Imam Muslim : 41
حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ ابْنِ جَابِرٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِيكَ لَهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَأَنَّ عِيسَى عَبْدُ اللَّهِ وَابْنُ أَمَتِهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَا إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِنْهُ وَأَنَّ الْجَنَّةَ حَقٌّ وَأَنَّ النَّارَ حَقٌّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ حَدَّثَنَا مُبَشِّرُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ عَنْ عُمَيْرِ بْنِ هَانِئٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ عَلَى مَا كَانَ مِنْ عَمَلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ مِنْ أَيِّ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ الثَّمَانِيَةِ شَاءَ
Ekɛɛ wɔ [Dawud bin Rusyaid] ekɛɛ wɔ [al-Walid] -ni ji Ibn Muslim- kɛjɛ [Ibn Jabir] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Umair bin Hani’] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Junadah bin Abu Umayyah] ekɛɛ wɔ [Ubadah bin Abu Umayyah]. ekɛɛ: ‘Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛɔ Kalimah Shahada enyɔ, ni ji: nyɔŋmɔ ko bɛ -ni yɔɔ hegbɛ akɛ aja lɛ- ja Allah pɛ, hefatalɔ ko bɛ kɛha lɛ, ni akɛ Muhammad, E-tsulɔ kɛ Bɔfo lɛ yeɔ odase akɛ Gbalɔ Isa ji Allah tsulɔ, E-Tsulɔ lɛ binuu kɛ E-tsulɔ Marysa lɛ nɔ - kɛ E-Tsulɔ lɛ binuu lɛ toɔ I Pro- Allah lɛ nɔ. susuma ni yɔɔ E-he lɛ, ŋwɛi ji anɔkwale ni hɛl hu ji anɔkwale, he ni Allah baabote mɛi ni sumɔɔ ni amɛbote Ŋwɛi mli lɛ amli kɛtsɔ Ŋwɛi shinaai ekpaa ni Esumɔɔ lɛ ateŋ ekome nɔ’. Ni akɛɛ wɔ akɛ [Ahmad bin Ibrahim ad-Dauraqi] ekɛɛ wɔ [Mubasysyir bin Ismail] kɛjɛ [al-Auza’i] kɛjɛ [Umair bin Hani’] yɛ sanad nɛɛ mli kɛ nɔkwɛmɔnɔ lɛ, lɛ pɛ etsĩ tã akɛ, ‘Allah bote mli yɛ enifeemɔi anaa’ ni etsĩii esuɔmɔnaa nii lɛ tã.
Imam Muslim : 42
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ ابْنِ عَجْلَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ عَنْ ابْنِ مُحَيْرِيزٍ عَنْ الصُّنَابِحِيِّ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ أَنَّهُ قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الْمَوْتِ فَبَكَيْتُ فَقَالَ مَهْلًا لِمَ تَبْكِي فَوَاللَّهِ لَئِنْ اسْتُشْهِدْتُ لَأَشْهَدَنَّ لَكَ وَلَئِنْ شُفِّعْتُ لَأَشْفَعَنَّ لَكَ وَلَئِنْ اسْتَطَعْتُ لَأَنْفَعَنَّكَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ مَا مِنْ حَدِيثٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكُمْ فِيهِ خَيْرٌ إِلَّا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا وَسَوْفَ أُحَدِّثُكُمُوهُ الْيَوْمَ وَقَدْ أُحِيطَ بِنَفْسِي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ شَهِدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Qutaibah bin Sa’id] ekɛɛ wɔ [Laits] kɛjɛ [Ibn Ajlan] kɛjɛ [Muhammad bin Yahya bin Habban] kɛjɛ [Ibn Muhairiz] kɛjɛ [ash-Shunabihi] kɛjɛ [Ubadah bin ash-Shamit] akɛ ekɛɛ, ‘Be ni miyasara lɛ lɛ, efo waa. Enɛ ɔ he ɔ, e de ke, ‘Tsɛɛ, mɛni he je nɛ o ngɛ ya foe ɔ? Yɛ Allah nɔ, kɛji migbo akɛ martyr lɛ, no lɛ miyeɔ odase mihaa bo, ni kɛji akɛ aha mi kpatamɔ lɛ, no lɛ mikpaa bo fai, ni kɛji manyɛ lɛ, no lɛ mikɛ sɛɛnamɔi haa bo’. Kɛkɛ ni ekɛɛ akɛ, ‘Kɛ Allah, hadith ko bɛ ni minu kɛjɛ Allah bɔfo sallallaahu ‘alaihi wasallam ŋɔɔ kɛha bo ni kpakpafeemɔ yɔɔ mli shi makɛɛ bo diɛŋtsɛ, ja hadith kome pɛ, ni makɛɛ bo ŋmɛnɛ. Ni mikɛ nakai sane lɛ wo mi diɛŋtsɛ mihe diɛŋtsɛ. Mi nu akɛ Allah bɔfo lɛ (toiŋjɔlɛ kɛ jɔɔmɔi ahi enɔ) kɛɛ: ‘Mɔ fɛɛ mɔ ni baaye odase akɛ nyɔŋmɔ ko bɛ - ni sa jamɔ - ja Allah, ni akɛ Muhammad ji Allah bɔfo lɛ, Allah baatsi hɛl naa lɛ diɛŋtsɛ’.
Imam Muslim : 43
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلَّا مُؤْخِرَةُ الرَّحْلِ فَقَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ثُمَّ سَارَ سَاعَةً قَالَ يَا مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ قُلْتُ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ
Ekɛɛ wɔ [Haddab bin Khalid al-Azdi] ekɛɛ wɔ [Hammam] ekɛɛ wɔ [Qatadah] ekɛɛ wɔ [Anas bin Malik] kɛjɛ [Mu’adz bin Jabal] ekɛɛ, ‘Be ko ni eho lɛ, Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam fata mihe yɛ gbɛfaa ko mli, ni gbɛfaa ko bɛ ni ji lɛ teŋ. Etsɛ akɛ: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ Mitee nɔ miha hetoo akɛ, ‘Mitsuɔ otsɛmɔ lɛ he nii, O Allah bɔfo’. Wɔtsa wɔ gbɛfaa lɛ nɔ. Kɛkɛ ni etsɛ ekoŋŋ akɛ: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ Miha hetoo akɛ, ‘Mitsuɔ otsɛmɔ lɛ he nii, O Allah bɔfo’. Wɔtsa wɔ gbɛfaa lɛ nɔ ni no sɛɛ lɛ etsɛ ekoŋŋ akɛ: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ Miha hetoo ekoŋŋ akɛ, ‘Mikpɛlɛ otsɛmɔ lɛ nɔ, O Allah bɔfo’. Ekɛɛ akɛ: ‘Ani ole gbɛnaa nii ni kã adesai anɔ yɛ Allah he?’ Miha hetoo akɛ, ‘Allah kɛ E-bɔfo lɛ le jogbaŋŋ’. Ekɛɛ: ‘No ji ni aja Lɛ ni okɛ lɛ akabɔ hefatalɔi’. Wɔtsa wɔ gbɛfaa lɛ nɔ be fioo beni etsɛ ekoŋŋ akɛ: ‘O Mu’adz bin Jabal!’ Miha hetoo akɛ, ‘Mitsuɔ otsɛmɔ lɛ he nii, O Allah bɔfo’. Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Ani ole nɔ ni ji gbɛnaa nii ni kã Allah nɔ yɛ adesai anɔ beni amɛfeɔ nibii ni miwie kɛtsɔ hiɛ lɛ?’ Miha hetoo akɛ, ‘Allah kɛ E-bɔfo lɛ le jogbaŋŋ’. Naagbee lɛ ekɛɛ: ‘Allah piŋ amɛ’.
Imam Muslim : 44
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ سَلَّامُ بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ قَالَ فَقَالَ يَا مُعَاذُ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ قَالَ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَحَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ لَا يُعَذِّبَ مَنْ لَا يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُبَشِّرُ النَّاسَ قَالَ لَا تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا
Akɛɛ wɔ akɛ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ekɛɛ wɔ [Abu al-Ahwash Sallam bin Sulaim] kɛjɛ [Abu Ishaq] kɛjɛ [Amru bin Maimun] kɛjɛ [Mu’adz bin Jabal] akɛ, ‘Mikɛ Allah bɔfo lɛ ta teji ko ni atsɛɔ lɛ Ufair nɔ’. Kɛkɛ ni ekɛɛ: ‘O Mu’adz, ani ole nɔ ni ji hegbɛ ni Allah yɔɔ kɛha tsulɔ kɛ nɔ ni ji hegbɛ ni tsulɔ yɔɔ kɛha Allah’. Mu’adz kɛɛ, ‘No sɛɛ lɛ miha hetoo akɛ, ‘Allah kɛ E-bɔfo lɛ le jogbaŋŋ’. Ekɛɛ: ‘Lɛɛlɛŋ, hegbɛ ni yɔɔ Allah nɔ yɛ tsuji anɔ ji ni nyɛja Allah ni nyɛkɛ nɔ ko nɔ ko akatsi ohe kɛjɛ ehe, ni tsulɔ hegbɛ yɛ Allah nɔ ji akɛ mɔ ko ni kɛ nɔ ko nɔ ko akatsi ehe kɛjɛɛɛ ehe lɛ akapiŋ nyɛ’. Mu’adz kɛɛ, ‘No sɛɛ lɛ mikɛɛ akɛ, ‘O Allah bɔfo, ani minyɛŋ mashiɛ enɛ matsɔɔ gbɔmɛi? ’ Eha hetoo akɛ: ‘Kaakɛɛ amɛ koni amɛkɛ amɛhe afɔ̃ nɔ’.
Imam Muslim : 45
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَالْأَشْعَثِ بْنِ سُلَيْمٍ أَنَّهُمَا سَمِعَا الْأَسْوَدَ بْنَ هِلَالٍ يُحَدِّثُ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مُعَاذُ أَتَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ يُعْبَدَ اللَّهُ وَلَا يُشْرَكَ بِهِ شَيْءٌ قَالَ أَتَدْرِي مَا حَقُّهُمْ عَلَيْهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ أَنْ لَا يُعَذِّبَهُمْ حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ الْأَسْوَدِ بْنِ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ مُعَاذًا يَقُولُا دَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجَبْتُهُ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى النَّاسِ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
Ekɛɛ wɔ [Muhammad bin al-Mutsanna] ni [Ibn Bashyar], [Ibn al-Mutsanna] kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Ja’far] ekɛɛ wɔ [Syu’bah] kɛjɛ [Abu Hushain] kɛ [al-Asy’ath bin Sulaim] akɛ amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛnu biMuswalld [al- Jabal] ekɛɛ akɛ: ‘O Mu’adz, ani ole hegbɛi ni Allah yɔɔ yɛ tsuji anɔ?’ Mu’adz ha hetoo akɛ, ‘Allah kɛ E-bɔfo lɛ le jogbaŋŋ’. Ekɛɛ akɛ: ‘No ji akɛ, ajaa Allah ni akɛ nɔ ko nɔ ko fataaa Ehe.’ Kɛkɛ ni ekɛɛ ekoŋŋ akɛ: ‘Belɛ mɛɛ hegbɛ adesai yɔɔ yɛ Allah nɔ kɛji amɛfee nakai?’ Mu’adz ha hetoo akɛ, ‘Allah kɛ E-bɔfo lɛ le jogbaŋŋ’. Kɛkɛ ni ekɛɛ: ‘Allah piŋ lɛ’. Ekɛɛ wɔ akɛ [al Qasim bin Zakariya] ekɛɛ wɔ [Husain] kɛjɛ [Zaidah] kɛjɛ [Abu Hushain] kɛjɛ [al Aswad bin Hilal] ekɛɛ; Mi nu [Mua’dz] kɛɛ akɛ, ‘Nyɔŋmɔ bɔfo lɛ tsɛ mi, no hewɔ lɛ miha lɛ hetoo. Ebi akɛ: ‘Mɛni hegbɛ Allah yɔɔ yɛ adesai anɔ...tamɔ bɔ ni amɛ hadith lɛ kɛɛ lɛ’.
Imam Muslim : 46
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَثِيرٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا قُعُودًا حَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَنَا أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ فِي نَفَرٍ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ بَيْنِ أَظْهُرِنَا فَأَبْطَأَ عَلَيْنَا وَخَشِينَا أَنْ يُقْتَطَعَ دُونَنَا وَفَزِعْنَا فَقُمْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ فَزِعَ فَخَرَجْتُ أَبْتَغِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَتَيْتُ حَائِطًا لِلْأَنْصَارِ لِبَنِي النَّجَّارِ فَدُرْتُ بِهِ هَلْ أَجِدُ لَهُ بَابًا فَلَمْ أَجِدْ فَإِذَا رَبِيعٌ يَدْخُلُ فِي جَوْفِ حَائِطٍ مِنْ بِئْرٍ خَارِجَةٍ وَالرَّبِيعُ الْجَدْوَلُ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ مَا شَأْنُكَ قُلْتُ كُنْتَ بَيْنَ أَظْهُرِنَا فَقُمْتَ فَأَبْطَأْتَ عَلَيْنَا فَخَشِينَا أَنْ تُقْتَطَعَ دُونَنَا فَفَزِعْنَا فَكُنْتُ أَوَّلَ مِنْ فَزِعَ فَأَتَيْتُ هَذَا الْحَائِطَ فَاحْتَفَزْتُ كَمَا يَحْتَفِزُ الثَّعْلَبُ وَهَؤُلَاءِ النَّاسُ وَرَائِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ وَأَعْطَانِي نَعْلَيْهِ قَالَ اذْهَبْ بِنَعْلَيَّ هَاتَيْنِ فَمَنْ لَقِيتَ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْحَائِطِ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ فَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ فَكَانَ أَوَّلَ مَنْ لَقِيتُ عُمَرُ فَقَالَ مَا هَاتَانِ النَّعْلَانِ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَقُلْتُ هَاتَانِ نَعْلَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَنِي بِهِمَا مَنْ لَقِيتُ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرْتُهُ بِالْجَنَّةِ فَضَرَبَ عُمَرُ بِيَدِهِ بَيْنَ ثَدْيَيَّ فَخَرَرْتُ لِاسْتِي فَقَالَ ارْجِعْ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْهَشْتُ بُكَاءً وَرَكِبَنِي عُمَرُ فَإِذَا هُوَ عَلَى أَثَرِي فَقَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَقِيتُ عُمَرَ فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي بَعَثْتَنِي بِهِ فَضَرَبَ بَيْنَ ثَدْيَيَّ ضَرْبَةً خَرَرْتُ لِاسْتِي قَالَ ارْجِعْ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ يَا عُمَرُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا فَعَلْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي أَبَعَثْتَ أَبَا هُرَيْرَةَ بِنَعْلَيْكَ مَنْ لَقِيَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُسْتَيْقِنًا بِهَا قَلْبُهُ بَشَّرَهُ بِالْجَنَّةِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَلَا تَفْعَلْ فَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَتَّكِلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَخَلِّهِمْ يَعْمَلُونَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَلِّهِمْ
Ekɛɛ wɔ [Zuhair bin Harb] ekɛɛ wɔ [Umar bin Yunus al-Hanafi] ekɛɛ wɔ [Ikrimah bin Ammar] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Abu Kathir] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Abu Hurairah] ekɛɛ, ‘Yɛ ta ko mli lɛ, wɔtara shi be ko ni wɔbɔle Allah bɔfo lɛ he kɛ wɔ, ni A kɛ wɔ ji Bakalahur sa. Umar. Kɛkɛ ni eshi kɛbɔle wɔhe ni eku esɛɛ eba sɛɛ aahu akɛ wɔhao akɛ henyɛlɔi lɛ baamɔ lɛ loo oshara ko baakpe lɛ. Wɔ fɛɛ wɔhao waa, ni mɔ ni ehao fe fɛɛ yɛ eshihilɛ lɛ he ji mi. No hewɔ lɛ, mite shi ni mije kpo koni miyatao Rasulullah shĩa lɛ mli kɛyashi mibashɛ abɔɔ ko ni ji Ansarbii lɛ anɔ kɛjɛ Bani Najjar lɛ mli. Mibɔle he kɛ hiɛnɔkamɔ akɛ mana gbɛ ni mikɛboteɔ mli, shi minine shɛɛɛ nɔ. Ni ebafee akɛ faa ko hoɔ kɛjɛɔ abɔɔ lɛ kponɔ ni jɛɔ abɔɔ lɛ koŋ ko mli kɛboteɔ mli. No hewɔ lɛ, mibɔ mɔdɛŋ ni mibote mli tamɔ bɔ ni ŋshɔŋloo ko bɔɔ mɔdɛŋ ni etsɔ bu bibioo ko mli ebote mli lɛ. Ni mina Gbalɔ lɛ hu. Ebo akɛ: ‘Abu Huraira! ' Miha hetoo akɛ, 'Hɛɛ, O Allah bɔfo'. Mɛni eba?’, ebi. Miha hetoo akɛ, ‘Ojogbaŋŋ, O Bɔfo, okɛ wɔ yɔɔ, kɛkɛ ni trukaa lɛ oshi wɔ ni okuuu osɛɛ be kakadaŋŋ aahu akɛ wɔhao waa yɛ oshweshweeshwe shihilɛ he, titri lɛ mi, O Bɔfo. No hewɔ lɛ mibɔ mɔdɛŋ akɛ mabote abɔɔ nɛɛ mli kɛjɛ bu ko ni mli tse waa tamɔ ŋshɔŋloo mli, ni amɛ - nanemɛi krokomɛi lɛ - yɛ misɛɛ. Beni ekɛɔ lɛ ekɛ e-sandal enyɔ lɛ ha mi: ‘O Abu Hurairah, ŋɔɔ mi-sandal enyɔ nɛɛ, ni mɔ fɛɛ mɔ ni okɛbaakpe yɛ abɔɔ nɛɛ sɛɛ lɛ baaye odase akɛ nyɔŋmɔ ko bɛ - ni yɔɔ hegbɛ akɛ aja lɛ - ja Allah ni ekɛ hemɔkɛyeli nɛɛ ewo etsui mli, no hewɔ lɛ ha lɛ ŋwɛi sanekpakpa lɛ’. Ni yɛ gbɛ ni ejaaa nɔ lɛ, mɔ klɛŋklɛŋ ni kɛ mi kpe ji Umar, no hewɔ lɛ ebi akɛ, ‘Mɛni ji sane ni yɔɔ nakai tokotai enyɔ lɛ ahe, O Abu Hurairah? ' Miha hetoo akɛ, 'Gbalɔ sallallaahu 'alaihi wasallam atadei enyɔ nɛɛ ji, ekɛɛ mi akɛ maŋɔ ni mikɛ ŋwɛi sanekpakpa lɛ aha mɔ ni kɛ mi kpe klɛŋklɛŋ lɛ yɛ be mli ni eyeɔ odase akɛ nyɔŋmɔ ko bɛ - ni sa jamɔ - ja Allah, ni ekɛ etsui he eye'. No hewɔ lɛ, Umar kɛ enine tswa mi yɛ mitsitsi teŋgbɛ tɔ̃ɔ - solar plexus - kɛyashi migbee shi, kɛkɛ ni ekɛɛ, ‘Ku osɛɛ oba, O Abu Hurairah! ’ No hewɔ lɛ, miku misɛɛ kɛtee Allah bɔfo lɛ ŋɔɔ ni ehiɛ ehiɛ yaafo, ni ebafee akɛ Umar hu nyiɛɔ misɛɛ. Amrɔ nɔŋŋ ni Gbalɔ lɛ bi akɛ: ‘Mɛni eba onɔ, Abu Hurairah? ’ Miha hetoo akɛ, ‘Mikɛ Umar ekpe, kɛkɛ ni mikɛɛ lɛ nɔ ni ofã mi akɛ mafee lɛ shi trukaa lɛ etswa mi waa yɛ hulutsoo be lɛ mli tɔ̃ɔ kɛyashi migbee shi, no sɛɛ lɛ ekɛɛ, ‘Ku osɛɛ oba! ’ No hewɔ lɛ Bɔfo lɛ kɛɛ: ‘O Umar, mɛni hewɔ ofee enɛ? ’ Umar ha hetoo akɛ, ‘O Allah bɔfo, ani eji anɔkwale akɛ otsu Abu Hurairah kɛ o-sandal enyɔ lɛ ni okɛɛ lɛ akɛ ekɛ paradeiso sanekpakpa lɛ aha klɛŋklɛŋ mɔ ni ekɛkpe lɛ yɛ be mli ni eyeɔ odase akɛ nyɔŋmɔ ko bɛ - ni sa jamɔ - ja Allah ni yɔɔ hemɔkɛyeli ni ma shi shiŋŋ yɛ etsui mli lɛ? ’ Eha hetoo akɛ: ‘Hɛɛ, nakai eji’. Umar kɛɛ, ‘Ehi akɛ okafee nakai, O Allah bɔfo, ejaakɛ yɛ anɔkwale mli lɛ, mihao waa akɛ gbɔmɛi baadamɔ enɔ, ni amɛha amɛtsu nitsumɔi kpakpai’. Ni mɛi ni yɔɔ jɛmɛ lɛ kɛɛ Abu Hurairah akɛ: “Ha amɛ -ni amɛleee hadith nɛɛ- ''.
Imam Muslim : 47
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ رَدِيفُهُ عَلَى الرَّحْلِ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ يَا مُعَاذُ قَالَ لَبَّيْكَ رَسُولَ اللَّهِ وَسَعْدَيْكَ قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ إِلَّا حَرَّمَهُ اللَّهُ عَلَى النَّارِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلَا أُخْبِرُ بِهَا النَّاسَ فَيَسْتَبْشِرُوا قَالَ إِذًا يَتَّكِلُوا فَأَخْبَرَ بِهَا مُعَاذٌ عِنْدَ مَوْتِهِ تَأَثُّمًا
Ekɛɛ wɔ [Ishaq bin Mansur] ekɛɛ wɔ [Mu’adz bin Hisham] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [mitsɛ] kɛjɛ [Qatadah] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Anas bin Malik] akɛ Allah Gbalɔ lɛ -yɛ gbɛfaa kome mli-, yɛ be mli ni Mu’adz bin Jabal ta etsɔne lɛ nɔ lɛ, ‘O Mu’adz! Mu’adz ha hetoo akɛ, ‘Mitsuɔ otsɛmɔ lɛ he nii, O Allah bɔfo’. Rasulullah tsɛ̃ ekoŋŋ akɛ: ‘O Mu’adz!’ Miha hetoo ekoŋŋ akɛ, ‘Mitsuɔ otsɛmɔ lɛ he nii, O Allah bɔfo’. Rasulullah tsɛɔ lɛ akɛ: ‘O Mu’adz!’ Miha hetoo ekoŋŋ akɛ, ‘Mitsuɔ otsɛmɔ lɛ he nii, O Allah bɔfo’. No sɛɛ lɛ, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Mɔ fɛɛ mɔ ni kɛɔ Hemɔkɛyeli lɛ mli Kalimah enyɔ lɛ, ni ji: nyɔŋmɔ ko bɛ - ni sa jamɔ - ja Allah kɛ akɛ Muhammad ji E-tsulɔ kɛ bɔfo lɛ, eyɛ shweshweeshwe kɛjɛ Hell la lɛ mli’. Kɛkɛ ni Mu’adz kɛɛ akɛ, ‘Ani manyɛ makɛɛ mɛi sane nɛɛ koni amɛgbɛ sanekpakpa nɛɛ amɛshwã?’ Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Kɛ́ amɛ -fee- nakai lɛ, no lɛ amɛbaakɛ amɛhe afɔ̃ nɔ’. Kɛkɛ ni Mu’adz gbɛ sane lɛ eshwa dani egbo, ni ehao akɛ ebaana fɔ -yɛ hadith lɛ ni ekɛtee lɛ hewɔ-'.
Imam Muslim : 48
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ حَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ عَنْ عِتْبَانَ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ عِتْبَانَ فَقُلْتُ حَدِيثٌ بَلَغَنِي عَنْكَ قَالَ أَصَابَنِي فِي بَصَرِي بَعْضُ الشَّيْءِ فَبَعَثْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي أُحِبُّ أَنْ تَأْتِيَنِي فَتُصَلِّيَ فِي مَنْزِلِي فَأَتَّخِذَهُ مُصَلًّى قَالَ فَأَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَنْ شَاءَ اللَّهُ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَخَلَ وَهُوَ يُصَلِّي فِي مَنْزِلِي وَأَصْحَابُهُ يَتَحَدَّثُونَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ أَسْنَدُوا عُظْمَ ذَلِكَ وَكُبْرَهُ إِلَى مَالِكِ بْنِ دُخْشُمٍ قَالُوا وَدُّوا أَنَّهُ دَعَا عَلَيْهِ فَهَلَكَ وَوَدُّوا أَنَّهُ أَصَابَهُ شَرٌّ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ وَقَالَ أَلَيْسَ يَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ قَالُوا إِنَّهُ يَقُولُ ذَلِكَ وَمَا هُوَ فِي قَلْبِهِ قَالَ لَا يَشْهَدُ أَحَدٌ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَيَدْخُلَ النَّارَ أَوْ تَطْعَمَهُ قَالَ أَنَسٌ فَأَعْجَبَنِي هَذَا الْحَدِيثُ فَقُلْتُ لِابْنِي اكْتُبْهُ فَكَتَبَهُ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عِتْبَانُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّهُ عَمِيَ فَأَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ تَعَالَ فَخُطَّ لِي مَسْجِدًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَجَاءَ قَوْمُهُ وَنُعِتَ رَجُلٌ مِنْهُمْ يُقَالُ لَهُ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُمِ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ
Ekɛɛ wɔ [Syaiban bin Farrukh] ekɛɛ wɔ [Sulaiman] - ni ji Ibn al-Mughirah - ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Thabit] kɛjɛ [Anas bin Malik] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Mahmud bin ar-Rabi’] kɛjɛ [Itban bin Malik] kɛtee Medina ekɛɛ, ‘I came. Kɛkɛ ni mibi lɛ ni egba hadith ko’. Ekɛɛ akɛ, ‘Hela ko ni kɛ nibii babaoo ba lɛ ye mihiŋmɛii anɔ, mitsu bɔfo ko kɛtee Allah bɔfo sallallaahu ‘alaihi wasallam lɛ ŋɔɔ ni ekɛɛ akɛ mikpaa eba ni ekɛ mi baasɔle yɛ shia lɛ gbɛ waa, no hewɔ lɛ mifee lɛ sɔlemɔhe’. Itban kɛɛ ekoŋŋ akɛ, ‘Kɛkɛ ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛ Sahabai ni miisumɔ ni amɛba lɛ bashɛ shi, ni etee nɔ ebote shia lɛ mli. Esɔle, beni Sahabai lɛ miiwie yɛ amɛteŋ lolo lɛ, he ni amɛteŋ mɛi komɛi wieɔ Malik bin Dukhsyum osatofoi lɛ ahe lɛ. Ni mɛi ni yɔɔ jɛmɛ lɛ kɛɛ akɛ, amɛbi Rasulullah ni esɔle eha Malik bin Dukhsyum koni oshara ko aba enɔ. Amɛmiisumɔ hu ni oshara aba enɔ. Yɛ sɔlemɔ lɛ sɛɛ lɛ, ebi akɛ: ‘Ani ekɛɛɛɛ Kalimah Hemɔkɛyelii enyɔ lɛ, ni ji: nyɔŋmɔ ko bɛ - ni sa jamɔ - ja Allah kɛ akɛ miji Allah bɔfo?’ Sahabai lɛ ha hetoo akɛ, ‘Ekɛ enaabu pɛ wie shi jeee kɛ etsui’. Ekɛɛ: ‘Mɔ ko mɔ ko bɛ ni kɛɔ akɛ nyɔŋmɔ ko bɛ ni sa jamɔ, ni miji Allah bɔfo, ni no sɛɛ lɛ eyaa hɛl, loo ekaa lɛ ekwɛ’. Anas kɛɛ akɛ, ‘Hadith nɛɛ ha minaa kpɛ mihe. No hewɔ lɛ, mikɛɛ mibi nuu lɛ akɛ, ‘Ŋmaa nakai hadith lɛ,’ ni eŋma.’ Ekɛɛ wɔ [Abu Bakr bin Nafi’ al-Abdi] ekɛɛ wɔ [Bahz] ekɛɛ wɔ [Hammad] ekɛɛ wɔ [Tsabit] kɛjɛ [Anas] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [Itban bin Malik] akɛ eji shwilafo, no hewɔ lɛ etsu bɔfo ko kɛtee Rasulullah ŋɔɔ akɛ, akɛ ebaanyɛ efee sɔlemɔ he aha mi’. No hewɔ lɛ, Rasulullah kɛ enanemɛi lɛ ba, kɛkɛ ni etsĩ nuu ko ni jɛ amɛteŋ ni atsɛɔ lɛ Malik bin ad-Dukhsyum lɛ sui gbohii lɛ atã... kɛkɛ ni etsĩ nɔ ko tamɔ Sulaiman bin al-Mughirah hadith lɛ tã’.
Imam Muslim : 49
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَبِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ الْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَاقَ طَعْمَ الْإِيمَانِ مَنْ رَضِيَ بِاللَّهِ رَبًّا وَبِالْإِسْلَامِ دِينًا وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولًا
Ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar al-Makki] kɛ [Bisyr bin al-Hakam] fɛɛ kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Abdul Aziz] -ni ji Ibn Muhammad ad-Darawardi- kɛjɛ [Yazid bin al-Had] kɛjɛ [Muhammad bin Ibrahim] kɛjɛ [Abdul bin] Muttalib] ni enu akɛ Allah bɔfo lɛ sallallaahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Mɔ ni miishɛɛ yɔɔ ehe yɛ Allah he akɛ Rabb kɛ Islam akɛ jamɔ kɛ Muhammad akɛ bɔfo lɛ, no lɛ eka hemɔkɛyeli mli miishɛɛ lɛ ekwɛ’.
Imam Muslim : 50
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ شُعْبَةً وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Ekɛɛ wɔ [Ubaidullah bin Sa’id] kɛ [Abd bin Humaid] fɛɛ kɛɛ, ekɛɛ wɔ akɛ [Abu Amir al-Aqadi] ekɛɛ wɔ [Sulaiman bin Bilal] kɛjɛ [Abdullah bin Dinar] kɛjɛ [Abu Salih] kɛjɛ [Abu Hurairah] kɛjɛ [Abu Hurairah] kɛjɛ [Abu Hurairah] kɛjɛ Gbalɔ lɛ ŋɔɔ akɛ: kɛyashi niji nyɔŋmai kpawo kɛ nɛɛhu nɔ, ni hiɛgbele fata hemɔkɛyeli he’.
Imam Muslim : 51
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِيمَانُ بِضْعٌ وَسَبْعُونَ أَوْ بِضْعٌ وَسِتُّونَ شُعْبَةً فَأَفْضَلُهَا قَوْلُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَدْنَاهَا إِمَاطَةُ الْأَذَى عَنْ الطَّرِيقِ وَالْحَيَاءُ شُعْبَةٌ مِنْ الْإِيمَانِ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Zuhair bin Harb] ekɛɛ wɔ akɛ [Jarir] kɛjɛ [Suhail] kɛjɛ [Abdullah bin Dinar] kɛjɛ [Abu Salih] kɛjɛ [Abu Hurairah] ekɛɛ, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Hemɔkɛyeli yɛ nyɔŋmai kpawo kɛ etɛ kɛyashi nyɔŋmai kpawo kɛ ekpaa kɛ nɛɛhu, loo. Nɔ ni he hiaa fe fɛɛ ji wiemɔ ni ji, LAA ILAAHA ILLALLAHU -Nyɔŋmɔ ko bɛ ni sa jamɔ ja Allah-. Ni lowdown lɛ miijie nibii ni gbalaa mɔ jwɛŋmɔ kɛmiijɛ gbɛ lɛ nɔ. Ni hiɛgbele fata hemɔkɛyeli he’.
Imam Muslim : 52
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يَعِظُ أَخَاهُ فِي الْحَيَاءِ فَقَالَ الْحَيَاءُ مِنْ الْإِيمَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ مَرَّ بِرَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ يَعِظُ أَخَاهُ
Wɔkɛɛ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kɛ [Amru an-Naqid] kɛ [Zuhair bin Harb] akɛ, amɛkɛɛ wɔ [Sufyan bin Uyainah] kɛjɛ [az-Zuhri] kɛjɛ [Salim] kɛjɛ [etsɛ] ŋɔɔ, akɛ Gbalɔ lɛ nu nuu ko ni ekɛɛ lɛ akɛ eji mɔ ko ni ji ‘Shame’ fã ko. hemɔkɛyeli’. Ekɛɛ wɔ [Abd bin Humaid] ekɛɛ wɔ [Abdurrazzaq] ekɛɛ wɔ [Ma’mar] ni jɛ [az-Zuhri] kɛ sanad wiemɔ nɛɛ akɛ, ‘Eho nuu ko ni jɛ Ansarbii lɛ ateŋ ni miiwo enyɛmi ŋaa lɛ he’.
Imam Muslim : 53
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا السَّوَّارِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْحَيَاءُ لَا يَأْتِي إِلَّا بِخَيْرٍ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّهُ مَكْتُوبٌ فِي الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ وَقَارًا وَمِنْهُ سَكِينَةً فَقَالَ عِمْرَانُ أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُحَدِّثُنِي عَنْ صُحُفِكَ
Ekɛɛ wɔ [Muhammad bin al-Mutsanna] kɛ [Muhammad bin Bashyar] ni lafazh lɛ ji Ibn al-Mutsanna nɔ, amɛyi enyɔ lɛ fɛɛ amɛkɛɛ, ekɛɛ wɔ [Muhammad bin Ja’far] ekɛɛ wɔ [Syu’bah] kɛjɛ [Qatadah] ekɛɛ, ‘Minu akɛ e [Abu, . Hushain] kɛɛ kɛjɛ Gbalɔ sallallaahu ‘alaihi wasallam ŋɔɔ, akɛ Ekɛɛ: ‘Higbele kɛ nɔ ko nɔ ko baaa ja kpakpa’. Busyair bin Ka’ab kɛɛ, ‘Aŋma yɛ nilee mli akɛ hiɛgbele mli hegbɛ kɛ toiŋjɔlɛ jɛɔ’. No hewɔ lɛ [Imran] kɛɛ, ‘Makɛɛ bo -hadith- kɛjɛ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ŋɔɔ, ni bo -ofainɛ- okɛɛ mi nɔ ni yɔɔ obaafai lɛ amli’.
Imam Muslim : 54
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ إِسْحَقَ وَهُوَ ابْنُ سُوَيْدٍ أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ حَدَّثَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ فِي رَهْطٍ مِنَّا وَفِينَا بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ فَحَدَّثَنَا عِمْرَانُ يَوْمَئِذٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحَيَاءُ خَيْرٌ كُلُّهُ قَالَ أَوْ قَالَ الْحَيَاءُ كُلُّهُ خَيْرٌ فَقَالَ بُشَيْرُ بْنُ كَعْبٍ إِنَّا لَنَجِدُ فِي بَعْضِ الْكُتُبِ أَوْ الْحِكْمَةِ أَنَّ مِنْهُ سَكِينَةً وَوَقَارًا لِلَّهِ وَمِنْهُ ضَعْفٌ قَالَ فَغَضِبَ عِمْرَانُ حَتَّى احْمَرَّتَا عَيْنَاهُ وَقَالَ أَلَا أَرَانِي أُحَدِّثُكَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُعَارِضُ فِيهِ قَالَ فَأَعَادَ عِمْرَانُ الْحَدِيثَ قَالَ فَأَعَادَ بُشَيْرٌ فَغَضِبَ عِمْرَانُ قَالَ فَمَا زِلْنَا نَقُولُ فِيهِ إِنَّهُ مِنَّا يَا أَبَا نُجَيْدٍ إِنَّهُ لَا بَأْسَ بِهِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ حَدَّثَنَا أَبُو نَعَامَةَ الْعَدَوِيُّ قَالَ سَمِعْتُ حُجَيْرَ بْنَ الرَّبِيعِ الْعَدَوِيَّ يَقُولُ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Hammad bin Zaid] kɛjɛ [Ishaq] ŋɔɔ - ni ji Ibn Suwaid - akɛ [Abu Qatadah] gba hadith lɛ, ekɛɛ, ‘Wɔyɛ Imran bin Hushain sɛɛ yɛ kuu ko mli, ni Kashair bin Hushain [ nakai be lɛ mli lɛ, egba wɔ he sane, ekɛɛ, ‘Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam kɛɛ: ‘Hiɛgbele ji nɔ fɛɛ nɔ ni hi’. Aloo ekɛɛ, ‘Hiɛgbele hi fɛɛ’. No hewɔ lɛ Busyair bin Ka’ab kɛɛ, ‘Lɛlɛŋ, yɛ woji loo nilee komɛi amli lɛ wɔnaa akɛ hiɛgbele mli toiŋjɔlɛ kɛ hegbɛ kɛha Allah jɛɔ, ni hiɛgbele mli gbɔjɔmɔ jɛɔ’. No hewɔ lɛ, Imran mli fu aahu akɛ ehiŋmɛii fee tɔrɔmɔɔ ni ekɛɛ akɛ, ‘Mɛni hewɔ minaa akɛ mikɛɛ bo sane ko ni jɛ Allah bɔfo lɛ ŋɔɔ shi bo lɛ oteɔ shi owoɔ lɛ!’ Abu Qatadah kɛɛ, ‘No hewɔ lɛ Imran tsɔɔ hadith lɛ mli ekoŋŋ’. Abu Qatadah kɛɛ, ‘Ni Busyair hu tsɔɔ mli ekoŋŋ, ni no ha Imran mli fu’. Abu Qatdah tsa nɔ akɛ, ‘No hewɔ lɛ wɔyaa nɔ wɔwieɔ he, ejaakɛ wiemɔi nɛɛ jɛ wɔŋɔɔ, O Abu Nujaid. Ehi jogbaŋŋ'. Ekɛɛ wɔ [Ishaq bin Ibrahim] ekɛɛ wɔ [an-Nadlr] ekɛɛ wɔ [Abu Na’amah al-Adawi] ekɛɛ, minu [Hujair bin ar-Rabi’ al-Adawi] kɛɛ kɛjɛ [Imran bin Hushain] ŋɔɔ kɛjɛ Gbalɔ lɛ ŋɔɔ kɛ Gbalɔ lɛ ŋɔɔ.
Imam Muslim : 55
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيِّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قُلْ لِي فِي الْإِسْلَامِ قَوْلًا لَا أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَكَ قَالَ قُلْ آمَنْتُ بِاللَّهِ فَاسْتَقِمْ
Ekɛɛ wɔ [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kɛ [Abu Kuraib] fɛɛ kɛɛ, ekɛɛ wɔ [Ibn Numair]. -yɛ sanegbaa kroko mli lɛ, akɛɛ- Ni ekɛɛ wɔ [Qutaibah bin Sa’id] kɛ [Ishaq bin Ibrahim] nɔ fɛɛ nɔ kɛjɛ [Jarir]. -yɛ sanegbaa kroko mli lɛ, akɛɛ- Ni beni ekɛɛ wɔ akɛ [Abu Kuraib] ekɛɛ wɔ [Abu Usamah] nɔ fɛɛ nɔ kɛjɛ [Hysyam bin Urwah] kɛjɛ [etsɛ] kɛjɛ [Sufyan bin Abdullah ats-Tsaqafi] ŋɔɔ lɛ, ekɛɛ, 'Mikɛɛ, 'O Allah bɔfo, kɛɛmɔ mi yɛ Islam mli wiemɔ ko ni kɔɔ bo he lɛ. ni ji Abu Usamah- kɛfata ohe’. No hewɔ lɛ eha hetoo akɛ: ‘Kɛɛmɔ akɛ, ‘Miheɔ Allah miyeɔ’ ni no sɛɛ lɛ ofee istiqamah’.
Imam Muslim : 56
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحِ بْنِ الْمُهَاجِرِ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْإِسْلَامِ خَيْرٌ قَالَ تُطْعِمُ الطَّعَامَ وَتَقْرَأُ السَّلَامَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ وَمَنْ لَمْ تَعْرِفْ
Ekɛɛ wɔ akɛ [Qutaibah bin Sa’id] ekɛɛ wɔ [Laits]. -yɛ sanegbaa kroko mli lɛ, akɛɛ- Ni akɛɛ wɔ [Muhammad bin Rumh bin al-Muhajir] ebɔ wɔ [al-Laits] amaniɛ kɛjɛ [Yazid bin Abu Habib] kɛjɛ [Abu al-Khair] kɛjɛ [Abdullah bin Amru] ŋɔɔ akɛ nuu ko bi Rasullamlah ni ji Islam? Eha hetoo akɛ: ‘Ohaa mɛi ni ole amɛ kɛ mɛi ni oleee amɛ niyenii ni okɛ amɛ yeɔ’.
Imam Muslim : 57
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ الْمِصْرِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ يَقُولُا إِنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ خَيْرٌ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Ekɛɛ wɔ [Abu ath-Tahir bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh al-Mishri] ekɛɛ wɔ [Ibn Wahab] kɛjɛ [Amru bin al-Harits] kɛjɛ [Yazid bin Abu Habib] kɛjɛ [Abu al-Khair] ŋɔɔ akɛ enu akɛ [Abn bin] 'Anɔkwale, nuu ko bi Allah bɔfo lɛ akɛ, 'Muslimnyo ni ji mɔ ni hi fe fɛɛ?' Eha hetoo akɛ: ‘No ji, Muslimnyo ni gbɔmɛi krokomɛi nuɔ he akɛ eyɛ shweshweeshwe kɛjɛ awuiyeli ni jɛɔ enaabu kɛ eniji amli lɛ he’.
Imam Muslim : 58
حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ عَبْدٌ أَنْبَأَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الزُّبَيْرِ يَقُولُ سَمِعْتُ جَابِرًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ
Akɛɛ wɔ [Hasan al-Hulwani] kɛ [Abd bin Humaid] fɛɛ kɛjɛ [Abu Ashim] ŋɔɔ, [Abd] kɛɛ, abɔ wɔ [Abu Ashim] amaniɛ kɛjɛ [Ibn Juraij] ŋɔɔ akɛ enu [Abu az-Zubair] ekɛɛ, ‘Minu [Jabir] akɛ, ‘Mi. Muslim -anɔkwale mɔ- ji mɔ ni Muslimbii krokomɛi lɛ buɔ ehe kɛjɛɔ -osharai- ni yɔɔ enaabu kɛ eniji amli lɛ ahe'.
Imam Muslim : 59
و حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْأُمَوِيُّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّ الْإِسْلَامِ أَفْضَلُ قَالَ مَنْ سَلِمَ الْمُسْلِمُونَ مِنْ لِسَانِهِ وَيَدِهِ و حَدَّثَنِيهِ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ الْمُسْلِمِينَ أَفْضَلُ فَذَكَرَ مِثْلَهُ
Ni ekɛɛ wɔ [Sa’id bin Yahya bin Sa’id al-Umawi] ekɛɛ, ekɛɛ wɔ [mitsɛ] ekɛɛ wɔ [Abu Burdah bin Abdullah bin Abu Burdah bin Abu Musa] kɛjɛ [Abu Burdah] kɛjɛ [Abu Musa] ekɛɛ, mikɛɛ, ‘O Allah bɔfo yɛ Islam mli, namɔ ji mɔ ni he hiaa fe fɛɛ?’ Eha hetoo akɛ: ‘Mɔ ni Muslimbii lɛ yɔɔ shweshweeshwe kɛjɛ ewiemɔ mli heguɔgbee kɛ eniji ni ekɛhaa mɔ lɛ he lɛ’. Ni ekɛɛ mi akɛ [Ibrahim bin Sa’id al-Juhairi] kɛɛ mi [Abu Usamah] ekɛɛ, ekɛɛ mi [Buraid bin Abdullah] kɛ sanad nɛɛ, ekɛɛ, ‘Abi Rasulullah ŋmɛnɛŋmɛnɛ beaŋ akɛ, ‘Namɔ ji mɔ ni he hiaa fe fɛɛ yɛ Muslimbii lɛ ateŋ? Kɛkɛ ni etsĩ hadith ko ni tamɔ nɛkɛ tã’.
Imam Muslim : 60
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ الثَّقَفِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ثَلَاثٌ مَنْ كُنَّ فِيهِ وَجَدَ بِهِنَّ حَلَاوَةَ الْإِيمَانِ مَنْ كَانَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِمَّا سِوَاهُمَا وَأَنْ يُحِبَّ الْمَرْءَ لَا يُحِبُّهُ إِلَّا لِلَّهِ وَأَنْ يَكْرَهَ أَنْ يَعُودَ فِي الْكُفْرِ بَعْدَ أَنْ أَنْقَذَهُ اللَّهُ مِنْهُ كَمَا يَكْرَهُ أَنْ يُقْذَفَ فِي النَّارِ
Ekɛɛ wɔ [Ishaq bin Ibrahim] kɛ [Muhammad bin Yahya bin Abu Umar] kɛ [Muhammad bin Basysyar] amɛ fɛɛ amɛjɛ [ats-Tsaqafi] kɛɛ [Ibn Abu Umar] ekɛɛ wɔ [Abdul Wahhab] kɛjɛ [Ayyub] kɛjɛ [Abu Qilalah] kɛjɛ [Abu Qilalah] wasallam, ekɛɛ, ‘Nibii etɛ kɛji amɛ yɛ mɔ ko mli lɛ no lɛ ebaaka hemɔkɛyeli ni ŋɔɔ lɛ ekwɛ; mɔ ni Allah kɛ E-bɔfo lɛ sumɔɔ lɛ fe mɔ fɛɛ mɔ lɛ, esumɔɔ mɔ ko ni esumɔɔɔ lɛ ja Allah hewɔ, ni enyɛɔ eku esɛɛ kɛyaa hemɔkɛyeli ni bɛ mli beni Allah ejie lɛ kɛjɛ mli lɛ sɛɛ tamɔ bɔ ni esumɔɔɔ hɛl yaa lɛ’.