Imam Muslim : 5341
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتْ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتْ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ } قَالَتْ كَانَ ذَلِكَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ
Һөйләне беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйиба] беҙгә [Абда бин Сөләймән] [Хишам] [уның атаһы] [Ғәйшә] тураһында һүҙҙәре тураһында һөйләне Аллаһы Тәғәлә 'azza wajalla: '-йәғни- улар һеҙгә өҫтән һәм аҫтан килгәндә, һәм ҡасан һеҙҙең күренеш ҡалмай, ул һеҙҙең rihat- һәм һеҙҙең' нөктәһенә. -Әл Әхзәб: 10- Ул әйтте: Был хандаҡ һуғышы булды.
Imam Muslim : 5342
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ { وَإِنْ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا } الْآيَةَ قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَطُولُ صُحْبَتُهَا فَيُرِيدُ طَلَاقَهَا فَتَقُولُ لَا تُطَلِّقْنِي وَأَمْسِكْنِي وَأَنْتَ فِي حِلٍّ مِنِّي فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибә] әйтте [Ғәбдә бин Сөләймән] беҙгә [Хисем] [атаһынан] [Ғәйсәнән] әйтте: «Әгәр ҡатын-ҡыҙ нусюз йәки иренән битараф мөнәсәбәт тураһында борсола икән». -Ән Нисаа`: 128- Ул әйтте: -был аят- ире менән оҙаҡ йәшәгән ҡатынға ҡарата төшкән һәм ул -ир- уны айырырға теләгән, шунан ул -ҡатын- әйткән: Мине айырма һәм мине яҡла һәм һин минән азатһың, шунан һуң был аят төшкән.
Imam Muslim : 5343
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَإِنْ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا } قَالَتْ نَزَلَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَلَعَلَّهُ أَنْ لَا يَسْتَكْثِرَ مِنْهَا وَتَكُونُ لَهَا صُحْبَةٌ وَوَلَدٌ فَتَكْرَهُ أَنْ يُفَارِقَهَا فَتَقُولُ لَهُ أَنْتَ فِي حِلٍّ مِنْ شَأْنِي
Һөйләне беҙгә [Әбү Ҡурайб] һөйләне [Әбү Усама] беҙгә [Хисем] [атаһынан] [Ғәйшәнән] Аллаһы Тәғәләнең һүҙҙәре тураһында һөйләне: «Әгәр ҡатын нусюз йәки иренән битарафлыҡ тураһында борсола икән». -Ән Нисаа`: 128- Ул әйтте: -был аят- ҡатын-ҡыҙға ҡағылышлы төшкән, ул ире менән йәшәй, бәлки, ул унан күберәк бала табырға теләмәйҙер, һуңынан ул -ир- уны айырырға теләй, ул уның менән күптән һәм инде балалары бар, ул уның ире менән айырылышырға теләмәй: эштәре.
Imam Muslim : 5344
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي أُمِرُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِأَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَبُّوهُمْ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Беҙгә әйтелгән [Яхъя бин Яхъя] беҙгә [Әбү Мөғвиә] [Хисем бин Урвахтан] [атаһынан] әйтте: Миңә [Ғәйсиә] әйтте: Эй, минең ейәнем, улар пәйғәмбәребеҙҙең сәхәбәләре өсөн ғәфү үтенергә бойоролған һәм уларҙы хурланы. Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибә] әйтте [Әбү Усама] беҙгә [Хишамға] ошондай уҡ матанлы иснәд менән һөйләне.
Imam Muslim : 5345
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْكُوفَةِ فِي هَذِهِ الْآيَةِ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ } فَرَحَلْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْهَا فَقَالَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ آخِرَ مَا أُنْزِلَ ثُمَّ مَا نَسَخَهَا شَيْءٌ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ نَزَلَتْ فِي آخِرِ مَا أُنْزِلَ وَفِي حَدِيثِ النَّضْرِ إِنَّهَا لَمِنْ آخِرِ مَا أُنْزِلَتْ
Беҙгә әйтелгән [Өбәйҙулла бин Мөғәҙ Әл-Әмбәри] беҙгә әйткән [атайым] беҙгә [Сөйүбә] [Әл-Мөғирә бин Ән Нуғман] [Сәғит бин Джүбәйер] әйткән: Күфә халҡы был аятҡа ҡарата төрлө фекерҙә: «Ә кем ниәтләп үлтерһә, ул иманлы булыр». -Ән Нисаа`: 93- Шунан мин [Ибн Ғәббәскә] барҙым, шунан унан һораным, ул яуап бирҙе: «Ысынлап та, иңдерелгән нәмәләрҙең аҙағы төштө, уны бер нәмә лә юя алмай». Беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Мусаннаға] һәм [Ибн Басярға] улар икеһе лә: «Беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәргә] һөйләнеләр», — тинеләр. Һөйләне беҙгә [Исхаҡ бин Ибраһим] беҙгә һөйләне [Ән Нәҙер] улар икеһе лә әйтте: һөйләне беҙгә [Сүғбә] был иснад менән Ибн Джәғфәр хәҙисендә: Был иңдерелгән аяттың аҙағында төшөрөлдө, һәм хәҙистә Ән Нәҙрҙә был һүҙҙәр араһында ла:
Imam Muslim : 5346
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ أَمَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبْزَى أَنْ أَسْأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا } فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَمْ يَنْسَخْهَا شَيْءٌ وَعَنْ هَذِهِ الْآيَةِ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ } قَالَ نَزَلَتْ فِي أَهْلِ الشِّرْكِ
Беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Мусанна] һәм [Мөхәммәт бин Басяр] икеһе лә әйтте: «Беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр] [Сөйбә] [Мансур]ҙан [Сәғит бин Джүбәйерҙән] риүәйәт итте: Абдуррахман бин Абзаҡ миңә ике тураһында: кем иманлы кешене аңлы рәүештә үлтерһә, әжере йәһәннәм буласаҡ, ул унда мәңгелек буласаҡ». -Ән Нисаа`: 93- Мин унан һораным, ул яуап бирҙе: Был бер ниндәй ҙә -аят- менән юйылмай. Ә был аят тураһында: «Аллаһ менән бергә башҡа илаһтарға табынмағандар һәм Аллаһ тыйған йәнде -үлтереүҙе- -дөрөҫ сәбәптәрҙән башҡа - үлтермәгәндәр». -Әл Фурҡаан: 68- ул яуап бирҙе: Мөшриктәрҙең белгестәре тураһында түбән.
Imam Muslim : 5347
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ اللَّيْثِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ يَعْنِي شَيْبَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِمَكَّةَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ } إِلَى قَوْله { مُهَانًا } فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ وَمَا يُغْنِي عَنَّا الْإِسْلَامُ وَقَدْ عَدَلْنَا بِاللَّهِ وَقَدْ قَتَلْنَا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ وَأَتَيْنَا الْفَوَاحِشَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ فَأَمَّا مَنْ دَخَلَ فِي الْإِسْلَامِ وَعَقَلَهُ ثُمَّ قَتَلَ فَلَا تَوْبَةَ لَهُ
Һөйләне миңә [Харун бин Абдулла] беҙгә әйтте [Әбү Ән Наҙр Хасим бин Әл Ҡасим Әл Ләйци] беҙгә [Әбү Мөғәвия Сәйибан] [Мансур бин Әл Мөғәтәмирҙән] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Ғаббастан] ғибәҙәт ҡылыуҙан [Ибн Ғәббәстән] әйтте: Был аят башҡа Мәккәл менән бергә: Аллаһ» һүҙенә тиклем: «Кәмһетелгән хәлдә». -Әл-Фурҡаан: 68-69- шунан һуң мөшриктәр әйтте: Ислам беҙҙең өсөн файҙаһыҙ, беҙ Аллаһтан йөҙ сөйөрҙөк, Аллаһ тыйған йәндәрҙе үлтерҙек һәм ерәнес эштәр ҡылдыҡ. Шунан һуң Аллаһ Тәғәлә ғәззә вәжәллә: «Тәүбә итеп, иман килтереп, изге эштәр эшләгәндәрҙән башҡа», — тип үәхи бирә. Аяттың аҙағына тиклем Ибн Ғәббәс әйткән: Ислам динен ҡабул итеп, уны аңлап, һуңынан үлтергән кешегә килгәндә, уға тәүбә юҡ.
Imam Muslim : 5348
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ أَبِي بَزَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ أَلِمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا مِنْ تَوْبَةٍ قَالَ لَا قَالَ فَتَلَوْتُ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ الَّتِي فِي الْفُرْقَانِ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ هَذِهِ آيَةٌ مَكِّيَّةٌ نَسَخَتْهَا آيَةٌ مَدَنِيَّةٌ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا } وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ هَاشِمٍ فَتَلَوْتُ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ الَّتِي فِي الْفُرْقَانِ { إِلَّا مَنْ تَابَ }
Миңә [Ғабдуллаһ бин Хәсим] һәм [Ғабдуррахман бин Бисыр Әл-Әбди] икеһе лә әйттеләр: Беҙгә [Ибн Джүрәйждән] [Йәһйә бин Сәғит Әл-Ҡатсан] миңә [Әл-Ҡасим бин Әбү Бәззә] [Сәғит бин Ибүбәҙ]ҙән [Сәғит бин Ибүбәйр] әйтте: үлтерә иманлы кешене аңлы рәүештә тәүбә итергә? Ул яуап бирҙе: «Юҡ, шунан һуң мин уға «Фурҡаан» сүрәһендәге был аятты уҡыным: «Аллаһ менән бергә башҡа илаһтарға табынмағандар һәм Аллаһ тыйған йәнде үлтермәгәндәр - дөрөҫ сәбәптән башҡа». -Әл Фурҡаан: 68- аяттың аҙағына тиклем. Ул әйтте: «Мәҙнәйә аяттары менән юйылған Мәккиә аяттары был: «Кем мөьминде аңлы рәүештә үлтерһә, әжере йәһәннәм булыр», — тине. -Ән Нисааъ: 93- Рәсүлуллаһ Ибнү Хәсимдә телгә алынған: Шунан мин уға Фурҡаан сүрәһендәге аят уҡыным: «Тәүбә иткәндәрҙән башҡа».
Imam Muslim : 5349
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ سُهَيْلٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ تَعْلَمُ وَقَالَ هَارُونُ تَدْرِي آخِرَ سُورَةٍ نَزَلَتْ مِنْ الْقُرْآنِ نَزَلَتْ جَمِيعًا قُلْتُ نَعَمْ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ قَالَ صَدَقْتَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ تَعْلَمُ أَيُّ سُورَةٍ وَلَمْ يَقُلْ آخِرَ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عُمَيْسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَقَالَ آخِرَ سُورَةٍ وَقَالَ عَبْدِ الْمَجِيدِ وَلَمْ يَقُلْ ابْنِ سُهَيْلٍ
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйиба], [Харун бин Абдулла] һәм [Ғабду бин Хөмәйд], Абду: беҙгә һөйләне, ә башҡалар әйтте: Беҙгә [Джәғфәр бин Әүн] беҙгә [Әбү Үмәис] [Әбү Үмәис] [Ғәбделмәжид бин Сөхәйлә] [Ғәбделмәжид бин Сөхәйлә] миңә әйтте: [Ибн Ғәббәс]: Һеҙ беләһегеҙме -ә Һарун үҙенең тарихында әйткән: Һеҙ Ҡөрьәндең иңдерелгән һуңғы хәрефен аңлайһығыҙмы? Мин яуап бирҙем: «Эйе, әгәр Аллаһтың ярҙамы һәм еңеүе килһә». -Ән Наср: 1- Ибн Ғәббәс әйтте: Һин дөрөҫ әйтәһең. Ә Ибн Әби Сәйибәнең тарихында былай тиелә: Ниндәй хәреф икәнен беләһегеҙ, унда: Ахыры, тип яҙылмай. Һөйләне [Исхаҡ бин Ибраһим] беҙгә [Әбү Мөғәвиә] беҙгә [Әбү Ғүмәйс] был иснад менән оҡшаш матан менән һөйләне һәм ул әйтте: Сүрәнең аҙағы. Ғәбделмәжид әйтте: Ибн Сөхәйл улай тип әйтмәгән.
Imam Muslim : 5350
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَقِيَ نَاسٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ رَجُلًا فِي غُنَيْمَةٍ لَهُ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَأَخَذُوهُ فَقَتَلُوهُ وَأَخَذُوا تِلْكَ الْغُنَيْمَةَ فَنَزَلَتْ { وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمْ السَّلَمَ لَسْتَ مُؤْمِنًا } وَقَرَأَهَا ابْنُ عَبَّاسٍ { السَّلَامَ }
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибәгә], [Исхаҡ бин Ибраһимға] һәм [Әхмәт бин Абда Әҙл Длабиға] Ибн Әби Сәйибәгә ҡараған бер тексты һөйләгән икән, ул: «Беҙгә һөйләне, ә башҡалар: «Беҙгә [Суфьян]ға] [Әмруббанан] [Әмруббанан] һөйләне: кәзәләрендә йөрөгән берәүгә осраны ла: ӘССӘЛӘМӘМ ҺИНЕҢ АЛӘЙЕК. Уны тотоп үлтергәндәр, шунан кәзәләрҙе алғандар, шунан был аятты индергәндәр: «Һиңә сәләм әйткән кешегә: «Һин мөьмин түгелһең», — тип әйтмә. -Ән Ниса: 94- ибн Ғәббәс уны уҡый: Сәләм.
Imam Muslim : 5351
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يَقُولَ كَانَتْ الْأَنْصَارُ إِذَا حَجُّوا فَرَجَعُوا لَمْ يَدْخُلُوا الْبُيُوتَ إِلَّا مِنْ ظُهُورِهَا قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَدَخَلَ مِنْ بَابِهِ فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا }
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйәбә] беҙгә [Ғүндер] [Сөббә]нән һөйләне. Был риүәйәтте беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Мусанна] һәм [Ибн Басяр], Ибн Әл Мусаннаға ҡараған текст, улар икеһе лә әйтә: Был беҙгә [Мөхәммәт бин Әл Мусанна] [Әбү Исхаҡтан] риүәйәт иткән: Мин [Баррандтың] әйткәнен ишеттем. өйҙәргә арттан башҡа инмәҫкә. Ул әйтте: шунан ансар халҡынан берәү килде һәм ул ишектән инде һәм уға был мәсьәлә тураһында әйттеләр шунан был аят төштө: «Һәм өйгә арттан инеүегеҙ изгелектән түгел». -Әл Баҡара: 189-.
Imam Muslim : 5352
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَ مَا كَانَ بَيْنَ إِسْلَامِنَا وَبَيْنَ أَنْ عَاتَبَنَا اللَّهُ بِهَذِهِ الْآيَةِ { أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ } إِلَّا أَرْبَعُ سِنِينَ
Был миңә әйтелгән [Юныс бин Абдулла Аш Шадафи] беҙгә әйтте [Ғабдулла бин Ваһаб] миңә [Әмру бин Әл Харис] [Сәғит бин Әбү Хилалдан] [Әүн бин Абдулла] [атаһы] аша әйтте, тип [Ибн Мәсғүд] беҙҙең Ислам һәм Ислам араһында был ваҡыт булманы: иман килтергәндәрҙең йөрәктәрен Аллаһты иҫкә төшөрөү ваҡыты килмәй». -Әл-Хәдиид: 16- дүрт йылдан башҡа.
Imam Muslim : 5353
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَتْ الْمَرْأَةُ تَطُوفُ بِالْبَيْتِ وَهِيَ عُرْيَانَةٌ فَتَقُولُ مَنْ يُعِيرُنِي تِطْوَافًا تَجْعَلُهُ عَلَى فَرْجِهَا وَتَقُولُ الْيَوْمَ يَبْدُو بَعْضُهُ أَوْ كُلُّهُ فَمَا بَدَا مِنْهُ فَلَا أُحِلُّهُ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ }
Беҙгә [Мөхәммәт бин Басяр] беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәр] әйтте. Миңә [Әбү Бәкер бин Нәфиғ] үҙенең тексын һөйләне, беҙгә [Сөғбә] [Сәләмә бин Ҡуһайлдан] [Мөслим Әл-Батхиндан] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] [Ибн Ғәббәс]тән [Сәғит бин Джүбәйрҙән] [Ибн Ғәббәстән] риүәйт итте: «Быға тиклем бер ҡатын үҙенең Бәйтуллантта яланғас килеш ҡылды: шәхси өлөштәрен? һәм был ваҡытта ул әйтте: Ул өлөшләтә йәки тулыһынса күренгән, шуға күрә унан күренгәнде мин аҡламайым. Шунан был аят төштө: «Мәсеткә ингән һайын кейемдәрегеҙҙе, биҙәүестәрегеҙҙе үҙегеҙ менән алығыҙ». -Әл Әғраф: 31-
Imam Muslim : 5354
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ يَقُولُ لِجَارِيَةٍ لَهُ اذْهَبِي فَابْغِينَا شَيْئًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ } لَهُنَّ { غَفُورٌ رَحِيمٌ }
Беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибә] һәм [Әбү Ҡурайб] [Әбү Мөғәүиә]-нән, Әбү Мөғәүиәгә ҡараған текст, Әбү Мөғәүиә беҙгә [Әбү Суфьян] [Әбү Суфьян] [Әбү Суфьян]-дан [Әбү Суфьян] [Әбү Суфьян]-дан [Сәлүлә] әйтте: «Элек үҙенең Ғабдуллаһ фәйәмәгә: беҙҙең өсөн бисә. Шулай итеп, Аллаһы Тәғәлә ғәззә вәжәллә был аятты индерә: «Ҡолдарығыҙҙы, улар үҙҙәре сафлыҡ теләгәндә, фәхишәлеккә мәжбүр итмәгеҙ, сөнки һеҙ донъяуи табыш эҙләргә теләйһегеҙ». Кем уларҙы көсләп ебәрһә, ысынлап та, Аллаһ уларҙы мәжбүр иткәндән һуң ярлыҡаусы, рәхимле». -Ән Нуур: 33-
Imam Muslim : 5355
و حَدَّثَنِي أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ جَارِيَةً لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ يُقَالُ لَهَا مُسَيْكَةُ وَأُخْرَى يُقَالُ لَهَا أُمَيْمَةُ فَكَانَ يُكْرِهُهُمَا عَلَى الزِّنَى فَشَكَتَا ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِلَى قَوْلِهِ غَفُورٌ رَحِيمٌ }
Һөйләне миңә [Әбү Камил Әл Джахдари] беҙгә һөйләне [Әбү Әүәнә] [Әл-Әл-Әмәси] [Әбү Суфьян] [Джәбир], ҡатын-ҡыҙ ҡол ҡараған Абдулла бин Үбәй бин Сәлүл исемле Мусайка, шулай уҡ телгә алынған Өмәймә, кем мәжбүр булған был хәбәрҙе ҡылған һәм шәйәһүллә а Ғәләйһи үә Сәләм шунан һуң Аллаһы Тәғәлә былай тип үәхи итте: «Ҡолдарығыҙҙы бисәлеккә мәжбүр итмәгеҙ», уларҙы мәжбүр иткәндән һуң «Ғәфү итеүсе», Мәрхәмәтле Аллаһ - уларға - мәжбүр итмәгеҙ». -Ән Нуур: 33-
Imam Muslim : 5356
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ } قَالَ كَانَ نَفَرٌ مِنْ الْجِنِّ أَسْلَمُوا وَكَانُوا يُعْبَدُونَ فَبَقِيَ الَّذِينَ كَانُوا يَعْبُدُونَ عَلَى عِبَادَتِهِمْ وَقَدْ أَسْلَمَ النَّفَرُ مِنْ الْجِنِّ
Һөйләне беҙгә [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйибә] беҙгә [Ғабдулла бин Иҙрис] [Әл-Ғәмәси] [Ибраһим] [Әбү Мәғмәр] [Ғабдулла] тураһында Уның әйткәне тураһында һөйләне: «Был кешеләр һәр ваҡыт намаҙ уҡый һәм уларҙан ҡайһыһы яҡыныраҡ икәнен эҙләй». -Әл Исраа`: 57- ул әйтте: Бер төркөм ендәр ислам динен ҡабул итте һәм уларға табынды, ғибәҙәт ҡылғандар үҙ ғибәҙәттәрендә ҡалды, ә бер төркөм ендәр ислам динен ҡабул итте.
Imam Muslim : 5357
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } قَالَ كَانَ نَفَرٌ مِنْ الْإِنْسِ يَعْبُدُونَ نَفَرًا مِنْ الْجِنِّ فَأَسْلَمَ النَّفَرُ مِنْ الْجِنِّ وَاسْتَمْسَكَ الْإِنْسُ بِعِبَادَتِهِمْ فَنَزَلَتْ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } و حَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Беҙгә әйтелгән [Әбү Бәкер бин Нафиғ Әл Әбди] беҙгә әйтте [Ғабдуррахман] беҙгә [Суфьянға] [Әл-Әғмәсиҙән] [Ибраһимдан] [Әбү Мәғмәрҙән] [Ғабдуллаһтан] әйтте: «Был кешеләр һәр ваҡыт доға ҡылып, үҙҙәренең раббына ҡарап, улар араһында ҡайһыһы яҡын икәнен күрә». -Әл Исраа`: 57- Абдулла әйтте: Бер төркөм кешеләр бер төркөм ендәргә табынды, унан бер төркөм ендәр ислам динен ҡабул итте, ә бер төркөм кешеләр ғибәҙәттәрендә ныҡ ҡалды, шунан аят асыҡланды: «Был кешеләр һәр ваҡыт намаҙ уҡый һәм үҙҙәренең раббиһына ҡарай һәм улар араһында ҡайһыһы яҡыныраҡ икәнен күрә». -Әл Исраа`: 57- Миңә [Бисир бин Халид] беҙгә [Мөхәммәт бин Джәғфәргә] [Сөббәнән] [Сөләймәндән] был сәнәд менән вәғәзләгәнен әйтте.
Imam Muslim : 5358
و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } قَالَ نَزَلَتْ فِي نَفَرٍ مِنْ الْعَرَبِ كَانُوا يَعْبُدُونَ نَفَرًا مِنْ الْجِنِّ فَأَسْلَمَ الْجِنِّيُّونَ وَالْإِنْسُ الَّذِينَ كَانُوا يَعْبُدُونَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ فَنَزَلَتْ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ }
Был миңә әйтелгән [Хәжәж бин Асы Сәйер] беҙгә әйткән [Ғабдушшамад бин Әбделвариц] миңә әйткән [атайым] беҙгә [Хөсәйен] [Ҡатада] [Ғабдулла бин Мәғбәд Әз Зиммәни] [Ғабдулла бин Мәғбәд Әз Зиммәни] [Ғабдулла бин Үтһүд] кешеләрҙән [Әбдуллах] һәр ваҡыт: доға ҡылығыҙ һәм Раббынан вәсилә һорағыҙ». -Әл Исраа`: 57- Ул әйтте: Бер төркөм ғәрәптәргә килгәндә, улар бер төркөм ендәргә табынған, һуңынан ендәр Ислам динен ҡабул иткән, ә халыҡ үҙҙәре лә һиҙмәҫтән уларға табыныуын дауам иткән. Шунан һуң был аят төштө: «Был кешеләр һәр ваҡыт доға ҡылып, Раббынан рәхмәт һорап йөрөгән кешеләр». -Әл Исрааъ: 57-
Imam Muslim : 5359
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ سُورَةُ التَّوْبَةِ قَالَ آلتَّوْبَةِ قَالَ بَلْ هِيَ الْفَاضِحَةُ مَا زَالَتْ تَنْزِلُ وَمِنْهُمْ وَمِنْهُمْ حَتَّى ظَنُّوا أَنْ لَا يَبْقَى مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا ذُكِرَ فِيهَا قَالَ قُلْتُ سُورَةُ الْأَنْفَالِ قَالَ تِلْكَ سُورَةُ بَدْرٍ قَالَ قُلْتُ فَالْحَشْرُ قَالَ نَزَلَتْ فِي بَنِي النَّضِيرِ
Миңә [Ғабдулла бин Мөти] беҙгә [Хөсәйем] [Әбү Бисырҙан] [Сәғит бин Джүбәйерҙән] әйтте: «Мин [Ибн Ғаббасҡа]: «Тәүбә» сүрәһен әйттем, ул: «Тәүбә» сүрәһе нимә ул? Ул әйтте: Ысынында, ул Әл-Фәҙилә – монафиҡтар серҙәрен асҡан, пент. Ул әйтте: Мин әйттем: Әл-Әнфәл сүрәһе, ул - Ибн Ғәббәс - әйтте: Был Бәҙер һуғышынан яҙылған хат. Ул әйтте: Шунан мин әйттем: «Әл-Хасир» сүрәһе, ул – Ибн Ғәббәс – әйтте: Ул Бәни Нәҙиргә бәйле төштө.
Imam Muslim : 5360
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَلَا وَإِنَّ الْخَمْرَ نَزَلَ تَحْرِيمُهَا يَوْمَ نَزَلَ وَهِيَ مِنْ خَمْسَةِ أَشْيَاءَ مِنْ الْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرِ وَالتَّمْرِ وَالزَّبِيبِ وَالْعَسَلِ وَالْخَمْرُ مَا خَامَرَ الْعَقْلَ وَثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ وَدِدْتُ أَيُّهَا النَّاسُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَهِدَ إِلَيْنَا فِيهَا الْجَدُّ وَالْكَلَالَةُ وَأَبْوَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الرِّبَا
Беҙгә әйтелгән [Әбү Бәкер бин Әбү Сәйәбә] беҙгә [Әли бин Мөшир] [Әбү Хәййән] [Әш Сәйәби] [Ибн Ғүмәр]ҙән [Ибн Ғүмәр] әйтте: [Ғүмәр] Рәсүлуллаһтың минбәрендә вәғәзләгән саҡта, ул ғибәҙәт ҡылған һәм был һүҙҙәрҙе маҡтаған. шул ваҡытта төшкән һәм шарап биш нәмәнән тора; бойҙайҙан, ондан, хөрмәнән, йөҙөмдән, балдан башлап, Хәмәр — аҡылды ҡаплаған бөтә нәмә. Өс нәмәне еткерергә теләйем, эй кешеләр: Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам беҙгә васыят бирҙе; -мираҫ- олатай, ҡалалаһ - балаһы ла, ата-әсәһе лә ҡалдырмаған үлгән кеше - һ.б бер нисә риба ҡапҡаһынан.