Imam Muslim : 5341
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتْ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتْ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ } قَالَتْ كَانَ ذَلِكَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Abdah bin Sulayman] ku suka eka [Hisham] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Aisha] hi marito ya Allah ‘azza wajalla: ‘-hileswaku- loko va ta eka wena va huma ehenhla na le hansi ka wena, na loko ku vona ka wena ku nga ha tshami- naswona mbilu ya wena yi tlakuka ku ya fika laha nhlaneni ya wena’. -Al Ahzaab: 10- U te: A ku ri nyimpi ya khandaq.
Imam Muslim : 5342
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ { وَإِنْ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا } الْآيَةَ قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَطُولُ صُحْبَتُهَا فَيُرِيدُ طَلَاقَهَا فَتَقُولُ لَا تُطَلِّقْنِي وَأَمْسِكْنِي وَأَنْتَ فِي حِلٍّ مِنِّي فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ
U hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Abdah bin Sulaiman] u hi byerile [Hisyam] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Aisyah]: ‘Naswona loko wansati a vilerisiwa hi nusyuz kumbe langutelo ro pfumala ku tsakela ku suka eka nuna wa yena’. -An Nisaa`: 128- A ku: -ndzimana leyi- yi rhelerile mayelana na wansati loyi a tshameke na nuna wa yena nkarhi wo leha naswona yena -nuna- a lava ku n'wi dlaya vukati, kutani yena -nsati- aku: U nga ndzi tshiki u ndzi sirhelela u ntshunxekile eka mina, kutani ndzimana leyi yi rhelerile.
Imam Muslim : 5343
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَإِنْ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا } قَالَتْ نَزَلَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَلَعَلَّهُ أَنْ لَا يَسْتَكْثِرَ مِنْهَا وَتَكُونُ لَهَا صُحْبَةٌ وَوَلَدٌ فَتَكْرَهُ أَنْ يُفَارِقَهَا فَتَقُولُ لَهُ أَنْتَ فِي حِلٍّ مِنْ شَأْنِي
hi byerile [Abu Kuraib] u hi byerile [Abu Usamah] u hi byerile [Hisyam] ku suka eka [tata wa yena] ku suka eka [Aisha] hi marito ya Allah ‘azza wajalla: ‘Naswona loko wansati a vilerisiwa hi nusyuz kumbe ku pfumala ku tsakela eka nuna wa yena’. -An Nisaa`: 128- A ku: -ndzimana leyi- yi rhelerile mayelana na wansati loyi a tshamaka na nuna wa yena, kumbexana a nga lavi ku va na vana vo tala eka yena, kutani yena -nuna- u lava ku n'wi dlaya, i khale a ri na yena naswona se u na vana, a nga lavi leswaku nuna wa yena a n'wi dlaya vukati kutani a ku: U ntshunxekile eka timhaka ta mina.
Imam Muslim : 5344
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي أُمِرُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِأَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَبُّوهُمْ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Swi hi byeriwile [Yahya bin Yahya] u hi byerile [Abu Mu’wiyah] ku suka eka [Hisyam bin Urwah] ku suka eka [tata wa yena] u te: U te eka mina [Aisyah]: O n’wana wa makwavo wa mina, va lerisiwe ku kombela ku rivaleriwa eka vanghana va Muprofeta sallallaahu ‘alaihi wasallam ivi va va rhuketela. U hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Abu Usamah] u hi byerile [Hisham] hi isnad leyi nga na matan yo fana.
Imam Muslim : 5345
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْكُوفَةِ فِي هَذِهِ الْآيَةِ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ } فَرَحَلْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْهَا فَقَالَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ آخِرَ مَا أُنْزِلَ ثُمَّ مَا نَسَخَهَا شَيْءٌ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ نَزَلَتْ فِي آخِرِ مَا أُنْزِلَ وَفِي حَدِيثِ النَّضْرِ إِنَّهَا لَمِنْ آخِرِ مَا أُنْزِلَتْ
Swi hi byeriwile [Ubaidullah bin Mu’adz Al Ambari] u hi byerile [tatana] u hi byerile [Syu’bah] ku suka eka [Al Mughirah bin An Nu’man] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] u te: Vanhu va Kufa va na mavonelo yo hambana mayelana na ndzimana leyi: ‘Naswona loyi a dlayaka mupfumeri hi vomu, hakelo yi ta va tihele’. -An Nisaa`: 93- Kutani ndzi ya eka [Ibn 'Abbas] kutani ndzi n'wi vutisa, a hlamula a ku: Hakunene makumu ya leswi paluxiweke ma rhelerile naswona a ku na nchumu lowu nga swi sula. U hi byerile [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] havumbirhi bya vona va te: va hi byerile [Muhammad bin Ja’far]. U hi byerile [Ishaq bin Ibrahim] u hi byerile [An Nadhr] havumbirhi bya vona va te: va hi byerile [Syu’bah] hi isnad leyi eka hadith ya Ibn Ja’far: Yi paluxiwile emakumu ka ndzimana leyi paluxiweke, naswona eka hadith ya An Nadhr ku vuriwile: Hakunene yi le xikarhi ka tindzimana to hetelela leti paluxiweke.
Imam Muslim : 5346
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ أَمَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبْزَى أَنْ أَسْأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا } فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَمْ يَنْسَخْهَا شَيْءٌ وَعَنْ هَذِهِ الْآيَةِ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ } قَالَ نَزَلَتْ فِي أَهْلِ الشِّرْكِ
hi hlamuserile [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Basyar] havambirhi va te: U hi hlamuserile [Muhammad bin Ja’far] u hi hlamuserile [Syu’bah] ku suka eka [Mansur] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] u te: Abdurrahman bin Abza u ndzi lerisile ku vutisa [Ibn Abbas] hi tindzimana leti timbirhi: ‘Na loyi a dlayaka a mupfumeri hi vomu, hakelo yi ta va tihele, u ta va la nga heriki endzeni ka yona'. -An Nisaa`: 93- Ndzi n'wi vutisile, a hlamula a ku: Leswi a swi sula hi -ndzimana- yin'wana na yin'wana. Naswona mayelana na ndzimana leyi: 'Na lava va nga gandzeriki swikwembu swin'wana swin'we na Allah naswona va nga dlayi moya lowu Allah a wu yiriseke -ku wu dlaya- handle ka -swivangelo leswi faneleke-'. -Al Furqaan: 68- a hlamula a ku: Ehansi mayelana na vativi va vapfumeri va swikwembu.
Imam Muslim : 5347
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ اللَّيْثِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ يَعْنِي شَيْبَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِمَكَّةَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ } إِلَى قَوْله { مُهَانًا } فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ وَمَا يُغْنِي عَنَّا الْإِسْلَامُ وَقَدْ عَدَلْنَا بِاللَّهِ وَقَدْ قَتَلْنَا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ وَأَتَيْنَا الْفَوَاحِشَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ فَأَمَّا مَنْ دَخَلَ فِي الْإِسْلَامِ وَعَقَلَهُ ثُمَّ قَتَلَ فَلَا تَوْبَةَ لَهُ
ndzi byerile [Harun bin Abdullah] u hi byerile [Abu An Nadhr Hasyim bin Al Qasim Al Laitsi] u hi byerile [Abu Mu’awiyah Syaiban] ku suka eka [Mansur bin Al Mu’tamir] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] ku suka eka [Ibn Abbas] u te: Ndzimana leyi yi paluxiwile eMecca: ‘Na lava va nga gandzeliki Xikwembu xin’wana swin’we na Allah’ Rito ra yena: 'Eka xiyimo xo tsongahatiwa'. -Al Furqaan: 68-69- kutani va-potheist va ku: Islam a yi pfuni nchumu eka hina, hi fularhele Allah, hi dlaye mimoya leyi Allah a yi yiriseke naswona hi endle mintirho yo nyenyetsa. Kutani Allah ‘azza wajalla u paluxile: ‘Handle ka lava va hundzukaka, va pfumela no endla mintirho yo lulama’. Ku fikela emakumu ka ndzimana, Ibn Abbas u te: Loko ku ri munhu loyi a amukelaka Vuislem ivi a byi twisisa ivi a dlaya, a ku na ku hundzuka eka yena.
Imam Muslim : 5348
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ أَبِي بَزَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ أَلِمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا مِنْ تَوْبَةٍ قَالَ لَا قَالَ فَتَلَوْتُ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ الَّتِي فِي الْفُرْقَانِ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ هَذِهِ آيَةٌ مَكِّيَّةٌ نَسَخَتْهَا آيَةٌ مَدَنِيَّةٌ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا } وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ هَاشِمٍ فَتَلَوْتُ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ الَّتِي فِي الْفُرْقَانِ { إِلَّا مَنْ تَابَ }
Swi byeriwe mina [Abdullah bin Hasyim] na [Abdurrahman bin Bisyr Al Abdi] havambirhi va te: Swi byeriwile eka hina [Yahya bin Sa’id Al Qaththan] ku suka eka [Ibn Juraij] u ndzi byerile [Al Qasim bin Abu Bazzah] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] u te: Ndzi vutisile [Ibn Abbas]: Xana munhu loyi a dlayaka mupfumeri wa swi endla hi vomu ku va ni ku hundzuka? U hlamurile a ku: E-e kutani ndzi n’wi hlayela ndzimana leyi eka Surah Al Furqaan: ‘Na lava va nga gandzeriki swikwembu swin’wana swin’we na Allah naswona va nga dlayi moya lowu Allah a wu yiriseke -ku wu dlaya- handle ka -xivangelo lexinene’. -Al Furqaan: 68- ku fikela emakumu ka ndzimana. U te: Yoleyo i ndzimana ya Makkiyah leyi nga susiwile hi ndzimana ya Madaniyah: ‘Naswona loyi a dlayaka mupfumeri hi vomu, hakelo yi ta va tihele’. -An Nisaa`: 93- leyi boxiweke eka Rasulullah Ibnu Hasyim: Kutani ndzi n’wi hlayele ndzimana leyi nga eka Surah Al Furqaan: ‘Handle ka lava hundzukaka’.
Imam Muslim : 5349
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ سُهَيْلٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ تَعْلَمُ وَقَالَ هَارُونُ تَدْرِي آخِرَ سُورَةٍ نَزَلَتْ مِنْ الْقُرْآنِ نَزَلَتْ جَمِيعًا قُلْتُ نَعَمْ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ قَالَ صَدَقْتَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ تَعْلَمُ أَيُّ سُورَةٍ وَلَمْ يَقُلْ آخِرَ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عُمَيْسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَقَالَ آخِرَ سُورَةٍ وَقَالَ عَبْدِ الْمَجِيدِ وَلَمْ يَقُلْ ابْنِ سُهَيْلٍ
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Harun bin Abdullah] na [Abdu bin Humaid], u te Abdu: u hi byerile, kasi van’wana va te: U hi byerile [Ja’far bin Aun] u hi byerile [Abu Umais] ku suka eka [Abdulmajid bin Suhail] ku suka eka [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah] u te: u ndzi byerile [Ibn 'Abbas]: Wa tiva -loko Harun a vula eka matimu ya yena: Xana wa twisisa letere ro hetelela ra Koran leri paluxiweke? Ndzi hlamurile ndzi ku: Ina, ‘Loko mpfuno na ku hlula ka Allah swi fikile’. -An Nasr: 1- Ibn Abbas u te: U vula ntiyiso. Naswona ematin’wini ya Ibn Abi Syaibah ku vuriwa leswaku: Wa swi tiva leswaku i letere rihi, a ri vuli leswaku: Makumu. U hi byerile [Ishaq bin Ibrahim] u hi byerile [Abu Mu’awiyah] u hi byerile [Abu ‘Umais] hi isnad leyi na matan yo fana naswona u te: End of surah. Abdulmajid u te: Ibn Suhail a nga vulanga sweswo.
Imam Muslim : 5350
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَقِيَ نَاسٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ رَجُلًا فِي غُنَيْمَةٍ لَهُ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَأَخَذُوهُ فَقَتَلُوهُ وَأَخَذُوا تِلْكَ الْغُنَيْمَةَ فَنَزَلَتْ { وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمْ السَّلَمَ لَسْتَ مُؤْمِنًا } وَقَرَأَهَا ابْنُ عَبَّاسٍ { السَّلَامَ }
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Ishaq bin Ibrahim] na [Ahmad bin Abdah Adl Dlabyi], tsalwa ra Ibn Abi Syaibah, u te: U hi byerile, kasi van’wana va te: U hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Amru] ku suka eka [Atho`] ku suka eka [Ibn Abbas] u te: Mamoslem man’wana ma hlangane na munhu loyi a a ri eka timbuti ta yena ivi a ku: ASSALAAMU 'ALAIK YA WENA. Va n’wi khomile, va n’wi dlaya, kutani va teka timbuti, kutani va paluxa ndzimana leyi nge: ‘Naswona u nga byeli munhu loyi a ku byelaka ‘salam’ u ku: ‘A wu mupfumeri’. -An Nisaa: 94- ibn Abbas yi hlayile: Salaam.
Imam Muslim : 5351
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يَقُولَ كَانَتْ الْأَنْصَارُ إِذَا حَجُّوا فَرَجَعُوا لَمْ يَدْخُلُوا الْبُيُوتَ إِلَّا مِنْ ظُهُورِهَا قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَدَخَلَ مِنْ بَابِهِ فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا }
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Ghundar] ku suka eka [Syu’bah]. Swi hlamuseriwile eka hina hi [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar], tsalwa leri nga ra Ibn Al Mutsanna, leri havumbirhi bya rona ri nge: Ri hlamuseriwe eka hina hi [Muhammad bin Al Mutsanna] ku suka eka [Abu Ishaq] ri ku: Ndzi twe [Barra`] a ku: Khale ka nkarhi lowu hundzeke va-Ansar a va ya eHajj ivi va vuya, a va nghena etindlwini handle ka le ndzhaku. U te: kutani ku fika munhu wo huma eka vanhu va Ansar kutani a nghena hi nyangwa kutani a byeriwa hi mhaka leyi kutani ndzimana leyi yi rhelela: ‘Naswona a hi ku suka eka vunene leswaku u nghena endlwini u huma endzhaku’. -Al Baqarah: 189-.
Imam Muslim : 5352
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَ مَا كَانَ بَيْنَ إِسْلَامِنَا وَبَيْنَ أَنْ عَاتَبَنَا اللَّهُ بِهَذِهِ الْآيَةِ { أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ } إِلَّا أَرْبَعُ سِنِينَ
Swi byeriwile eka mina [Yunus bin Abdula’la Ash Shadafi] u hi byerile [Abdulah bin Wahab] u ndzi byerile [Amru bin Al Harith] ku suka eka [Sa’id bin Abu Hilal] ku suka eka [Aun bin Abdullah] ku suka eka [tata wa yena] leswaku [Ibn Mas’ud] u te: A ku ri hava ku hundza ka nkarhi exikarhi ka Vuislem bya hina na loko Allah a hi tshinya hi ndzimana leyi: ‘A nga si nkarhi wu fika wa leswaku lava pfumelaka, va titsongahata timbilu ta vona va tsundzuka Allah'. -Al Hadiid: 16- handle ka malembe ya mune ntsena.
Imam Muslim : 5353
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَتْ الْمَرْأَةُ تَطُوفُ بِالْبَيْتِ وَهِيَ عُرْيَانَةٌ فَتَقُولُ مَنْ يُعِيرُنِي تِطْوَافًا تَجْعَلُهُ عَلَى فَرْجِهَا وَتَقُولُ الْيَوْمَ يَبْدُو بَعْضُهُ أَوْ كُلُّهُ فَمَا بَدَا مِنْهُ فَلَا أُحِلُّهُ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ }
hi byerile [Muhammad bin Basyar] u hi byerile [Muhammad bin Ja’far]. U ndzi hlamuserile [Abu Bakr bin Nafi’] tsalwa ra yena, u hi hlamuserile [Syu’bah] ku suka eka [Salamah bin Kuhail] ku suka eka [Muslim Al Bathin] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] ku suka eka [Ibn Abbas] u te: Khale wansati un’wana u endle Tawaf eBaitullah a nga ambalanga nchumu ivi a ku: I mani loyi a ndzi lombeke swiambalo leswi a swi ambaleke ehenhla ka swirho swa yena swa le xihundleni? naswona hi nkarhi lowu u te: Yi voniwe hi xiphemu kumbe hi ku helela, kutani leswi voniwaka eka yona a ndzi swi lulamisi. Kutani ndzimana leyi yi rhelerile: ‘Teka swiambalo na swin’wetsin’wetsi swa wena nkarhi wun’wana na wun’wana loko u nghena emosque’. -Al A'raaf: 31- 1999.
Imam Muslim : 5354
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ يَقُولُ لِجَارِيَةٍ لَهُ اذْهَبِي فَابْغِينَا شَيْئًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ } لَهُنَّ { غَفُورٌ رَحِيمٌ }
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] ku suka eka [Abu Mu’awiyah], tsalwa leri nga ra Abu Kuraib, u hi byerile Abu Mu’awiyuah u hi byerile [Al A’masy] ku suka eka [Abu Sufyan] ku suka eka [Jabir] u te: Khale Abdullah bin Ubai bin Salul u te eka hlonga ra yena ra xisati: Famba na mani for hina. Kutani Allah ‘azza wajalla u paluxe ndzimana leyi nge: ‘Naswona mi nga sindzisi mahlonga ya n’wina ya xisati ku nghenela vunghwavava, kasi vona hi voxe va navela ku basa, hikuva mi lava ku lava ku vuyeriwa ka misava. naswona mani na mani loyi a va sindzisaka, kutani hakunene Allah i Muvarivari, Mutwela-vusiwana - eka vona - endzhaku ka loko va sindzisiwe'. -An Nuur: 33- 1999.
Imam Muslim : 5355
و حَدَّثَنِي أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ جَارِيَةً لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ يُقَالُ لَهَا مُسَيْكَةُ وَأُخْرَى يُقَالُ لَهَا أُمَيْمَةُ فَكَانَ يُكْرِهُهُمَا عَلَى الزِّنَى فَشَكَتَا ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِلَى قَوْلِهِ غَفُورٌ رَحِيمٌ }
ndzi byerile [Abu Kamil Al Jahdari] u hi byerile [Abu Awanah] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Abu Sufyan] ku suka eka [Jabir], hlonga ra xisati ra Abdullah bin Ubai bin Salul leri vuriwaka Musaikah, ku tlhela ku boxiwa Umaimah, loyi a sindzisiweke ku endla vuoswi ivi endzhaku a vika leswi eka Muprofeta sallallaahu 'alaihi wa Salam kutani Allah u paluxile: 'Naswona mi nga sindzisi mahlonga ya n'wina ya xisati ku nghenela vunghwavava' ku kondza 'loyi a Rivalelaka swinene' wa Tintswalo - eka vona - endzhaku ka loko va sindzisiwe ku endla tano'. -An Nuur: 33- 1999.
Imam Muslim : 5356
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ } قَالَ كَانَ نَفَرٌ مِنْ الْجِنِّ أَسْلَمُوا وَكَانُوا يُعْبَدُونَ فَبَقِيَ الَّذِينَ كَانُوا يَعْبُدُونَ عَلَى عِبَادَتِهِمْ وَقَدْ أَسْلَمَ النَّفَرُ مِنْ الْجِنِّ
hi byerile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Abdullah bin Idris] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Ibrahim] ku suka eka [Abu Ma’mar] ku suka eka [Abdullah] mayelana na marito ya Yena ‘azza wajalla: ‘Lava i vanhu lava tshamaka va khongela no lava Rabb ya vona no vona leswaku hi wihi eka vona loyi a nga ekusuhi’. -Al Israa`: 57- u te: Ntlawa wa majini wu hundzukele eka Vuislem naswona a va gandzeriwa, lava a va gandzela va tshame evugandzerini bya vona, kasi ntlawa wa majini a wu hundzukele eka Vuislem.
Imam Muslim : 5357
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } قَالَ كَانَ نَفَرٌ مِنْ الْإِنْسِ يَعْبُدُونَ نَفَرًا مِنْ الْجِنِّ فَأَسْلَمَ النَّفَرُ مِنْ الْجِنِّ وَاسْتَمْسَكَ الْإِنْسُ بِعِبَادَتِهِمْ فَنَزَلَتْ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } و حَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Swi hi byeriwile [Abu Bakr bin Nafi’ Al Abdi] u hi byerile [Abdurrahman] u hi byerile [Sufyan] ku suka eka [Al A’masy] ku suka eka [Ibrahim] ku suka eka [Abu Ma’mar] ku suka eka [Abdullah]: ‘Lava i vanhu lava tshamaka va khongela no languta eka Rabb ya vona no vona leswaku hi wihi eka vona loyi a nga ekusuhi’. -Al Israa`: 57- Abdullah u te: Ntlawa wa vanhu wu gandzela ntlawa wa ti jinn kutani ntlawa wa ti jinn wu hundzukela eka Islam kasi ntlawa wa vanhu wu tshama wu tiyile eka vugandzeri bya vona, kutani ndzimana yi paluxile: ‘Lava i vanhu lava tshamaka va khongela no languta eka Rabb ya vona va vona leswaku hi wihi eka vona loyi a nga ekusuhi’. -Al Israa`: 57- U ndzi byerile leswaku [Bisyr bin Khalid] u hi chumayele [Muhammad bin Ja'far] ku suka eka [Syu'bah] ku suka eka [Sulaiman] hi sanad leyi.
Imam Muslim : 5358
و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } قَالَ نَزَلَتْ فِي نَفَرٍ مِنْ الْعَرَبِ كَانُوا يَعْبُدُونَ نَفَرًا مِنْ الْجِنِّ فَأَسْلَمَ الْجِنِّيُّونَ وَالْإِنْسُ الَّذِينَ كَانُوا يَعْبُدُونَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ فَنَزَلَتْ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ }
Swi byeriwile eka mina [Hajjaj bin Asy Sya’ir] u hi byerile [Abdushshamad bin Abdulwarits] u ndzi byerile [tatana] u hi byerile [Husain] ku suka eka [Qatadah] ku suka eka [Abdullah bin Ma’bad Az ZImmani] ku suka eka [Abdullah bin Utbah] ku suka eka [Abdullah bin Mas’ud]: ‘Lava i vanhu lava khongelaka minkarhi hinkwayo naswona va lava Hosi ya vona eka wasilah'. -Al Israa`: 57- U te: Loko swi ta eka ntlawa wa Maarabu, a va gandzela ntlawa wa majini ivi endzhaku ka sweswo ti- geni ti hundzukela eka Vuislem loko vanhu va ya emahlweni va va gandzela va nga swi xiyi. Kutani ndzimana yi rhelela: ‘Lava i vanhu lava tshamaka va khongela no lava Hosi ya vona leswaku yi va twela vusiwana’. -Al Israa`: 57- 1999.
Imam Muslim : 5359
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ سُورَةُ التَّوْبَةِ قَالَ آلتَّوْبَةِ قَالَ بَلْ هِيَ الْفَاضِحَةُ مَا زَالَتْ تَنْزِلُ وَمِنْهُمْ وَمِنْهُمْ حَتَّى ظَنُّوا أَنْ لَا يَبْقَى مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا ذُكِرَ فِيهَا قَالَ قُلْتُ سُورَةُ الْأَنْفَالِ قَالَ تِلْكَ سُورَةُ بَدْرٍ قَالَ قُلْتُ فَالْحَشْرُ قَالَ نَزَلَتْ فِي بَنِي النَّضِيرِ
ndzi byerile [Abdullah bin Muthi’] u hi byerile [Husyaim] ku suka eka [Abu Bisyr] ku suka eka [Sa’id bin Jubair] u te: Ndzi te eka [Ibn ‘Abbas]: Surah Eka Taubah, u te: Xana eTaubah i yini? U te: Entiyisweni, hi yena Al Fadhilah - loyi a paluxeke swihundla swa vakanganyisi, pent. U te: Ndzi te: Surah Al Anfaal, yena - Ibn Abbas - u te: Lero i papila leri humaka enyimpini ya Badr. U te: Kutani ndzi ku: Surah Al Hasyr, yena - Ibn Abbas - u te: U rhelerile mayelana na Banu Nadhir.
Imam Muslim : 5360
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَلَا وَإِنَّ الْخَمْرَ نَزَلَ تَحْرِيمُهَا يَوْمَ نَزَلَ وَهِيَ مِنْ خَمْسَةِ أَشْيَاءَ مِنْ الْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرِ وَالتَّمْرِ وَالزَّبِيبِ وَالْعَسَلِ وَالْخَمْرُ مَا خَامَرَ الْعَقْلَ وَثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ وَدِدْتُ أَيُّهَا النَّاسُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَهِدَ إِلَيْنَا فِيهَا الْجَدُّ وَالْكَلَالَةُ وَأَبْوَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الرِّبَا
Swi hi byeriwile [Abu Bakr bin Abu Syaibah] u hi byerile [Ali bin Mushir] ku suka eka [Abu Hayyan] ku suka eka [Ash Sya’bi] ku suka eka [Ibn Umar] u te: [Umar] u chumayele epulpiti ya Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam, u gandzela no dzunisa Allah kutani a ku: Amma ba’du, hakunene hamar yi lowered loko yi rhelerile hi nkarhi wolowo naswona vhinyo yi vumbiwa hi swilo swa ntlhanu; ku suka eka koroni, vuswa, tidati, madiriva ni vulombe, Khamar i xin’wana ni xin’wana lexi funengetaka mianakanyo. Kuna swilo swinharhu leswi ndzi lavaka ku swi hundzisela, n’wina vanhu: Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam u hi nyikile will; -ndzhaka- kokwa wa xinuna, kalalah - munhu loyi a feke loyi a nga siyi vana kumbe vatswari - na swin'wana ku suka eka tinyangwa to hlaya ta ntswalo.