Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
Mae wedi dweud wrthym fod [Dawud bin Rusyaid] wedi dweud wrthym [al-Walid] - sef Ibn Muslim- gan [Ibn Jabir] meddai, mae wedi dweud wrthym [Umair bin Hani'] meddai, mae wedi dweud wrthym fod [Junadah bin Abu Umayyah] wedi dweud wrthym [Ubadah bin ash-Shamit] meddai, 'Mae Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wedi dweud: 'Pwy bynnag sy'n dweud dau Kalimah Shahada, sef: nid oes duw - sydd â'r hawl i gael ei addoli - ac eithrio Allah yn unig, nid oes partner iddo, a bod Muhammad, Ei was a'i Negesydd, yn tystio mai'r Proffwyd Isa yw gwas Allah, mab Ei was a gair Allah - y Proffwyd Isa As- a osododd ar Maryam a'i enaid Ef, mae'r nefoedd yn wir ac mae uffern hefyd yn wir, lle bydd Allah yn mynd i mewn i'r rhai a fynnant i'r Nefoedd trwy un o wyth drws y Nefoedd y mae'n eu hewyllysio'. Ac mae [Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraqi] wedi dweud wrthym [Mubasysyir bin Ismail] o [al-Auza'i] o [Umair bin Hani'] yn yr isnaad hwn gyda rhai tebyg, dim ond ei fod wedi dweud, 'Gwnaeth Allah iddo fynd i mewn yn ôl ei weithredoedd' heb ddweud, 'aeth i mewn o unrhyw un o wyth porth Paradwys yr oedd yn dymuno'.
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
Dywedodd [Qutaibah bin Sa'id] wrthym [Laith] gan [Ibn Ajlan] gan [Muhammad bin Yahya bin Habban] gan [Ibn Muhairiz] gan [ash-Shunabihi] gan [Ubadah bin ash-Shamit] ei fod wedi dweud, 'Ymwelais ag ef pan oedd yn sâl, ac wylais.' Dywedodd, 'Aros, pam wyt ti'n wylo? Wrth Allah, os caf fy merthyru, tystiaf drosoch chi, ac os caf fy eiriol drosoch chi, byddaf yn eiriol drosoch chi, ac os gallaf, byddaf o fudd i chi.' Yna dywedodd, 'Trwy Allah, nid oes unrhyw hadith a glywais gan Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) sy'n dda i chi ond byddaf yn ei ddweud wrthych, ac eithrio un hadith, a byddaf yn ei ddweud wrthych heddiw. Ac yn wir, rwyf wedi'i amsugno. Clywais Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) yn dweud: 'Pwy bynnag sy'n tystio nad oes duw - yn deilwng o addoli - ac eithrio Allah, a bod Muhammad yn negesydd Allah, bydd Allah yn sicr o wahardd uffern iddo'.
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Mae wedi dweud wrthym [Haddab bin Khalid al-Azdi] ei fod wedi dweud wrthym [Hammam] ei fod wedi dweud wrthym [Qatadah] ei fod wedi dweud wrthym [Anas bin Malik] gan [Mu'adz bin Jabal] dywedodd, 'Unwaith y bûm yng nghwmni'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ar daith, nid oedd unrhyw wahanu rhyngof fi a fe ac eithrio cyfrwy'r cerbyd. Galwodd: 'O Mu'adz bin Jabal!' Parhaais i ateb, 'Rwy'n cyflawni dy alwad, O Negesydd Allah'. Parhaom â'n taith. Yna galwodd eto: 'O Mu'adz bin Jabal!' Atebais, 'Rwy'n cyflawni dy alwad, O Negesydd Allah'. Parhaom â'n taith ac yna galwodd eto: 'O Mu'adz bin Jabal!' Atebais eto, 'Rwyf wedi derbyn dy alwad, O Negesydd Allah'. Dywedodd: 'A wyt ti'n gwybod rhwymedigaethau bodau dynol tuag at Allah?' Atebais, 'Allah a'i Negesydd sy'n gwybod orau'. Dywedodd: 'Hynny yw Ei addoli a pheidio â chysylltu partneriaid ag Ef'. Fe barhaon ni â'n taith am beth amser pan alwodd eto: 'O Mu'adz bin Jabal!' Atebais, 'Rwy'n cyflawni dy alwad, O Negesydd Allah'. Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'A wyddoch chi beth yw rhwymedigaethau Allah tuag at fodau dynol pan fyddant yn gwneud y pethau a nodais yn gynharach?' Atebais, 'Allah a'i Negesydd sy'n gwybod orau'. Yn olaf dywedodd: 'Ni fydd Allah yn eu harteithio'.
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
Dywedwyd wrthym fod [Abu Bakr bin Abu Syaibah] wedi dweud wrthym [Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] gan [Abu Ishaq] gan [Amru bin Maimun] gan [Mu'adz bin Jabal] dywedodd, 'Roeddwn i'n marchogaeth gyda Negesydd Allah ar asyn o'r enw Ufair'. Yna dywedodd: 'O Mu'adz, a wyddoch chi beth yw hawl Allah i was a beth yw hawl gwas i Allah'. Dywedodd Mu'adz, 'Yna atebais, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Dywedodd: 'Yn wir, hawl Allah dros weision yw eich bod chi'n addoli Allah a pheidio â'i osgoi ag unrhyw beth, a hawl y gwas dros Allah yw na ddylech chi gael eich poenydio gan unrhyw un nad yw'n ei osgoi ag unrhyw beth'. Dywedodd Mu'adz, 'Yna dywedais, 'O Negesydd Allah, onid allaf i adrodd hyn i bobl? ' Atebodd: 'Peidiwch â dweud wrthyn nhw fel eu bod nhw'n dibynnu arno'.
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin al-Mutsanna] ac [Ibn Bashyar], mae [Ibn al-Mutsanna] wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Ja'far] wedi dweud wrthym [Syu'bah] gan [Abu Hushain] ac [al-Asy'ath bin Sulaim] eu bod ill dau wedi clywed [al-Aswad bin Hilal] yn dweud gan [Mu'adz bin Jabal] dywedodd, 'Dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O Mu'adz, a wyddoch chi pa hawliau sydd gan Allah dros weision?' Atebodd Mu'adz, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Dywedodd: 'Hynny yw, mae Allah yn cael ei addoli heb gysylltu unrhyw beth ag Ef.' Yna dywedodd eto: 'Felly pa hawl sydd gan fodau dynol dros Allah os ydyn nhw'n gwneud hynny?' Atebodd Mu'adz, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Yna dywedodd: 'Ni fydd Allah yn ei arteithio'. Mae wedi dweud wrthym fod [al Qasim bin Zakariya] wedi dweud wrthym [Husain] gan [Zaidah] gan [Abu Hushain] gan [al Aswad bin Hilal] dywedodd; Clywais [Mua'dz] yn dweud, 'Galwodd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam fi, felly atebais ef. Gofynnodd: 'Pa hawl sydd gan Allah dros fodau dynol...fel y mae eu hadith yn ei ddweud'.
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
Dywedodd [Zuhair bin Harb] wrthym fod [Umar bin Yunus al-Hanafi] wedi dweud wrthym fod [Ikrimah bin Ammar] wedi dweud, Dywedodd [Abu Kathir] wrthym fod [Abu Hurairah] wedi dweud, 'Mewn brwydr roedden ni'n eistedd o amgylch Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno), a gyda ni roedd Abu Bakr ac Umar. Yna gadawodd ni ac roedd yn hwyr yn dychwelyd atom ni nes i ni ofni y byddai'n cael ei ddal gan y gelyn neu y byddai rhyw drychineb yn taro. Roedden ni i gyd yn bryderus iawn, a'r un oedd yn poeni fwyaf amdano oedd fi. Felly codais ac es allan i chwilio am Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) nes i mi ddod i ardd yn perthyn i Ansar Banu Najjar. Cylchais hi gan obeithio dod o hyd i fynedfa, ond allwn i ddim dod o hyd i un. Ac roedd nant yn llifo o'r tu allan i'r ardd a oedd yn mynd i mewn o gornel yr ardd. Felly ceisiais fynd i mewn iddi fel mae gwenci yn ceisio mynd i mewn trwy dwll cul. Ac fe wnes i hefyd ddod o hyd i'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam. Gwaeddodd: 'Abu Hurairah! ' Atebais, 'Ie, O Negesydd Allah'. Beth sy'n bod?', gofynnodd. Atebais, 'Wel, O Negesydd, roeddech chi gyda ni, yna'n sydyn fe'n gadewaist ni a heb ddod yn ôl am gyhyd nes i ni fod yn bryderus iawn am eich diogelwch, yn enwedig fi, O Negesydd. Felly ceisiais fynd i mewn i'r ardd hon o dwll cul iawn fel ffured, ac roedden nhw - y ffrindiau eraill - y tu ôl i mi. Wrth ddweud rhoddodd ei ddau sandal i mi: 'O Abu Hurairah, cymerwch y ddau sandal hyn sydd gen i, a phwy bynnag y byddwch chi'n cwrdd ag ef y tu ôl i'r ardd hon bydd yn tystio nad oes duw - sydd â'r hawl i gael ei addoli - ac mae wedi plannu'r gred hon yn ei galon, felly rhowch iddo newyddion da'r nefoedd'. Ac yn gyd-ddigwyddiadol y person cyntaf a gyfarfu â mi oedd Umar, felly gofynnodd, 'Beth sy'n bod ar y ddau sandal hynny, O Abu Hurairah? ' Atebais, 'Dyma ddau sandal Negesydd Allah (boed heddwch a bendithion Allah arno), gorchmynnodd i mi eu cario a rhoi newyddion da Paradwys i'r person cyntaf sy'n cwrdd â mi, tra ei fod yn tystio nad oes duw yn deilwng o addoli ac eithrio Allah, ac mae'n credu ynddo â'i galon.' Felly trawodd Umar fi â'i law yng nghanol fy mrest - fy plecsws solar - nes i mi syrthio i lawr, yna dywedais, 'Ewch yn ôl, O Abu Hurairah!' Felly es yn ôl at Negesydd Allah gyda wyneb yn dal dagrau yn ôl, a daeth i'r amlwg bod Umar hefyd yn fy nilyn. Ar unwaith gofynnodd Negesydd Allah (boed heddwch a bendithion Allah arno): 'Beth sy'n bod arnat ti, O Abu Hurairah?' Atebais, 'Rwyf wedi cwrdd ag Umar, yna dywedais wrtho am yr hyn a orchmynnoch i mi, ond yn sydyn trawodd fi'n galed yn y plecsws solar nes i mi syrthio i lawr, ac ar ôl hynny dywedodd, 'Ewch yn ôl!' ' Felly dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'O Umar, pam wnest ti hynny?' Atebodd Umar, 'O Negesydd Allah, a yw'n wir dy fod ti wedi anfon Abu Hurairah gyda'th ddau sandal a dweud wrtho am roi'r newyddion da am baradwys i'r person cyntaf y byddai'n cwrdd ag ef tra roedd yn tystio nad oes duw - yn deilwng o addoli - ac eithrio Allah â chred gadarn yn ei galon?' Atebodd yntau: 'Ydw, mae hynny'n iawn'. Dywedodd Umar, 'Gwell i ti beidio â gwneud hynny, O Negesydd Allah, oherwydd mewn gwirionedd rwy'n poeni'n fawr y bydd pobl yn dibynnu arno, ac yn gadael iddyn nhw gyflawni gweithredoedd da'. Dywedodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam -wrth Abu Hurairah-pent-: 'Gadewch iddyn nhw -heb wybod yr hadith hwn-''.
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
Mae wedi dweud wrthym [Ishaq bin Mansur] ei fod wedi dweud wrthym [Mu'adz bin Hisham] meddai, wedi dweud wrthym [fy nhad] o [Qatadah] meddai, wedi dweud wrthym [Anas bin Malik] fod Proffwyd Allah -ar un daith-, tra roedd Mu'adz bin Jabal yn reidio ar ei gerbyd, yna galwodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'O Mu'adz!' Atebodd Mu'adz, 'Rwy'n cyflawni dy alwad, O Negesydd Allah'. Galwodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam eto: 'O Mu'adz!' Atebais eto, 'Rwy'n cyflawni dy alwad, O Negesydd Allah'. Galwodd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'O Mu'adz!' Atebais eto, 'Rwy'n cyflawni dy alwad, O Negesydd Allah'. Yna dywedodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Pwy bynnag sy'n dweud dau Kalimah y Credo, sef: nid oes duw - yn deilwng o addoli - ac eithrio Allah a bod Muhammad yn was a negesydd iddo, bydd yn sicr o fod yn ddiogel rhag tân Uffern'. Yna dywedodd Mu'adz, 'A allaf ddweud y mater hwn wrth bobl fel eu bod nhw'n lledaenu'r newyddion da hwn?' Dywedodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Os -gwnânt- hynny, yna byddant yn dibynnu arno'. Yna lledaenodd Mu'adz y newyddion cyn ei farwolaeth, gan boeni y byddai'n dioddef y bai -am guddio'r hadith-'.
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
Mae wedi dweud wrthym fod [Syaiban bin Farrukh] wedi dweud wrthym [Sulaiman] - sef Ibn al-Mughirah - meddai, wedi dweud wrthym [Thabit] gan [Anas bin Malik] meddai, wedi dweud wrthym [Mahmud bin ar-Rabi'] gan [Itban bin Malik] dywedodd, 'Deuthum i Medina, yna cyfarfûm ag Itban. Yna gofynnais iddo adrodd hadith'. Dywedodd, 'Cafodd fy llygaid eu heffeithio gan fath o glefyd a achosodd sawl peth, anfonais negesydd at Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam a ddywedodd fy mod yn edrych ymlaen yn fawr at ei weld yn dod i weddïo gyda mi gartref, felly fe'i gwneuthum yn lle gweddi'. Dywedodd Itban eto, 'Yna cyrhaeddodd Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ynghyd â'r Cymdeithion a oedd yn dymuno dod, a pharhaodd i fynd i mewn i'r tŷ. Sefydlodd y weddi, tra bod y Cymdeithion yn dal i siarad rhyngddynt eu hunain, rhai ohonynt yn trafod rhagrith Malik bin Dukhsyum. Dywedodd y Cymdeithion eu bod yn gobeithio y byddai Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) yn gweddïo am i Malik bin Dukhsyum ei daro. Roeddent hefyd yn dymuno y byddai trychineb yn ei daro. Ar ôl y weddi, gofynnodd: "Onid oedd wedi dweud dwy frawddeg y Shahada, sef: Nid oes duw yn deilwng o addoli ac eithrio Allah a minnau yw Negesydd Allah?" Atebodd y Cymdeithion, "Dim ond â'i geg y dywedodd ond nid yn ei galon." Dywedodd: "Nid oes unrhyw un sy'n dweud, 'Nid oes duw yn deilwng o addoli, a minnau yw Negesydd Allah, yna'n mynd i mewn i'r Tân, nac yn ei flasu." Dywedodd Anas, "Roedd yr hadith hwn yn fy synnu. Felly dywedais wrth fy mab, 'Ysgrifennwch ef i lawr,' ac ysgrifennodd ef ef i lawr." Mae wedi dweud wrthym [Abu Bakr bin Nafi' al-Abdi] fod [Bahz] wedi dweud wrthym [Hammad] fod [Tsabit] wedi dweud wrthym gan [Anas] dywedodd, mae wedi dweud wrthym [Itban bin Malik] ei fod yn ddall, felly anfonodd negesydd at Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gan ddweud, 'Dewch yma -O Rasulullah-, fel y gall fod yn lle gweddi i mi'. Felly daeth Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam gyda'i gymdeithion, yna soniodd am rinweddau drwg dyn ohonyn nhw a elwid Malik bin ad-Dukhsyum... yna soniodd am rywbeth tebyg i hadith Sulaiman bin al-Mughirah'.
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar al-Makki] a [Bisyr bin al-Hakam] ill dau wedi dweud, mae wedi dweud wrthym [Abdul Aziz] - sef Ibn Muhammad ad-Darawardi- oddi wrth [Yazid bin al-Had] oddi wrth [Muhammad bin Ibrahim] oddi wrth [Amir bin Sa'ad] oddi wrth [al-Abbas bin Abdul Muttalib] ei fod wedi clywed Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Person sy'n fodlon ag Allah fel Rabb ac Islam fel crefydd a Muhammad fel Negesydd, yna mae wedi blasu llawenydd ffydd'.
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Mae wedi dweud wrthym ni [Ubaidullah bin Sa'id] a [Abd bin Humaid] fod y ddau wedi dweud, mae wedi dweud wrthym ni [Abu Amir al-Aqadi] fod wedi dweud wrthym ni [Sulaiman bin Bilal] gan [Abdullah bin Dinar] gan [Abu Salih] gan [Abu Hurairah] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, dywedodd: 'Mae gan ffydd saith deg tri i saith deg naw o ganghennau, ac mae cywilydd wedi'i gynnwys mewn ffydd'.
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
[Zuhair bin Harb] yn cysylltu â ni [Jarir] o [Suhail] o [Abdullah bin Dinar] o [Abu Salih] o [Abu Hurairah] dywedodd, 'Dywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Mae gan ffydd saith deg tri i saith deg naw o ganghennau, neu chwe deg tri i chwe deg naw o ganghennau. Y gorau ohonynt yw'r datganiad, LAA ILLALLAHU - Nid oes duw yn deilwng o addoli ac eithrio Allah -. A'r isaf ohonynt yw tynnu rhywbeth sy'n niweidiol o'r llwybr. Ac mae gostyngeiddrwydd yn rhan o ffydd.'
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
Rydym wedi dweud wrth [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ac [Amru an-Naqid] a [Zuhair bin Harb] eu bod wedi dweud, maen nhw wedi dweud wrthym [Sufyan bin Uyainah] o [az-Zuhri] o [Salim] o [ei dad], fod y Proffwyd wedi clywed dyn yn ceryddu ei frawd oherwydd ei fod yn gywilyddus, felly dywedodd: 'Mae cywilydd yn rhan o ffydd'. Mae wedi dweud wrthym fod [Abd bin Humaid] wedi dweud wrthym fod [Abdurrazzaq] wedi dweud wrthym [Ma'mar] o [az-Zuhri] gyda'r sanad hwn yn dweud, 'Aeth heibio i ddyn o blith yr Ansar a oedd yn cynghori ei frawd'.
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
Mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin al-Mutsanna] a [Muhammad bin Bashyar] a bod y lafazh yn eiddo i Ibn al-Mutsanna, meddai'r ddau ohonynt, mae wedi dweud wrthym [Muhammad bin Ja'far] fod wedi dweud wrthym [Syu'bah] gan [Qatadah] dywedodd, 'Clywais [Abu as Sawwar] yn dweud, ei fod wedi clywed [Imran bin Hushain] yn dweud gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, ei fod wedi dweud: 'Nid yw cywilydd yn dod â dim ond daioni'. Dywedodd Busyair bin Ka'ab, 'Mae wedi'i ysgrifennu mewn doethineb mai o gywilydd y daw awdurdod a thawelwch'. Felly dywedodd [Imran], 'Dywedaf wrthych -hadith- gan Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, a dywedwch wrthyf -os gwelwch yn dda- beth sydd yn eich tudalennau'.
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
Adroddodd [Yahya bin Habib al-Harith] wrthym [Hammad bin Zaid] gan [Ishaq] - hynny yw, Ibn Suwaid - fod [Abu Qatadah] wedi adrodd hadith, dywedodd, 'Roedden ni gydag Imran bin Husayn mewn grŵp, ac yn ein plith roedd Busyair bin Ka'b, felly [Imran bin Husayn], ar y pryd, adroddodd wrthym, 'Dywedodd Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Mae swildod yn dda i gyd'. Neu dywedodd, 'Mae swildod yn dda i gyd'. Felly dywedodd Busyair bin Ka'b, 'Yn wir, mewn rhai llyfrau neu ddoethineb rydym yn canfod bod o swildod yn dod tawelwch ac awdurdod gerbron Allah, ac o swildod mae gwendid'. Felly daeth Imran yn ddig nes bod ei lygaid yn goch a dywedodd, 'Pam ydw i'n gweld fy mod i'n dweud wrthych chi gan Negesydd Allah a'ch bod chi'n ei wrth-ddweud!' Dywedodd Abu Qatadah, 'Felly ailadroddodd Imran yr hadith'. Dywedodd Abu Qatadah, 'Ac ailadroddodd Busyair eto hefyd, fel bod Imran yn ddig'. Parhaodd Abu Qatdah, 'Felly rydyn ni'n dal i ddweud amdano, oherwydd bod y geiriau hyn yn dod gennym ni, O Abu Nujaid. Mae hynny'n iawn'. Mae wedi dweud wrthym [Ishaq bin Ibrahim] wedi dweud wrthym [an-Nadlr] wedi dweud wrthym [Abu Na'amah al-Adawi] dywedodd, Rwyf wedi clywed [Hujair bin ar-Rabi' al-Adawi] yn dweud gan [Imran bin Hushain] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam gyda'r hyn sydd gan Hammad bin Zaid'.
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
Wedi dweud wrthym ni [Fe wnaeth Abu Bakr bin Abu Syaibah] a [Fe wnaeth Abu Kuraib] ill dau ddweud, wedi dweud wrthym ni [Ibn Numair]. -mewn naratif arall dywedir- Ac wedi dweud wrthym ni [Qutaibah bin Sa'id] ac [Ishaq bin Ibrahim] bopeth gan [Jarir]. -mewn naratif arall dywedir- Ac wedi dweud wrthym ni [fod Abu Kuraib] wedi dweud wrthym ni [Fe wnaeth Abu Usamah] bopeth gan [Hisyam bin Urwah] gan [ei dad] gan [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] dywedodd, 'Dywedais i, 'O Negesydd Allah, dywed wrthyf yn Islam ddywediad na ofynnais i neb amdano ar dy ôl di -ac yn hadith Abu Usamah- heblaw ti'. Felly atebodd: 'Dywedwch, 'Rwy'n credu yn Allah' ac yna gwnewch istiqamah'.
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Mae wedi dweud wrthym fod [Qutaibah bin Sa'id] wedi dweud wrthym [Laits]. -mewn naratif arall dywedir- A dywedwyd wrthym fod [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir] wedi adrodd i ni [al-Laits] gan [Yazid bin Abu Habib] gan [Abu al-Khair] gan [Abdullah bin Amru] fod dyn wedi gofyn i Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Pa Islam yw'r gorau?' Atebodd: 'Rydych chi'n bwydo ac yn cyfarch pobl rydych chi'n eu hadnabod a phobl nad ydych chi'n eu hadnabod'.
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Mae wedi cael ei adrodd i ni [bod Abu ath-Thahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] wedi ein hysbysu [Ibn Wahab] gan [Amru bin al-Harith] gan [Yazid bin Abu Habib] gan [Abu al-Khair] ei fod wedi clywed [Abdullah bin Amru bin al-Ash] y ddau ohonyn nhw'n dweud, 'Yn wir, gofynnodd dyn i Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'Pa fath o Fwslim yw'r gorau?' Atebodd: 'Mae'n Fwslim y mae eraill yn teimlo'n ddiogel o'i dafod a'i law.'
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Dywedwyd wrthym [Hasan al-Hulwani] ac [Abd bin Humaid] i gyd gan [Abu Ashim], dywedodd [Abd], adroddwyd i ni [Abu Ashim] gan [Ibn Juraij] ei fod wedi clywed [Abu az-Zubair] yn dweud, 'Clywais [Jabir] yn dweud, 'Clywais y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam yn dweud: 'Mwslim - un gwir - yw un y mae'r Mwslimiaid eraill yn ei ddiogelu rhag -peryglon- ei enau a'i ddwylo'.
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Ac mae wedi dweud wrthym [Sa'id bin Yahya bin Sa'id al-Umawi] meddai, mae wedi dweud wrthym [fy nhad] fod wedi dweud wrthym [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] gan [Abu Burdah] gan [Abu Musa] meddai, dywedais i, 'O Negesydd Allah, pwy yw'r pwysicaf yn Islam?' Atebodd: 'Yr un sy'n ddiogel i'r Mwslimiaid rhag ei sarhad geiriol a aflonyddwch ei ddwylo'. A dywedodd wrthyf [Ibrahim bin Sa'id al-Juhairi] fod wedi dweud wrthyf [Abu Usamah] meddai, dywedodd wrthyf [Buraid bin Abdullah] gyda'r sanad hwn, dywedodd, 'Gofynnwyd i Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam unwaith, 'Pwy yw'r person pwysicaf ymhlith y Mwslimiaid? Yna soniodd am hadith fel hyn'.
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Wedi dweud wrthym [Ishaq bin Ibrahim] a [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar] a [Muhammad bin Basysyar] i gyd o [ats-Tsaqafi] dywedodd [Ibn Abu Umar] fod wedi dweud wrthym [Abdul Wahhab] o [Ayyub] o [Abu Qilabah] o [Anas] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, dywedodd, 'Tri pheth os ydynt mewn rhywun yna bydd yn blasu melyster ffydd; y person y mae Allah a'i Negesydd yn ei garu yn fwy nag unrhyw un arall, yn caru rhywun nad yw'n ei garu ac eithrio er mwyn Allah, ac yn casáu dychwelyd i anghrediniaeth ar ôl i Allah ei achub rhagddi cymaint ag y mae'n casáu mynd i uffern'.