Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 ሐዲስ
ሐዲስ
Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
ዳውድ ቢን ሩሲይድ [አል-ዋሊድ] - ማለትም ኢብኑ ሙስሊም - ከኢብኑ ጃቢር እንደነገረን ተናግሯል፣ ኡመይር ቢን ሃኒ እንደነገረን ተናግሯል፣ ጁናዳህ ቢን አቡ ኡመያህ [ኡባዳህ ቢን አሽ-ሻሚት] እንደነገረን ነገረን፣ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'ሁለት ከሊማህ ሸሃዳ የሚሉ ሰዎች፡- አምላክ የለም - የመመለክ መብት ያለው - ከአላህ ብቻ በስተቀር፣ ለእርሱ አጋር የለውም፣ እና ባሪያው እና መልእክተኛው ሙሐመድ ነቢዩ ኢሳይያስ የአላህ ባሪያ፣ የአገልጋዩ ልጅ እና የአላህ ቃል - ነቢዩ ኢሳይያስ አስ - መሆናቸውን እንደሚመሰክሩ ነግሮናል፣ ይህም በመርየም እና በነፍሱ ላይ ያስቀመጠው ነው፣ ገነት እውነት እና ገሃነም እውነት ነው፣ አላህ ወደ ገነት የሚገቡትን ሰዎች እሱ በፈለገው ስምንት የገነት በሮች በአንዱ በኩል ይገባቸዋል' ብለዋል። እናም [አህመድ ቢን ኢብራሂም አድ-ዳውራኪ] በዚህ ኢናድ ውስጥ [ሙባሲሲር ቢን ኢስማኤልን] ከ[አል-አውዛኢ] ከ[ኡመይር ቢን ሃኒ] ተመሳሳይ ኢናድ ነግረውናል፣ እሱ ግን 'አላህ እንደ ተግባሩ እንዲገባ አደረገው' ሳይል 'ከስምንቱ የጀነት በሮች ውስጥ ከፈለገው ውስጥ ገባ' ብሏል።
ሐዲስ
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
[ቁተይባ ቢን ሰኢድ] ከ[ኢብን አጅላን] ከ[ሙሐመድ ቢን ያህያ ቢን ሀባን] ከ[ኢብን ሙሀሪዝ] ከ[አሽ-ሹናቢሂ] ከ[ኡባዳ ቢን አሽ-ሻሚት] እንደዘገበው፣ 'ታሞ በነበረበት ጊዜ ጎበኘሁትና አለቀስኩ' አለ። 'ቆይ፣ ለምን ታለቅሳለህ? በአላህ ይሁንብኝ፣ ሰማዕት ከሆንኩ፣ እመሰክርልሃለሁ፣ ስለ አንተም አማላጅ ከሆንኩ፣ ከቻልኩ እጠቅምሃለሁ' አለ። ከዚያም 'በአላህ ይሁንብኝ፣ ከአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) የሰማሁት ምንም ሐዲስ የለም፣ ነገር ግን ከአንድ ሐዲስ በስተቀር እነግርሃለሁ፣ ዛሬም እነግርሃለሁ። በእርግጥም ተምሬዋለሁ።' የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) እንዲህ ሲሉ ሰማሁ፡- ‘ከአላህ በስተቀር ሊመለክ የሚገባው አምላክ እንደሌለ እና ሙሐመድ የአላህ መልእክተኛ መሆኑን የሚመሰክር ሰው አላህ ገሃነምን በእርግጥ ይከለክለዋል’ ሲሉ ሰምቻለሁ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
ሀዳብ ቢን ካሊድ አል-አዝዲ እንደነገረን [ሃማም] [ቃታዳህ] [አናስ ቢን ማሊክ]ን ከሙዓዝ ቢን ጃባል እንደነገረን እንዲህ ብሏል፣ “በጉዞ ላይ ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ጋር በነበርንበት ወቅት፣ የተሽከርካሪው ኮርቻ ካልሆነ በስተቀር በእኔና በእሱ መካከል ምንም ልዩነት አልነበረም። ‘ሙዓዝ ቢን ጃባል ሆይ!’ ብዬ ጠራሁት። ‘ጥሪህን እፈጽማለሁ የአላህ መልእክተኛ ሆይ’ ብዬ መለስኩ። ጉዟችንን ቀጠልን። ከዚያም እንደገና ‘ሙዓዝ ቢን ጃባል ሆይ!’ ብዬ ጠራሁት። ‘ጥሪህን እፈጽማለሁ የአላህ መልእክተኛ ሆይ’ ብዬ መለስኩ። ጉዟችንን ቀጠልንና እንደገና ‘ሙዓዝ ቢን ጃባል ሆይ!’ ብዬ ጠራሁት። እንደገና ‘ጥሪህን ተቀብያለሁ የአላህ መልእክተኛ ሆይ’ ብዬ መለስኩ። እሱም ‘ሰዎች በአላህ ላይ ያላቸውን ግዴታዎች ታውቃለህ?’ አለኝ። ‘አላህና መልእክተኛው የበለጠ ያውቃሉ’ ብዬ መለስኩ። እሱም ‘ይህም እሱን ማምለክና በእርሱ ላይ አለማጋራት ነው’ አለ። ለተወሰነ ጊዜ ጉዟችንን ቀጠልን፤ እሱም እንደገና “ሙዓዝ ቢን ጀባል ሆይ!” ብሎ ጠራኝ። እኔም “የአላህ መልእክተኛ ሆይ ጥሪህን እፈጽማለሁ” አልኩት። ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም “ቀደም ሲል የገለጽኳቸውን ነገሮች ሲፈጽሙ አላህ በሰዎች ላይ ምን ግዴታ እንዳለበት ታውቃለህ?” አሉኝ። እኔም “አላህና መልእክተኛው የበለጠ ያውቃሉ” አልኩ። በመጨረሻም “አላህ አያሠቃያቸውም” አሉ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህ [አቡ አል-አህዋሽ ሳላም ቢን ሱለይም] ከአቡ ኢስሐቅ [አምሩ ቢን ማይሙን] [ከሙዓዝ ቢን ጀባል] እንደነገሩን "ከአላህ መልክተኛ ጋር ኡፌር በተባለች አህያ ላይ ተቀምጬ እየጋልብኩ ነበር" አለ። ከዚያም "ሙዓዝ ሆይ፣ የአላህ መብት ለባሪያ ምን እንደሆነ እና የባሪያ መብት ለአላህ ምን እንደሆነ ታውቃለህ?" አለ። ሙዓዝ "ከዚያም "አላህና መልእክተኛው የተሻለ ያውቃሉ" ብዬ መለስኩለት። "በእርግጥ የአላህ መብት በባሪያዎች ላይ አላህን ማምለክ እና በምንም ነገር ማጋጨት ነው፣ የባሪያውም መብት በአላህ ላይ በምንም ነገር ማጋጨት የለብዎትም" አለ። ሙዓዝ "ከዚያም "የአላህ መልክተኛ ሆይ፣ ይህንን ለሰዎች ሪፖርት ማድረግ አልችልም?" አልኩት። "እንዲመኩበት አትንገሯቸው" አለ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
ኢብኑል ሙጥናህ [ሙሐመድ ቢን አል-ሙጽናህ] እና [ኢብኑ ባሻር] እንደነገሩን [ሙሐመድ ቢን ጃዕፈር] ከአቡ ሁሺን እና [አል-አሲዓዝ ቢን ሱለይም] [ሹባህ] እንደነገሩን ሁለቱም [አል-አስዋድ ቢን ሂላል] ከሙዓዝ ቢን ጀባል] እንደሰሙ ነግረውናል፤ “ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- “ሙዓዝ ሆይ፣ አላህ በባሪያዎች ላይ ምን መብት እንዳለው ታውቃለህ?” ሙዓዝ “አላህና መልእክተኛው የተሻለ ያውቃሉ” ሲል መለሰ። “ይህም ማለት አላህ ከእርሱ ጋር ምንም ሳያጋራ ይመለካል” አለ። ከዚያም እንደገና “ታዲያ ሰዎች ይህን ካደረጉ በአላህ ላይ ምን መብት አላቸው?” አለ ሙዓዝ “አላህና መልእክተኛው የበለጠ ያውቃሉ” ሲል መለሰ። ከዚያም “አላህ አያሠቃየውም” አለ።” አለ። [አል ቃሲም ቢን ዘካርያ] ከዘይዳህ [ሁሴን] ከ[አቡ ሁሴን] ከ[አል አስዋድ ቢን ሂላል] እንደነገረን ነገረን፤ [ሙዓዝ] “የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ጠሩኝ” ሲሉ ሰማሁ፤ እኔም “አላህ በሰዎች ላይ ምን መብት አለው…” ሲል ጠየቀ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
[ዙሃይር ቢን ሃርብ] እንደነገረን [ኡመር ቢን ዩኑስ አል-ሃናፊ] [ኢክሪማህ ቢን አማር] እንዲህ ብለዋል፣ [አቡ ከቲር] [አቡ ሁረይራ] እንዲህ ብለዋል፣ 'በጦርነት ውስጥ በአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) ዙሪያ ተቀምጠን ነበር፣ ከእኛም ጋር አቡ በክር እና ኡመር ነበሩ። ከዚያም ትቶን ሄደና በጠላት ይያዛል ወይም የሆነ አደጋ ይደርስብናል ብለን እስክንፈራ ድረስ ወደ እኛ ዘግይቶ ተመለሰ። ሁላችንም በጣም ተጨንቀን ነበር፣ እና ስለሱ በጣም የተጨነቀው እኔ ነበርኩ። ስለዚህ ተነስቼ የአላህን መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) ለመፈለግ ወጣሁ እስከ በኑ ናጃር የአንሷሮች የአትክልት ስፍራ እስክደርስ ድረስ። መግቢያ ለማግኘት ተስፋ አድርጌ ዞርኩበት፣ ግን አንዱን ማግኘት አልቻልኩም። ከአትክልቱ ውጭ የሚፈስ ወንዝ ከአትክልቱ ጥግ ገባ። ስለዚህ ዊዝል በጠባብ ጉድጓድ ውስጥ ለመግባት ሲሞክር ወደ እሱ ለመግባት ሞከርኩ። ነቢዩንም (ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም) አገኘሁት። «አቡ ሁረይራ!» ብዬ ጮኸ። «አዎ የአላህ መልእክተኛ» አልኩት። ምን ችግር አለው?» ሲል ጠየቀ። «እሺ፣ መልእክተኛ ሆይ፣ ከእኛ ጋር ነበርክ፣ ከዚያም በድንገት ትተኸን ሄደህ ለረጅም ጊዜ አልተመለስክም፣ በተለይ እኔ፣ መልእክተኛ ሆይ፣ ስለ ደህንነትህ በጣም ተጨነቅን። ስለዚህ እንደ ፌሪት ካለ በጣም ጠባብ ጉድጓድ ወደዚህ የአትክልት ስፍራ ለመግባት ሞከርኩ፣ እነሱም - ሌሎቹ ጓደኞቼ - ከኋላዬ ነበሩ። ሁለት ጫማዎቹን ሰጠኝ እያለኝ ነበር፡ «አቡ ሁረይራህ፣ እነዚህን ሁለት ጫማዬን ውሰድ፣ ከዚህ የአትክልት ስፍራ ጀርባ የምታገኘው ማንኛውም ሰው ከአላህ በስተቀር የመመለክ መብት ያለው አምላክ እንደሌለ ይመሰክራል፣ እናም ይህንን እምነት በልቡ ውስጥ ተክሏል፣ ስለዚህ የጀነትን ብስራት» ሲል ጠየቀ። እና በአጋጣሚ ያገኘኝ የመጀመሪያው ሰው ኡመር ነበር፣ ስለዚህ «በእነዚያ ሁለት ጫማዎች ምን ችግር አለው አቡ ሁረይራህ?» ሲል ጠየቀ። «እነዚህ የአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) ሁለቱ ጫማዎች ናቸው፤ እሱ እኔን ለሚያገኘው የመጀመሪያ ሰው የጀነትን ምሥራች እንድሰብክ አዘዘኝ፤ እሱ ግን ከአላህ በስተቀር ሊመለክ የሚገባው አምላክ እንደሌለ እና በልቡ ያምነዋል።» ስለዚህ ኡመር እጁን በደረቴ መሃል - የፀሐይ ፕሌክሰስ - መታኝ፤ እስክወድቅ ድረስ፣ ከዚያም «አቡ ሁሬራህ ሆይ ተመለስ!» አለኝ። ከዚያም እንባዬን በመያዝ ወደ አላህ መልእክተኛ ተመለስኩ፤ ኡመርም እየተከተለኝ እንደሆነ ታወቀ። ወዲያውኑ የአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) «አቡ ሁሬራህ ሆይ ምን ችግር አለብህ?» ብዬ ጠየቅኩት። «ኡመርን አግኝቼዋለሁ፤ ከዚያም ያዘዝከኝን ነገርኩት፤ ነገር ግን በድንገት በፀሐይ ፕሌክሰስ ውስጥ እስከምወድቅ ድረስ በኃይል መታኝ፤ ከዚያም «ተመለስ!» አለኝ። የአላህ መልእክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) «ኡመር ሆይ፣ ለምን እንዲህ አደረግክ?» አለ። ዑመርም “የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ አቡ ሁረይራን ሁለት ጫማህን ይዘህ ላከውና ለመጀመሪያ ጊዜ ላገኘው ሰው የጀነትን እንዲያበስር ነግረኸው ነበር፤ በልቡ ጽኑ እምነት ከአላህ በስተቀር ሌላ አምላክ እንደሌለ እየመሰከረ ነው?” ሲል መለሰለት። “አዎ፣ ልክ ነው” አለ። ዑመርም “የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ ያንን ባታደርግ ይሻልሃል፤ ምክንያቱም ሰዎች በእሱ ላይ ጥገኛ እንዲሆኑና መልካም ሥራዎችን እንዲሠሩ በጣም እጨነቃለሁ” አለ። ረሱልም (ሰ.ዐ.ወ) ለአቡ ሁረይራህ-ፔንት- “ይህንን ሐዲስ ሳያውቁ ይተዉአቸው” አሉት።
ሐዲስ
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
ኢሻቅ ቢን ማንሱር እንደነገረን [ሙዓዝ ቢን ሂሻም] አባቴን ከ[ቃታዳህ] እንደነገረን ተናግሯል፣ [አናስ ቢን ማሊክ] የአላህ ነብይ - በአንድ ጉዞ ላይ - ሙዓዝ ቢን ጀባል በተሽከርካሪው ላይ እያለ፣ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም "ሙዓዝ ሆይ!" ብለው ጠሩ። ሙዓዝ "የአላህ መልእክተኛ ሆይ" ብለው መለሱ። ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም "ሙዓዝ ሆይ!" ብለው ጠሩ። እኔም "የአላህ መልእክተኛ ሆይ" ብለው መለሱ። ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም "ሙዓዝ ሆይ!" ብለው ጠየቁኝ። እኔም "የአላህ መልእክተኛ ሆይ" ብለው መለሱ። ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም "ሙዓዝ ሆይ!" ብለው ጠሩ። እኔም "የአላህ መልእክተኛ ሆይ" ብለው መለሱ። ከዚያም ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ አሉ፡- “ከአላህ በስተቀር አምላክ የለም - ሊመለክ የሚገባው - እና ሙሐመድ የእሱ አገልጋይ እና መልእክተኛ ነው ብሎ የሚናገር ማንኛውም ሰው ከጀሃነም እሳት በእርግጥ የተጠበቀ ነው”። ከዚያም ሙዓዝ “ይህንን ጉዳይ ለሰዎች መንገር እችላለሁን? ይህንን ዜና ያሰራጩ?” አለ። ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም “ይህንን ካደረጉት በእሱ ይመካሉ” አሉ። ከዚያም ሙዓዝ ከመሞቱ በፊት ዜናውን አሰራጨ - ሐዲሱን በመደበቁ - ጥፋቱን እንደሚቀበል ተጨንቆ።”
ሐዲስ
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
[ሲያባን ቢን ፋሩክ] [ሱለይማን] - ማለትም ኢብን አል-ሙጊራህ - እንደነገረን፣ [ሳቢት]ን ከ[አናስ ቢን ማሊክ] እንደነገረን፣ [መህሙድ ቢን አር-ረቢ] ከ[ኢትባን ቢን ማሊክ] እንደነገረን፣ 'ወደ መዲና መጣሁ፣ ከዚያም ኢትባንን አገኘሁት። ከዚያም ሐዲስ እንዲያወራልኝ ጠየቅኩት' አለ። 'ዓይኖቼ ብዙ ነገሮችን የሚያስከትል በሽታ ስለተጎዳ፣ ወደ አላህ መልእክተኛ ላክሁለት፣ እሱም ወደ ቤቴ ከእኔ ጋር ለመስገድ በጣም እንደጓጓሁ ነገረኝ፣ ስለዚህ የጸሎት ቦታ አደረግኩት' አለ። ኢትባን እንደገና 'ከዚያም ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም መምጣት ከፈለጉት ሶሃቦች ጋር መጡ፣ እሱም ወደ ቤቱ መግባቱን ቀጠለ። ሶላቱን ጀመሩ፣ ሶሃቦች እርስ በእርሳቸው እየተነጋገሩ ነበር፣ አንዳንዶቹ የማሊክ ቢን ዱክሲየምን ግብዝነት እየተወያዩ ነበር።' ሶሃባዎች እንዳሉት የአላህ መልእክተኛ (ሰ.ዐ.ወ) ማሊክ ቢን ዱክሲየም እንዲደርስበት እንደሚጸልዩለት ተስፋ አድርገው ነበር። እንዲሁም አደጋ እንዲደርስበት ተመኙ። ከጸሎቱ በኋላ እንዲህ ሲል ጠየቀ፡- “የሻሃዳውን ሁለት ዓረፍተ ነገሮች አልተናገረም ነበር፣ እነሱም፡- ከአላህ በስተቀር ሊመለክ የሚገባው አምላክ የለም እና እኔ የአላህ መልእክተኛ መሆኔን ነው?” ሶሃባዎች “አፉን ብቻ ነው የተናገረችው በልቡ ውስጥ አይደለም” አሉ። “እሱም ‘ሊመለክ የሚገባው አምላክ የለም፣ እኔም የአላህ መልእክተኛ ነኝ’ የሚል ሰው የለም፣ ከዚያም እሳት ውስጥ የሚገባ ወይም የሚቀምሰው የለም” አለ። አነስ “ይህ ሐዲስ አስገረመኝ። ስለዚህ ልጄን ‘ጻፍ’ አልኩት፣ እሱም ጻፈው።” አቡ በክር ቢን ነፊ አል-አብዲ እንደነገሩን [ባዝ] [ሐማድ] ከ[አናስ] [ጻቢት] እንደነገረን፣ [ኢትባን ቢን ማሊክ] ዕውር መሆኑን እንደነገረን፣ ስለዚህ ወደ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም 'እባካችሁ ወደዚህ ኑ - ረሱል - የጸሎት ቦታ እንዲሆንልኝ' የሚል መልእክተኛ ላከ። ስለዚህ ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ከባልደረቦቻቸው ጋር መጡ፣ ከዚያም ከእነሱ መካከል የሆነ ማሊክ ቢን አድ-ዱክሲየም የሚባል ሰው መጥፎ ባህሪያትን ጠቀሱ... ከዚያም እንደ ሱለይማን ቢን አል-ሙጊራህ ሐዲስ የሆነ ነገር ጠቀሱ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
[ሙሐመድ ቢን ያህያ ቢን አቡ ኡመር አል-መኪ] እና [ቢስር ቢን አል-ሀካም] ሁለቱም እንደተናገሩት [አብዱል አዚዝ] - ማለትም ኢብኑ ሙሐመድ አድ-ዳርዋርዲ - ከያዚድ ቢን አል-ሀድ - ከ[ሙሐመድ ቢን ኢብራሂም] ከ[አል-አባስ ቢን አብዱል ሙጠሊብ] ከ[አል-አባስ ቢን አብዱል ሙጠሊብ] የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ እንደሰሙ ነግሮናል፡- 'አላህን እንደ ረቢ፣ እስልምናን እንደ ሃይማኖት፣ መሐመድን እንደ መልእክተኛ የሚደሰት ሰው፣ የእምነትን ደስታ ቀምሷል'።
ሐዲስ
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
ኡበይዱላህ ቢን ሰኢድ እና አብድ ቢን ሁመይድ ሁለቱም እንደነገሩን [አቡ አሚር አል-አቃዲ] ከ[አብዱላህ ቢን ዲናር] ከ[አቡ ሳሊህ] ከ[አቡ ሁረይራ] ከ[አቡ ሁረይራ] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንደነገሩን እንዲህ ብለዋል፡- 'እምነት ከሰባ ሶስት እስከ ሰባ ዘጠኝ ቅርንጫፎች አሉት፣ እፍረትም በእምነት ውስጥ ተካትቷል'።
ሐዲስ
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
[ዙሃይር ቢን ሃርብ] ከሱሃይል [ከአብዱላህ ቢን ዲናር] ከ[አቡ ሷሊህ] ከ[አቡ ሁረይራህ] ከ[አቡ ሁረይራህ] ከ[አቡ ሁረይራህ] ከ[አቡ ሁረይራህ] ከ[አቡ ሁረይራህ] ከ[አቡ ሑረይራህ] ከ[አቡ ሑረይራህ] ከ[አቡ ሑረይራህ] እንዲህ ብለዋል፡- 'የአላህ መልክተኛ (ሰላም በእሱ ላይ ይሁን) እንዲህ ብለዋል፡- 'እምነት ከሰባ ሶስት እስከ ሰባ ዘጠኝ ቅርንጫፎች ወይም ከስልሳ ሶስት እስከ ስልሳ ዘጠኝ ቅርንጫፎች አሉት። ከእነዚህ ውስጥ ምርጡ የሆነው ‹ላ ኢላላሁ - ከአላህ በስተቀር ሊመለክ የሚገባው አምላክ የለም› የሚለው አባባል ነው። ዝቅተኛው ደግሞ ከመንገዱ ጎጂ የሆነን ነገር ማስወገድ ነው። ትህትና የእምነት አካል ነው።'
ሐዲስ
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
[አቡበከር ቢን አቡ ሲያባህ] እና [አምሩ አን-ነቂድ] እና [ዙሃይር ቢን ሃርብ] እንደነገሩን [ሱፍያን ቢን ኡያይናህ] ከ[ሳሊም] ከ[አዝ-ዙህሪ] እንደነገሩን ነግረውናል፣ ነቢዩ ወንድሙን ስላፈረ አንድ ሰው ሲገስጽ ሰምቶ “ውርደት የእምነት አካል ነው” አለ። [አብዱርዛቅ] ከአዝ-ዙህሪ የመጣን [ማእማር] በዚህ ሰናድ “ወንድሙን ሲመክር የነበረ ከአንሷሮች መካከል አለፈ” ሲል ነግሮናል።
ሐዲስ
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
[ሙሐመድ ቢን አል-ሙጽናና] እና [ሙሐመድ ቢን ባሺር] እንደነገሩን እና ላፋዝ የኢብን አል-ሙጽናና እንደሆነ ሁለቱም ተናግረዋል። [ሙሐመድ ቢን ጃዕፈር] ከ[ቃታዳህ] እንደነገረን [ሹዕባ] እንዲህ ብለዋል፡- “[አቡ አስ ሳውዋር] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም [ኢምራን ቢን ሁሺን] እንደሰማ ሲናገር ሰምቻለሁ፡- “ውርደት ከመልካም ነገር በስተቀር ምንም አያመጣም” ብለዋል። ቡስያየር ቢን ከዓብ “በጥበብ የተጻፈው ከውርደት ሥልጣንና መረጋጋት ነው” አለ። ስለዚህ [ኢምራን] “ከረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም የተላለፈውን ሐዲስ እነግርሃለሁ፣ አንተም በገጾችህ ውስጥ ያለውን ንገረኝ” አለ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
[ያህያ ቢን ሃቢብ አል-ሃሪዝ] ከ[ኢሻቅ] - ማለትም ኢብን ሱዋይድ - ለእኛ [ሃማድ ቢን ዛይድ] ዘግበዋል። [አቡ ቀታዳህ] አንድ ሐዲስ እንደዘገበው፣ 'ከኢምራን ቢን ሁሴይን ጋር በቡድን ነበርን፣ እና ከእኛ መካከል ቡስያየር ቢን ካብ ነበር፣ ስለዚህ [ኢምራን ቢን ሁሴይን] በዚያን ጊዜ ከእኛ ጋር ዘግበው፣ 'የአላህ መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ብለዋል፡- 'ዓይናፋርነት ሁሉ መልካም ነው'። ወይም 'ዓይናፋርነት ሁሉ መልካም ነው' አለ። ስለዚህ ቡሳየር ቢን ከዓብ፣ 'በእርግጥ በአንዳንድ መጻሕፍት ወይም ጥበብ ውስጥ ከዓይናፋርነት በአላህ ፊት መረጋጋትና ሥልጣን እንደሚመጣ እናገኛለን፣ ከዓይናፋርነትም ድክመት አለ' አለ። ስለዚህ ኢምራን አይኖቹ እስኪቀሉ ድረስ ተናደደና 'ከአላህ መልእክተኛ እየነገርኩህ እንደሆነ ለምን አያለሁ እና አንተም እሱን እየተቃወምክ ነው!' አለ። አቡ ቀታዳህ 'ስለዚህ ኢምራን ሐዲሱን ደገመው' አለ። አቡ ቀታዳህ “ቡስያርም እንዲሁ ዒምራን እስኪቆጣ ድረስ ደገመው” አለ። አቡ ቀታዳህ ቀጠለ፣ “ስለዚህ ስለሱ እንቀጥላለን፣ ምክንያቱም እነዚህ ቃላት የመጡት አቡ ኑጃይድ ሆይ። ችግር የለውም” ብሏል። [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] [አን-ናድል] [አቡ ናዕማህ አል-አዳዊ] እንደነገረን ነግሮናል፣ “ሁጃይር ቢን አር-ረቢዕ አል-አዳዊ] ከኢምራን ቢን ሁሺን [ከሐማድ ቢን ዘይድ ሐዲት ጋር] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም ሲናገር ሰምቻለሁ” አለ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
አቡ በክር ቢን አቡ ሲያባህን እና አቡ ኩራይብን ሁለቱም [ኢብን ኑሜርን] ነግረውናል ብለዋል። - በሌላ ዘገባ ደግሞ እንደተገለጸው - ከጃሪር ሁሉንም ነገር [ቁታይባ ቢን ሰኢድ] እና [ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] ነግሮናል። - በሌላ ዘገባ ደግሞ እንደተገለጸው - አቡ ኩራይብ [አቡ ኡሳማን] ከአባቱ [ከሱፍያን ቢን አብዱላህ አስቃፊ] የነገረንን ነገር ሁሉ ከነገረን በኋላ "የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ በእስልምና ከአንተ በኋላ ስለማንም ያልጠየቅኩትን ቃል ንገረኝ - እና በአቡ ኡሳማህ ሐዲስ ውስጥ ከአንተ ውጭ - ንገረኝ" አልኩት። ስለዚህም "በአላህ አምናለሁ በል" ከዚያም ኢስቲቃማ አድርግ" ሲል መለሰ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
[ቁተይባ ቢን ሰዒድ] ነግረውናል [ላይትስ]። - በሌላ ዘገባ ደግሞ እንዲህ ተብሏል- እናም [ሙሐመድ ቢን ሩም ቢን አል-ሙሃጂር] ከ[አቡ አል-ኸይር] ከ[አቡ አል-ኸይር] አንድ ሰው ረሱልን ሰለላሁ አለይሂ ወሰለምን 'የትኛው እስልምና ነው ምርጥ?' ብሎ እንደጠየቀው ተነግሮናል፡- 'የምታውቃቸውን እና የማታውቃቸውን ሰዎች ትመግባለህ እና ሰላምታ ታቀርባለህ' ሲል መለሰ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
ከእኛ ጋር ተዛምዶአል [አቡ አዝ-ጣሂር አህመድ ቢን አምሩ ቢን አብዱላህ ቢን አምሩ ቢን ሰርህ አል-ሚሽሪ] ከ[አምሩ ቢን አል-ሃሪዝ] ከ[ያዚድ ቢን አቡ ሀቢብ] ከ[አቡ አል-ኸይር] እንደነገረን [አብዱላህ ቢን አምሩ ቢን አል-አሽ] ሁለቱም 'በእርግጥ አንድ ሰው የአላህን መልእክተኛ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለምን 'የትኛው ሙስሊም ነው ምርጡ?' ሲል ጠየቀው። እሱም 'ሌሎች ከምላሱና ከእጁ ደህንነት የሚሰማቸው ሙስሊም ነው' ሲል መለሰ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
ለእኛ [ሐሰን አል-ሁልዋኒ] እና [አብዱ ቢን ሁመይድ] ከአቡ አሺም እንደተነገረን አብዱ እንዲህ ብሏል፣ እኛ [አቡ አሺም] ከኢብን ጁራይጅ እንደተነገረን አቡ አዝ-ዙበይርን እንደሰማን ተዘግቧል፣ እንዲህም አለ፣ "ጃቢርን እንዲህ ሲሉ ሰምቻለሁ፣ ነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንዲህ ሲሉ ሰምቻለሁ፡- ሙስሊም - እውነተኛ - ማለት ሌሎች ሙስሊሞችን ከአፉ እና ከእጆቹ አደጋ የሚጠብቅ ነው" ሲሉ ሰምቻለሁ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
እናም [ሰኢድ ቢን ያህያ ቢን ሰኢድ አል-ኡማዊ] እንደነገረን አባቴ [አቡ ቡርዳህ ቢን አብዱላህ ቢን አቡ ቡርዳህ ቢን አቡ ሙሳ] ከ[አቡ ሙሳ] እንደነገረን ነገረን፤ እኔም 'የአላህ መልእክተኛ ሆይ፣ በእስልምና ውስጥ በጣም አስፈላጊው ማነው?' አልኩት፤ እሱም 'ሙስሊሞች ከንግግሩና ከእጁ ትንኮሳ የተጠበቁት' ሲል መለሰ። እሱም [ኢብራሂም ቢን ሰኢድ አል-ጁሃይሪ] [አቡ ኡሳማ] እንደነገረኝ ነገረኝ፤ በዚህ ሰናድ [ቡራይድ ቢን አብዱላህ] እንደነገረኝ ነገረኝ፤ እሱም 'ረሱል ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም በአንድ ወቅት 'ከሙስሊሞች መካከል በጣም አስፈላጊው ማነው?' ከዚያም እንደዚህ አይነት ሀዲስ ጠቅሰዋል' አለ።
ሐዲስ
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
[ኢሻቅ ቢን ኢብራሂም] እና [ሙሐመድ ቢን ያህያ ቢን አቡ ኡመር] እና [ሙሐመድ ቢን ባሲሲር] ሁሉንም ከ[አፅ-ፃፊ] እንደነገረን [ኢብኑ አቡ ኡመር] [አቡ ዋሃብ] ከ[አዩብ] ከአቡ ቂላባ] ከ[አናስ] ከነቢዩ ሰለላሁ አለይሂ ወሰለም እንደነገረን እንዲህ ብሏል፡- “በአንድ ሰው ውስጥ ሦስት ነገሮች ከሆኑ የእምነትን ጣዕም ይቀምሳል፤ አላህና መልእክተኛው ከማንም በላይ የሚወዱት፣ ለአላህ ሲል ካልሆነ በስተቀር የማይወደውን ሰው የሚወድ፣ አላህም ከሲኦል ካዳነው በኋላ ወደ ክህደት መመለስን የሚጠላውን ያህል ወደ ክህደት መመለስን የሚጠላውን ሰው።”
