Imam Muslim : 5341
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { إِذْ جَاءُوكُمْ مِنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَإِذْ زَاغَتْ الْأَبْصَارُ وَبَلَغَتْ الْقُلُوبُ الْحَنَاجِرَ } قَالَتْ كَانَ ذَلِكَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ
Yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abdah bin Sulaiman] avuye kuri [Hishamu] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Aisha] ivyerekeye amajambo ya Allah ‘azza wajalla; '-ni ukuvuga- iyo baje kuri wewe bavuye hejuru no hasi yawe, kandi iyo amaso yawe atagisigaye- umutima wawe ukaduga gushika ku muhogo wawe'. -Ali Ahazabu; 10- Ati; Yari intambara ya khandaq.
Imam Muslim : 5342
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ { وَإِنْ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا } الْآيَةَ قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَطُولُ صُحْبَتُهَا فَيُرِيدُ طَلَاقَهَا فَتَقُولُ لَا تُطَلِّقْنِي وَأَمْسِكْنِي وَأَنْتَ فِي حِلٍّ مِنِّي فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ
Yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abdah bin Sulaiman] yatubwiye [Hisham] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Aisha]; 'Kandi iyo umugore ahagaritse umutima kubera nusyuz canke inyifato y'ukutagira ico yitwararika iva ku mugabo wiwe'. -Umunya Nisaa`; 128- Aravuga ati; -uyu murongo- waramanutse ku bijanye n’umugore yari amaze igihe kirekire abana n’umugabo wiwe, we -umugabo- ashaka kumutana, hanyuma we -umugore- ati; Ntukantane unburanire uzokwidegemvya kuri jewe, niho uyu murongo wamanutse.
Imam Muslim : 5343
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { وَإِنْ امْرَأَةٌ خَافَتْ مِنْ بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا } قَالَتْ نَزَلَتْ فِي الْمَرْأَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَلَعَلَّهُ أَنْ لَا يَسْتَكْثِرَ مِنْهَا وَتَكُونُ لَهَا صُحْبَةٌ وَوَلَدٌ فَتَكْرَهُ أَنْ يُفَارِقَهَا فَتَقُولُ لَهُ أَنْتَ فِي حِلٍّ مِنْ شَأْنِي
Yatubwiye [Abu Kuraib] yatubwiye [Abu Usamah] yatubwiye [Hisham] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Aisha] ku bijanye n’amajambo ya Allah ‘azza wajalla; 'Kandi iyo umugore ahagaritse umutima kubera nusyuz canke inyifato y'ukutagira ico yitwararika iva ku mugabo wiwe'. -Umunya Nisaa`; 128- Aravuga ati; -uyu murongo- wamanutse ku bijanye n’umugore yabana n’umugabo wiwe, kumbure ntiyashaka ko bavyara abana benshi na we, hanyuma we -uwo mugabo- ashaka kumutana, yari amaze igihe kirekire kumwe na we kandi yari amaze kuvyara abana, ntiyashaka ko umugabo wiwe amutana hanyuma ati; Urabohotse mu bikorwa vyanje.
Imam Muslim : 5344
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُ يَا ابْنَ أُخْتِي أُمِرُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِأَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَبُّوهُمْ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Yatubwiye [Yahya bin Yahya] yatubwiye [Abu Muwiya] kuva kuri [Hysam bin Urwah] kuva kuri [se wiwe] ati; Yambwiye [Aisha] ati; Ewe mwana wa mushiki wanje, bategetswe gusaba imbabazi abagenzi b’Imana Sallallahu Alaihi Wasallam hanyuma barabatuka. Yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abu Usamah] yatubwiye [Hisham] n’isnad ifise matan isa n’iyo.
Imam Muslim : 5345
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ اخْتَلَفَ أَهْلُ الْكُوفَةِ فِي هَذِهِ الْآيَةِ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ } فَرَحَلْتُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَسَأَلْتُهُ عَنْهَا فَقَالَ لَقَدْ أُنْزِلَتْ آخِرَ مَا أُنْزِلَ ثُمَّ مَا نَسَخَهَا شَيْءٌ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ فِي حَدِيثِ ابْنِ جَعْفَرٍ نَزَلَتْ فِي آخِرِ مَا أُنْزِلَ وَفِي حَدِيثِ النَّضْرِ إِنَّهَا لَمِنْ آخِرِ مَا أُنْزِلَتْ
Yatubwiye [Ubaidullah bin Mu’adz Al Ambari] yatubwiye [dawe] yatubwiye [Syu’bah] avuye kuri [Al Mughirah bin An Nu’man] avuye kuri [Said bin Jubair] ati; Abanya Kufa baratandukanye mu vyiyumviro vyabo ku bijanye n’uwo murongo; 'Kandi uwuzokwica umwizera abigiranye ubushake, ingororano izoba Jahannam'. -Umunya Nisaa`; 93- Maze ndagenda kwa [Ibn Abbas] maze ndamubaza, aranyishura; Nkako, iherezo ry’ivyahishuriwe ryaramanutse kandi ntaco rishobora kurifuta. Yatubwiye [Muhamadi bin Al Mutsana] na [Ibn Basyar] bompi bati; yaratubwiye [Muhamadi bin Ja’far]. Yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [An Nadhr] bompi bati; yatubwiye [Syu’bah] n’iyi isnad muri hadithi ya Ibn Ja’far; Yamanutse ku mpera y’umurongo wahishuriwe, kandi muri hadithi An Nadhr havugwa; Nkako, iri mu mirongo ya nyuma yahishuriwe.
Imam Muslim : 5346
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ أَمَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبْزَى أَنْ أَسْأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ هَاتَيْنِ الْآيَتَيْنِ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا } فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَمْ يَنْسَخْهَا شَيْءٌ وَعَنْ هَذِهِ الْآيَةِ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ } قَالَ نَزَلَتْ فِي أَهْلِ الشِّرْكِ
Twarabwiwe ko [Muhamadi bin Al Mutsanna] na [Muhamadi bin Basyar] bompi bavuze ngo; Yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] yatubwiye [Syu’bah] avuye [Mansur] avuye [Said bin Jubair] ati; Abdurrahmani bin Abza yantegetse kubaza [Ibn Abbas] ivyerekeye iyo mirongo ibiri; 'Kandi uwuzokwica umwizera abigiranye ubushake, ingororano izoba umuriro w'iteka, azogumamwo ibihe vyose'. -Umunya Nisaa`; 93- Ndamubaza, aranyishura ati; Ivyo ntibikurwaho n’umurongo- uwo ari wo wose. Kandi ku bijanye n’uyu murongo; 'N'abadasenga izindi mana kumwe na Allah kandi batica ubugingo Allah yabujije -kubuca- kiretse -kubera -impamvu- zibereye'. -Al Furqaani; 68- arishura ati; Kumanuka ku bahinga b’abashiriki.
Imam Muslim : 5347
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ اللَّيْثِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ يَعْنِي شَيْبَانَ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ بِمَكَّةَ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ } إِلَى قَوْله { مُهَانًا } فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ وَمَا يُغْنِي عَنَّا الْإِسْلَامُ وَقَدْ عَدَلْنَا بِاللَّهِ وَقَدْ قَتَلْنَا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ وَأَتَيْنَا الْفَوَاحِشَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ وَعَمِلَ عَمَلًا صَالِحًا } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ فَأَمَّا مَنْ دَخَلَ فِي الْإِسْلَامِ وَعَقَلَهُ ثُمَّ قَتَلَ فَلَا تَوْبَةَ لَهُ
Yambwiye [Harun bin Abdullah] yatubwiye [Abu An Nadhr Hasyim bin Al Qasim Al Laitsi] yatubwiye [Abu Muawiyah Syaiban] kuva kuri [Mansur bin Al Mu’tamir] kuva kuri [Said bin Jubair] kuva kuri [Ibn Abbas] ati; Uyu murongo wahishuriwe i Makka; ‘Kandi abatasenga iyindi Mana kumwe na Allah’ gushika kw’ijambo ryiwe; 'Mu gihe c'ugucishwa bugufi'. -Al Furqaani; 68-69- maze abashiriki baravuga bati; Ubuyisilamu ntaco bumaze kuri twebwe, turahindukira tukava kuri Allah, twica ubugingo Allah yabujije kandi dukora ibikorwa biteye isoni. Hanyuma Allah 'azza wajalla aramanukana; 'Keretse abihana, bakemera, bagakora ibikorwa vyiza'. Gushika umurongo uheze, Ibn Abbas yavuze ati; Naho umuntu yinjiye mu Buyisilamu akabutahura hanyuma akica, nta kwihana kuri we.
Imam Muslim : 5348
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ أَبِي بَزَّةَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ أَلِمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا مِنْ تَوْبَةٍ قَالَ لَا قَالَ فَتَلَوْتُ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ الَّتِي فِي الْفُرْقَانِ { وَالَّذِينَ لَا يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلَا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ قَالَ هَذِهِ آيَةٌ مَكِّيَّةٌ نَسَخَتْهَا آيَةٌ مَدَنِيَّةٌ { وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا } وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ هَاشِمٍ فَتَلَوْتُ عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ الَّتِي فِي الْفُرْقَانِ { إِلَّا مَنْ تَابَ }
Bambwiye ko [Abudula bin Hasyim] na [Abudurahman bin Bisyr Al Abdi] bompi bavuze ngo; Yatubwiye [Yahya bin Said Al Qaththan] avuye kuri [Ibnu Juraij] yambwiye [Al Qasim bin Abu Bazzah] avuye kuri [Said bin Jubair] ati; Nabajije [Ibnu Abasi] nti; Mbega umuntu yishe uwizera abigirankana, yoba afise ukwihana? Arishura ati; Oya, maze ndamusomera umurongo wo muri Sura Al Furqaan; 'N'abadasenga izindi mana kumwe na Allah kandi batica ubugingo Allah yabujije -kubuca- kiretse -kubera -impamvu- zibereye'. -Al Furqaani; 68- gushika ku mpera y’umurongo. Aravuga ati; Uwo ni wo murongo wa Makkiyah wasubiwemwo n’umurongo wa Madaniyah; 'Kandi uwuzokwica umwizera abigiranye ubushake, ingororano izoba umuriro w'iteka'. -Umunya Nisaa`; 93- ivugwa muri Rasulullah Ibn Hasyim; Hanyuma ndamusomera umurongo wo muri Sura Al Furqaan; ‘Kiretse abihana’.
Imam Muslim : 5349
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ عَبْدِ الْمَجِيدِ بْنِ سُهَيْلٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ قَالَ قَالَ لِي ابْنُ عَبَّاسٍ تَعْلَمُ وَقَالَ هَارُونُ تَدْرِي آخِرَ سُورَةٍ نَزَلَتْ مِنْ الْقُرْآنِ نَزَلَتْ جَمِيعًا قُلْتُ نَعَمْ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ قَالَ صَدَقْتَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ أَبِي شَيْبَةَ تَعْلَمُ أَيُّ سُورَةٍ وَلَمْ يَقُلْ آخِرَ و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو عُمَيْسٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَقَالَ آخِرَ سُورَةٍ وَقَالَ عَبْدِ الْمَجِيدِ وَلَمْ يَقُلْ ابْنِ سُهَيْلٍ
Yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba], [Harun bin Abdulla] na [Abudu bin Humaid], ni ko Abdu yavuze; yaratubwirije, abandi na bo ngo; Yatubwiye [Ja’far bin Aun] yatubwiye [Abu Umais] kuva kuri [Abdulumajid bin Suhail] kuva kuri [Ubaidillah bin Abdullah bin Utbah] ati; yambwiye [Ibnu Abasi]; Urazi - mu gihe Haruni yavuze muri kahise kiwe; Woba utahura urudome rwa nyuma rwa Koran rwahishuriwe? Nanje ndamwishura nti; Ego cane, ‘Nimba imfashanyo ya Allah n’intsinzi vyaje’. -Inashiri; 1- Ibnu Abasi ati; Uravuga ukuri. Kandi muri kahise ka Ibn Abi Syaibah havugwa ngo; Urazi ico urudome ari co, ntiruvuga ngo; Iherezo. Yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] yatubwiye [Abu Muawiyah] yatubwiye [Abu Umais] n’iyi isnad ifise matan isa n’iyo maze ati; Iherezo ry'ikete. Abdulumajidi ati; Ibnu Suhayili ntiyabivuze.
Imam Muslim : 5350
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عَطَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ لَقِيَ نَاسٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ رَجُلًا فِي غُنَيْمَةٍ لَهُ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَأَخَذُوهُ فَقَتَلُوهُ وَأَخَذُوا تِلْكَ الْغُنَيْمَةَ فَنَزَلَتْ { وَلَا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقَى إِلَيْكُمْ السَّلَمَ لَسْتَ مُؤْمِنًا } وَقَرَأَهَا ابْنُ عَبَّاسٍ { السَّلَامَ }
Amaze kutubwira [Abu Bakar bin Abu Syaiba], [Ishaq bin Ibrahim] na [Ahmad bin Abdah Adl Dlabyi], icanditswe ca Ibnu Abi Siyaiba, ati; Batubwiye, mu gihe abandi bavuga ngo; Twaramenyeshejwe ko [Sufyan] avuye kuri [Amru] avuye kuri [Atho`] avuye kuri [Ibn Abbas] ati; Hari abayisilamu bahuye n’umuntu ari ku mpene ziwe aca avuga ati; ASSALAAMU 'ALAIKMU. Baramufata baramwica hanyuma bafata impene, hanyuma umurongo uramanuka; ‘Kandi ntubwire umuntu wese akubwira ngo ‘muramutsa’; ‘Ntiwizera’. -Umunya Nisaa; 94- Ibn Abbas yarabisomye; Ndabaramukije.
Imam Muslim : 5351
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ يَقُولَ كَانَتْ الْأَنْصَارُ إِذَا حَجُّوا فَرَجَعُوا لَمْ يَدْخُلُوا الْبُيُوتَ إِلَّا مِنْ ظُهُورِهَا قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَدَخَلَ مِنْ بَابِهِ فَقِيلَ لَهُ فِي ذَلِكَ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { وَلَيْسَ الْبِرُّ بِأَنْ تَأْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ ظُهُورِهَا }
Yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaiba] yatubwiye [Ghundar] avuye [Syu’ba]. Yatubwiye [Muhamadi bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar], igisomwa ca Ibn Al Mutsanna, bompi bavuze ngo; Yatubwiye [Muhamadi bin Basyar] avuye kuri [Abu Ishaq] ati; Numva [Barra`] avuga ati; Kera, aba Ansar baja muri Hajj bagasubirayo, ntibinjira mu mazu kiretse inyuma. Aravuga ati; hanyuma haza umuntu wo mu bwoko bwa Ansar aca yinjira mu muryango bamubwira ivy’iki kibazo, rero uyu murongo waramanutse; 'Kandi si -mu- ngeso nziza winjira mu nzu uvuye inyuma'. -Al Bakara; 189-.
Imam Muslim : 5352
حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ قَالَ مَا كَانَ بَيْنَ إِسْلَامِنَا وَبَيْنَ أَنْ عَاتَبَنَا اللَّهُ بِهَذِهِ الْآيَةِ { أَلَمْ يَأْنِ لِلَّذِينَ آمَنُوا أَنْ تَخْشَعَ قُلُوبُهُمْ لِذِكْرِ اللَّهِ } إِلَّا أَرْبَعُ سِنِينَ
Yambwiye [Yunus Bin Abdullah Ash Shadafi] yatubwiye [Abdulah bin Wahab] yambwiye [Amru bin Al Harith] avuye kuri [Said bin Abu Hilal] avuye kuri [Aun bin Abdullah] avuye kuri [se wiwe] ko [Ibnu Mas’ud] yavuze; Nta gihe cari hagati y’aho twacitse abayisilamu n’igihe Allah yaduhana n’uwo murongo; 'Mbega igihe ntikigeze c'abizera, co gushiramwo imitima yabo mu kwibuka Allah'. -Al Hadiyidi; 16- kiretse imyaka ine gusa.
Imam Muslim : 5353
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كَانَتْ الْمَرْأَةُ تَطُوفُ بِالْبَيْتِ وَهِيَ عُرْيَانَةٌ فَتَقُولُ مَنْ يُعِيرُنِي تِطْوَافًا تَجْعَلُهُ عَلَى فَرْجِهَا وَتَقُولُ الْيَوْمَ يَبْدُو بَعْضُهُ أَوْ كُلُّهُ فَمَا بَدَا مِنْهُ فَلَا أُحِلُّهُ فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةُ { خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ }
Yatubwiye [Muhamadi bin Basyar] yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far]. Yambwiye [Abu Bakar bin Nafi’] igisomwa ciwe, yatubwiye [Syu’bah] kuva kuri [Salamah bin Kuhail] kuva kuri [Umuyisilamu Al Bathin] kuva kuri [Said bin Jubair] kuva kuri [Ibn Abbas] ati; Kera abagore barakora Tawaf muri Baitullah bambaye ubusa bakavuga ngo; Ni nde yangurije impuzu yambara hejuru y’ibihimba vyiwe vy’irondoka? None rero ati; Nimba vyabonetse igice canke vyose, rero ivyo bibonetse muri vyo sinzovyishingira intahe. Maze uyu murongo uramanuka; 'Uzojana n'impuzu zawe n'amabuye y'agaciro igihe cose winjiye mu musigiti'. -Al A’raafu; 31-
Imam Muslim : 5354
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ يَقُولُ لِجَارِيَةٍ لَهُ اذْهَبِي فَابْغِينَا شَيْئًا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِنْ أَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِتَبْتَغُوا عَرَضَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَمَنْ يُكْرِهْهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مِنْ بَعْدِ إِكْرَاهِهِنَّ } لَهُنَّ { غَفُورٌ رَحِيمٌ }
Yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] na [Abu Kurayib] avuye kuri [Abu Muawiya], icanditswe ca Abu Kurayib, yatubwiye ko Abu Muawiya yatubwiye [Al Amasy] avuye kuri [Abu Sufyan] avuye kuri [Jabir] ati; Kera Abdullah bininu Ubayi bininu Salul yabwiye umuja wiwe w’umugore ati; Genda udusambanye. Nuko rero Allah 'azza wajalla ahishura umurongo; ‘Kandi ntuhate abaja bawe b’abagore ngo bakore ubumaraya, kandi bo ubwabo bipfuza ubuhumane, kuko ushaka kurondera inyungu zo mw’isi. Kandi uwo wese abahatira, rero nta gukeka ko Allah ari Umubabarira, ni Umunyambabazi - kuri bo - bamaze guhatwa’. -Umu Nuur; 33-
Imam Muslim : 5355
و حَدَّثَنِي أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ جَارِيَةً لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ يُقَالُ لَهَا مُسَيْكَةُ وَأُخْرَى يُقَالُ لَهَا أُمَيْمَةُ فَكَانَ يُكْرِهُهُمَا عَلَى الزِّنَى فَشَكَتَا ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { وَلَا تُكْرِهُوا فَتَيَاتِكُمْ عَلَى الْبِغَاءِ إِلَى قَوْلِهِ غَفُورٌ رَحِيمٌ }
Nambwiye [Abu Kamil Al Jahdari] yatubwiye [Abu Awanah] avuye kuri [Al Amasy] avuye kuri [Abu Sufyan] avuye kuri [Jabir], umuja w’umugore wa Abdullah bin Ubai bin Salul yitwa Musaikah, hari n’abavuga ko Umaimah, yahatiwe gukora ivyo bikorwa vy’ubuhanuzi. wasallam rero Allah arahishura; ‘Kandi ntimuhatire abaja banyu b’abagore gukora ubusambanyi’ gushika ‘Umubabarira, Umunyambabazi - kuri bo - bamaze guhatirwa’. -Umu Nuur; 33-
Imam Muslim : 5356
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ فِي قَوْلِهِ عَزَّ وَجَلَّ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ } قَالَ كَانَ نَفَرٌ مِنْ الْجِنِّ أَسْلَمُوا وَكَانُوا يُعْبَدُونَ فَبَقِيَ الَّذِينَ كَانُوا يَعْبُدُونَ عَلَى عِبَادَتِهِمْ وَقَدْ أَسْلَمَ النَّفَرُ مِنْ الْجِنِّ
Yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaiba] yatubwiye [Abudula bin Idris] kuva kuri [Al Amasy] kuva kuri [Ibrahim] kuva kuri [Abu Ma’mar] kuva kuri [Abudula] ku bijanye n’amajambo yiwe ‘azza wajalla; 'Abo ni abantu bama basenga basaba Umukama wabo ngo abone uwo muri bo ari hafi.' -Ali Israa`; 57- ati; Umugwi w’amajini wahindutse ubuyisilamu barasengwa, abasenga baguma mu gusenga kwabo, mu gihe umugwi w’amajini wahindutse ubuyisilamu.
Imam Muslim : 5357
حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } قَالَ كَانَ نَفَرٌ مِنْ الْإِنْسِ يَعْبُدُونَ نَفَرًا مِنْ الْجِنِّ فَأَسْلَمَ النَّفَرُ مِنْ الْجِنِّ وَاسْتَمْسَكَ الْإِنْسُ بِعِبَادَتِهِمْ فَنَزَلَتْ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } و حَدَّثَنِيهِ بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدٌ يَعْنِي ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Yatubwiye [Abu Bakar bin Nafi’ Al Abdi] yatubwiye [Abdurrahman] yatubwiye [Sufyani] avuye kuri [Al Amasy] avuye kuri [Ibrahimu] avuye kuri [Abu Ma’mar] avuye kuri [Abdulla]; 'Abo ni abantu bama basenga basaba Umukama wabo ngo abone uwo muri bo ari hafi.' -Ali Israa`; 57- Abudula ati; Umugwi w’abantu warasenga umugwi w’amajini hanyuma umugwi w’amajini uhinduka ubuyisilamu mu gihe umugwi w’abantu ubandanya kwizigira ugusenga kwabo, hanyuma umurongo uramanuka; 'Abo ni abantu bama basenga basaba Umukama wabo ngo abone uwo muri bo ari hafi.' -Ali Israa`; 57- Naramenyeshejwe ko [Bisyr bin Khalid] yatumenyesheje [Muhammad bin Ja’far] avuye kuri [Shu’ba] avuye kuri [Sulaimani] n’iyi sanad.
Imam Muslim : 5358
و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَعْبَدٍ الزِّمَّانِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ } قَالَ نَزَلَتْ فِي نَفَرٍ مِنْ الْعَرَبِ كَانُوا يَعْبُدُونَ نَفَرًا مِنْ الْجِنِّ فَأَسْلَمَ الْجِنِّيُّونَ وَالْإِنْسُ الَّذِينَ كَانُوا يَعْبُدُونَهُمْ لَا يَشْعُرُونَ فَنَزَلَتْ { أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْعُونَ يَبْتَغُونَ إِلَى رَبِّهِمْ الْوَسِيلَةَ }
Yambwiye [Hajjaj bin Asy Sya’ir] yatubwiye [Abdushshamad bin Abdulwarits] yambwiye [dawe] yatubwiye [Husain] wo muri [Qatadah] wo kuri [Abdulla bin Ma’bad Az ZImmani] wo kuri [Abdula bin Utbah] wo muri [Abdula]; 'Abo ni abantu bama basenga barondera Umukama wabo ngo abagirire imbabazi'. -Ali Israa`; 57- Aravuga ati; Bimanuka ku mugwi w’abanyaburayi, basenga umugwi w’amajini hanyuma abazini bagahinduka abayisilamu mu gihe abantu babandanya kubasenga batabizi. Hanyuma umurongo ukamanuka; 'Abo ni abantu bama basenga barondera Umukama wabo ngo abagirire imbabazi'. -Ali Israa`; 57-
Imam Muslim : 5359
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ سُورَةُ التَّوْبَةِ قَالَ آلتَّوْبَةِ قَالَ بَلْ هِيَ الْفَاضِحَةُ مَا زَالَتْ تَنْزِلُ وَمِنْهُمْ وَمِنْهُمْ حَتَّى ظَنُّوا أَنْ لَا يَبْقَى مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا ذُكِرَ فِيهَا قَالَ قُلْتُ سُورَةُ الْأَنْفَالِ قَالَ تِلْكَ سُورَةُ بَدْرٍ قَالَ قُلْتُ فَالْحَشْرُ قَالَ نَزَلَتْ فِي بَنِي النَّضِيرِ
Yambwiye [Abudula bin Muthi’] yatubwiye [Husyaim] kuva kuri [Abu Bisyr] kuva kuri [Said bin Jubair] ati; Nanje ndabwira [Ibn Abbas] nti; Sura I Tauba, ati; None At Taubah ni iki? Aravuga ati; Nkako, ni Al Fadhilah - ahishura amabanga y’indyarya, pent. - ikiriko kiramanuka kandi kiva kuri bo no kuri bo gushika aho biyumvira ko ata n’umwe muri twebwe asigaye kiretse bavuzwe muri co. Aravuga ati; Nca mvuga nti; Sura Al Anfaal, we -Ibnu Abasi- yavuze ati; Ni ikete ry’intambara rya Badr. Aravuga ati; Maze ndavuga nti; Sura Al Hasyr, we -Ibnu Abasi- yavuze ati; Yamanutse ku ruzi Banu Nadhir.
Imam Muslim : 5360
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ أَبِي حَيَّانَ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ خَطَبَ عُمَرُ عَلَى مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَلَا وَإِنَّ الْخَمْرَ نَزَلَ تَحْرِيمُهَا يَوْمَ نَزَلَ وَهِيَ مِنْ خَمْسَةِ أَشْيَاءَ مِنْ الْحِنْطَةِ وَالشَّعِيرِ وَالتَّمْرِ وَالزَّبِيبِ وَالْعَسَلِ وَالْخَمْرُ مَا خَامَرَ الْعَقْلَ وَثَلَاثَةُ أَشْيَاءَ وَدِدْتُ أَيُّهَا النَّاسُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَهِدَ إِلَيْنَا فِيهَا الْجَدُّ وَالْكَلَالَةُ وَأَبْوَابٌ مِنْ أَبْوَابِ الرِّبَا
Yatubwiye [Abu Bakri bin Abu Syaiba] yatubwiye [Ali bin Mushir] kuva kuri [Abu Hayyan] kuva kuri [Ash Sha’bi] kuva kuri [Ibn Umar] ati; [Umar] yamamaje ku mpuzu ya Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, yarasenga yongera ashimagiza Allah aca avuga ati; Amma Ba’du, mu vy’ukuri hamar yamanutse igihe yahishurirwa ico gihe kandi umuvinyu ugizwe n’ibintu bitanu; kuva ku ngano, ifu, amatafari, imizabibu n’ubuki, Khamar ni ikintu cose gipfutse ubwenge. Hari ibintu bitatu nshaka kubashikiriza, bantu bakundwa; Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam yaduhaye ubushake; -iragi- sekuru, kalalah - umuntu yapfuye adasiga abana canke abavyeyi - n’ibindi biva ku miryango myinshi y’inyungu.