Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 41

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ

Atugambye [Dawud bin Rusyaid] atubuulidde [al-Walid] -kwe kugamba Ibn Muslim- okuva ku [Ibn Jabir] yagamba, atubuulidde [Umair bin Hani’] yagamba, atugambye [Junadah bin Abu Umayyah] atugambye [Ubadah bin ash-Shamit] yagamba nti, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam agambye: 'Oyo yenna ayogera Kalimah Shahada bbiri, kwe kugamba: tewali katonda -alina ddembe kusinzibwa- okujjako Allah yekka, tewali mubeezi gy'ali, era nti Muhammad, omuddu we era omubaka we, ajulira nti Nabbi Isa muddu wa Allah, mutabani w'omuddu we era ekigambo kya Allah -Nabbi Isa As- kye yateeka ku Mariam n'omwoyo gwe, . eggulu lya mazima ate ggeyeena nayo ya mazima, Allah gy’anaayingira abo abaagala okuyingira mu Ggulu nga bayita mu emu ku nzigi z’eggulu omunaana z’ayagala’. Era [Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraqi] atugambye [Mubasysyir bin Ismail] okuva ku [al-Auza’i] okuva ku [Umair bin Hani’] mu isnaad eno n’abo abafaanagana, yekka yagamba nti, ‘Allah yamuyingiza okusinziira ku bikolwa bye’ nga tagamba nti, ‘yayingira okuva ku mulyango gwonna ogw’ejjana omunaana gwe yali ayagala’.

Hadith

Imam Muslim : 42

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ

[Qutaibah bin Sa’id] yatunyumiza [Laith] okuva ku [Ibn Ajlan] okuva ku [Muhammad bin Yahya bin Habban] okuva ku [Ibn Muhairiz] okuva ku [ash-Shunabihi] okuva ku [Ubadah bin ash-Shamit] nti yagamba nti, ‘Nnamukyalira bwe yali mulwadde, ne nkaaba.’ Yagamba nti, ‘Mukwate, lwaki okaaba? Allah, bwe ndiba nga njigirwa, nja kubawa obujulizi, era bwe nneegayirira, nja kukuwolereza, era bwe mba nsobola, nja kukuganyula.’ Awo n’agamba nti, ‘Muyimbi Allah, tewali hadiisi yonna gye nnawulidde okuva eri Omubaka wa Allah (okusaasira n’emirembe bibeere ku ye) ekirungi gye muli wabula nja kugibabuulira, okuggyako hadiisi emu, era nja kugibabuulira leero. Era ddala, nfunyeemu. Nawulira Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) ng’agamba nti: ‘Oyo yenna alaga nti tewali katonda yenna - agwanidde okusinzibwa - okuggyako Allah, era nti Muhammad ye mubaka wa Allah, Allah mazima ddala ajja kumugaana ggeyeena’.

Hadith

Imam Muslim : 43

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ

Atugambye [Haddab bin Khalid al-Azdi] atugambye [Hammam] atugambye [Qatadah] atugambye [Anas bin Malik] okuva ku [Mu’adz bin Jabal] yagamba nti, ‘Lumu nawerekerwako Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ku lugendo, tewaaliwo kwawukana wakati wange naye okujjako essanduuko y’emmotoka. Yayita: ‘Ayi Mu’adz bin Jabal!’. Nagenda mu maaso n’okuddamu nti, ‘Ntuukiriza omulanga gwo, ggwe omubaka wa Allah’. Twagenda mu maaso n’olugendo lwaffe. Awo n’addamu n’ayita nti: ‘Ayi Mu’adz bin Jabal!’. Namuddamu nti, ‘Ntuukiriza omulanga gwo, ggwe Omubaka wa Allah’. Twagenda mu maaso n’olugendo lwaffe olwo n’addamu n’ayita nti: ‘Ayi Mu’adz bin Jabal!’. Naddamu nti, ‘Nzikirizza omulanga gwo, ggwe Omubaka wa Allah’. Yagamba nti: ‘Omanyi obuvunaanyizibwa bw’abantu eri Allah?’. Naddamu nti, ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Yagamba nti: ‘Ekyo kwe kumusinza so si kugatta babeezi naye’. Twagenda mu maaso n’olugendo lwaffe okumala ekiseera bwe yaddamu okuyita nti: ‘Ayi Mu’adz bin Jabal!’. Namuddamu nti, ‘Ntuukiriza omulanga gwo, ggwe Omubaka wa Allah’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Omanyi obuvunaanyizibwa bwa Allah bwe buli eri abantu bwe bakola ebintu bye nnagamba emabegako?’. Naddamu nti, ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Oluvannyuma yagamba nti: ‘Allah tajja kubatulugunya’.

Hadith

Imam Muslim : 44

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا

Kitugambye nti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] atugambye [Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] okuva ku [Abu Ishaq] okuva ku [Amru bin Maimun] okuva ku [Mu’adz bin Jabal] yagamba nti, ‘Nnali nvuga n’omubaka wa Allah ku ndogoyi eyitibwa Ufair’. Olwo n’agamba nti: ‘Ayi Mu’adz, omanyi eddembe lya Allah kye liri eri omuddu n’eddembe ly’omuddu eri Allah’. Mu’adz yagamba nti, ‘Awo naddamu nti, ‘Allah n’omubaka we basinga okumanya’. Yagamba nti: ‘Mazima ddala eddembe lya Allah ku baddu kwe kusinza Allah n’otomwewala na kintu kyonna, era eddembe ly’omuddu ku Allah nti tolina kubonyaabonyezebwa muntu yenna atamwewala na kintu kyonna’. Mu’adz n’agamba nti, ‘Nze olwo ne ŋŋamba nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, kino siyinza kukitegeeza bantu? ' Yaddamu nti: 'Tobagamba basobole okwesigama'.

Hadith

Imam Muslim : 45

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ

Atugambye [Muhammad bin al-Mutsanna] ne [Ibn Bashyar], [Ibn al-Mutsanna] yagamba, atugambye nti [Muhammad bin Ja’far] atugambye [Syu’bah] okuva ku [Abu Hushain] ne [al-Asy’ath bin Sulaim] nti bombi baawulira [al-Aswad bin Hilal] nga babuulira okuva eri [Mu’adz bin Jabal] yagamba nti, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Owange Mu’adz, omanyi eddembe Allah ly’alina ku baddu?’. Mu’adz yaddamu nti, ‘Allah n’omubaka we be basinga okumanya’. Yagamba nti: ‘Kwe kugamba Allah asinzibwa awatali kumugattako kintu kyonna.’ Awo n’addamu n’agamba nti: ‘Kale abantu balina ddembe ki ku Allah singa bakola ekyo?’. Mu’adz yaddamu nti, ‘Allah n’omubaka we basinga okumanya’. Olwo n’agamba nti: ‘Allah tajja kumubonyaabonya’. Atugambye [al Qasim bin Zakariya] atubuulidde [Husain] okuva ku [Zaidah] okuva ku [Abu Hushain] okuva ku [al Aswad bin Hilal] yagamba nti; Nawulira [Mua’dz] ng’agamba nti, ‘Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yampita, bwentyo ne mmuddamu. Yabuuza nti: ‘Allah alina ddembe ki ku bantu...nga hadith yaabwe bw’egamba’.

Hadith

Imam Muslim : 46

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ

[Zuhair bin Harb] yatugamba [Umar bin Yunus al-Hanafi] yatugamba [Ikrimah bin Ammar] yagamba, [Abu Kathir] yatugamba [Abu Hurairah] yagamba nti, ‘Mu lutalo twali tutudde okwetooloola Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye), era naffe twali Abu Bakr ne Umar. Olwo n’atulekawo n’alwawo okudda gye tuli okutuusa lwe twatya nti omulabe ajja kumuwambibwa oba nti waliwo akatyabaga akaaliwo. Ffenna twali tweraliikirira nnyo era eyasinga okumweraliikirira ye nze. Bwentyo nasituka ne nfuluma okunoonya Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) okutuusa lwe natuuka mu lusuku olwa Ansar wa Banu Najjar. Nakyetooloola nga nsuubira nti nja kufuna omulyango oguyingira naye nga sigufuna. Era waaliwo omugga ogukulukuta okuva ebweru w’olusuku nga guyingira nga guva mu nsonda y’olusuku. Bwentyo nagezaako okugiyingira ng’ensowera bw’egezaako okuyingira ng’eyita mu kinnya ekifunda. Era nasanga ne Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam. Yaleekaana nti: ‘Abu Hurairah! ' Naddamu nti, 'Yee, ggwe Omubaka wa Allah'. Kiki ekikyamu?’, bwe yabuuzizza. Namuddamu nti, ‘Kale, ggwe omubaka, wali naffe, olwo amangu ago n’otuvaako n’otokomawo okumala ebbanga ddene ne tweraliikirira nnyo obukuumi bwo naddala nze Ayi Omubaka. Bwentyo nagezaako okuyingira mu lusuku luno okuva mu kinnya ekifunda ennyo ng’ekiwujjo, era bo - mikwano gyange emirala - baali emabega wange. Nga agamba nti yampa engatto ze ebbiri: ‘Ayi Abu Hurairah, ddira engatto zange zino ebbiri, era oyo yenna gw’onoosanga emabega w’olusuku luno ajja kuwa obujulizi nti tewali katonda yenna - alina eddembe okusinzibwa - okuggyako Allah era n’asimba enzikiriza eno mu mutima gwe, kale muwe amawulire amalungi ag’eggulu’. Era mu butanwa omuntu eyasooka okunsisinkana ye Umar, bwatyo n’abuuza nti, ‘Kiki ekikyamu engatto ezo ebbiri, ayi Abu Hurairah? ' Namuddamu nti, 'Zino ze ngatto ebbiri ez'omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n'emirembe bibeere ku ye), yandagira okuzisitula n'okuwa amawulire amalungi ag'ejjana eri omuntu asooka okunsisinkana, so nga ye ajulira nti tewali katonda agwanidde kusinzibwa okuggyako Allaah, era akikkiriza n'omutima gwe.' Bwatyo Umar yankuba n’omukono gwe wakati ddala mu kifuba kyange - solar plexus yange - okutuusa lwe nnagwa wansi, olwo n’agamba nti, ‘Ddayo, ayi Abu Hurairah! ' Bwentyo ne nzirayo eri Omubaka wa Allah nga ffeesi ekwatidde amaziga, ne kizuulibwa nti ne Umar yali angoberera. Amangu ago Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) n’abuuza nti: ‘Kiki ekikutawaanya ggwe Abu Hurairah? ’ Namuddamu nti, ‘Nsisinkanye Umar, olwo ne mmutegeeza ku by’olagidde, naye amangu ago n’ankuba nnyo mu kifo ky’enjuba ddala okutuusa lwe nnagwa wansi, oluvannyuma n’agamba nti, ‘Ddayo! ' Kale Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n'emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘Owange Umar, lwaki wakola ekyo? ’ Umar yaddamu nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, kituufu watuma Abu Hurairah n’engatto zo ebbiri n’omugamba awe amawulire amalungi ag’ejjana eri omuntu gwe yasooka okusisinkana ng’ate yeewa obujulizi nti tewali katonda yenna - agwanidde okusinzibwa - okuggyako Allah ng’alina okukkiriza okunywevu mu mutima gwe? ' Yaddamu nti: 'Yee, ekyo kituufu'. Umar yagamba nti, ‘Wakiri ekyo tokikola ggwe Omubaka wa Allah, kubanga mu butuufu nneeraliikirivu nnyo nti abantu bajja kwesigama ku ye, era baleke bakole emirimu emirungi’. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yagamba -eri Abu Hurairah-pent- nti: 'Baleke -nga tebamanyi hadith eno- ''.

Hadith

Imam Muslim : 47

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا

Atugambye [Ishaq bin Mansur] atubuulidde [Mu’adz bin Hisham] yagamba, atubuulidde [taata wange] okuva mu [Qatadah] yagamba, atugambye [Anas bin Malik] nti Nabbi wa Allah -ku lugendo lumu-, so nga Mu’adz bin Jabal yali yeebagadde ku mmotoka ye, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’ olwo n’ayita: ‘O Mu'adz!'. Mu’adz n’addamu nti, ‘Ntuukiriza omulanga gwo, ggwe omubaka wa Allah’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam nate yayita nti: ‘Owange Mu’adz!’. Naddamu nti, ‘Ntuukiriza omulanga gwo, ggwe Omubaka wa Allah’. Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yayita: ‘Owange Mu’adz!’. Naddamu nti, ‘Ntuukiriza omulanga gwo, ggwe Omubaka wa Allah’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam olwo n’agamba nti: ‘Oyo yenna ayogera Kalimah ebbiri ez’Enzikiriza, kwe kugamba: tewali katonda yenna - agwanidde okusinzibwa - okuggyako Allah era nti Muhammad muddu we era omubaka we, mazima ajja kuba mutebenkevu okuva mu muliro gwa Jahannam’. Awo Mu’adz n’agamba nti, ‘Nsobola okubuulira abantu ensonga eno basobole okubunyisa amawulire gano amalungi?’. Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Bwe bana -bakola- ekyo, olwo bajja kwesigamako’. Olwo Mu’adz n’asaasaanya amawulire nga tannafa, nga mweraliikirivu nti ajja kubonaabona n’okunenya -olw’okukweka hadith-’.

Hadith

Imam Muslim : 48

حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ

Atugambye [Syaiban bin Farrukh] atugambye [Sulaiman] - kwe kugamba Ibn al-Mughirah - yagamba, atubuulidde [Thabit] okuva ku [Anas bin Malik] yagamba, atubuulidde [Mahmud bin ar-Rabi’] okuva ku [Itban bin Malik] yagamba nti, ‘Najja e Madiina, olwo nasisinkana Itban. Olwo ne mmusaba anyumirwe hadith’. Yagamba nti, ‘Amaaso gange gaakosebwa ekika ky’obulwadde ekyaleeta ebintu ebiwerako, natuma omubaka eri Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam eyagamba nti ddala nnali nneesunga okujja kwe okusaala nange awaka, bwentyo ne nkifuula ekifo eky’okusaala’. Itban nate yagamba nti, ‘Awo Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam n’atuuka wamu ne ba Swahaaba abaagala okujja, era n’agenda mu maaso n’okuyingira mu nnyumba. Yassaawo esswala, nga ba Swahaaba bakyanyumya bokka na bokka, abamu nga bateesa ku bunnanfuusi bwa Malik bin Dukhsyum. Ba Swahaaba bagamba nti, baalina essuubi nti Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) ajja kusabira Malik bin Dukhsyum amutuukeko. Era baali baagala nnyo akabi kamutuukeko. Oluvannyuma lw’okusaala, yabuuza nti: “Sentensi ebbiri eza Shahada teyayogera, kwe kugamba: Tewali katonda agwanidde kusinzibwa okuggyako Allah era nti nze Mubaka wa Allah?” Ba Swahaaba ne baddamu nti, “Yakyogera n’akamwa ke kwokka naye si mu mutima gwe.” Yagamba nti: “Tewali muntu yenna agamba nti, ‘Tewali katonda agwanidde kusinzibwa, era nti nze Mubaka wa Allah, olwo n’ayingira mu muliro, oba n’aguwooma.” Anas yagamba nti, "Hadiisi eno yanneewuunyisa. Bwentyo ne ŋŋamba omwana wange nti, 'Giwandiike,' n'agiwandiika." Atugambye [Abu Bakr bin Nafi’ al-Abdi] atugambye [Bahz] atugambye [Hammad] atugambye [Tsabit] okuva ku [Anas] yagamba, atugambye [Itban bin Malik] nti yali muzibe, bwatyo yatuma omubaka eri Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agamba nti, ‘Nsaba jangu wano -O Rasulullah-, kisobole okuba ekifo eky’okusabiramu gyendi’. Kale Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yajja ne banne, olwo n’ayogera ku mpisa embi ez’omusajja okuva mu bo eyayitibwa Malik bin ad-Dukhsyum... olwo n’ayogera ekintu nga hadith ya Sulaiman bin al-Mughirah’.

Hadith

Imam Muslim : 49

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا

Atugambye [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar al-Makki] ne [Bisyr bin al-Hakam] bombi bagamba, atugambye [Abdul Aziz] -kwe kugamba Ibn Muhammad ad-Darawardi- okuva ku [Yazid bin al-Had] okuva ku [Muhammad bin Ibrahim] okuva ku [Amir bin Sa’ad] okuva ku [al-Abbas bin Abdul Muttalib] nti yawulira Omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Omuntu asiimye Allah nga Rabb n’Obusiraamu nga eddiini ne Muhammad nga Omubaka, olwo aba awoomerwa essanyu ly’okukkiriza’.

Hadith

Imam Muslim : 50

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ

Atugambye [Ubaidullah bin Sa’id] ne [Abd bin Humaid] bombi yagamba, atubuulidde [Abu Amir al-Aqadi] atubuulidde [Sulaiman bin Bilal] okuva ku [Abdullah bin Dinar] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah] okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti: ‘Okukkiriza kulina nsanvu mu ssatu okutuuka amatabi nsanvu mu mwenda, era ensonyi zizingirwa mu kukkiriza’.

Hadith

Imam Muslim : 51

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ

[Zuhair bin Harb] yatunyumiza [Jarir] okuva ku [Suhail] okuva ku [Abdullah bin Dinar] okuva ku [Abu Salih] okuva ku [Abu Hurairah] yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘Okukkiriza kulina amatabi nsanvu mu asatu okutuuka ku nsanvu mu mwenda, oba amatabi nkaaga mu asatu okutuuka ku nkaaga mu mwenda. Ekisinga obulungi ku bo kye kigambo, LAA ILLALLAHU - Tewali katonda agwanidde kusinzibwa okuggyako Allah -. Era ekisinga wansi ku byo kwe kuggyawo ekintu eky’obulabe mu kkubo. Era obuwombeefu kitundu kya kukkiriza.’

Hadith

Imam Muslim : 52

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ

Tugambye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ne [Amru an-Naqid] ne [Zuhair bin Harb] bagamba nti, batugambye [Sufyan bin Uyainah] okuva ku [az-Zuhri] okuva ku [Salim] okuva ku [kitaawe], nti Nabbi yawulira omusajja ng’abuulirira muganda we kubanga yaswala, kale n’agamba nti: ‘Ensonyi kitundu kya kukkiriza’. Atugambye [Abd bin Humaid] atugambye [Abdurrazzaq] atubuulidde [Ma’mar] okuva mu [az-Zuhri] ne sanad eno ng’agamba nti, ‘Yayita ku musajja okuva mu ba Ansar eyali awabula muganda we’.

Hadith

Imam Muslim : 53

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ

Atubuulidde [Muhammad bin al-Mutsanna] ne [Muhammad bin Bashyar] era lafazh ya Ibn al-Mutsanna, bombi bagamba nti, atugambye [Muhammad bin Ja’far] atugambye [Syu’bah] okuva [Qatadah] yagamba nti, ‘Nnawulidde [Abu nga Sawwar] ng’agamba, nti yawulira [Imran bin Hushain] ng’abuulira okuva ku Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, nti yagamba nti: ‘Ensonyi tezireeta kintu kirala okuggyako birungi’. Busyair bin Ka’ab yagamba nti, ‘Kyawandiikibwa mu magezi nti mu nsonyi mwe muva obuyinza n’obukkakkamu’. Kale [Imran] yagamba nti, ‘Nja kubabuulira -hadith- okuva ewa Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, era naawe -nsaba- mbuulire ebiri mu mpapula zammwe’.

Hadith

Imam Muslim : 54

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ

[Yahya bin Habib al-Harith] yatunyumiza [Hammad bin Zaid] okuva ku [Ishaq] - kwe kugamba, Ibn Suwaid - nti [Abu Qatadah] yanyumya hadiisi, yagamba nti, ‘Twali ne Imran bin Husayn mu kibinja, era mu ffe mwalimu Busyair bin Ka’b, kale [Imran bin Husayn], mu kiseera ekyo, yatukwatako, yagamba nti, ‘Omubaka wa Allah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Ensonyi zonna nnungi’. Oba yagamba nti, ‘Ensonyi zonna nnungi’. Kale Busyair bin Ka’b yagamba nti, ‘Mazima mu bitabo oba amagezi ebimu tusanga nga mu nsonyi mwe muva emirembe n’obuyinza mu maaso ga Allah, era mu nsonyi mwe muva obunafu’. Bwatyo Imran n’anyiiga okutuusa amaaso lwe ne gamyuka n’agamba nti, ‘Lwaki ndaba nga nkubuulira okuva eri Omubaka wa Allah ate nga mumuwakanya!’. Abu Qatadah yagamba nti, ‘Kale Imran yaddiŋŋana hadith’. Abu Qatadah yagamba nti, ‘Era Busyair naye yaddamu okukiddiŋŋana, Imran n’anyiiga’. Abu Qatdah yagenda mu maaso n’agamba nti, ‘Kale tusigala tukyogerako, kubanga ebigambo bino biva gye tuli, ggwe Abu Nujaid. Ekyo kirungi'. Atubuulidde [Ishaq bin Ibrahim] atugambye [an-Nadlr] atugambye [Abu Na’amah al-Adawi] yagamba nti, mpulidde [Hujair bin ar-Rabi’ al-Adawi] ng’agamba okuva ku [Imran bin Hushain] okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam n’aba nga hadith ya Hammad bin Zaid’.

Hadith

Imam Muslim : 55

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ

Atugambye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ne [Abu Kuraib] bombi bagamba, batubuulidde [Ibn Numair]. -mu nnyiriri endala kigambibwa- Era atubuulidde [Qutaibah bin Sa’id] ne [Ishaq bin Ibrahim] buli kimu okuva ku [Jarir]. -mu nnyiriri endala kigambibwa- Era bwe yamala okutugamba [Abu Kuraib] yali atubuulidde [Abu Usamah] buli kimu okuva ku [Hisyam bin Urwah] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] yagamba nti, ‘Nagamba nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, mbuulira mu Busiraamu enjogera gye saabuuzaako muntu yenna oluvannyuma lwo -era mu hadiisi ya Abu Usamah- ng'oggyeeko ggwe'. Kale n’addamu nti: ‘Gamba nti, ‘Nzikiriza Allah’ n’oluvannyuma okole istikamah’.

Hadith

Imam Muslim : 56

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ

Atugambye nti [Qutaibah bin Sa’id] atugambye [Laits]. -mu nnyiriri endala kigambibwa- Era kitugambibwa nti [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir] atutegeezezza [al-Laits] okuva ku [Yazid bin Abu Habib] okuva ku [Abu al-Khair] okuva ku [Abdullah bin Amru] nti omusajja yabuuza Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Obusiraamu ki obusinga?’. Yaddamu nti: ‘Oliisa n’okulamusa abantu b’omanyi n’abantu b’otomanyi’.

Hadith

Imam Muslim : 57

و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ

Kibadde kitukwatako [Abu ath-Thahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] atutegeezezza [Ibn Wahab] okuva ku [Amru bin al-Harith] okuva ku [Yazid bin Abu Habib] okuva ku [Abu al-Khair] nti yawulira [Abdullah bin Amru bin al-Ash] bombi nga bagamba nti, ‘Mazima omuntu yabuuza omubaka wa Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam, ‘Musiraamu kika ki asinga?’. Yaddamu nti: ‘Musiraamu nga okuva ku lulimi lwe n’omukono gwe abalala bawulira nga tebalina bulabe.’

Hadith

Imam Muslim : 58

حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ

Kitugambibwa [Hasan al-Hulwani] ne [Abd bin Humaid] ffenna okuva ku [Abu Ashim], [Abd] yagamba, kitutegeezeddwa [Abu Ashim] okuva ku [Ibn Juraij] nti yawulira [Abu az-Zubair] ng’agamba nti, ‘Nnawulidde [Jabir] ng’agamba nti, ‘Nnawulidde Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam ng’agamba: 'Omusiraamu -omutuufu- y'oyo abasiraamu abalala gwe bakuuma okuva mu -bulabe- bw'akamwa ke n'emikono gye'.

Hadith

Imam Muslim : 59

و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ

Era atubuulidde [Sa’id bin Yahya bin Sa’id al-Umawi] yagamba, atubuulidde [taata wange] atubuulidde [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] okuva ku [Abu Burdah] okuva ku [Abu Musa] yagamba, nagamba nti, ‘Ayi Omubaka wa Allah, ani asinga obukulu mu Busiraamu?’. Yaddamu nti: ‘Oyo abasiraamu gwe balina obukuumi okuva mu kuvuma kwe okw’ebigambo n’okumutulugunya emikono’. Era yangamba [Ibrahim bin Sa’id al-Juhairi] yangamba [Abu Usamah] yagamba, yangamba [Buraid bin Abdullah] ne sanad eno, yagamba nti, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam lumu yabuuzibwa nti, ‘Ani asinga obukulu mu basiraamu? Olwo n’ayogera ku hadith nga eno’.

Hadith

Imam Muslim : 60

حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ

Atubuulidde [Ishaq bin Ibrahim] ne [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar] ne [Muhammad bin Basysyar] bonna okuva mu [ats-Tsaqafi] yagamba [Ibn Abu Umar] atubuulidde [Abdul Wahhab] okuva ku [Ayyub] okuva ku [Abu Qilabah] okuva ku [Anas] okuva ewa Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam, yagamba nti, ‘Ebintu bisatu bwe biba mu muntu olwo ajja kuwooma okukkiriza kw’obuwoomi; omuntu Allah n’omubaka we gwe baagala okusinga omuntu omulala yenna, ayagala omuntu gw’atayagala okuggyako ku lwa Allah, era akyawa okudda mu butakkiriza nga Allah amaze okumuwonyako nga bw’akyawa okugenda mu geyena’.