] seli e kɛ [Mu’adz bin Hisham] ɔ seli e kɛ, ɔ seli e kɛ [min si] m’ɔ fin [Qatadah] lɔ’n, ɔ seli e kɛ, ɔ seli e kɛ [Anas bin Malik] Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n -ɔ su kɔ lika kun-, kpɛkun Mu’adz bin Jabal su fu i loto’n nun. ‘O Mu’adz!’ Mu’adz tɛli i su kɛ: ‘N di ɔ flɛlɛ’n su, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’. Ɔ maan, ɔ flɛli min ekun kɛ: ‘O Mu’adz!’ N tɛli i su ekun kɛ: ‘N di ɔ flɛlɛ’n su, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’. Ɔ maan, be flɛli Rasulullah kɛ: ‘O Mu’adz!’ N tɛli i su ekun kɛ: ‘N di ɔ flɛlɛ’n su, ɔ Ɲanmiɛn i janunfuɛ’. I sin’n, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Sran kwlaa ng’ɔ kan Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n i Kalimah nɲɔn’n, yɛle kɛ: amuɛn fi nunman lɛ - m’ɔ nin sulɛ fata’n - saan Allah naan Mohamɛdi ti i sufuɛ nin i janunfuɛ’n, nanwlɛ, ɔ́ fíte blɔlɔ sin’n nun’. Kpɛkun Mu’adz seli kɛ: ‘?N kwla kan ndɛ sɔ’n n kle sran mun naan be tru jasin fɛ sɔ’n?’ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n seli kɛ: ‘Sɛ be -yo- sɔ’n, nn bé láfi su’. Kpɛkun, Mu’adz truli ndɛ sɔ’n nun ka naan w’a wu, afin ɔ sro kɛ ɔ́ ɲán ɲrɛnnɛn -hadith’n i fialilɛ’n ti-’.
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
Ɔ seli e kɛ [Syaiban bin Farrukh] ɔ seli e kɛ [Sulaiman] - yɛle kɛ Ibn al-Mughirah - ɔ seli kɛ, ɔ seli e [Thabit] m’ɔ fin [Anas bin Malik] ɔ seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Mahmud bin ar-Rabi’] m’ɔ fin [Itban bin Malik] ɔ seli kɛ: ‘I ca me. Kpɛkun n seli i kɛ ɔ kan hadith kun’. Ɔ seli kɛ: ‘Tukpacɛ wafa kun tɔli min ɲin su m’ɔ yoli maan ninnge kpanngban be tɔli min su’n, n sunmannin sran kun Ɲanmiɛn i janunfuɛ’n i wun lɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam m’ɔ seli min kɛ n su minndɛ i balɛ’n sakpa kɛ ɔ nin min bé srɛ́ Ɲanmiɛn awlo lɔ’n, ɔ maan n yoli i srɛlɛ lika’. Itban seli ekun kɛ: ‘Kɛ ɔ yoli sɔ’n, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nin i janvuɛ nga be kunndɛli kɛ bé bá’n, be juli lɔ, kpɛkun ɔ wluli sua’n nun titi. Ɔ srɛli, i nun mɔ Sahaba’m be te kan ndɛ be afiɛn’n, lɔ yɛ be nun wie’m be kannin Malik bin Dukhsyum i gblɛ’n i ndɛ ɔ. Ɔ maan, kɛ be se kɛ be srɛ Ɲanmiɛn’n, be se kɛ be srɛ Malik bin Dukhsyum naan asidan kun tɔ i su. Asa ekun’n, be kunndɛli kɛ sanvuɛsa ɲan i. Kɛ be srɛli Ɲanmiɛn’n, ɔ usali kɛ: ‘?Ɔ kannin Kalimah Creed nɲɔn’n, yɛle kɛ: amuɛn fi nunman lɛ - m’ɔ nin i fata kɛ be su i’n - saan Allah yɛ n ti Allah i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n niɔn?’ Sahaba’m be tɛli su kɛ: ‘Ɔ kannin ndɛ’n i nuan ngunmin sanngɛ ɔ kannin ndɛ’n i awlɛn’n nun’. Ɔ seli kɛ: ‘Sran fi nunman lɛ m’ɔ se kɛ amuɛn fi nunman lɛ m’ɔ nin i sulɛ fata’n, naan n ti Allah i janunfuɛ’n, kpɛkun ɔ kɔ blɔlɔ’n nun, annzɛ ɔ di i nvan’n niɔn’. Anas seli kɛ: ‘Hadith sɔ’n boli min nuan. Ɔ maan n seli min wa’n kɛ: ‘Klɛ hadith sɔ’n,’ kpɛkun ɔ klɛli.’ Ɔ seli e kɛ [Abu Bakr bin Nafi’ al-Abdi] seli e kɛ [Bahz] seli e kɛ [Hammad] seli e kɛ [Tsabit] fin [Anas] ɔ seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Itban bin Malik] ti aɲinsifuɛ, ɔ maan ɔ sunmannin sran kun kɛ ɔ ko wun Rasulullah i sin. kɛ ɔ kwla yo min srɛlɛ lika’n’. Ɔ maan, ɔ nin i janvuɛ’m be bali, kpɛkun ɔ kannin be nun sran kun mɔ be flɛ i kɛ Malik bin ad-Dukhsyum’n i nzuɛn tɛ’m be ndɛ... i sin’n, ɔ kannin like kɛ Sulaiman bin al-Mughirah i hadith sa’n i ndɛ.
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
Ɔ seli e kɛ [Muhamɛdi bin Yahya bin Abu Omar al-Makki] nin [Bisyr bin al-Hakam] be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abdul Aziz] -yɛle kɛ Ibn Mohamɛdi ad-Darawardi- ɔ fin [Yazid bin al-Had] ɔ fin [Muhamɛdi bin Ibrahim] ɔ fin [Abdul bi-’. Muttalib] kɛ ɔ tili kɛ Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n sallallaahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Sran ng’ɔ klo Ɲanmiɛn kɛ Rabb sa’n, mɔ Izlaɛlifuɛ’m be klo i kɛ Ɲanmiɛn sulɛ wafa kun sa’n, mɔ Mohamɛdi ti i nuan ijɔfuɛ’n, nn w’a di Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i aklunjuɛ’n.
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Ɔ seli e kɛ [Ubaidlah bin Sa’id] nin [Abd bin Humaid] be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Abu Amir al-Aqadi] seli e kɛ [Sulaiman bin Bilal] m’ɔ fin [Abdullah bin Dinar] m’ɔ fin [Abu Salih] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ fin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n, ɔ seli kɛ: ɔ ju waka mma ablasan-nin-nsiɛn (79), yɛ ɲannzuɛn’n o Ɲanmiɛn sulafilɛ’n nun’.
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Ɔ seli e kɛ [Zuhair bin Harb] seli e kɛ [Jarir] m’ɔ fin [Suhail] m’ɔ fin [Abdullah bin Dinar] m’ɔ fin [Abu Salih] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ fin [Abu Hurairah] m’ɔ seli kɛ: ‘Ɲanmiɛn su lafilɛ’n le sran ablasan-nin-nsan lele ablasan-nin-nsiɛn, annzɛ ablasan-nin-nsiɛn. Like cinnjin kpafuɛ’n yɛle ndɛ nga be kan’n, LAA ILAAHA ILLALLAHU -Ɲanmiɛn fi nunman lɛ m’ɔ nin i sulɛ fata’n, saan Allah-. Yɛ lowdown’n su yi ninnge nga be fa sran’n i ɲin sie i atin’n su’n. Yɛ ɲannzuɛn’n ti Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i nun like kun’.
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
E seli [Abu Bakr bin Abu Syaibah] nin [Amru an-Naqid] nin [Zuhair bin Harb] kɛ be seli e kɛ, be seli e [Sufyan bin Uyainah] m’ɔ fin [az-Zuhri] m’ɔ fin [Salim] m’ɔ fin [i baba]’n, kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n tili sran kun m’ɔ su tu i niaan bian’n i afɔtuɛ’n. Ɲanmiɛn sulafilɛ’. Ɔ seli e kɛ [Abd bin Humaid] seli e kɛ [Abdurrazzaq] seli e kɛ [Ma’mar] m’ɔ fin [az-Zuhri]’n, ɔ nin sanad sɔ’n be seli kɛ: ‘Ɔ sinnin bian kun m’ɔ fin Ansar’m be nun’n, m’ɔ su man i niaan bian’n i afɔtuɛ’n i wun lɛ’.
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
Ɔ seli e kɛ [Muhammad bin al-Mutsanna] nin [Muhammad bin Bashyar] yɛ lafazh ti Ibn al-Mutsanna liɛ, be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e kɛ [Muhammad bin Ja’far] seli e kɛ [Syu’bah] m’ɔ fin [Qatadah] ɔ seli kɛ, ‘N tili kɛ Sawar te [Abu, . Hushain] kan Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ kɛ: ‘Ɲannzuɛn kunlɛ’n, ɔ manman like uflɛ fi saan like kpa’. Busyair bin Ka’ab seli kɛ, ‘Be klɛli i ngwlɛlɛ nun kɛ ɲannzuɛn’n nun yɛ kwlalɛ nin fɔundi’n be fin ɔn’. Ɔ maan [Imran] seli kɛ: ‘Nán n kan -hadith- m’ɔ fin Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’n i ndɛ n kle amun, yɛ amun -yaci- amun kan ndɛ ng’ɔ o amun fluwa’m be nun’n kle min’.
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
Ɔ seli e kɛ [Yahya bin Habib al-Haritsi] seli e kɛ [Hammad bin Zaid] m’ɔ fin [Ishaq] - yɛle kɛ Ibn Suwaid - kɛ [Abu Qatadah] kannin hadith’n, ɔ seli kɛ, ‘E o Imran bin Hushain i sin lɔ sran akpasua kun nun, yɛ e nun’n, Kashair lɔ’n, Bus. blɛ sɔ nun’n, ɔ kannin ndɛ’n kleli e, ɔ seli kɛ: ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam seli kɛ: ‘Ɲannzuɛn kunlɛ’n ti kpa’. Annzɛ kusu ɔ seli kɛ, ‘Ɲannzuɛn’n ti kpa’. Ɔ maan Busyair bin Ka’ab seli kɛ: ‘Nanwlɛ, fluwa wie’m be nun annzɛ ngwlɛlɛ wie’m be nun’n, e wun kɛ ɲannzuɛn’n ti’n, sran’n i wunmiɛn’n nin kwlalɛ’n be fin Allah, yɛ ɲannzuɛn’n ti’n, sran’n i wunmiɛn’n wie’. Ɔ maan Imran fali ya lele i ɲinma’n yoli ufue, kpɛkun ɔ seli kɛ: ‘?Ngue ti yɛ n wun kɛ n kannin ndɛ kun m’ɔ fin Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n i ndɛ n kleli amun’n, sanngɛ amun tanndan i ɲrun ɔn! Abu Qatadah seli kɛ: ‘Ɔ maan Imran kannin hadith’n i ndɛ ekun’. Abu Qatadah seli kɛ: ‘Kpɛkun Busyair kusu kannin ndɛ sɔ’n ekun, ɔ maan Imran fali ya’. Abu Qatdah seli ekun kɛ: ‘Ɔ maan e kan ndɛ sɔ’n i ndɛ titi, afin ndɛ sɔ’m be fin e, Abu Nujaid. Ɔ ti kpa’. Ɔ seli e kɛ [Ishaq bin Ibrahim] seli e kɛ [an-Nadlr] seli e kɛ [Abu Na’amah al-Adawi] ɔ seli e kɛ, n tili kɛ [Hujair bin ar-Rabi’ al-Adawi] seli kɛ [Imran bin Hushain] seli kɛ Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n nin Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n be o lɛ.
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
Ɔ seli e kɛ [Abu Bakr bin Abu Syaiba] nin [Abu Kuraib] be nɲɔn’n be seli kɛ, ɔ seli e [Ibn Numair]. -ndɛ uflɛ nun’n, be seli kɛ- Yɛ ɔ kannin [Qutaiba bin Sa’id] nin [Ishaq bin Ibrahim] be ndɛ kwlaa nga be fin [Jarir] nun’n be kleli e. -I ndɛ uflɛ nun’n, be seli kɛ- Yɛ kɛ ɔ seli e kɛ [Abu Kuraib] kannin ndɛ kwlaa kleli e [Hsyam bin Urwah] m’ɔ fin [i baba] m’ɔ fin [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] su’n, ɔ seli kɛ: ‘N seli kɛ: ‘O Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n, kan ndɛ kun m’ɔ o ɔ su’n i ndɛ kle min. ɔ ti Abu Usamah- ng’ɔ timan ɔ liɛ’n’. Ɔ maan ɔ tɛli su kɛ: ‘Se kɛ: ‘N lafi Allah su’, kpɛkun yo istiqamah’.
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Ɔ seli e kɛ [Qutaiba bin Sa’id] seli e kɛ [Laits]. -i ndɛ uflɛ nun’n, be seli kɛ- Yɛ be seli e kɛ [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir] ɔ kannin ndɛ kleli e [al-Laits] m’ɔ fin [Yazid bin Abu Habib] m’ɔ fin [Abu al-Khair] m’ɔ fin [Abdullah bin Amru] kɛ sran kun usali kɛ Rasullamlah ‘? Ɔ tɛli su kɛ: ‘Amun man sran nga amun si be’n, ɔ nin be nga amun siman be’n be aliɛ, yɛ amun yo be like’.
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Ɔ seli e kɛ [Abu at-Tahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] seli e kɛ [Ibn Wahab] m’ɔ fin [Amru bin al-Harits] m’ɔ fin [Yazid bin Abu Habib] m’ɔ fin [Abu al-Khair] m’ɔ fin [Abu al-Khair] m’ɔ fin [Abu al-Khair] i ndɛ’n. ?Nanwlɛ, sran kun usali Ɲanmiɛn i nuan ijɔfuɛ’n kɛ: ‘?Mizilɛmufuɛ benin yɛ ɔ ti kpa tra be kwlaa ɔ?’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘I sɔ’n yɛle kɛ, Mizilɛmufuɛ kun mɔ sran uflɛ’m be bu i kɛ like tɛ fi kwlá yomɛn i nuan nin i sa nun’n’.
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Be seli e [Hasan al-Hulwani] nin [Abd bin Humaid] be kwlaa be fin [Abu Asim], [Abd] seli kɛ, be kannin ndɛ kleli e [Abu Asim] m’ɔ fin [Ibn Juraij] kɛ ɔ tili [Abu az-Zubair] kɛ ɔ seli kɛ: ‘N tili kɛ [Jabir] seli kɛ: ‘N Mizilman -a true one- yɛle sran nga mizilman onga’m be sasa i -sa tɛ- i nuan nin i sa’m be nun’n’.
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Yɛ ɔ seli e kɛ [Sa’id bin Yahya bin Sa’id al-Umawi] ɔ seli kɛ, ɔ seli e kɛ [min si’n] ɔ seli e kɛ [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] ɔ fin [Abu Burdah] ɔ fin [Abu Musa] ɔ seli kɛ, n seli kɛ, ‘?O Allah i janunfuɛ’n, wan yɛ ɔ ti cinnjin kpa’n niɔn?’ Ɔ tɛli su kɛ: ‘Sran nga Mizilɛmufuɛ’m be sasa i’n, i ndɛ tɛtɛ kanlɛ’n nin i sa nun mianmianlɛ’n be lika’n’. Yɛ ɔ seli min kɛ [Ibrahim bin Sa’id al-Juhairi] seli min kɛ [Abu Usamah] ɔ seli min kɛ, ɔ seli min kɛ [Buraid bin Abdullah] ɔ nin sanad nga, ɔ seli min kɛ: ‘? Kpɛkun ɔ kannin hadith kɛ ngalɛ sa’n i ndɛ’.
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Ɔ seli e kɛ [Ishaq bin Ibrahim] nin [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar] ɔ nin [Muhammad bin Basyyar] be kwlaa be fin [ats-Tsaqafi] be seli kɛ [Ibn Abu Omar] seli e kɛ [Abdul Wahhab] m’ɔ fin [Ayyub] m’ɔ fin [Abu Qilalah] m’ɔ fin [Abu Qilalah] m’ɔ fin [Abu Qilalah] i] wasallam, ɔ seli kɛ, ‘Like nsan sɛ be o sran kun nun’n, ɔ́ dí Ɲanmiɛn sulafilɛ’n i fɛ’n; sran nga Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n be klo i tra sran kwlaa’n, ɔ klo sran ng’ɔ klomɛn i’n, saan Allah ti, kpɛkun kɛ Allah ko de i’n, ɔ kpɔ kɛ ɔ́ sáci Ɲanmiɛn sulɛ’n nun kɛ ng’ɔ kpɔ blɔlɔ lɔ kɔlɛ’n sa’.