Imam Muslim : 5321
حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ
O m’é stæto dito [Abu Ja’far Muhammad bin Ash Shabbah] o n’à dito [Isma’il bin Zakariya] da [Buraid bin Abdullah] da [Abu Burdah] da [Abu Musa] o l’à dito: O Profeta sallallaahu ‘alaihi wa Salam o l’à sentio quarchedun lödâ quarchedun atro e o l’à dito de mainea eccesciva: quarchedun o l'é tornou'.
Imam Muslim : 5322
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ
O n'à dito [Abu Bakr bin Abu Syaibah] e [Muhammad bin Al Mutsanna] tutto da Ibn Mahdi e o testo o l'appartëgne à Ibn Al Mutsanna tutti doî an dito: O n'à dito [Abdurrahman] da [Sufyan] da [Habib] da [Mujahid] un o l'à dito: [O Al Miqdad] o gh’à spantegou a tæra e o l’à dito: O Rasulullah o l’à ordenou de spantegâ a tæra in scê facce de quelli che lodan.
Imam Muslim : 5323
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
O n’à dito [o Muhammad bin Al Mutsanna] e [o Muhammad bin Al Basyar], o testo de Al Mutsanna, tutti doî che dixan: O n’à dito [o Muhammad bin Ja’far] o n’à dito [o Syu’bah] da [Mansur] da [Ibraim] da [Hammam bin Al Harith] o l’à avvexinou à lê che quarchedun o l’à pregou in zenogge, dòppo o quæ o s’é spantegou de l’æña in sciâ faccia. O Othman o gh'à dito: Cossa gh'é de mâ con ti? O Al Miqdad o l'à dito: O Rasulullah o l'à dito: 'Quande vedde e gente che lodan, spantegâghe a tæra in scê facce'. O ne l'é stæto dito [o Muhammad bin Al Mutsanna] e [o [Ibn Basyar]] tutti doî an dito «O ne l'é stæto dito [o Abdurrahman] da-o [Sufyan] da-o [Mansur]. O n’à dito [Otman bin Abu Syaibah] o n’à dito [Al Asyja’I Ubaidullah bin Ubaidurrahman] da [Sufyan Ats Tsauri] da [Al A’masy] e [Mansur] da [Ibrahim] da [Hammam] da [Al Miqdaq] da [Al Miqdaq] da-o Profeta ‘saw.
Imam Muslim : 5324
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ
O n'à dito [o Nashr bin Ali Al Jahdhami] o n'à dito [o mæ poæ] o n'à dito [o Shakhr bin Juwairiyah] da [Nafi'] che o [Abdullah bin Umar] o gh'à dito che o Rasulullah o Salam o l'à dito: «Ò sonnou de siwak e doe de loiatre a l'à levou ciù che mi, a-o ciù zoeno di doî, aloa o m’é stæto dito: ‘-Dælo a- o ciù grande’. Dapeu l'ò consegnou a-i ançien''.
Imam Muslim : 5325
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ
O n’à dito [Harun bin Ma’ruf] o n’à dito [Sufyan bin Uyainah] da [Hysam] da [seu poæ] o l’à dito: Abu Hurairah o l’à relaçionou, o l’à dito: Sciortî, ò occupante da stançia, sciortî, ò occupante da stançia. Intanto [Aisyah] a pregava. Dòppo avei pregou, a Aisyah a l'à dito a-o Urwah: No l'æ sentio quello e quello ch'o l'à solo dito? O Profeta sallallaahu 'alaihi wa Salam o l'à trasmisso solo un hadith, se quarchedun o ô contava, o saieiva bon de fâlo.
Imam Muslim : 5326
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
O n'à contou [Haddab bin Khalid Al Azdi] o n'à contou [Hammam] da [Zaid bin Aslam] da [Atho` bin Yasar] da [Abu Sa'id Al Khudri]. nisciun peccou. Chi se sciorte into -meu nomme -Hammam o l'à dito: penso ch'o -Zaid- o l'agge dito: intençionalmente, aloa o no dovieiva preparâ o seu pòsto da l'inferno'.
Imam Muslim : 5327
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ
O n'à dito [Haddab bin Khalid] o n'à dito [Hammad bin Salamah] o n'à dito [Tsabit] da [Abdurrahman bin Abu Laila] da [Shuhaib] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam o l'à dito: 'Into passou, avanti de ti gh'ea un re, o l'aiva o stregon o l'ea o: vegio, mandime un zoveno pe mostrâme a magia'. Allora un zoveno o gh'é vegnuo, o l'à mostrou a magia a-o zoveno. -A distansa- tra o mago e o re o l'ea un monego. O zoveno o l’é vegnuo da-o monego e o l’à sentio e seu paròlle, o s’é arrestou da-e paròlle do monego coscì che se o vegniva da-o mago o l’ea de seguo stæto piccou. O zoveno o s’é lamentou de questo a-o monego, o l’à dito: «Se o mago o veu piggiâte, dighe: «A mæ famiggia a m’à trattegnuo», e se ti gh’æ paû da vòstra famiggia, dighe: «O mago o m’à trattegnuo». Inte un momento comme quello, un giorno o s’é avvexinou à unna bestia grande ch’a l’impedisceiva o cammin de gente, o l’à dito: «Oggi saiò se o mago o l’é megio ò se o præve o l’é megio». O l'à piggiou unna pria e o l'à dito: «O Allah, se ti piaxe i affari do monego ciù che quelli do stregon, aloa ammassâ sta bestia coscì che e gente peuan passâ». O l'à tiou a pria e o l'à ammassâ, coscì che e gente poeivan passâ. O l'à dito questo a-o monego. O monego o l’à dito: «Figgio mæ, oua ti l’æ megio che mi e i to affari son arrivæ comme î veddo mi, ti gh’æ unna preuva, se ti gh’æ unna preuva, no me a mostra». O zoveno o poeiva guarî i òrbi e e varie mouttie. Un di amixi do re ch'o l'ea òrbo aloa o l'à sentio, o l'é vegnuo da-o zoveno con portâ ben ben di regalli, o l'à dito: «Guariscime e ti ottëgni quello che ò arrecuggeito chì». O zoveno o l’à dito: ‘No ò guario nisciun, l’unico ch’o guærisce o l’é Allah, se ti credde inte Lê, ti ghe preghiò pe guarîte’. L'amigo do re o l'à creduo e o zoveno o l'à pregou Allah e o l'é stæto guario. L'amigo do re o l'é vegnuo dapeu da-o re e o s'é misso da-a rente à lê. O re o l’à dito: «O coscì e coscì, chi t’à guario i euggi? ' A persoña a l'à respòsto: 'Mò Segnô'. O re o l’à dito: «Avei un Rabb a-o de là de mi? ' L'òmmo o l'à dito: 'O mæ Rabb e o to Rabb son Allah'. O re o l’à piggiou e o l’à torturou fin à quande o l’à mostrou o zoveno e dapeu o zoveno o l’é stæto portou, o re o l’à dito: ‘O mæ figgio, a to magia a peu guarî e gente òrbe, capello e ti fai questo e quello’. O zoveno o l'à dito: «No son mi quello ch'o guærisce, solo Allah o guærisce». O re o l’à piggiou e o l’à continuou à torturâlo e o l’à mostrou a-o monego. O re o l’é vegnuo da-o monego, o monego o l’é stæto portou e o gh’à dito: ‘Lasciâ a to religion’. O monego o no voeiva, donca o re o l’à domandou unna sega e o l’à missa pròpio into mezo da testa coscì che o seu canto o l’ea desteixo pe tæra. Dòppo quello l’é stæto portou l’amigo do re e o gh’à dito: ‘Lasciâ a vòstra religion’. O monego o no voeiva, donca o re o l’à domandou unna sega e o l’à missa pròpio into mezo da testa coscì che o seu canto o l’ea desteixo pe tæra. Dòppo quello l’é stæto portou un zoveno e gh’an dito: ‘Lasciâ a vòstra religion’. O zoveno o no voeiva. Allora o re o l’à consegnou à un gruppo di seu sordatti, o re o l’à dito: ‘Portâlo in sce questa e sta montagna, portâlo in çimma, se o veu abbandonâ a seu religion – lasciâlo – e se o no veu, buttâlo da-a çimma da montagna’. O l'an portou in sciâ çimma da montagna e o zoveno o l'à pregou: «O Allah, bastame da loiatri comme ti veu». Se descoverze che a montagna a î à scosse e son cheiti tutti. O zoveno o l'é tornou à cà fin à quande o l'é arrivou davanti a-o re. O re o l’à domandou: «Com’a l’é a condiçion di to amixi? ' O zoveno o l'à respòsto: 'Allah o m'abbasta da loiatri'. Allora o re o l’à consegnou à un gruppo di seu sordatti, o re o l’à dito: «Portâlo in sce unna barca e mandâlo feua pe mâ, s’o veu abbandonâ a seu religion – portâlo ascì . ng- e se o no l'à lasciou, buttâlo'. O l'an portou a-o mezo do mâ e o zoveno o l'à pregou: «O Allah, bastame da loiatri comme ti veu». Se descoverze che a barca a s'é cacciâ e se son affogæ tutti. O zoveno o l'é anæto à cà fin à quande o l'é arrivou davanti a-o re. O re o l'à domandou: Comm'en i to amixi? ' O zoveno o l'à respòsto: 'Allah o m'abbasta da loiatri'. Dòppo quello o l’à dito a-o re: «No ti saiæ bon de ammassâme fintanto che no ti fai quello che ti digo». O re o l’à domandou: «Cose comanda? ' O zoveno o l'à dito: 'Arrecheugge tutta a gente inte unn'aria larga dapeu incroxâme in sciâ frònda, piggiâ unna freccia da-o mæ freccia e dî: 'Into nomme de Allah, Rabb de sto zoveno'. Se o fa ti m'ammasci'. Pe finî o re o l'à fæto. O l'à misso a freccia into mezo da freccia e o l'à tiâ, co-o dî: «Into nomme de Allah, Rabb de sto zoveno». A freccia a l'é stæta tiâ into templio do zoveno, dapeu o zoveno o l'à misso a man donde a freccia a s'é attaccâ e o l'é mòrto. O pòpolo o l'à dito: «Credemmo into Rabb de quello zoveno». Dapeu o l’à portou a-o re e o gh’à dito: «Saiæ che quarcösa ch’o t’ea preoccupou, da Allah, o t’é avvegnuo oua. Tutti i credenti'. O re dapeu o l'à ordenou de fâ un fossou inta strâ e dapeu o l'à açeiso o feugo. O re o l’à dito: ‘Chi no renonçia a-a seu religion, o segge arrosto drento’. An fæto questo fin à quande unna dònna a l’é vegnua co-o seu figgeu, pâ ch’a l’ea apreuvo à fâ un passo inderê pe no cazze inte unna piscina de feugo, dapeu o bambin o l’à dito: ‘Moæ mæ, tegnî paçiensa, de fæto ti l’æ in çimma da veitæ’.
Imam Muslim : 5328
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ
O ne l’é stæto dito da-o [Harun bin Ma’ruf] e da-o [Muhammad bin Abbad], o hadith de tutti doî o l’é squæxi o mæximo e a seguente spiegaçion do matan a l’appartëgne à Harun, tutti doî di quæ an dito: O ne l’é stæto contou da-o [Hatim bin Waldahba Isma’il] da [Ya’qub bin] Ubadah bin Ash Shamit] ch'o l'à dito: Me poæ e mi semmo anæti à studiâ inte sto paise Ansar avanti che mòrran. A primma persoña ch'emmo conosciuo a l'ea [Abu Al Yasar], un amigo do Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam, o l'ea con un scciavo ch'o possedeiva, o portava un muggio de lenzuola, o Abu Al Yasar o l'aiva in sce unna coperta ma'afiri e o seu scciavo o l'aiva in sce unna coperta ma'afiri ascì. Me poæ o gh’à dito: O mæ tio, de fæto veddo di segni de raggia in sciâ to faccia. O l'à dito: L'é coscì. Coscì e coscì bin coscì e coscì o l'aiva un debito con mi, son anæto a-a seu famiggia, ò dito ciao dapeu ò dito e poule dapeu an dito: No. Allora l'é vegnuo feua un figgeu co-o ventrello de cazzetta, ò domandou: Dove l'é o to poæ? O l’à dito: O l’à sentio a to voxe. Dapeu a l’é intrâ mæ moæ, Arikah, e ò dito: Vegnî feua chì, so za donde ti l’é. Domandai: Perché ti te scondi da mi? O l’à respòsto: Mi, pe Allah, ti diò, no scio, pe Allah, gh’aveivo paû de dîte e dapeu ò mensou e t’ò promesso e dapeu ò rotto. Ti l'é un amigo do Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam e mi, pe Allah, son in difficoltæ. Digo: Allah. O l’à respòsto: Allah. Digo: Allah. O l’à respòsto: Allah. Digo: Allah. O l’à respòsto: Allah. Dapeu o l'à piggiou o lenzuolo e o l'à asciugou co-a man, o l'à dito: Se gh'é di dinæ, pagâlo e se no gh'é ti l'æ libero. A vista di mæ doî euggi – o l’à misso e die a-i seu euggi – l’udito de mæ doe oegge e a comprenscion do mæ cheu – o l’à indicou o pòsto do seu cheu – o l’à visto o Messaggê de Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam che o diva: ‘Chi sospende unna persoña diffiçile ò o ô libera da-o seu debito inte l’ombra’, Hi Allah shel O l’à dito: Coscì gh’ò dito: O tio, se ti piggiæ a coperta do to scciavo, ti piggiæ o to scciavo ma’afiri, ti piggiæ a seu coperta ma’firi e ti ghe mettei a to coperta, de seguo ti portieiva di giöie e lê o portieiva anche di giöie. O m'à sfregou a testa dapeu o l'à pregou: O Allah, benedixelo. O mæ nevo, a vista di mæ doî euggi – o l’à misso e die a-i seu euggi – l’udito de mæ doe oegge e a comprenscion do mæ cheu – o l’à indicou o pòsto do seu cheu – o l’à testimoniou o Messaggê de Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ch’o dixeiva: ‘Dæghe mangiâ da quello che mangiæ e dâghe da quello che gh’ò ben o vestî’. ciù leggio pe mi che lê ch’o piggia a mæ bontæ o Giorno da Resurreçion. Noi gh'emmo anæto fin à quande semmo arrivæ da-o [Jabir bin Abdullah] a-a seu moschea, o l'ea apreuvo à pregâ con in sce unna camisa ch'o s'ea coverto. Son passou in scê gente fin à quande son stæto assettou tra o Jabir e a Qibla. Ghe digo: Che Allah o t'agge misericordia, perché ti preghi con unna camisa in sce e o teu sciallo da-a parte? O m’à fæto un gesto co-a man a-o peto coscì – o l’à spantegou e die e o l’à sciortio, o l’à dito: veuggio che un sciäto comme ti o vegnisse da mi e o vedde cöse fasso pe poeilo copiâ. O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam unna vòtta o l'é vegnuo da niatri inta nòstra moschea tanto ch'o portava unna ramma ch'a l'appartegniva à Ibn Tab, o l'à visto che gh'ea flemma inta direçion da moschea e dapeu o l'à rascciâ co-a ramma, dòppo quello o s'é vortou verso de nòscia e o l'à domandou: 'Quæ o l'à domandou da ti? o l’à dito: Semmo inclinæ. O l’à domandou torna: «Quæ de voscià o veu che Allah o se destacche da lê?» Noi gh’emmo respòsto: No, o Messaggê de Allah. O l’à dito: «De fæto, quande un de voscià o prega, Allah Tabaraka wa Ta’ala o l’é davanti à lê, donca no ô scioî feua. h verso a seu faccia ò a-a seu drita, sciuppo a-a manciña, sotta o pê manciña. E se o no peu controllâse fin à quande o no l'à sciuppou ò o no l'à sciuppou, o dovieiva fâlo co-i seu vestî comme questo.» O l'à arrepiegou i seu vestî insemme e dapeu o l'à dito: «Mostrame l'euio de za'faran.» l'à sciortio in sciâ ponta da còsta media e dapeu o l'à sfregou in sciâ flemma ch'a l'arrestava. çinque, sëi e sette persoñe, dapeu un di condutoî de cammelli da-i Ansar o l'à çircondou o seu cammello, dòppo quello o cammello o l'é stæto rusciou e dapeu o l'à montou. O l’à respòsto: Son, o Messaggê de Allah. O Rasulullah o l’à dito: «Scendi, no s’azzonze à ninte ch’o segge maledito. No pregâ pe de cöse brutte pe ti mæximo, no pregâ pe de cöse brutte pe-i to figgi, no pregâ pe de cöse brutte pe-a to ricchessa, no obedî quande e preghee de Allah vëgnan respondue e dapeu O ê concedià pe ti’. Noi gh'emmo camminou co-o Rasulullah sallallahu 'alaihi wa Salam fin a-o dòppomeizzogiorno. Noi s'emmo avvexinæ à uña de ægue arabe e o Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam o l'à dito: 'Chi veu anâ avanti de niatri e reparâ o pòsso, dòppo quello o beive e dapeu o ne dà quarcösa da beive' O Jabir o l'à dito: Me son levou in çimma e o l'à dito: Son, o Messaggê de Allah. O Rasulullah o l'à dito: «Chi l'é atro co-o Jabir?» O Jabbar bin Shakhr o s'é levou in çimma. Noi gh'emmo anæto a-o pòsso e dapeu tiemmo un ò doî secchi da-o pòsso. L’emmo abbassou e dapeu l’emmo tiou fin ch’o l’ea pin d’ægua. A primma persoña ch'a n'à incontrou a l'é stæta o Rasulullah, o l'à domandou: «O permettete voî doî?» Noi gh’emmo respòsto: Sì, o Messaggê de Allah. o l’à abbassou a testa do cammello, o seu cammello dapeu o l’à bevuo, o l’à tegnuo e redde e o seu cammello o l’à spantegou e gambe e o l’à fæto l’urina. Dòppo quello o l’à fæto girâ e o l’à ruggiou. Dapeu o Profeta o l'é anæto a-o pòsso e o l'à fæto l'abluçion. Me son levou in çimma e ò fæto a mæ abluçion deuviando o resto de l'ægua d'abluçion do Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam. O Jabbar bin Shakhr dapeu o l'é anæto à alleviâse e o Profeta o s'é levou in çimma pe pregâ. Me son misso unna coperta, voeiva spantegâla ma a no l'é arrivâ. A coperta a l’aiva unna fin e dapeu a l’ò repiggiâ, dòppo quello a l’ò stiâ tra e doe estremitæ e dapeu a l’ò strenzou co-o còllo. Dapeu son vegnuo e me son misso a-a manciña do Rasulullah sallallahu alaihi wa Salam. O m’à piggiou a man e o m’à fæto girâ pe mettime a-a seu drita. Dòppo quello o Jabbar bin Shakhr o l'é arrivou. O l'à fæto l'abluçion dapeu o l'é vegnuo e o s'é misso à manciña do Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam, dapeu o l'à piggiou e nòstre man e s'emmo missi derê à lê. O Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam o m'à visto ma no l'ò sentio, dòppo quello ò capio alloa o l'à fæto un gesto co-a man, o voeiva dî ligâ a vòstra parte de mezo. Dòppo a preghea, o Rasulullah o l'à dito: «O Jabir!» Mi gh’ò respòsto: Sì, o Messaggê de Allah. O l’à dito: ‘Se a camisa a l’é larga, spantegâla tra e doe estremitæ e se a l’é streita, ligâla in çimma da çentiña’. Unna vòtta camminemmo co-o Profeta sallallaahu 'alaihi wa Salam e ògnidun de nòscio o mangiava unna data tutti i giorni. O l’à succou dapeu o l’à misso in scî seu vestî, e emmo mesciou l’erbo coscì che e feugge cazzessan . L'emmo mangiou fin che i cantoin da bocca ne fan mâ. Giuro, quarchedun tra de nòsci o l'é scentou un giorno. Dapeu semmo anæti à çercâlo e dapeu l’emmo piggiou. Noemme gh'emmo testimoniou che no gh'ea stæto dæto -unna quota de dæte- e dapeu gh'aivan dæto. O s'é levou in çimma e o l'à piggiou. Unna vòtta emmo camminou co-o Profeta sallallaahu 'alaihi wa Salam fin à quande s'emmo fermæ inte unna larga vallâ. O Rasulullah o l'é anæto à completâ a seu miscion, mi son anæto apreuvo à lê da derê con portâ un secchio d'ægua. O Rasulullah o l'à guardou in gio, o no l'à visto ninte da covertî. Se descoverze che gh'é doî erboi a-o bòrdo da vallâ. O Rasulullah o l'é anæto sciù à un de quelli e dapeu o l'à piggiou unna ramma de quello, o l'à dito: 'Cegâte pe mi, co-o permisso de Allah'. A ramma a s’é cegâ con lê comme un cammello co-o naso fæto da-o seu contròllo, fin à quande o l’é arrivou à un atro erbo e o l’à arreiso uña de seu ramme, o l’à dito: ‘Cegâte pe mi, co-o permisso de Allah’. A ramma a s'é inclinâ ascì. Dòppo ëse stæto into mezo tra i doî, o î à missi insemme, o l’à dito: ‘Unisci pe mi, co-o permisso de Allah’. I doî son missi insemme. O Jabir o l'à dito: Son corrio a-a spedia perché m'ea preoccupou che o Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam o l'avieiva sentio a mæ presensa vexin à lê coscì ch'o se mesciava. O Muhammad bin Abbad o l'à dito inta seu stöia: O s'é anæto via e mi son anæto à parlâ con mi mæximo. Me son sguardou da-a parte e s'é descoverto che o Profeta sallallaahu 'alaihi wa Salam o l'é vegnuo e s'é descoverto che i doî erboi se radiavan. Ognidun de loiatri o l'arresta in sciô seu pölo. Ho visto o Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam in pê e o l'à fæto un gesto co-a testa comme questo – o Abu Isma'il o l'à fæto un gesto co-a testa a-a drita e a-a manciña – dòppo quello o l'é vegnuo. Quande o l'é arrivou davanti à mi, o m'à domandou: «Ehi Jabir, ti veddi donde son in pê?» Mi ò respòsto: Scià, o Messaggê de Allah». O l’à dito: «Va a-i doî erboi, taggia unna ramma da ciaschedun de loiatri, dapeu portâli chì. Quande ti l’æ donde son mi, tiâ feua unna ramma da-a drita e unn’atra da-a manciña.» O Jabir o l’à dito: Me son levou dapeu ò piggiou unna pria, ò rotto dapeu ò affiou fin ch’a l’é stæta affiâ, dòppo ëse anæto a-i doî erboi, ò taggiou e ramme de ciaschedun di doî erboi. Son tornou trascinandolo fin à quande son stæto donde s’é misso o Profeta sallallaahu ‘alaihi wa Salam. Ho levou unna ramma da-a mæ drita e unn’atra ramma da-a vòstra manciña, dòppo quello son anæto da-o Messaggê de Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam, ò dito: L’ò fæto, o Messaggê de Allah, aloa pe cöse l’é quello? O l'à respòsto: «Son passou doe tombe che i seu occupanti vegnivan castigæ, co-a mæ interçescion, voeiva alleggîle tutte doe fintanto che e doe ramme ean ancon umide». Dapeu semmo vegnui à l’armâ e o Rasulullah o l’à dito: «O Jabir, ciamma l’ægua pe l’abluçion!» Mi dixeiva: ‘Acqua d’abluçion, ægua d’abluçion, ægua d’abluçion’. Mi ò dito: O Messaggê de Allah, no ò attrovou nisciuña goccia d’ægua inta caravana. Gh'ea unn'ægua de raffreddamento Ansar pe-o Messaggê de Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam into seu contegnitô secco in sce'n contegnuo de legno ch'o l'appendeiva e dapeu o m'à dito: 'Va à quello-e-fòllo o bin de quello-fòllo Al Ansari e vedde se gh'é un pittin d'ægua into contegnuo.' Son anæto da lê dapeu ò guardou o contegnitô, no ò attrovou ninte d'atro che unna goccia d'ægua in sciâ fin do contegnitô, se o l'ò versou o se seccava de seguo. Dòppo quello son anæto da-o Messaggê de Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, ò dito: O Messaggê de Allah, no ò attrovou ninte d'atro che unna goccia d'ægua in sciâ fin do contegnuo, se o l'aveiva versou feua o se seccava de seguo. O l'à dito: «Va e portâlo chì». Mi l’ò piggiou e o l’à piggiou co-e man. O l'à dito e poule sbagliæ . Quande ò descoverto quæ o l'ea, o l'à toccou con tutte doe e man, dòppo ch'o m'à dæto, o l'à dito: «O Jabir, ciamma un vaso gròsso». Chiamo: Gran vaso, o caravana. Dapeu ò piggiou e ò misso davanti a-o Messaggê de Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, o l'à fæto un gesto a-o vaso co-a man comme questo – o Jabir o l'à spantegou a man, o l'à allonghio e die e dapeu o ê à misse in sciô fondo do vaso. O l’à dito: «Piggiâlo, o Jabir, dapeu versâlo in sce mi e dî: «Bismillaah». O l'ò versou pe lê e ò dito: Bismillaah. Ho visto l'ægua sciortî feua tra e die do Messaggê de Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam dapeu o grande vaso o l'à emisso de l'ægua e o s'é vortou fin à quande o l'ea pin, dòppo quello o l'à dito: 'O Jabir, tiâ feua chi l'à beseugno d'ægua'. O Jabir o l'à dito: A gente a vëgne e a beive fin à quande a se saçioña. Allora ò dito: Quarchedun o l'à ancon beseugno d'ægua? Dapeu o Rasulullah o l'à tiou sciù a man da-o grande vaso ch'o l'ea pin d'ægua. E gente se lamentavan da famme a-o Messaggê de Allah e o l'à dito: 'Che Allah o t'agge da mangiâ'. alloa semmo anæti in sciâ spiaggia, a marea a l'é montâ e un pescio o l'é sciortio drento alloa emmo açeiso un feugo da-a rente, l'emmo cotto e grillou dapeu emmo mangiou fin à quande s'emmo pin. O Jabir o l’à dito: mi, coscì e coscì e coscì e coscì – o contava fin à çinque persoñe – son intræ inti seu sciummi d’euggio, nisciun o n’à visto fin à quande no semmo vegnui feua. Piggiemmo unna de seu soffie dapeu l’emmo arcâ, dòppo quello gh’emmo ciammou l’òmmo ciù grande da caravana, o cammello ciù grande da caravana e o ciù grande cavaliê de pillion da caravana, o l’é introu sotta de lê sensa abbassâ a testa.
Imam Muslim : 5329
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
O m'à dito [Salamah bin Syabib] o n'à dito [Al Hasan bin A'yan] o n'à dito [Zuhair] o n'à dito [Abu Ishaq] o l'à dito: Ò sentio [Al Bara' bin Azib] dî: Abu Bakr Ash Shiddiq o l'é vegnuo da mæ poæ a-a seu rescidensa alloa un figgio Abu Bakr o l'à dito: con mi pe portâlo a-a mæ casa. Me poæ o m'à dito: Portâlo. O l'ò portou feua con lê e o mæ poæ pe pagâ o prexo. Me poæ o gh’à dito: Ei [Abu Bakr], dimme, cöse favan voscià doî a-a neutte quande camminæ co-o Rasulullah sallallahu ‘alaihi wa Salam? O Abu Bakr o l'à dito: Sì. Noi gh'emmo camminou tutta a neutte fin à mezogiorno. A strâ a l'ea tranquilla e nisciun o passava fin à quande unna ròcca grande a l'ea stæta levâ pe niatri, a forniva ombra e a no l'ea espòsta a-i -raggi- do sô dòppo. Se fermemmo da-a vexin e dapeu s'emmo avvexinæ a-a ròcca. Co-e mæ man, ò livellou un pòsto pe-o Profeta sallallaahu 'alaihi wa Salam pe dormî sotta l'ombra da pria, dapeu ò spantegou di vestî fæti de pelliccia de bestie in sce de lê, ò dito: Va à dormî, o Messaggê de Allah, ti guardiò pe-o to ben. O l'é anæto à dormî dapeu son anæto à guardâlo in gio. Se gh’é descoverto che gh’ea un pastô de cavre ch’o vegniva co-e seu cavre à unna ròcca grande, o voeiva un refugio comme niatri. Domando: A chi ti appartëgni, scciavo? O l’à respòsto: O l’appartëgne à quarchedun do pòpolo de Medina. Ho domandou: Gh'é do læte inta vòstra cavra? O l’à respòsto: Sì. Ho domandou: Ti t'arrossi pe mi? O l’à respòsto: Sì. O l'à piggiou unna cavra e o l'à nettezzou o sacco de læte da-i cavelli, da-a sciortia e da-a sciortia -O -Abu Ishaq- o l'à dito: Ò visto o Al Bara` piggiâ a man da l'atra parte tanto ch'o nettezzava - dapeu o l'à sciortio pe mi inte un bicchiere ch'o l'aiva un pittin de læte drento. O Abu Bakr o l’à dito: Ò portou o contegnitô donde o Profeta o l’à bevuo e o l’à fæto l’abluçion. O l’à dito: Dapeu son anæto da-o Profeta sallallaahu ‘alaihi wa Salam e no l’ò desveggiou, ma s’é descoverto ch’o s’é desveggiou inte quello momento, dapeu ò misso l’ægua in sciô læte fin che o fondo o s’é freido, dapeu ò dito: O Messaggê de Allah, beive sto læte. O l'à bevuo fin à quande son stæto contento. Dòppo quello o l'à dito: «No l'é tempo de anâ». Mi gh'ò respòsto: Coscì l'é. Noi gh'emmo dapeu anæto dòppo che o sô o s'é inclinou à ponente, into mæximo tempo o Suraqah bin Malik o n'é anæto apreuvo tanto ch'emmo stæti inta tæra sterile. Mi ò dito: O Messaggê de Allah, semmo stæti vixitæ. O l’à dito: «No stæ triste, de fæto Allah o l’é con niatri». Allora o Messaggê de Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam o l'à pregou o mâ pe lê fin à quande o seu cavallo o l'é cheito inta bratta fin a-o seu ventre, dapeu o l'à dito: So che tutti doî pregæ o mâ pe mi, oua pregæ Allah pe mi, pe Allah concediò tutte doe e vòstre domande. Dapeu Allah o l'à pregou e Suraqah o l'é stæto al seguo e o l'é tornou. O no l’à incontrou nisciun ma o l’à dito: gh’ò assæ pe ti, lê – Rasulullah sallallahu ‘alaihi wa Salam – o no l’é chì. O no l'à incontrou nisciun ma o î à restituii. O Abu Bakr o l'à dito: O l'à mantegnuo a seu promissa à niatri. O m'à dito [o Zuhair bin Harb] o l'à dito à niatri [Othman bin Umar]. O l'é stæto dito à niatri [Un Nadhr bin Syumail] segge de [Israele bin Abu Ishaq] da [Al Bara`] o l'à dito: Abu Bakr o l'à accattou unna bestia à cavallo da mæ poæ pe trezze dirham, o l'à mensunou un hadith da-o scignificato de A Ihadi, into seu hadith da-o Rasulullah Uthman bin Umar: Quande o Suraqah bin Malik o s'é avvexinou, o Rasulullah o l'à pregou pe lê dapeu o seu cavallo o s'é affondou inta tæra fin a-o seu ventre dapeu o Suraqah o l'é saltou in çimma e o l'à dito: O Muhammad, so che questo o l'é o to fæto, pregâme da Allah pe quello che mi à Orberò a persoña derê à mi. Sta chì a l’é a mæ funda de frecce, piggiâ unna freccia perché ti incroxiæ o mæ cammello e i mæ scciavi inte sto pòsto e questo, ti prego piggiâ quello che ti gh’æ beseugno. O l’à dito: ‘No gh’ò beseugno di tò cammelli’. Noi trei ean à Medina de neutte e dapeu se son scombattui pe chi l'avieiva fermou o Profeta sallallaahu 'alaihi wa Salam. O l'à dito: «Sta co-i figgi do Najjar, i tiæ do Abdul Muthallib, î glorifica pe quello». Òmmi e dònne montavan in sciâ çimma de case, figgeu e servitoî spantegæ pe-e stradde, ciammavan: O Mahomed, o Messaggê de Allah, o Mahomed, o Messaggê de Allah.
Imam Muslim : 5330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ
O n’à dito [o Muhammad bin Rafi’] o n’à dito [o Abdurrazzaq] o n’à dito [o Ma’mar] da [Hammam bin Munabbih] o l’à dito: Questo o l’é quello che [Abu Hurairah] o n’à dito da-o Rasulullah, dapeu o l’à mensunou quarchedun de loiatri: ‘O l’à dito o Rasulullah o Salam: Israele: ‘Entra inta pòrta con prostrato e dî: ‘Hitthah’ – perdona i tò pecchi – O perdona de seguo i tò erroî dapeu cangian e intran inta pòrta tanto che se sciortan in scê fesse e dixan: ‘Habbah -semensa- in fæña’’.
Imam Muslim : 5331
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
O m'à dito [Amru bin Muhammad bin Bukair An Naqid], [O Al Hasan bin Ali Al Hulwani] e [O Abdu bin Humaid] o l'à dito Abdu: o m'à dito, tanto che di atri an dito: O n'à dito [Ya'qub bin Shibrahim bin Sa'ad] o n'à dito [o mæ poæ] da [Salih:] o m'à dito [Anas bin Malik] che Allah 'azza wajalla o completa a revelaçion do Rasulullah Salam avanti ch'o mòrre
Imam Muslim : 5332
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }
O m'é stæto dito [Abu Khaitsamah bin Harb] e [Muhammad bin Al Mutsanna], o testo de Ibn Al Mutsanna, tutti doî dixan: O l'é stæto dito à niatri [Abdurrahman bin Mahdi] o n'à dito [Sufyan] da [Qais bin Muslim] da [Thariq bin Mosulman], o l'à dito o [Thariq bin Shihamar: leze un verscio che, se o ne fïse stæto revelou, aviemmo fæto de quello giorno unna festivitæ: ‘Pe in davei so quande o verscio o l’é stæto revelou, inte che giorno o verscio o l’é stæto revelou e donde o l’ea o Profeta sallallaahu ‘alaihi wa Salam quande o verscio o l’é stæto revelou. Sto verscio o l'é desceiso à Arafah quande o Profeta o l'à wuquf à Arafah. O Sufyan o l’à dito: Dubito se segge venardì ò no, ch’o veu dî: ‘Inte sto giorno ò perfeçionou a vòstra religion pe voscià e ò compio e Mò benediçioin pe voscià’. -Al Ma'ida: 3-
Imam Muslim : 5333
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ
O l'à contou à niatri [Abu Bakr bin Abu Syaibah] e [Abu Kuraib] o testo de Abu Bakr, o l'à dito: O l'à contou à niatri [Abdullah bin Idris] da [seu poæ] da [Qais bin Muslim] da [Thariq bin Shihab] o l'à dito: I ebrëi giù questo Se gh'aivan mandou à [Omar: ò perfeçionou pe ti a vòstra religion, e ò assæ pe ti e Mò benediçioin, e ò approvou che l’Islam o segge vegnuo unna religion pe ti’. -Al Maa`idah: 3- semmo che o giorno che o verscio o l’é stæto revelou, de seguo fâmo de quello giorno unna festivitæ. O Umar o l’à dito: Conosco o giorno e o tempo che o verscio o l’é stæto revelou e donde o verscio o l’é stæto revelou quande o verscio o l’é stæto revelou, o verscio o l’é vegnuo zu a-a neutte da nòstra riunioin quande eimo co-o Rasulullah à Arafah.
Imam Muslim : 5334
و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ
O m’é stæto dito che [o Abdu bin Humaid] o n’à dito [o Ja’far bin Aun] o n’à dito [o Abu Umais] da [Qais bin Muslim] da [Thariq bin Shihab] o l’à dito: Un ebreo o l’é vegnuo à [Umar] e o l’à dito: O Amirul Mu’minin, gh’é un verscio into teu libbro che gh’avescimo lezzuo, un giorno. Omar o l'à domandou: Che verscio? O l’à respòsto: «Oua ò perfeçionou a vòstra religion pe voscià, e ò compio e Mò benediçioin in sce voscià, e ò approvou che l’Islam o saià unna religion pe voscià». -Al Maa`idah: 3- Omar o l’à dito: De fæto, conosco o giorno e o pòsto donde sto verscio o l’é stæto revelou, o verscio o l’é stæto revelou a-o Messaggê de Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam à Arafah o venardì.
Imam Muslim : 5335
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ
O m’à dito [Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Sarh] e [Harmalah bin Yahya At Tujibi] o l’à dito Abu Ath Thahir: O n’à dito, tanto che o Harmalah o l’à dito: O n’à dito [Ibnu Wahab] o m’à dito [Yunus] da [Ibnu Shihab] o m’à dito [] a paròlla de Allah: ‘E se ti Se ti ëse preoccupou de no ëse giusto inta costion di òrfen, aloa sposa doe, ò træ, ò quattro dònne che son boñe pe ti’. -An Nisaa`: 3- Aisyah o l'à dito: O mæ neuva, quello o veu dî unna figgetta orfana ch'a l'é sotta a supervixon do seu tutor -e- a condividde a seu -proprietæ alloa o tutor o l'é meraviggiou da-a ricchessa e da-a bellessa de l'òrfana alloa o tutor o veu sposâla con quarcösa de pægio ch'a l'à da fâghe quello che se ghe dà à atro che à lê, aloa ghe ven vietou de sposâli feua che pe fâghe giustiçia e coscì che dan unna dote ciù erta e an ordenou de sposâ de dònne ch’ean boñe pe loiatre feua che pe-i òrfen. Urwah o l'à dito: Aisyah o l'à dito: Allora o pòpolo o l'à domandou a-o Messaggê de Allah (paxe e benediçioin de Allaah in sce de lê) unna fatwa dòppo sto verscio in sce de loiatre – òrfe femine – alloa Allah 'azza wajalla o l'à revelou o verscio: 'E ti an domandou unna fatwa in scê dònne, co-o dî: 'Allah o l'é o ti Libbro in scê dònne òrfe che no ghe daiva quello ch'o gh'ea stæto prescrito tanto che voeiva sposâle». -An Nisaa`: 127- Aisyah o l’à dito: E quello che Allah Ta’ala o l’à mensunou o l’é quello ch’o t’é stæto lezzuo into Coran into verscio preçedente ch’o mensuña e poule de Allah: ‘E se ti ëse preoccupou de no fâ giustiçia inta costion di òrfen aloa sposâ de dònne che son boñe pe ti’. -Un Nisaa`: 3- Aisyah o l'à dito: E Allah o dixe inte un atro verscio: 'Mentre ti veu sposâli,' -Un Nisaa`: 127- a l'é l'antipatia de un de ti verso unna dònna òrfana ch'a l'é sotta a vòstra cura perché a l'à pöca ricchessa e a no l'é assæ bella. Pe quello, ghe ven vietou de sposâse pe caxon de quello che ghe piaxe da-a ricchessa e da-a bellessa de dònne òrfane feua che in giustiçia pe caxon da seu antipatia pe-e dònne òrfane. O n’à dito [Al Hasan Al Hulwani] e [Abdu bin Humaid] tutto da [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad] o n’à dito [o mæ poæ] da [Salih] da [Ibn Shihab] o m’à dito [Urwah] ch’o l’à domandou [Aisyah] in sciâ paròlla de ti no fâ giusto: ‘And dònne,' -An Nisaa`: 3- o l'à mensunou o hadith comme hadith de Yunus da Az Zuhri e o l'à azzonto in sciâ fin: Pe caxon da seu antipatia pe-e dònne òrfane ch'an pöca ricchessa e no son assæ belle
Imam Muslim : 5336
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا
O n’à dito [Abu Bakr bin Abu Syaibah] e [Abu Kuraib] tutti doî an dito: O n’à dito [Abu Usamah] o n’à dito [Hisham] da [seu poæ] da [Aisha] in sciâ paròlla de Allah: ‘E se ti ëse preoccupou pe no fâ giustiçia a-e dònne òrfane,’ -O l’à dito: pe quello ch’o l’à da fâ con quarchedun, o l’aiva unna dònna orfana, o l’ea o seu tutor e o seu erede. A dònna òrfana a l'aiva da ricchessa, a no l'aiva nisciun atro da fâ a competiçion che lê. O no l'à maiâ pe-a seu ricchessa, donca o l'avieiva fæto do mâ e o l'avieiva aggravou a seu preuva. Dapeu o l’à dito: «E se ti ëse preoccupou pe no fâ giustiçia inta costion di òrfen aloa sposa de dònne che son boñe pe ti». -An Nisaa`: 3- O l'à dito: No ti ô fasso legale e lascio sta dònna ch'a l'é pericolosa pe caxon de quello.
Imam Muslim : 5337
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ
O n’à dito [Abu Bakr bin Abu Syaibah] o n’à dito [Abdah bin Sulaiman] da [Hisham] da [seu poæ] da [Aisyah] in scê seu poule: ‘E quello ch’o t’é stæto reçitou into Coran: 354 -anche un fatwa- in sce-e dònne òrfe che ghe voeiva tanto che ti no l’æ fæto loiatri'. -Un Nisaa`: 127- Aisyah a l’à dito: -Sto verscio- o l’é stæto revelou in relaçion a-a dònna orfana de quarchedun. A dònna òrfana a l'à compreiso inta seu propietæ e dapeu o voeiva sposâla. O no voeiva che a dònna òrfana a se sposasse con un atro òmmo e a fïse compreisa inta seu propietæ, donca o gh'à reiso e cöse diffiçile con no sposâla e no sposâla con un atro òmmo.
Imam Muslim : 5338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا
O n’à dito [Abu Kuraib] o n’à dito [Abu Usamah] o n’à dito [Hisham] da [seu poæ] da [Aisha] in scê seu poule: ‘E ti domandan unna fatwa in scê dònne. Di: «Allah o t’addeuvia unna fatwa à propòxito de loiatri». -An Nisaa`: 127- Aisyah a l'à dito: A l'é unna dònna òrfana ch'a l'é con quarchedun, fòscia a comprende l'òmmo inta seu ricchessa fin a-i grammi d'uga, dapeu a veu sposâlo, a no veu sposâlo con un atro òmmo coscì ch'o segge compreiso inta seu ricchessa e dapeu a ghe dà trouble.
Imam Muslim : 5339
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ
O n’à dito [Abu Bakr bin Abu Syaibah] o n’à dito [Abdah bin Sulayman] da [Hsyam] da [seu poæ] [Aisha] in scê seu poule: ‘E chi se segge pöveo, o peu mangiâ da quello ch’o l’é appropiou’. -Un Nisaa`: 6- Aisyah o l'à dito: -sto verscio- o l'é stæto revelou in sciô guardian da seu propietæ, un òrfan ch'o ghe guarda e o ô reparâ, o peu mangiâ da lê se o gh'à de beseugno.
Imam Muslim : 5340
و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
O l'é stæto dito à niatri [Abu Kuraib] o n'à dito [Abu Usamah] o n'à dito [Hysam] da [seu poæ] da [Aisha] in sciô seu dito: «Chi – tra i guardian – o l'é bon, ch'o se trattegne – da mangiâ a ricchessa de l'òrfan – e chi se segge pöveo ch'o pòsse approfondî a ricchessa». -An Nisaa`: 6- Aisyah o l'à dito: L'é stæto revelou à propòxito do tutor de un òrfan, o peu deuviâ i seu dinæ s'o l'à beseugno da quantitæ da seu ricchessa inte unna mainea appropriâ. O n’à dito [Abu Kuraib] o n’à dito [Ibn Numair] o n’à dito [Hisham] con sto sanad.