Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 5321

حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ

Sa tukuni vei au [Abu Ja'far Muhammad bin Ash Sabbah] sa tukuna vei keda [Isma'il bin Sakariya] mai [Buraid bin Abdullah] mai vei [Abu Burdah] mai [Abu Musa] kaya: Na Parofita sallallaahu alaihi Wasallam rogoca e dua na tamata ni vakacaucautaka e dua tale -se o sa vakacacana vakasivia ka kaya: e dua sa lesu tale mai'.

Hadith

Imam Muslim : 5322

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ

Sa tukuna vei keda [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kei [Muhammad bin Al Mutsanna] na veika kece mai vei Ibn Mahdi kei na ivola e nona o Ibn Al Mutsanna rau kaya ruarua: Sa tukuna vei keda [Abdurrahman] mai [Sufyan] mai [Habib] mai [Mujahid] mai vei [Abu Pramemaros na stomi] [Al Miqdad] a vakawaicalataka na qele vei koya ka kaya: E vakaroti keda o Rasulullah me vakawaicalataka na qele ena matadra o ira era vakacaucautaka.

Hadith

Imam Muslim : 5323

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ

Sa tukuna vei keda [Muhammad bin Al Mutsanna] kei [Muhammad bin Al Basyar], na ivola ni Al Mutsanna, e rau kaya ruarua: Sa tukuna vei keda [Muhammad bin Ja'far] sa tukuna vei keda [Syu'ba] mai [Mansur] mai vei [Iperaimi] mai [Hammam bin Al Harith] a torovi koya kei Al Harith na ena nona tekiduru, ni oti oya sa qai vakawaicalataka na qele ena matana. E kaya vua o Uthman: Na cava e leqa vei iko? E kaya o Al Miqdad: E kaya o Rasulullah: 'Ni o raica na tamata era vakacaucautaka, sovaraka na qele ena matadra'. Sa tukuni vei keirau [Muhammad bin Al Mutsanna] kei [Ibn Basyar] erau kaya ruarua 'Sa tukuni vei keirau [Abdurrahman] mai vei [Sufyani] mai vei [Mansur]. Sa tukuna vei keda [Usimani bin Abu Syaibah] sa tukuna vei keda [Al Asija'I Ubaidullah bin Ubaidurrahman] mai [Sufyan Ats Tsauri] mai [Al Amasy] kei [Mansur] mai [Ibrahim] mai [Hammam] mai [Al Miqdaq] mai vei koya na parofita.

Hadith

Imam Muslim : 5324

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ

Sa tukuna vei keda [Nashr bin Ali Al Jahdhami] sa tukuna vei keda [o tamaqu] sa tukuna vei keda [Shakhr bin Juwairiyah] mai [Nafi'] ni [Abdullah bin Umar] sa tukuna vua ni Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam kaya: 'Au a tadra na siwak ki na rua tale na tamata era a laveta cake vei au, na gone vei rau, sa qai tukuni vei au: '-Solia vei- na qase'. Au qai solia vei ira na qase''.

Hadith

Imam Muslim : 5325

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ

Sa tukuna vei keimami [Harun bin Ma’ruf] sa tukuna vei keimami [Sufyan bin Uyainah] mai vei [Hysam] mai vei [tamana] e kaya: E talanoataka o Abu Hurairah, e kaya: Vakarorogo, O iko na vakaitikotiko ena rumu, vakarorogo, O iko na vakaitikotiko ena rumu. Ena gauna oqo e masu tiko [o Aisyah]. Ni sa masu oti, sa qai kaya o Aisyah vei Urwah: O sega beka ni rogoca oqori kei na ka e se qai tukuna walega oqo? Na Parofita Sallallahu Alaihi Wasallam e vakadewataka ga e dua na hadith, kevaka e dua e wilika, era na rawa ni cakava.

Hadith

Imam Muslim : 5326

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Sa tukuna vei keda [Haddab bin Khalid Al Azdi] sa tukuna vei keda [Hammam] mai vei [Zaid bin Aslam] mai [Atho' bin Yasar] mai vei [Abu Said Al Khudri] A kaya o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam: 'Kakua ni volavola mai vei au, o koya e volavola mai vei au e sega ni dua tale na ivalavala ca mai na Qur'an, kei na Qur'an. O koya e lasu ena -yacaqu -Hammam kaya: Au nanuma ni -Zaid- kaya: vakaibalebale, sa dodonu me kakua ni vakarautaka na nona vanua mai eli'.

Hadith

Imam Muslim : 5327

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ

Sa tukuna vei keda [Hadab bin Khalid] sa tukuna vei keda [Hamad bin Salamah] sa tukuna vei keda [Tsabit] mai [Abdurrahman bin Abu Laila] mai vei [Shuhaib] Rasulullah Sallalahu Alaihi Wasallam kaya: 'Ena gauna sa oti, ni bera ni o tiko e dua na tui, e tiko vua e dua na daucakaisausau e kaya vua na, tala mai vei au e dua na cauravou me vakavulici au ena cakamana’. Sa qai lako mai vua e dua na cauravou, e vakavulica na magic vua na cauravou. -Na yawa- ena kedrau maliwa na daucakaisausau kei na tui e dua na monaki. E lako mai na cauravou vua na monaki ka rogoca na nona vosa, e kurabui ena nona vosa na monaki me rawa ni kevaka e lako mai vua na daucakaisausau ena vakadeitaka ni na vakanakuitataki. E kudruvaka na cauravou na ka oqo vua na monaki, e kaya: ‘Kevaka e vinakata na daucakaisausau me mokuti iko, kaya: ‘E tarovi au tiko na noqu vuvale,’ ke o rerevaki ira na nomu vuvale, kaya: ‘E tarovi au tiko na daucakaisausau’. Ena gauna vakaoqo, ena dua na siga e a torova yani e dua na manumanu levu ka sogota tiko na nodra sala na tamata, ka kaya, ‘Nikua au na kila se vinaka cake na daucakaisausau se vinaka cake na bete’. E taura e dua na vatu ka kaya: ‘O Allah, kevaka o taleitaka vakalevu cake na nona veika na monaki mai na nona daucakaisausau, qai vakamatea na manumanu oqo me rawa ni ra lako sivita na tamata’. E viritaka na vatu qai vakamatea, me rawa nira lako sivita na tamata. E tukuna oqo vua na monaki. E kaya na monaki: ‘Luvequ, oqo o sa vinaka cake vei au ka sa yaco mai na nomu veika me vaka au raica, ena dua na nomu veivakatovolei, kevaka e dua na nomu veivakatovolei, kakua ni vakaraitaka vei au’. Na cauravou oqo e rawa ni vakabulai ira na mataboko kei na veimataqali mate. E dua na nona itokani na tui ka mataboko sa qai rogoca, sa lako mai vua na cauravou ka kauta mai e vuqa na isolisoli, sa kaya: ‘Vakabulai au ka o na rawata na ka au sa kumuna eke’. E kaya na cauravou: ‘Au sega ni vakabula e dua, o koya duadua ga e veivakabulai o Allah, kevaka o vakabauti Koya, au na masu Vua me vakabulai iko’. E vakabauta na itokani ni tui ka masu na cauravou vei Allah ka sa vakabulai. Sa qai lako mai vua na tui na nona itokani na tui ka dabe volekati koya. E kaya na tui: ‘Oi so kei so, o cei e vakabula na matamu? ' E sauma na tamata: 'Noqu Turaga'. E kaya na tui: ‘E tiko tale beka e dua na nomu Raba, o au? ' E kaya na tamata: 'Na noqu Raba kei na nomu Raba o Allah'. E vesuki koya na tui ka vakararawataki koya me yacova ni sa vakaraitaka na cauravou ka qai kau mai na cauravou, e kaya na tui: ‘Oi kemuni na luvequ, na nomu magic e rawa ni vakabulai ira na mataboko, hairpiece ka o cakava oqo kei na kena’. E kaya na cauravou: 'O au e sega ni o koya e veivakabulai, o Allah duadua ga e veivakabulai'. E vesuki koya na tui qai tomana tiko ga na nona vakararawataki koya qai vakaraitaka vua na monaki. E lako mai na tui vua na monaki, e kau mai na monaki ka kaya vua: ‘Biuta na nomu lotu’. E sega ni vinakata na monaki, mani kerea na tui e dua na isele ka biuta sara ga ena lomadonu ni uluna me davo tu na yasana ena qele. Ni oti oya sa qai kau mai na nona itokani na tui ka kaya vua: ‘Biuta na nomu lotu’. E sega ni vinakata na monaki, mani kerea na tui e dua na isele ka biuta sara ga ena lomadonu ni uluna me davo tu na yasana ena qele. Ni oti oya sa qai kau mai e dua na cauravou ka tukuni vua: ‘Biuta na nomu lotu’. E sega ni vinakata na cauravou. Sa qai soli koya yani na tui vei ira e dua na ilawalawa nona sotia, e kaya na tui: ‘Dou kauti koya ki na ulunivanua oqo kei na ulunivanua oqo, dou kauti koya cake, kevaka e vinakata me biuta na nona lotu - me laivi koya - ka kevaka e sega ni vinakata, dou biuti koya mai na dela ni ulunivanua’. Era kauti koya ki na dela ni ulunivanua ka masu na cauravou: 'O Allah, sa rauta vei au mai vei ira me vaka o ni sa vinakata'. E laurai ni sa luluqa na ulunivanua ka ra sa lutu kece. E lesu tale i vale na cauravou me yacova ni sa yaco yani ena mata ni tui. E taroga na tui: ‘E vakacava na kedra ituvaki na nomu itokani? ' E sauma na cauravou: 'E rauti au o Allah mai vei ira'. Sa qai soli koya na tui vei ira e dua na ilawalawa nona sotia, e kaya na tui: ‘Kauti koya ki na dua na waqa ka talai koya ki wasawasa, kevaka e vinakata me biuta na nona lotu - kauti koya ki vale . g- ka kevaka e sega ni via biuta, biuti koya'. Era kauti koya ki na loma ni wasawasa ka masu na cauravou: 'O Allah, sa rauta vei au mai vei ira me vaka o ni vinakata'. E laurai ni a vuki na waqa ka ratou luvu kece. A lesu i vale na cauravou me yacova ni sa yaco yani ena mata ni tui. E taroga na tui: Era sa vakaevei na nomu itokani? ' E sauma na cauravou: 'E rauti au o Allah mai vei ira'. Oti qori e kaya vua na tui: ‘O na sega ni vakamatei au rawa me yacova ni o cakava na ka au tukuna vei iko.’ E taroga na tui: ‘Na cava o vakarota? ' E kaya na cauravou: 'Soqoni ira kece na tamata ena dua na vanua rabailevu ka qai takosovi au ena frond, taura e dua na gasau mai na noqu quiver ka kaya: 'Ena yaca i Allah, Rabb ni cauravou oqo'. Kevaka o cakava o na vakamatei au’. Kena itinitini sa qai cakava na tui. E biuta na dakaititi ena lomadonu ni dakaititi ka vakasasataka, ka kaya: ‘Ena yaca i Allah, Rabb ni cauravou oqo’. E a vakacurumi na gasau ki na nona iqaqalo na cauravou, oti sa qai biuta na ligana na cauravou ena vanua e curu kina na gasau ka mate. Era kaya na tamata: ‘Keimami vakabauta na Rabb ni cauravou o ya’. Sa qai kauti koya vua na tui ka kaya vua: ‘O kila beka ni dua na ka o a lomaleqataka, mai vei Allah sa yaco vei iko ena gauna oqo. Na vakabauta kece'. Sa qai vakarota na tui me caka e dua na qara ena gaunisala ka qai vakamai. E kaya na tui: ‘O koya e sega ni biuta na nona lotu, me vakamai kina’. Erau cakava oqo me yacova ni sa lako mai e dua na marama kei na luvena, e vaka me sa vakarau gole tale ki muri me kakua ni lutu ki na dua na tobu bukawaqa, sa qai kaya na gone: ‘Tinaqu, mo vosota, e dina sara ni o sa cecere cake mai na dina’.

Hadith

Imam Muslim : 5328

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ

Sa tukuna vei keda o [Harun bin Ma'ruf] kei [Muhammad bin Abbad], na hadith ni rua e voleka ni tautauvata kei na ivakamacala oqo ni matan e nona o Harun, rau kaya ruarua: Sa tukuni vei keda o [Hatim bin Isma'il] mai vei [Yaqub bin HaUrah] Ubadah bin Ash Shamit] ka kaya: Keirau a laki vuli kei tamaqu ena koro vaka-Ansar oqo ni bera ni rau mate. Na i matai ni tamata keitou a sota oya o [Abu Al Yasar], e dua na i tokani nei Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam, e tiko vata kei na dua na bobula e taukena, e colata tiko e dua na i binibini pepa, o Abu Al Yasar e daramaka tiko e dua na i sulu ni Ma'afiri ka nona bobula e daramaka talega e dua na i sulu ni Ma'afiri. A kaya vua o tamaqu: O iko na tukaqu, e dina au sa raica na ivakatakilakila ni cudru e matamu. E kaya: Sa dodonu sara. So y so bin so y so tenía una deuda a mi, fui a sus familias, dije hola luego dije las palabras luego dijeron: Sega.. Sa qai lako mai e dua na gone kete-pot, au taroga: E vei o tamamu? E kaya: E rogoca na domomu. Tarava sa qai curu mai o tinaqu, o Arika ka’u kaya: Lako mai eke, au sa kila tu na vanua o tiko kina. Au taroga: Na cava o vunitaki au tiko kina? E sauma o koya: Au, ena Allah, au na tukuna vei iko, Au sega ni lasu, ena Allah, Au a rere meu tukuna vei iko ka qai lasu ka’u a yalataka vei iko ka qai voroka. O iko e dua na itokani ni Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam kei au, mai vei Allah, au sa leqa. Au kaya: O Allah. E sauma o koya: O Allah. Au kaya: O Allah. E sauma o koya: O Allah. Au kaya: O Allah. E sauma o koya: O Allah. Sa qai taura na pepa ka savata ena ligana, ka kaya: Kevaka e tiko vei iko na ilavo, sauma ka kevaka e sega vei iko o sa galala. Na rai ni mataqu ruarua - e biuta na nona iqaqalo ki na matana - na rogoca na daligaqu ruarua kei na kila ni lomaqu - e dusia na vanua ni yalona - raica na Parofita sallallaahu alaihi wasallam kaya: 'O koya e vakasuka e dua na tamata dredre se sereki koya mai na nona dinau, Allahs ena vakarurugi koya ena Hi.' E kaya: O koya gona au kaya vua: O iko na tukaqu, kevaka o taura na nomu ivava ni bobula, o taura na nomu bobula ma’afiri, o taura na nona ivava ma’firi ka o biuta vua na nomu ivava, e dina sara ni o na daramaka na iukuuku ka na daramaka talega o koya na iukuuku. E a vakamamacataka na uluqu ka qai masu: O Allah, vakalougatataki koya. O noqu luvequ tagane, na rai ni mataqu ruarua - e biuta na nona iqaqalo ki na matana - na rogoci ni daligaqu ruarua kei na kila ni lomaqu - e dusia na vanua ni yalona - raica na italatala ni Allah sallallaahu alaihi wasallam ka kaya: 'Solia vei ira na kakana mai na ka o kania ka solia vei ira oqo na isulu era sa vuravura vinaka mai vei iko' me mai na nona taura na noqu vinaka ena Siga ni Tucaketale. Keitou lako me yacova ni keitou sa yaco yani vei [Jabir bin Abdullah] ena nona valenilotu, e masu tiko ka daramaka tiko e dua na kote ka sa ubi koya tu kina. Au dau kalawaci ira na tamata me yacova niu dabe ena maliwa ni Jabir kei na Qibla. Au kaya vua: Me lomani iko o Allah, na cava o masu tiko kina ena dua na kote ena nomu shawl ki na yasana? E vakaraitaka na ligana ki na noqu kato vakaoqo - e dodoka na nona iqaqalo ka curled ira, e kaya: Au vinakata e dua na lialia me vakataki iko me lako mai vei au ka raica na ka au cakava me rawa ni vakatotomuria. Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam a lako mai vei keitou ena dua na gauna ena neitou valenilotu ni colata tiko e dua na tabana nei Ibn Tab, a raica ni tiko na phlegm ena veidusimaki ni valenilotu ka qai kotiva laivi ena tabana, ni oti o ya a vuki mai vei keitou ka taroga: 'O cei vei kemuni me vuki tani mai vei Allah?' e kaya: Keitou sa cuva sobu. E taroga tale: ‘O cei vei kemuni e vinakata me vuki tani mai vua o Allah?’ Keitou sauma: Sega, O iko na italai i Allah. E kaya: ‘E dina sara, ni dua vei kemuni e masu, e tiko e matana o Allah Tabaraka wa Ta’ala, o koya gona mo ni kakua ni kasivita e dua na . ki na matana se ki na imatau, ka vuvuce ki na imawi, ena ruku ni yavana imawi. Ia kevaka e sega ni rawa ni lewai koya me yacova ni sa vuvuce se vuvuce, e dodonu me cakava ena nona isulu vakaoqo." E a colata vata na nona isulu ka qai kaya: "Vakaraitaka vei au na waiwai ni za'faran." a lumuta ena mua ni sui ni kete ka qai lumuta ena vuvuce sa vo tu. ono kei na vitu na tamata, sa qai wavolita e dua vei ira na draiva ni kameli mai na Ansar na nona kameli, ni oti oya sa qai vakaruguta na kameli ka sa qai vodo yani. E sauma o koya: Oi au, O iko na italai i Allah. E kaya o Rasulullah: ‘Lako sobu, kua ni tomani koya e dua na ka e cudruvi. Kakua ni masulaka na veika ca me baleti iko, kakua ni masulaka na veika ca vei ira na luvemu, kakua ni masulaka na veika ca me baleta na nomu iyau, kakua ni talairawarawa ni saumi na masu nei Allah ka qai solia vei iko o Koya’. Keitou lako vata kei Rasulullah Salallahu Alaihi Wasallam me yacova na yakavi. Keitou volekata yani e dua na wai ni Arapea ka kaya o Rasulullah: ‘O cei e vinakata me liu vei keitou ka vakavinakataka na toevu, ni oti oya e gunu ka qai solia vei keitou e dua na ka me keitou gunuva’ E kaya o Jabir: Au a tucake ka kaya: Oi au o Rasulullah. E kaya o Rasula: 'O cei tale e tiko vata kei Jabir?' E tucake o Japa bini Saki. Keitou lako ki na toevu ka qai dreta mai e dua se rua na vokete mai na toevu. Keirau vakalailaitaka sobu ka qai dreta me yacova ni sa sinai ena wai. Na imatai ni tamata me sotavi keitou o Rasula, a taroga: 'O drau vakatara beka?' Keitou sauma: Io, O iko na italai i Allah. e vakamalumalumutaka sobu na ulu ni nona kameli, sa qai gunu na nona kameli, e taura na rede ka vakabalavutaka na yavana na nona kameli ka urina. Ni oti oya sa qai vukica ka vakarogoya. Sa qai lako yani ki na toevu o Rasulullah ka vakayacora na veivakasavasavataki. Au a tucake ka cakava na noqu veivakasavasavataki ena kena vakayagataki na vo ni wai ni veivakasavasavataki mai vei Rasula. Sa qai lako o Jabar bin Shakhr me vakacegui koya ka sa tucake o Rasulullah me masu. Au biuta e dua na ivava, au vinakata meu vakatetea ia e sega ni yaco mai. Na ivava e tiko na kena itinitini ka qai vukica, ni oti oya au sa qai dodoka yani ena maliwa ni rua na kena itinitini ka qai vakamalumalumutaka ena noqu iqaqalo. Au qai lako mai ka tucake tu ena imawi nei Rasula. E taura na ligaqu ka vukici au me biuti au ena nona imatau. Ni oti oya sa qai yaco yani o Japa bini Saki. E a vakayacora na veivakasavasavataki ka qai lako mai ka tu ena imawi nei Rasula, ka qai taura na ligai keirau ka keirau biu tu e dakuna. Rasulullah Salallahu Alaihi Wasallam au a raica ia au sega ni vakila, ni oti oya au sa qai kila sa qai vakaraitaka na ligana, e vakaibalebaletaka mo vesuka na nomu tikina e lomadonu. Ni oti na masu, a kaya o Rasula: ‘O Jabir!’ Au sauma: Io, O iko na italai i Allah. E kaya: ‘Kevaka e rabailevu na siqeleti, vakatetea ena maliwa ni rua na kena icavacava ka kevaka e lailai, vesuka e cake ni nomu iqaqalo’. Keirau a lako vata kei Rasulullah ena dua na gauna ka keirau dau kania yadua e dua na date ena veisiga. E sucu ka qai biuta ena nona isulu, ka keitou tosoya na vunikau me lutu na drauna ka keitou qai kania. E sega ni mosi na tutu ni gusuda. Au bubului, e dua vei keitou a yali ena dua na siga. Keirau qai lai vakasaqara ka qai taura. Keitou vakadinadinataka ena vukuna ni a sega ni soli vua -e dua na quota ni date- ka qai soli vua. E tucake ka taura. Keirau a lako vata kei Rasulullah ena dua na gauna me yacova ni keirau a mai cegu ena dua na buca rabailevu. Sa gole o Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam me vakacavara na nona kaulotu, au muri koya mai muri ka kauta tiko e dua na vokete wai. E rai wavolita o Rasulullah, e sega ni raica e dua na ka me ubia. E laurai ni tiko e rua na vunikau ena bati ni buca. A lako cake vua e dua vei ira ka taura e dua na tabana, ka kaya: 'Mo tekiduru sobu vei au, ena veivakadonui nei Allah'. Na tabana e cuva sobu vata kei koya me vaka e dua na kameli kei na dua na iqaqalo e cakava na kena daunilewa, me yacova ni sa yaco mai ki na dua tale na vunikau ka taura e dua na kena tabana, e kaya: ‘Tekiduru sobu vei au, ena veivakadonui nei Allah’. E tekiduru tale ga na tabana. Ni oti na nona tiko ena lomadonu ni rua, e vakaduavatataki rau, e kaya: 'Vakaduavatataki au, ena veivakadonui nei Allah'. Erau duavata na rua oqo. E kaya o Jabir: Au a cici totolo baleta niu a lomaleqataka ni na vakila o Rasulullah na noqu tiko volekati koya ka na toso tani kina. E kaya o Muhammad bin Abbad ena nona itukutuku: E lako tani yani ka’u dabe ka veitalanoa tiko kei au. Au rai yani ki na yasana ka sa laurai ni sa lako tiko mai o Rasulullah ka sa laurai ni rau sa vakararamataki tiko na vunikau e rua oqo. Era dui tu ena kena duru. Au raica ni sa tucake tu o Rasulullah ka cakava e dua na ivakatakilakila ena uluna me vaka oqo - a vakaraitaka o Abu Isma'il na uluna ki na imatau kei na imawi - ni oti oya sa qai lako mai. Ni yaco yani e mataqu, e taroga: ‘Ei Jabir, o raica na vanua au tu kina?’ Au sauma: Io, O iko na italai i Allah’. E kaya: ‘Lako ina rua na vunikau, musuka yadua e dua na tabana, oti qai kauti rau mai eke. Ni o sa tiko ena vanua au tu kina, kauta laivi e dua na tabana mai na nomu imatau kei na dua tale na tabana mai na nomu imawi.’ E kaya o Jabir: Au a tucake au qai taura e dua na vatu, au a musuka ka qai vakamamacataka me yacova ni sa matailalai, ni oti na noqu lako ki na vunikau e rua, au sa qai musuka laivi na tabadrau yadua na vunikau e rua. Au lesu tale mai ena noqu dreti koya me yacova niu sa tu ena vanua e tu kina o Rasula. Au a kauta tani e dua na tabana mai na noqu imatau kei na dua tale na tabana mai na nomu imawi, ni oti oya au sa qai lako vei Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, au kaya: Au sa cakava, O iko na italai ni Allah, sa qai cava na kena ibalebale? E sauma mai: ‘Au a sivita e rua na ibulubulu ka ra sa totogitaki tiko kina na lewena, ena noqu veimasulaki, au vinakata meu vakamamadataka ruarua me vaka ga ni se suasua tikoga na tabana e rua’. Keitou qai lako mai ki na mataivalu ka kaya o Rasula: ‘O iko Jabir, kaciva na wai ni veivakasavasavataki!’ Au kaya: ‘Wai ni veivakasavasavataki, wai ni veivakasavasavataki, wai ni veivakasavasavataki’. Au kaya: O iko na italai i Allah, au sega ni kunea e dua na drodro ni wai ena ilakolako. E tiko e dua na Ansar ka dau vakamamacataka na wai me baleti Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ena nona koniteina mamaca ena dua na koniteina kau e tautauri tu ka qai kaya vei au: 'Lako ki na dua-ka-ka-ka-ka-ka-ka-ka-ka-ka-ka-ka-ka Al Ansari ka raica kevaka e tiko e dua na wai lailai ena koniteina.' Au a lako yani vua ka qai raica na koniteina, au sega ni kunea e dua na ka tale mai na dua na drodro ni wai ena mua ni koniteina, kevaka au sova ena mamaca vakaidina. Ni oti oya au sa qai lako vei Turaga, au kaya: Kemuni Turaga, au sega ni kunea e dua na ka, e dua ga na titiri ni wai ena mua ni koniteina, kevaka au sova yani ena mamaca vakaidina. E kaya: ‘Lako ka kauta mai eke’. Au taura ka taura o koya ena ligana. E kaya na vosa au sega ni kila se cava oqori qai kaya . tara ena ligana ruarua, ni oti oya e solia vei au, e kaya: ‘O iko Jabir, kaciva e dua na iyaya levu’. Au kaciva: Waqa levu, O iko na karava. Au qai taura ka biuta ena mata i Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, e vakaraitaka na waqa ena ligana me vaka oqo - e dodoka yani o Jabir na ligana ka qai dodoka yani na nona iqaqalo ka qai biuta ena ruku ni waqa. E kaya: ‘Taura, o iko Jabiri, qai sova vei au qai kaya: ‘Bisimila’. Au a sovaraka vua ka kaya: Bisimila. Au raica na wai e drodro mai na maliwa ni iqaqalo ni liga i Rasulullah Alahi Wasallam qai vakadrodroya na waqa levu na wai ka vuki me yacova ni sa sinai, ni oti oya e kaya: 'O Jabir, kacivi koya e gadreva na wai'. E kaya o Jabir: Era dau lako mai na tamata ka gunu me yacova ni ra sa mamau. Au qai kaya: E dua beka e se gadreva tikoga na wai? Sa qai laveta cake na ligana mai na tavaya levu ka sa sinai tu ena wai. Era kudruvaka na tamata na viakana vei Rasulullah ka kaya o koya: 'Me solia vei iko o Allah na kakana'. qai keitou lako ki na baravi, sa tubu cake na ua ka curu mai e dua na ika ka qai vakawaqaca e dua na bukawaqa e yasana, keitou sa qai vakasaqa ka vakamamacataka ka qai kana me yacova ni keitou sa mamau. E kaya o Jabir: O au, vakakina ka vakakina ka vakakina ka vakakina - e wilika me lima na tamata - e curu yani ki na nona mata, e sega ni dua e raici keitou me yacova ni keitou sa lako mai tuba. Keirau taura e dua na matana ka qai vakaruguta, ni oti oya keirau kaciva na tamata levu duadua ena ilakolako, na kameli levu duadua ena ilakolako kei na dauvodo pillion levu duadua ena ilakolako, e curu yani ena rukuna ka sega ni vakalailaitaka na uluna.

Hadith

Imam Muslim : 5329

حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ

Sa tukuna vei au [Salama bin Sibib] sa tukuna vei keda [Al Hasan bin A'yan] sa tukuna vei keda [Zuhair] sa tukuna vei keda [Abu Ishaq] kaya: Au a rogoca [Abu Bara` bin Asib] ni kaya: Abu Bakr Ash Shiddiq a lako mai vei tamaqu ena nona itikotiko qai kaya e dua na luvemu tagane o Abu Bakar: vata kei au me kauti koya mai ki na noqu vale. E kaya vei au o tamaqu: Kauta mai. Au kauti koya kei tamaqu vata kei koya me rau sauma na kena isau. E kaya vua o tamaqu: Oi [Abu Bakr], tukuna vei au, na cava drau a cakava tiko ena bogi ni drau a lako vata tiko kei Rasulullah? E kaya o Abu Bakr: Io. Keitou taubale ena bogi taucoko me yacova na sigalevu tutu. E vakanomodi na gaunisala ka sega ni dua e lako sivita me yacova ni sa laveti cake e dua na vatu levu vei keitou, e vakarautaka na yaloyalo ka sega ni vakaraitaki ki na -rarama- ni matanisiga ni oti. Keirau a tu voleka ka qai voleka yani ki na vatu. Ena ligaqu, Au vakatautauvatataka e dua na vanua me moce kina na Parofita Shallallahu Alaihi Wasallam ena ruku ni yaloyalo ni vatu, oti au qai tevuka na isulu e caka mai na vuti ni manumanu ena dela ni, Au kaya: Lako mo moce, O iko na italai i Allah, au na vakaraici iko me baleta na Turaga. E a moce au qai lako meu rai wavoliti koya. E qai laurai ni tiko e dua na dauvakatawa me ka lako mai kei na nona me ki na dua na vatu levu, e vinakata na ivakaruru me vakataki keitou. Au taroga: O nei cei, bobula? E sauma mai: E nona e dua na tamata mai Medina. Au taroga: E tiko beka e dua na sucu ena nomu me? E sauma o koya: Io. Au taroga: O na vakalolomataki au beka? E sauma o koya: Io. E taura e dua na me ka vakasavasavataka na taga sucu mai na drauniulu, duka kei na duka -E kaya o koya -Abu Ishaq-: Au raica o Al Bara` ni tabaka na ligana ena yasana kadua ni sa vakasavasavataka tiko - qai susuga vei au ena dua na bilo ka tiko kina e dua na lailai ni sucu. E kaya o Abu Bakr: Au kauta mai na koniteina ka dau gunu kina na Parofita ka vakayacora na veivakasavasavataki. E kaya: Au qai lako vua na Parofita sallallaahu alaihi wasallam ka sega ni vakayadrati koya, ia e qai yaco me yadra ena gauna o ya, au qai biuta na wai ena sucu me yacova ni sa batabata na botona, au qai kaya: O iko na italai i Allah, gunuva na sucu oqo. E gunu me yacova niu sa marau. Ni oti oya e kaya: ‘E sega li ni gauna me da lako kina’. Au sauma: Sa dodonu sara. Keitou qai biubiu ni sa vakanamata na matanisiga ki na tokalau, ena gauna oqo e muri keitou tiko mai o Suraqah bin Malik ni keitou tiko ena vanua dravuisiga. Au kaya: O iko na italai i Allah, keitou sa sikovi. E kaya: ‘Kakua ni rarawa, e dina ga ni sa tiko vata kei keda o Allah’. Sa qai masulaka o Rasulullah na ca me baleti koya me yacova ni sa lutu na nona ose ki na qele me yacova na ketena, sa qai kaya: Au kila ni drau masulaka ruarua na ca vei au, oqo mo ni masulaka vei Allah me baleti au, mai vei Allah au na solia ruarua na nomuni kerekere. Sa qai masu o Allah ka sa taqomaki vinaka o Suraqah ka lesu tale. E sega ni sotava e dua ia e kaya: Au sa rauta vei iko, o koya - Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam - e sega ni tiko eke. E sega ni sotava e dua ia e vakasukai ira. E kaya o Abu Bakr: E maroroya na nona yalayala vei keda. Sa tukuna vei au [o Zuhair bin Harb] sa tukuna vei keitou [Usimani bin Umar]. Sa tukuni vei keda [E dua na Nadhr bin Syumail] ruarua [Isireli bin Abu Isa] mai [Al Bara`] kaya: A volia o Abu Bakr e dua na manumanu vodo ose mai vei tamaqu ena tinikatolu na dirham, e cavuta e dua na hadith mai vei ira na tamata, Ena nona hadith mai vei Rasulullah Uthman bin Umar: Ni sa voleka mai o Suraqah bin Malik, a masulaki koya o Rasulullah sa qai lutu na nona ose ki na qele me yacova na ketena sa qai cici cake o Suraqah ka kaya: O iko Muhammad, au kila ni oqo na nomu cakava, masulaki au mai vei Allah me baleti iko de I ka vakamalumalumutaka na tamata e dakuqu. Oqo na noqu holster ni dakaititi, taura e dua na dakaititi baleta ni o na takosova na noqu kameli kei na noqu bobula ena vanua oqo kei na oqo, yalovinaka taura na ka o gadreva. E kaya: ‘Au sega ni gadreva na nomu kameli’. Keitou a tiko na lewe tolu mai Medina ena bogi ka ratou veivala se o cei ena tarovi Rasula. A kaya: 'Mo tiko vata kei ira na luve i Najjar, na tukana o Abdul Muthallib, au vakalagilagi ira ena vuku ni ka oqori'. Era cabeta na tagane kei na yalewa na dela ni veivale, era sa veiwaseyaki tu na gone kei na dauveiqaravi ena veisalatu, era kacivaka: O Muhammad, O iko na italai i Allah, O iko o Muhammad, O iko na italai i Allah.

Hadith

Imam Muslim : 5330

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ

Sa tukuna vei keda [Muhammad bin Rafi’] sa tukuna vei keda [Abdurrazzaq] sa tukuna vei keda [Ma’mar] mai vei [Hammam bin Munabbih] e kaya: Oqo na ka e tukuna vei keda o [Abu Hurairah] mai vei Rasulullah Sallalam, qai cavuta eso vei ira: 'Curu ki na katuba ena nomu tekiduru ka kaya: 'Ita' - vosoti iko na nomu ivalavala ca - Ena vosoti vakaidina o Koya na nomu cala oti era sa qai veisau ka curu ki na katuba ni ra sa vuka voli ena nodra iqaqalo ka ra kaya: 'Habbah -seed- ena falawa''.

Hadith

Imam Muslim : 5331

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Sa tukuna vei au [Amru bin Muhammad bin Bukair An Naqid], [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] kei [Abdu bin Humaid] era kaya o Abdu: sa tukuna vei au, ni so tale era kaya: Sa tukuna vei keda [Yaqub bin Ibrahim bin Sa'ad] sa tukuna vei keda [o tamaqu] mai vei [Salihha bin] me [Anas bin Malik] ni a vakataucokotaka o Allah na ivakatakila nei Rasulullah ni bera ni mate

Hadith

Imam Muslim : 5332

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }

Sa tukuni vei au [Abu Khaitsamah bin Harb] kei [Muhammad bin Al Mutsanna], na ivola nei Ibn Al Mutsanna, ka rau kaya ruarua: Sa tukuni vei keda [Abdurrahman bin Mahdi] sa tukuna vei keda [Sufyan] mai vei [Qais bin Musilimi] mai vei [Thariq bin Muslim] vei [Variq bin Muslim] e kaya vei iko: wilika e dua na tikina ka, kevaka me a vakatakilai vei keda, eda na cakava na siga o ya me siga ni vakacegu: ‘Au kila vakaidina na gauna e vakatakilai kina na tikina, na siga cava e vakatakilai kina na tikina kei na vanua e tiko kina o Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam ena gauna e vakatakilai kina na tikina. Na tikina oqo e a vakatakilai mai Arafa ena gauna e wuquf kina o Rasulullah e Arafa. E kaya o Sufyan: Au vakatitiqataka se sa Vakaraubuka se sega, kena ibalebale: ‘Ena siga oqo au sa vakataucokotaka kina na nomu lotu vei iko ka vakayacora na Noqu veivakalougatataki vei iko’. -Ali Ma'ida: 3-

Hadith

Imam Muslim : 5333

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ

Sa tukuna vei keda [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kei [Abu Kuraib] na ivola nei Abu Bakr, e kaya: Sa tukuna vei keda [Abdullah bin Idris] mai vei [tamana] mai vei [Qais bin Musolomani] mai vei [Thariq bin Shihab] kaya: Era kaya na Jiu oqo sobu vei [Umar na Jiu]: sa vakataucokotaki vei iko na nomu lotu, ka sa rauta vei iko na Noqu veivakalougatataki, ka’u sa vakadonuya ni sa yaco na lotu Musilimi me lotu vei iko’. -Al Maa`idah: 3- eda kila ni siga e vakatakilai kina na tikinivolatabu, eda na vakadeitaka me siga ni vakacegu na siga oya. E kaya o Umar: Au kila na siga kei na gauna e vakatakilai kina na tikina kei na vanua e tiko kina o Rasulullah ena gauna e vakatakilai kina na tikina, e a lako sobu mai na tikina ena bogi ni neitou soqoni ni keitou a tiko vata kei Rasulullah e Arafah.

Hadith

Imam Muslim : 5334

و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ

Sa tukuni vei au [Abdu bin Humaid] sa tukuna vei keitou [Ja'far bin Aun] sa tukuna vei keitou [Abu Umais] mai vei [Qais bin Musolomani] mai vei [Thariq bin Shihab] kaya: E dua na Jiu a lako mai vei [Umar] ka kaya: O iko Amirul Mu'minin, e tiko e dua na tikina ena nomu ivola ni siga ni keitou a wilika, dua na siga. E taroga o Umar: Na tikina cava? E sauma o koya: ‘Nikua au sa vakataucokotaka na nomu lotu vei iko, ka’u sa vakayacora na Noqu veivakalougatataki vei iko, ka’u sa vakadonuya me lotu na lotu Musilimi vei iko’. -Al Maa`idah: 3- E kaya o Umar: E dina sara, au kila na siga kei na vanua e vakatakilai kina na tikina oqo, na tikina e vakatakilai vua na Parofita e Arafah ena Vakaraubuka.

Hadith

Imam Muslim : 5335

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ

Sa tukuna vei au [Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Sarh] kei [Harmalah bin Yahya At Tujibi] kaya o Abu Ath Thahir: Sa tukuna vei keda, ni kaya o Harmalah: Sa tukuna vei keda [Ibnu Wahab] sa tukuna vei au [Yunus] mai vei [Ibnu Shihab] ni sa tukuna vei au o koya [Ibnu Shihab] na vosa i Allah: 'Ia kevaka o Kevaka o lomaleqataka na sega ni dodonu ena veika ni luveniyali, qai vakawatitaka e rua, se tolu, se va na marama era vinaka vei iko'. -E dua na Nisaa`: 3- E kaya o Aisyah: Oi au na luvequ tagane, kena ibalebale oqori e dua na goneyalewa luveniyali ka sa tiko ena ruku ni nona veiliutaki na nona ivakatawa -ka- e wasea na nona -iyau sa qai kurabui na ivakatawa ena nona iyau kei na totoka na luveniyali sa qai vinakata na ivakatawa me vakawatitaki koya ena dua na ka e tautauvata kei na nona inaki- na ka e soli vua e dua tale ka sega ni o koya, sa qai vakatabui vei ira me ra vakawatitaki ira vakavo ga me ra cakava na lewa dodonu vei ira ka me rawa ni ra solia e dua na ilavo ni vakawati cecere ka ra sa vakarota me ra vakawatitaki ira na marama era vinaka vei ira vakavo ga na luveniyali. E kaya o Urwah: E kaya o Aisyah: Era qai kerea na tamata vei Rasulullah e dua na fatwa ni oti na tikina oqo me baleti ira - goneyalewa luveniyali - sa qai vakatakila o Allah 'azza wajalla na tikina: 'Ka ra kerea vei iko e dua na fatwa me baleta na marama, kaya: 'O Allah sai koya e solia vei iko e dua na fatwa me baleti ira se . o sega ni solia vei ira na ka e vakaroti vei ira ni o vinakata mo vakawatitaki ira’. -E dua na Nisaa`: 127- E kaya o Aisyah: Na ka e cavuta o Allah Ta’ala sai koya na ka e wiliki vei iko ena Qur’an ena tikina sa oti ka cavuta na vosa i Allah: ‘Ia kevaka o lomaleqataka na sega ni cakava na lewa dodonu ena veika e baleti ira na luveniyali mo qai vakawatitaki ira na marama era vinaka vei iko’. -E dua na Nisaa`: 3- E kaya o Aisyah: Ka kaya o Allah ena dua tale na tikina: ‘Ni o vinakata mo vakawatitaki ira,’ -E dua na Nisaa`: 127- sai koya na nona sega ni taleitaka e dua vei kemudou e dua na marama luveniyali ka tiko ena ruku ni nomu qaravi baleta ni lailai na nona iyau ka sega ni totoka sara. O koya gona, era sa vakatabui kina me ra vakawati ena vuku ni ka era taleitaka mai na iyau kei na totoka ni marama luveniyali vakavo ga ena lewa dodonu ena vuku ni nodra sega ni taleitaka na marama luveniyali. Sa tukuna vei keda [Al Hasan Al Hulwani] kei [Abdu bin Humaid] na veika kece mai vei [Yaqub bin Ibrahim bin Sa'ad] sa tukuna vei keda [tamaqu] mai vei [Salih] mai [Ibn Shihab] sa tukuna vei au [Urwah] ni a tarogi [Aisyah] me baleta na vosa ni Allah sega ni dodonu me baleta na, 'Ia, -E dua na Nisaa`: 3- e cavuta na hadith me vaka e dua na hadith Yunus mai Az Zuhri ka a kuria o koya ena kena itinitini: Ena vuku ni nodra sega ni taleitaki ira na marama luveniyali ka lailai na nodra iyau ka lailai na nodra totoka .

Hadith

Imam Muslim : 5336

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا

Sa tukuna vei keitou [Apu Bakr bin Apu Syaibah] kei [Apu Kuraib] erau kaya ruarua: Sa tukuna vei keitou [Apu Usamah] sa tukuna vei keitou [Hisham] mai vei [tamana] mai vei [Aisa] me baleta na vosa i Allah: 'Ia kevaka o lomaleqataka na sega ni cakava na lewa dodonu vei ira na marama luveniyali,' -E dua na Nisaaal a kaya: me baleta e dua, e tiko vua e dua na marama luveniyali, o koya na nona ivakatawa kei na nona ivotavota. Na marama luveniyali e tu vua na iyau, e sega tale ni dua me veisisivi kei koya ia o koya ga. E sega ni vakawatitaki koya ena vuku ni nona iyau me vakaleqai koya ka vakaleqa na nona qaravi. Sa qai kaya: ‘Ia kevaka o lomaleqataka na sega ni cakava na lewa dodonu ena veika e baleti ira na luveniyali mo qai vakawatitaki ira na marama era vinaka vei iko’. -An Nisaa`: 3- E kaya: Au sega ni vakalawataka vei iko ka biuta na marama oqo ka rerevaki ena vuku ni ka oqo.

Hadith

Imam Muslim : 5337

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ

Sa tukuna vei keimami [Abu Bakr bin Abu Syaibah] sa tukuna vei keimami [Apu Bini Sulaimani] mai vei [Hisami] mai vei [tamana] mai vei [Aisyah] me baleta na Nona vosa: ‘Ia na ka e wiliki vei iko ena Koran: 354 -e dua talega na fatwary- me baleta na marama luveniyali e vakarota vei ira na ka o sega ni cakava me baleta na . vei ira'. -E dua na Nisaa`: 127- E kaya o Aisyah: -Na tikina oqo- e vakatakilai me baleta na nona marama luveniyali e dua. Na marama luveniyali e okati koya ena nona iyau ka qai vinakata me vakawatitaki koya. E sega ni vinakata o koya me vakawatitaka e dua tale na tagane na yalewa luveniyali ka okati ena nona iyau, sa qai vakadredretaka na veika vua ena nona sega ni vakawatitaki koya ka sega ni vakawatitaki koya kei na dua tale na tagane.

Hadith

Imam Muslim : 5338

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا

Sa tukuna vei keimami [Apu Kuraib] sa tukuna vei keimami [Apu Usamah] sa tukuna vei keimami [Hisham] mai vei [tamana] mai vei [Aisa] me baleta na Nona vosa: ‘Ka ra kerea vei iko e dua na fatwa me baleti ira na marama. Kaya: 'E solia vei iko o Allah e dua na fatwa me baleti ira'. -An Nisaa`: 127- E kaya o Aisyah: E dua na yalewa luveniyali ka tiko vata kei na dua, de dua e okati koya na tagane ena nona iyau me yacova na veibuturaki ni vaini, oti sa qai vinakata me vakawatitaki koya, e sega ni vinakata me vakawatitaki koya kei na dua tale na tagane me rawa ni okati ena nona iyau ka qai solia vua na leqa.

Hadith

Imam Muslim : 5339

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ

Sa tukuna vei keimami [Apu Bakr bin Abu Saiba] sa tukuna vei keimami [Apa bin Sulaimani] mai vei [Hsyam] mai vei [tamana] [Aisha] me baleta na Nona vosa: ‘Ia o koya e dravudravua, e rawa ni kana mai na ka e veiganiti’. -An Nisaa`: 6- E kaya o Aisyah: -na tikina oqo- e vakatakilai me baleta na ivakatawa ni nona iyau, e dua na luveniyali e dau qarava ka vakavinakataka, e rawa ni kana mai kina kevaka e gadreva.

Hadith

Imam Muslim : 5340

و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

Sa tukuni vei keimami [Abu Kuraib] sa tukuna vei keimami [Abu Usamah] sa tukuna vei keimami [Hysam] mai vei [tamana] mai vei [Aisha] me baleta na Nona vosa: 'O koya - ena kedra maliwa na ivakatawa - e rawata, me vakatabui koya - mai na kena kania na iyau ni luveniyali - kei koya e dravudravua na ka e rawata,' -E dua na Nisaa`: 6- E kaya o Aisyah: E vakaraitaki me baleta na ivakatawa ni dua na gone luveniyali, e rawa ni vakayagataka na nona ilavo kevaka e gadreva na levu ni nona iyau ena dua na ivakarau veiganiti. Sa tukuna vei keimami [Apu Kuraipi] sa tukuna vei keimami [Ibn Numair] sa tukuna vei keimami [Hisami] na sala oqo.