Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 5321

حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ

Wogblɔ nam be [Abu Ja’far Muhammad bin Ash Shabbah] gblɔ na mí [Isma’il bin Zakariya] tso [Buraid bin Abdullah] gbɔ tso [Abu Burdah] gbɔ tso [Abu Musa] gbɔ gblɔ be: Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Salam se ame aɖe kafu ame bubu wògbɔ eme eye wògblɔ be: ‘Mie tsrɔ̃ -alo: Miegbã ame aɖe ƒe megbe’.

Hadith

Imam Muslim : 5322

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ

Egblɔ na mí [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kple [Muhammad bin Al Mutsanna] nusianu tso Ibn Mahdi gbɔ eye nuŋlɔɖia nye Ibn Al Mutsanna tɔ wo ame evea siaa gblɔ be: Egblɔ na mí [Abdurrahman] tso [Sufyan] tso [Habib] gbɔ tso [Mujahid] gbɔ tso [Abu Ma'mar] gbɔ gblɔ be: Ame aɖe tsi tre kafu amegãwo dometɔ ɖeka emegbe [Al Miqdad] . wohlẽ anyigba ɖe edzi eye wògblɔ be: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam de se na mí be míahlẽ anyigba ɖe amesiwo kafukafu la ƒe mo.

Hadith

Imam Muslim : 5323

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ

Egblɔ na mí [Muhammad bin Al Mutsanna] kple [Muhammad bin Basyar], Al Mutsanna ƒe nuŋɔŋlɔ, siwo evea siaa gblɔ be: Egblɔ na mí [Muhammad bin Ja’far] gblɔ na mí [Syu’bah] tso [Mansur] gbɔ tso [Ibraim] tso [Hammam bin Al Harith] gbɔ be ame aɖe kafu Uthman emegbe [Al Miqdad] te ɖe eŋu eye wòdze klo ɖe etɔ dzi klowo, eye emegbe wòhlẽ ke ɖe mo nɛ. Uthman gblɔ nɛ be: Nukae le fu ɖem na wò? Al Miqdad gblɔ be: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam gblɔ be: ‘Ne miekpɔ amewo wole kafukafu wɔm la, mitsɔ anyigba ƒu gbe ɖe woƒe mo’. Wogblɔe na mí [Muhammad bin Al Mutsanna] kple [Ibn Basyar] siaa gblɔ be’ Wogblɔe na mí [Abdurrahman] tso [Sufyan] gbɔ tso [Mansur]. Egblɔ na mí be [Uthman bin Abu Syaibah] gblɔ na mí [Al Asyja’I Ubaidullah bin Ubaidurrahman] tso [Sufyan Ats Tsauri] gbɔ tso [Al A’masy] gbɔ kple [Mansur] tso [Ibrahim] gbɔ tso [Hammam] gbɔ tso [Al Miqdaq] gbɔ tso Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Salam gbɔ nenema.

Hadith

Imam Muslim : 5324

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ

Egblɔ na mí [Nashr bin Ali Al Jahdhami] gblɔ na mí [fofonye] gblɔ na mí [Shakhr bin Juwairiyah] tso [Nafi’] gbɔ be [Abdullah bin Umar] gblɔ nɛ be Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam gblɔ be: ‘Meku drɔ̃e le siwak ŋu eye ame eve kɔm, wo dometɔ ɖeka tsi wu evelia, emegbe mexɔ la siwak na eveawo dometɔ suetɔ, emegbe wogblɔ nam be: '-Nae- tsitsitɔ'. Emegbe metsɔe de asi na hamemegãwo''.

Hadith

Imam Muslim : 5325

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ

Egblɔ na mí [Harun bin Ma'ruf] gblɔ na mí [Sufyan bin Uyainah] tso [Hisyam] tso [fofoa] gblɔ be: Abu Hurairah gblɔe, egblɔ be: Se, Oo xɔa me nɔla, se, Oo xɔa me nɔla. Le ɣeyiɣi ma me la, [Aisyah] nɔ gbe dom ɖa. Esi Aisyah do gbe ɖa vɔ la, egblɔ na Urwa be: Ðe mèse nya ma kple nya si wògblɔ teti koe nye ema oa? Hadith ɖeka koe Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wa Salam tsɔ vɛ, ne ame aɖe xlẽe la, ateŋu awɔe.

Hadith

Imam Muslim : 5326

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ

Egblɔe na mí [Haddab bin Khalid Al Azdi] gblɔ na mí [Hammam] tso [Zaid bin Aslam] gbɔ tso [Atho` bin Yasar] gbɔ tso [Abu Sa’id Al Khudri] Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam gbɔ gblɔ be: ‘Mègaŋlɔ nu tso gbɔnye o, amesiame si aŋlɔ nu tso gbɔnye tsɔ wu Qur’an la, ele be woatutui ɖa, eye wòagblɔ nu tso gbɔnye eye meli o nuvɔ̃. Ame sia ame si da alakpa le -nye ŋkɔ me -Hammam gblɔ be: Mesusu be e -Zaid- gblɔ be: eɖoe koŋ, ekema mele be wòadzra eƒe nɔƒe ɖo tso dzomavɔ me o'.

Hadith

Imam Muslim : 5327

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ

Egblɔ na mí [Haddab bin Khalid] gblɔ na mí [Hammad bin Salamah] gblɔ na mí [Tsabit] tso [Abdurrahman bin Abu Laila] gbɔ tso [Shuhaib] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam gblɔ be: 'Tsã la, do ŋgɔ na wò la, fia aɖe nɔ anyi, afakala aɖe nɔ esi, esime afakala la tsi la, egblɔ na fia la be: 'Metsi, . dɔ ɖekakpui aɖe ɖe gbɔnye be wòafia akunyawɔwɔm’. Emegbe ɖekakpui aɖe va egbɔ, efia akunya ɖekakpui la. -Adzɔge- si le afakala kple fia dome la nye saɖagaxɔmenɔla. Ðekakpuia va saɖagaxɔmenɔla la gbɔ eye wòse eƒe nyawo, saɖagaxɔmenɔla la ƒe nyawo wɔ nuku nɛ ale be ne eva afakala la gbɔ la, woaƒoe godoo. Ðekakpuia to nyatoƒoe le esia ŋu na saɖagaxɔmenɔla la, egblɔ be: ‘Ne afakala la di be yeaƒo wò la, gblɔ be: ‘Nye ƒomea le mɔ xem nam,’ eye ne èle vɔvɔ̃m na wò ƒomea la, gblɔ be: ‘Akunyawɔla la le mɔ xem nam’. Le ɣeyiɣi sia tɔgbe me la, gbeɖeka ete ɖe lã gã aɖe si nɔ mɔ xem na amewo ƒe mɔ ŋu, egblɔ be, ‘Egbea manya ne afakala la nyo wu alo nunɔla la nyo wu’. Etsɔ kpe aɖe gblɔ be: ‘O Allah, ne saɖagaxɔmenɔla ƒe nyawo dzɔa dzi na wò wu afakala tɔ la, ekema wu lã sia ale be amewo nato afima’. Etsɔ kpea ƒu gbe hewui, ale be amewo nate ŋu ato afima. Egblɔ nya sia na saɖagaxɔmenɔla la. Saɖagaxɔmenɔla la gblɔ be: ‘Vinye, fifia ènyo wum eye wò nyawo va ɖo alesi mekpɔnɛ la, dodokpɔ aɖe awɔ na wò, ne dodokpɔ aɖe le asiwò la, mègaɖee fiam o’. Ðekakpuia te ŋu da gbe le ŋkunɔwo kple dɔléle vovovowo ŋu. Fia xɔlɔ̃ ɖeka si nye ŋkuagbãtɔ emegbe see, eva ɖekakpuia gbɔ tsɔ nunana geɖewo vɛ, egblɔ be: ‘Dada gbe le ŋunye eye nàxɔ nusi meƒo ƒu le afisia’. Ðekakpui la gblɔ be: ‘Nyemeda gbe le ame aɖeke ŋu o, ame ɖeka kolia si daa gbe le ame ŋue nye Allah, ne èxɔ edzi se la, mado gbe ɖa nɛ be wòada gbe le ŋuwò’. Fia xɔlɔ̃a xɔe se eye ɖekakpui la do gbe ɖa na Allah eye wòhaya. Emegbe fia la xɔlɔ̃ va fia la gbɔ va bɔbɔ nɔ egbɔ. Fia la gblɔ be: ‘Oo ale kple ame, amekae da gbe le ŋkuwòme? ' Amea ɖo eŋu be: 'Nye Aƒetɔ'. Fia la gblɔ be: ‘Ðe Rabb aɖe le asiwò kpe ɖe ŋunyea? ' Ŋutsua gblɔ be: 'Nye Rabb kple wò Rabb nye Allah'. Fia la lée eye wòwɔ funyafunyae vaseɖe esime wòɖe ɖekakpuia fia eye emegbe wokplɔ ɖekakpuia vɛ, fia la gblɔ be: ‘Oo vinye, wò akunya ate ŋu ada gbe le ŋkuagbãtɔwo ŋu, ɖaƒoƒo eye nèwɔa esia kple ema’. Ðekakpuia gblɔ be: ‘Menye nyee daa gbe le ame ŋu o, Allah koe daa gbe le ame ŋu’. Fia la lée eye wòyi edzi wɔ funyafunyae hetsɔe fia saɖagaxɔmenɔla la. Fia la va saɖagaxɔmenɔla la gbɔ, wokplɔ saɖagaxɔmenɔla la vɛ eye wògblɔ nɛ be: ‘Dzu le wò subɔsubɔha me’. Saɖagaxɔmenɔla la medi o, eyata fia la bia be woatsɔ aŋe aɖe da ɖe eƒe ta titina tututu ale be eƒe axadzi nadze anyigba. Le ema megbe la, wokplɔ fia xɔlɔ̃a vɛ eye wògblɔ nɛ be: ‘Dzu le wò subɔsubɔ me’. Saɖagaxɔmenɔla la medi o, eyata fia la bia be woatsɔ aŋe aɖe da ɖe eƒe ta titina tututu ale be eƒe axadzi nadze anyigba. Le ema megbe la, wokplɔ ɖekakpui aɖe vɛ eye wogblɔ nɛ be: ‘Dzu le wò subɔsubɔha me’. Ðekakpuia medi be yeawɔe o. Emegbe fia la tsɔe de asi na eƒe asrafowo ƒe ƒuƒoƒo aɖe, fia la gblɔ be: 'Mikplɔe yi to sia kple to sia dzi, mikplɔe yi dzi, ne edi be yeaɖe asi le yeƒe mawusubɔsubɔ ŋu - na wòa - eye ne medi o la, tsɔe ƒu gbe tso to la tame'. Wokplɔe yi toa tame eye ɖekakpuia do gbe ɖa be: ‘O Allah, sɔ gbɔ nam tso wo gbɔ abe alesi Wòlɔ̃ ene’. Eva dze be toa ʋuʋu wo eye wo katã wodze anyi. Ðekakpuia trɔ yi aƒe va se ɖe esime wòva ɖo fia la ŋkume. Fia la bia be: ‘Aleke xɔ̃wòwo ƒe nɔnɔme le? ' Ðekakpui la ɖo eŋu be: 'Allah sɔ gbɔ nam tso wo gbɔ'. Emegbe fia la tsɔe de asi na eƒe asrafowo ƒe ƒuƒoƒo aɖe, fia la gblɔ be: ‘Mikplɔe yi tɔdziʋu aɖe me eye miaɖoe ɖe ƒua dzi, ne edi be yeado le yeƒe subɔsubɔ me - mikplɔe yi aƒeme - eye ne medi be yeadzo o la, mitsɔe ƒu gbe’. Wokplɔe yi atsiaƒu titina eye ɖekakpuia do gbe ɖa be: ‘O Allah, sɔ gbɔ nam tso wo gbɔ abe alesi Wòlɔ̃ ene’. Eva dzɔ be tɔdziʋua mu eye wo katã nyrɔ. Ðekakpuia yi aƒeme va se ɖe esime wòva ɖo fia la ŋkume. Fia la bia be: Aleke xɔ̃wòwo le? ' Ðekakpui la ɖo eŋu be: 'Allah sɔ gbɔ nam tso wo gbɔ'. Le ema megbe la, egblɔ na fia la be: ‘Màte ŋu awum o, va se ɖe esime nàwɔ nusi megblɔ na wò.’ Fia la bia be: ‘Nu kae nède se? ' Ðekakpuia gblɔ be: 'Miƒo ameawo katã nu ƒu ɖe teƒe gbadza aɖe emegbe mitsom ɖe aŋgba la dzi, miɖe aŋutrɔ le nye aŋutrɔ me eye miagblɔ be: 'Le Allah ƒe ŋkɔ me, ɖekakpui sia ƒe Rabb'. Ne èwɔe la, àwum’. Mlɔeba la, fia la wɔe. Etsɔ aŋutrɔa de aŋutrɔa titina eye wòdae, hegblɔ be: ‘Le Allah, ɖekakpui sia ƒe Rabb ƒe ŋkɔ me’. Woda aŋutrɔa ɖe ɖekakpuia ƒe gbedoxɔ me, emegbe ɖekakpuia tsɔ eƒe asi da ɖe afisi aŋutrɔa tsi ɖo eye wòku. Ameawo gblɔ be: ‘Míexɔ ɖekakpui ma ƒe Rabb dzi se’. Emegbe ekplɔe va fia la gbɔ eye wògblɔ nɛ be: ‘Ènya be nane si ŋu nètsi dzi ɖo, to Allah dzi la dzɔ ɖe dziwò azɔa. Xɔsetɔwo katã tɔ. Emegbe fia la ɖe gbe be woaku do aɖe le ablɔdzi eye emegbe woado dzo. Fia la gblɔ be: ‘Amesiame si megblẽ eƒe mawusubɔsubɔ ɖi o la, woatɔ dzoe le eme.’ Wowɔe nenema vaseɖe esime nyɔnu aɖe va kple via, si dze abe ɖe wòdi be yeaɖe afɔ ɖe megbe ale be wòagage ɖe dzodoƒe o ene, emegbe vidzĩa gblɔ be: ‘Dada, gbɔ dzi ɖi, nyateƒe la dzie nèle vavã.’

Hadith

Imam Muslim : 5328

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ

[Harun bin Ma’ruf] kple [Muhammad bin Abbad] gblɔ na mí, woƒe hadith ƒe nuŋɔŋlɔ sɔ kloe eye wogblɔ Harun ƒe nuŋɔŋlɔ si gbɔna, wo ame evea siaa gblɔ be: [Hatim bin Isma’il] gblɔ na mí tso [Ya’qub bin Mujahid Abu Hazrah] gbɔ tso [Ubadah bin Al Walid bin Ubadah bin Ash Shamit] gbɔ si gblɔ be: Mía kple fofonye míeyi di sidzedze le Ansartɔwo ƒe kɔƒe sia me hafi woaku. Ame gbãtɔ si míedo goe enye [Abu Al Yasar], Allah ƒe dɔla (Allah ƒe ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) ƒe zɔhɛ, enɔ eƒe kluvi aɖe gbɔ, etsɔ agbalẽ babla aɖe ɖe asi, Abu Al Yasar do Ma’afiri-wu eye eƒe kluvi hã do Ma’afiri-wu. Fofonye gblɔ nɛ bena: Oo fonye, nyateƒee mekpɔ dziku ƒe dzesiwo le mo na wò. Egblɔ be: Ɛ̃. Ame aɖe bin ame aɖe nyi fe le ŋunye, meyi eƒe ƒomea gbɔ, medo gbe nɛ emegbe megblɔ nyawo eye wògblɔ be: Ao.Ekema ɖevi aɖe si ƒe ƒodo le ze me do, mebia be: Afikae fofowò le? Egblɔ be: Ese wò gbe. Eyome danye, Arikah, ge ɖe eme eye megblɔ be: Do go va afisia, menya afisi nèle xoxo. Mebia be: Nukatae nèle bebem ɖem? Eɖo eŋu be: Nye, to Allah dzi, magblɔ na wò be, nyemele alakpa dam o, to Allah dzi, mevɔ̃ be magblɔe na wò eye emegbe meda alakpa eye medo ŋugbe na wò eye emegbe megbãe. Wòe nye Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam xɔlɔ̃ eye nye, le Allah me la, mele xaxa me. Megblɔ be: Allah. Eɖo eŋu be: Allah. Megblɔ be: Allah. Eɖo eŋu be: Allah. Megblɔ be: Allah. Eɖo eŋu be: Allah. Emegbe etsɔ agbalẽvia hetutu kple asi, egblɔ be: Ne ga le asiwò la, xee eye ne mele asiwò o la, èvo. Nye ŋku eveawo kpɔkpɔ - etsɔ eƒe asibidɛwo ɖo eƒe ŋkuwo ŋu - nye to eveawo ƒe sese kple nye dzi gɔmesese - efia asi eƒe dzi ƒe teƒe - kpɔ Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wa Salam wògblɔ be: 'Amesiame si atɔ ame sesẽ aɖe alo aɖee tso eƒe fe me la, Allah akpɔ bebeƒe nɛ le Eƒe vɔvɔli te'. Egblɔ be: Eyata megblɔ nɛ bena: O fonye, ne ètsɔ wò kluvi ƒe avɔ la, ètsɔ wò ma'afiri kluvi, ètsɔ eƒe ma'firi avɔ eye nètsɔ wò avɔ la ɖo edzi, nyateƒee, àdo atsyɔ̃ɖonuwo eye eya hã ado atsyɔ̃ɖonuwo. Etutu nye ta emegbe do gbe ɖa be: O Allah, yrae. Oo nye tɔɖiayɔvi, nye ŋku eveawo kpɔkpɔ - etsɔ eƒe asibidɛwo ɖo eƒe ŋkuwo ŋu - nye to eveawo ƒe tosese kple nye dzi gɔmesese - efia asi eƒe dzi ƒe teƒe - eɖi ɖase le Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wa Salam ŋu wònɔ gbɔgblɔm be: 'Na nuɖuɖu wo tso nusi nèɖuna me eye nàna awu wo tso nusi nèdo me,' metsɔ xexe sia ƒe nu nyui siwo le bɔbɔe nam la nɛ wu eya be wòaxɔ nye nyuiwɔwɔ le Tsitretsitsiŋkekea dzi. Míeyi vaseɖe esime míeva ɖo [Jabir bin Abdullah] gbɔ le eƒe gbedoxɔ me, enɔ gbe dom ɖa do awu ʋlaya si wòtsɔ tsyɔ eɖokui dzi. Meɖe afɔ ɖe amewo dzi vaseɖe esime menɔ anyi ɖe Jabir kple Qibla dome. Megblɔ nɛ be: Allah nakpɔ nublanui na wò, nukatae nèle gbe dom ɖa kple awudziwui ɖeka eye wò awudziwui le axadzi? Etsɔ eƒe asi wɔ dzesi ɖe nye akɔta ale - ekeke eƒe asibidɛwo ɖe enu heƒo wo, egblɔ be: Medi be bometsila abe wò ene nava gbɔnye akpɔ nusi mewɔna ale be wòate ŋu awɔ eƒe kɔpi. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam va mía gbɔ ɣeaɖeɣi le míaƒe gbedoxɔ me esime wònɔ alɔ aɖe si nye Ibn Tab tɔ tsɔm, ekpɔ be ʋuʋudedi le gbedoxɔa ƒe mɔ dzi eye emegbe wòtsɔ alɔ la ƒoe, le ema megbe la, etrɔ ɖe mía ŋu hebia be: 'Mia dometɔ kae di be Allah natrɔ le ye gbɔ?' egblɔ be: Míebɔbɔ. Egabia ake be: ‘Mia dometɔ kae di be Allah natrɔ le ye ŋu?’ Míeɖo eŋu be: Ao, Oo Allah ƒe dɔla. Egblɔ be: ‘Nyateƒee, ne mia dometɔ ɖeka do gbe ɖa la, Allah Tabaraka wa Ta’ala le eŋgɔ, eyata migaɖe ta ɖe Eƒe mo alo eƒe ɖusime o, ke boŋ miɖe ta ɖe miame, le eƒe miamefɔ te. Eye ne mete ŋu ɖu eɖokui dzi o vaseɖe esime wòɖe ta alo ƒo aɖuɖɔ la, ele be wòawɔe kple eƒe awuwo alea." Ebla eƒe awuwo ɖekae eye emegbe wògblɔ be: "Fia za'faran ami lam." Emegbe ɖekakpui aɖe tso to la me ƒu du yi eƒe ƒomea gbɔ kaba eye wòva kple ami tsakatsaka le esi, emegbe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam xɔe eye wòtsɔ ami ƒoe le midrib ƒe nugbɔ eye emegbe wòtutui ɖe ʋuʋudedi si susɔ la dzi Jabir gblɔ be: Afimae nètsɔa ami ʋeʋĩ naa wò mosquewo le ɣeaɖeɣi la, enɔ Al Majdi bin Amru al Juhadi dim, ame atɔ̃, ade kple adre ye dzɔ tedzikulawo tso Ansar ƒo xlã eƒe tedzi la, le ema megbe la, tedzi la ƒo ɖi eye emegbe wòɖoe Etutu eƒe tedzi gake ezi ɖoɖoe, emegbe egblɔ na eƒe tedzi be: Hus, Allah naƒo fi de wò Emegbe Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam bia be: 'Amekae ƒo fi de tedzia?' Eɖo eŋu be: Nyee nye, Oo Allah ƒe dɔla, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam gblɔ be: ‘Yi anyi, mègawɔ ɖeka kple nu gbegblẽ aɖeke na ɖokuiwò o, mègado gbe ɖa ɖe nu gbegblẽwo ta ɖe wò kesinɔnuwo ta o, mègaɖo to ne woɖo Allah ƒe gbedodoɖawo ŋu na wò o’ sallallaahu 'alaihi wa Salam vaseɖe ŋdɔ me Míete ɖe Arabiatɔwo ƒe tsiwo dometɔ ɖeka ŋu eye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam gblɔ be: 'Amesi di be yeayi ŋgɔ na mí aɖadzra vudoa ɖo, le ema megbe la, enoa aha eye emegbe wòna nane mí be míano' Jabir gblɔ be: Metso hegblɔ be: Nyee nye, Oo Allah ƒe dɔla. ‘Amekae gali kple Jabir?’ Jabbar bin Shakhr tsi tre Míeyi vudoa gbɔ eye emegbe míehe gaze ɖeka alo eve tso vudoa me eye emegbe míehee vaseɖe esime wòyɔ fũ kple tsi. Míeɖo eŋu be: Ɛ̃, Oo Allah ƒe dɔla eɖiɖi eƒe tedzi ƒe ta ɖe anyi, eƒe kposɔ emegbe no, elé eƒe afɔwo ɖe enu eye wòɖe aɖuɖɔ Le ema megbe la, etrɔe eye wòdo ɣli Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam emegbe Jabbar bin Shakhr yi ɖaɖe dzi ɖi eye Nyagblɔɖila sallallaahu 'alaihi wa Salam tsi tre be yeado gbe ɖa, medi be makakae gake meva ɖo o. Emegbe meva tsi tre ɖe Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ƒe miame Elé nye asi eye wòtrɔm be matsɔm ade eƒe ɖusime Le ema megbe la, ewɔ tsilele emegbe wòva tsi tre ɖe Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ƒe miame, emegbe etsɔ míaƒe asiwo da ɖe megbe Salam kpɔm gake nyemese le ɖokuinye me o, le ema megbe la mese egɔme emegbe ewɔ dzesi kple eƒe asi, efia be bla wò titinakpa le gbedodoɖaa megbe la, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam gblɔ be: 'O Jabir!' Meɖo eŋu be: Ẽ, Oo Allah ƒe dɔla Egblɔ be: ‘Ne awudziwui la keke la, ke ɖe enu le eƒe nugbɔ eveawo dome eye ne ele kpuie la, blae ɖe wò akɔta’ Míezɔ kple Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Salam ɣeaɖeɣi eye mía dometɔ ɖesiaɖe ɖua date ɖeka gbesiagbe Enoe emegbe wòtsɔe ɖo eƒe awuwo dzi, eye míeʋuʋu ati la ale be aŋgbawo mu ɖui vaseɖe esime míaƒe nu ƒe dzogoewo ve ve bali eƒe alɔdze la, egblɔ be: ‘Mibɔbɔ ɖe anyi nam, kple Allah ƒe mɔɖeɖe’ Alɔdzea bɔbɔ kplii abe kposɔ si ƒe ŋɔti le edzi ɖum ene, vaseɖe esime wòva ati bubu gbɔ eye wòlé eƒe alɔ ɖeka, egblɔ be: ‘Mibɔbɔ ɖe anyi nam, kple Allah ƒe mɔɖeɖe’ Alɔdzea hã bɔbɔ ɖe anyi Esi wònɔ titina le wo ame evea dome vɔ la, ewɔ ɖeka kplim mɔɖeɖe'.Jabir gblɔ be: Mesi kabakaba elabena menɔ vɔvɔ̃m be Allah ƒe dɔla (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) ase nye anyinɔnɔ le egbɔ eye wòaʋu Muhammad bin Abbad gblɔ le eƒe nuŋlɔɖi me be: Eʋu eye emegbe menɔ anyi nɔ nu ƒom na ɖokuinye be upon him) nɔ tetem ɖe eŋu eye wòva dze be ati eveawo mie xoxo, wo dometɔ ɖesiaɖe tsi tre ɖe eya ŋutɔ ƒe ati dzi Mekpɔ Allah ƒe dɔla (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) wòtsi tre eye wònɔ asi wɔm kple eƒe ta ale - Abu Isma'il tsɔ eƒe ta wɔ dzesi ɖe ɖusime kple miame - le ema megbe la, eva ɖo gbɔnyea tsi tre ɖe?’ Meɖo eŋu be: ‘Ẽ, Oo Allah ƒe dɔla.’ Egblɔ be: ‘Yi ati eveawo gbɔ nàtso alɔ ɖeka le wo dometɔ ɖesiaɖe ŋu eye nàtsɔe ava afisia. Jabir gblɔ be: Metso eye metsɔ kpe aɖe, megbãe eye emegbe meƒoe vaseɖe esime wòɖa, esi meyi ati eveawo gbɔ vɔ la, metso alɔ ɖeka le wo dometɔ ɖesiaɖe ŋu metrɔ gbɔ nɔ wo hem vaseɖe esime metsi tre ɖe afisi Allah ƒe dɔla (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) nɔ tsitre ɖo la, meɖe alɔ aɖe ɖa le nye ɖusime eye meɖe alɔ bubu tso wò miame, le ema megbe la, meyi ɖe Allah ƒe dɔla gbɔ (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) eye wògblɔ be: Mewɔe, Oo Allah ƒe dɔla, eyata nuka tae wòɖo eŋu be: Meto yɔdo eve siwo me nɔlawo nɔ to hem le la gbɔ, kple nye kukuɖeɖe, medi be maɖe woƒe agbawo dzi akpɔtɔ esime woƒe alɔwo gakpɔtɔ le ƒoƒom Emegbe míeyi aʋakɔ kple Allah ƒe dɔla (ŋutifafa kple yayra nanɔ edzi) gbɔ. gblɔ be: O Jabir, yɔ tsilele Megblɔ be: Oo Allah ƒe dɔla, nyemekpɔ tsi ɖeka pɛ hã le mɔzɔha la me o me: “Yi ame aɖe gbɔ, ame aɖe ƒe vi, Al-Ansari, eye nàkpɔe ɖa be tsi aɖe le eƒe nugoa me hã.” Meyi egbɔ eye mekpɔ eƒe nugoe la, nyemeke ɖe naneke ŋu o negbe tsi aɖe ko le eƒe nuwuwu; ne mekɔe ɖi la, aƒu.” Egblɔ be: “Yi ɖatsɔe vɛ nam.” Metsɔe vɛ nɛ eye wòlée ɖe asi Egblɔ nya aɖe si nyemenya o, emegbe etsɔ eƒe asiwo see, eye emegbe wòtsɔe nam hegblɔ be: “Oo Jabir, yɔ nugo gã la.” Meyɔ be: “Nu gã la, Oo mɔzɔha.” Emegbe metsɔe eye metsɔe da ɖe Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wa Salam ŋkume, etsɔ eƒe asi wɔ dzesi na nugoa ale - Jabir keke eƒe asi ɖe enu, do eƒe asibidɛwo ɖe enu eye emegbe wòtsɔ wo da ɖe nugoa gɔme Egblɔ be: ‘Tsɔe, Oo Jabir, emegbe nàkɔe ɖe dzinye eye megblɔ be: ‘Bismillaah’. Bismillaah.Mekpɔ tsi si le dodom le Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wa Salam ƒe asibidɛwo dome emegbe nugo gã la do tsi eye wòtrɔ vaseɖe esime wòyɔ, le ema megbe la, egblɔ be: ‘O Jabir, yɔ amesi hiã tsi’ Jabir gblɔ be: Amewo va noa tsi vaseɖe esime woƒe dzi nadze eme wa Salam do eƒe asi ɖe dzi tso nugo gã si me tsi yɔ fũu la me Amewo to nyatoƒoe le dɔwuame ŋu na Allah ƒe dɔla sallallaahu ‘alaihi wa Salam eye wògblɔ be: ‘Allah nana nuɖuɖu mi’ Emegbe míeyi ƒuta, ƒutsotsoea nɔ kɔkɔm eye míetsɔ tɔmelã aɖe ƒu gbe eye emegbe míesi dzo ɖe egbɔ, míeɖae eye míeɖae vaseɖe esime míeɖi ƒo. Nye, ame aɖe kple ame aɖe - exlẽ va ɖo ame atɔ̃ - míege ɖe ŋkumeɖoboloa me, ame aɖeke mekpɔ mí o vaseɖe esime míedo go Míetsɔ eƒe ŋkumeɖobolo ɖeka emegbe míetsɔ akɔta ƒoe, le ema megbe la míeyɔ ŋutsu gãtɔ kekeake le mɔzɔha la me, tedzi gãtɔ kekeake le mɔzɔha la me kple pillion gãtɔ kekeake le mɔzɔha la me, ege ɖe ete ta mebɔbɔ ta o.

Hadith

Imam Muslim : 5329

حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ

Egblɔ nam [Salamah bin Syabib] egblɔ na mí [Al Hasan bin A’yan] gblɔ na mí [Zuhair] gblɔ na mí [Abu Ishaq] gblɔ be: Mese [Al Bara` bin Azib] gblɔ be: Abu Bakr Ash Shiddiq va fofonye gbɔ le eƒe nɔƒe emegbe Abu Bakr ƒle sɔdola, emegbe egblɔ na Azib be: Ðo viwòŋutsu kplim be makplɔe ava nye aƒeme. Fofonye gblɔ nam be: Tsɔe vɛ. Mekplɔ eya kple fofonye do goe be woaxe fe si woxe. Fofonye gblɔ nɛ bena: Hey [Abu Bakr], gblɔ nam, nuka wɔm mi ame evea le zã me esime miele zɔzɔm kple Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam? Abu Bakr gblɔ be: Ɛ̃. Míezɔ zã bliboa katã vaseɖe ŋdɔ ga wuieve. Ablɔa dzi fa miamiamia eye ame aɖeke meto afima o vaseɖe esime wokɔ kpe gã aɖe na mí, ena vɔvɔli eye womekpɔ ɣe ƒe -klẽ- le ema megbe o. Míetɔ ɖe teƒe si te ɖe afima ŋu eye emegbe míete ɖe agakpea ŋu. Metsɔ nye asiwo ɖo teƒe aɖe na Nyagblɔɖila (ŋu. Edɔ alɔ̃, emegbe meyi ɖanɔ eŋu dzɔm. Eva dze be gbɔ̃kplɔla aɖe va kple eƒe gbɔ̃wo ɖe agakpe gã aɖe gbɔ, edi be yeabe ɖe yewo ɖokui me abe míawo ke ene. Mebia be: Oo kluvi, ameka tɔ nènye? Eɖo eŋu be: Na ame aɖe tso Medinatɔwo dome. Mebia be: Notsi le wò gbɔ̃wo mea? Eɖo eŋu be: Ɛ̃. Mebia be: Àno notsi nam? Eɖo eŋu be: Ɛ̃. Etsɔ gbɔ̃ aɖe eye wòkɔ notsi kotoku siwo me lãfu, ɖi, kple ɖi le - Eya - Abu Ishaq - gblɔ be: Mekpɔ Al Bara` wòƒo eƒe asi ɖe eƒe asi kemɛ dzi esime wònɔ dzadzram ɖo - emegbe etsɔ notsi nam le kplu si me notsi vi aɖe le me. Abu Bakr gblɔ be: Metsɔ nugo si me Nyagblɔɖila (s.a. kple yayra nanɔ edzi) noa aha le eye wòwɔa tsilele la vɛ. Egblɔ be: Emegbe meyi Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Salam gbɔ eye nyemenyɔe o, gake eva dzɔ be efɔ le ɣeyiɣi ma me, emegbe metsɔ tsi de notsi la dzi vaseɖe esime ete fa, emegbe megblɔ be: Oo Allah ƒe dɔla, no notsi sia. Enoe vaseɖe esime mekpɔ dzidzɔ. Le ema megbe la, egblɔ be: ‘Ðe ɣeyiɣia mede be míayi oa’. Meɖo eŋu be: Enyo. Emegbe míedzo esi ɣea ƒo ɖe ɣetoɖoƒe gome vɔ megbe, le ɣeyiɣi sia me la, Suraqah bin Malik dze mía yome esime míenɔ anyigba manyatalenua dzi. Megblɔ be: Oo Allah ƒe dɔla, wova srã mí kpɔ. Egblɔ be: ‘Mègalé blanui o, nyateƒee, Allah le mía gbɔ’. Emegbe Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wa Salam do gbe vɔ̃ ɖe eta vaseɖe esime eƒe sɔ ge dze anyi me vaseɖe eƒe dɔme, emegbe egblɔ be: Menya be mi ame evea miedo gbe ɖa ɖe vɔ̃ ta nam, azɔ mido gbe ɖa na Allah ɖe tanye, to Allah dzi mawɔ miaƒe biabia eveawo siaa dzi. Emegbe Allah do gbe ɖa eye Suraqah nɔ dedie eye wòtrɔ gbɔ. Medo go ame aɖeke o gake egblɔ be: Mesu na wò, eya - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam - mele afisia o. Medo go ame aɖeke o, ke boŋ etrɔ wo. Abu Bakr gblɔ be: Ewɔ ɖe ŋugbe si wòdo na mí dzi. Egblɔe nam [Zuhair bin Harb] gblɔe na mí [Uthman bin Umar]. Wogblɔ na mí be [Ishaq bin Ibrahim] gblɔ na mí [An Nadhr bin Syumail] evea siaa tso [Isra`il bin Abu Ishaq] gbɔ tso [Al Bara`] gblɔ be: Abu Bakr ƒle sɔdola aɖe tso fofonye gbɔ xɔ dirham wuietɔ̃, eyɔ hadith aɖe si gɔmesese le Zuhair hadith ŋu tso Abu Ishaq gbɔ, eye wòyɔe le eƒe hadith si tso Rasulullah gbɔ me Uthman bin Umar: Esi Suraqah bin Malik te ɖe eŋu la, Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam do gbe ɖa ɖe eta emegbe sɔ la nyrɔ ɖe anyigba vaseɖe eƒe dɔgbo me emegbe Suraqah ti kpo hegblɔ be: O Muhammad, menya be wò nuwɔnae nye esia, do gbe ɖa na Allah be wòaɖem tso nusiwo me meto la me, eye le wò ta la, magbã ŋku na ame si le megbenye. Esia nye nye aŋutrɔkotoku, tsɔ aŋutrɔ ɖeka elabena àtso nye tedzi kple nye kluviwo le teƒe sia kple afisia, taflatse tsɔ nusi nèhiã. Egblɔ be: ‘Nyemehiã wò kposɔwo o’. Mí ame etɔ̃a míenɔ Medina le zã me eye emegbe míewɔ avu le amesi axe mɔ na Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Salam ŋu. Egblɔ be: ‘Minɔ Najjar viwo gbɔ, Abdul Muthallib tɔɖiayɔviwo, mekafu wo ɖe ema ta’. Ŋutsuwo kple nyɔnuwo lia aƒewo tame, ɖeviwo kple dɔlawo kaka ɖe ablɔwo dzi, wodo ɣli be: O Muhammad, Oo Allah ƒe dɔla, Oo Muhammad, Oo Allah ƒe dɔla.

Hadith

Imam Muslim : 5330

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ

Egblɔ na mí [Muhammad bin Rafi’] gblɔ na mí [Abdurrazzaq] gblɔ na mí [Ma’mar] tso [Hammam bin Munabbih] gbɔ gblɔ be: Esiae nye nusi [Abu Hurairah] gblɔ na mí tso Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam gbɔ, emegbe eyɔ wo dometɔ aɖewo be: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam gblɔ be: ‘Wogblɔe na ƒe Israel: 'Ge ɖe ʋɔtrua nu kple tadedeagu eye nàgblɔ be: 'Hitthah' - tsɔ wò nuvɔ̃wo ke - atsɔ wò vodadawo ake wò godoo emegbe woatrɔ eye woage ɖe ʋɔtrua nu esime wole tsatsam le woƒe akɔta eye wogblɔna be: 'Habbah -ku- le wɔ me''.

Hadith

Imam Muslim : 5331

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Egblɔ nam [Amru bin Muhammad bin Bukair An Naqid], [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] kple [Abdu bin Humaid] gblɔ be Abdu: gblɔ nam, esime ame bubuwo gblɔ be: Egblɔ na mí [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad] gblɔ na mí [fofonye] tso [Salih bin Kaisan] gbɔ tso [Ibn Shihab] gbɔ gblɔ be: Egblɔ nam [Anas bin Malik] be Allah 'azza wajalla wu Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam ƒe ɖeɖefia nu hafi wòku

Hadith

Imam Muslim : 5332

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }

Wogblɔe nam [Abu Khaitsamah bin Harb] kple [Muhammad bin Al Mutsanna], Ibn Al Mutsanna ƒe nuŋɔŋlɔ, siwo katã gblɔ be: Wogblɔ na mí be [Abdurrahman bin Mahdi] gblɔ na mí [Sufyan] tso [Qais bin Muslim] gbɔ tso [Thariq bin Shihab] gbɔ, Yudatɔwo gblɔ na [Umar] be: Nyateƒee, èxlẽ kpukpui aɖe si, ne ɖe wònɔ nenema ɖee fia mí la, anye ne míawɔ ŋkeke ma wòanye ŋkekenyui: ‘Nyateƒee menya ɣekaɣie woɖe kpukpui la ɖe go, ŋkeke si dzi woɖe kpukpui la ɖe go kple afisi Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Salam nɔ esime woɖe kpukpui la ɖe go. Kpukpui sia ɖiɖi le Arafah esime Nyagblɔɖila sallallaahu ‘alaihi wa Salam wuquf le Arafah. Sufyan gblɔ be: Meke ɖi nenye be Dzoɖagbee alo menyee o, si fia be: ‘Le ŋkeke sia dzi la, mena wò mawusubɔsubɔ de blibo na wò eye mewɔ Nye yayrawo na wò’. -Al Maa`idah: 3- 1999.

Hadith

Imam Muslim : 5333

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ

Egblɔ na mí [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kple [Abu Kuraib] Abu Bakr ƒe nuŋlɔɖi, egblɔ be: Egblɔ na mí [Abdullah bin Idris] tso [fofoa] gbɔ tso [Qais bin Muslim] gbɔ tso [Thariq bin Shihab] gbɔ gblɔ be: Yudatɔwo gblɔ na [Umar] be: Ne mí, Yudatɔwo, míeɖo kpukpui sia ɖa be: ‘Egbe meɖo de blibo na wò wò subɔsubɔha, eye Nye yayrawo sɔ gbɔ na wò, eye meda asi ɖe edzi be Islam va zu subɔsubɔha na wò’. -Al Maa`idah: 3- míenya be gbesigbe woɖe kpukpui la ɖe go la, míana ŋkeke ma nanye ŋkekenyui godoo. Umar gblɔ be: Menya ŋkeke kple ɣeyiɣi si woɖe kpukpui la ɖe go eye afisi Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nɔ esime woɖe kpukpui la ɖe go la, kpukpui la ɖiɖi le zã si me míeƒo ƒu esime míenɔ Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam gbɔ le Arafah.

Hadith

Imam Muslim : 5334

و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ

Wogblɔ nam be [Abdu bin Humaid] gblɔ na mí be [Ja'far bin Aun] gblɔ na mí [Abu Umais] tso [Qais bin Muslim] gbɔ tso [Thariq bin Shihab] gbɔ gblɔ be: Yudatɔ aɖe va [Umar] gbɔ eye wògblɔ be: O Amirul Mu'minin, kpukpui aɖe le wò agbalẽ me si nèxlẽ, ne ɖe kpukpui ma ɖi va mí Yudatɔwo gbɔ la, anye ne míewɔ ŋkeke ma ŋkeke ɖeka. Umar bia be: Kpukpui kae? Eɖo eŋu be: ‘Egbea mena wò mawusubɔsubɔ de blibo na wò, eye mewɔ Nye yayrawo ɖe dziwò, eye meda asi ɖe edzi be Islam anye subɔsubɔha na wò’. -Al Maa`idah: 3- Umar gblɔ be: Nyateƒee, menya ŋkeke kple teƒe si woɖe kpukpui sia ɖe go le, woɖe kpukpui la ɖe go na Allah ƒe dɔla sallallaahu 'alaihi wa Salam le Arafah le Dzoɖagbe.

Hadith

Imam Muslim : 5335

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ

Egblɔ nam [Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Sarh] kple [Harmalah bin Yahya At Tujibi] gblɔ be Abu Ath Thahir be: Egblɔ na mí, esime Harmalah gblɔ be: Egblɔ na mí [Ibnu Wahab] gblɔ nam [Yunus] tso [Ibnu Shihab] gblɔ nam [Urwah bin Zubair] be yebia [Aisyah] tso nya si Allah: 'Eye ne è Ne ètsi dzi be yemawɔ nu dzɔdzɔe le tsyɔ̃eviwo ƒe nya me o la, ekema ɖe nyɔnu eve, alo etɔ̃, alo ene siwo nyo na wò'. -An Nisaa`: 3- Aisha gblɔ be: O nye nyruiyɔvi, ema fia nyɔnuvi tsyɔ̃evi si le eƒe dzikpɔla ƒe dzikpɔkpɔ te -eye- eyae le -kpɔm le eƒe kesinɔnuwo dzi emegbe ewɔ nuku nɛ le tsyɔ̃evi la ƒe kesinɔnuwo kple tugbedzedze ta emegbe wòdi be yeaɖee kple susu be yeawɔ nu madzɔmadzɔ le eƒe srɔ̃ɖefetu me ale be wòana nane si sɔ kple nusi wotsɔ na ame bubuwoe, emegbe woxe mɔ na wo be wòaɖe srɔ̃ wo negbe be woawɔ nu dzɔdzɔe na wo eye ale be woana srɔ̃ɖefetu si lolo wu eye wode se na wo be woaɖe nyɔnu siwo nyo na wo siwo menye tsyɔ̃eviwo o. Urwah gblɔ be: Aisyah gblɔ be: Emegbe ameawo bia tso Allah ƒe dɔla (si nyɔnuwo be mèna nusi woŋlɔ ɖi na wo esime nèdi be yeaɖe wo o’. -An Nisaa`: 127- Aisyah gblɔ be: Eye nusi Allah Ta'ala yɔ enye nusi woxlẽ na wò le Qur'an me le kpukpui si do ŋgɔ me si yɔ Allah ƒe nyawo be: 'Eye ne ètsi dzi be yemawɔ dzɔdzɔenyenye le tsyɔ̃eviwo ƒe nya me o la, ekema ɖe nyɔnu siwo nyo na wò'. -An Nisaa`: 3- Aisha gblɔ be: Eye Allah ƒe nya le kpukpui bubu me be: ‘Togbɔ be miedi be yewoaɖe wo hã la, ' -An Nisaa`: 127- nye mia dometɔ aɖeke ƒe nu malɔ̃malɔ̃ nyɔnu tsyɔ̃evi siwo le miaƒe dzikpɔkpɔ te esime wònye kesinɔnu sue aɖe eye medze tugbe o. Eyata wode se na wo be woagaɖe srɔ̃ o le nusi dze wo ŋu le tsyɔ̃evi nyɔnuwo ƒe kesinɔnuwo kple tugbedzedze me negbe kple dzɔdzɔenyenye le esi womelɔ̃ tsyɔ̃evi nyɔnuwo o ta. Egblɔ na mí [Al Hasan Al Hulwani] kple [Abdu bin Humaid] katã tso [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad] gblɔ na mí [fofonye] tso [Salih] tso [Ibn Shihab] na menya [Urwah] be yebia [Aisha] tso Allah ƒe nyawo ŋu be: ‘Eye ne èvɔ̃ be yemawɔ nu kple tsyɔ̃eviwo dzɔdzɔe o la,’ -An Nisaa`: 3- eyɔ hadith la abe Yunus ƒe hadith si tso Az Zuhri gbɔ ene eye wògblɔ kpee le eƒe nuwuwu be: Le woƒe melɔ̃a tsyɔ̃eviwo o ta nenye be kesinɔnuwo mesɔ gbɔ o eye womedze tugbe boo o

Hadith

Imam Muslim : 5336

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا

Egblɔ na mí [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kple [Abu Kuraib] wo ame evea siaa gblɔ be: Egblɔ na mí [Abu Usamah] gblɔ na mí [Hisham] tso [fofoa] gbɔ tso [Aisha] gbɔ tso Allah ƒe nya ŋu be: ‘Eye ne ètsi dzi be yemawɔ dzɔdzɔenyenye na nyɔnu tsyɔ̃eviwo o la,’ -An Nisaa`: 3- Egblɔ be: -Woɖe kpukpui sia- ɖa ku ɖe ame aɖe ŋu la, nyɔnu tsyɔ̃evi aɖe nɔ esi, eyae nye edzikpɔla kple eƒe domenyila. Kesinɔnuwo nɔ tsyɔ̃evi la si, ame bubu aɖeke meganɔ esi wòaʋli ho kplii o negbe eya ko. Meɖee ɖe eƒe kesinɔnuwo ta o ale be wòagblẽ nu le eŋu eye wòana eƒe beléle nasẽ ɖe edzi. Emegbe egblɔ be: ‘Eye ne ètsi dzi be yemawɔ dzɔdzɔenyenye le tsyɔ̃eviwo ƒe nya me o la, ekema ɖe nyɔnu siwo nyo na wò’. -An Nisaa`: 3- Egblɔ bena: Nyemeɖe mɔ na wò o eye megblẽ nyɔnu sia si nye afɔku le esia ta.

Hadith

Imam Muslim : 5337

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ

Egblɔ na mí [Abu Bakr bin Abu Syaibah] gblɔ na mí [Abdah bin Sulaiman] tso [Hisham] gbɔ tso [fofoa] gbɔ tso [Aisyah] gbɔ tso Eƒe nyawo ŋu be: ‘Eye nusi woxlẽ na wò le Koran me: 354 -fatwa hã- ku ɖe nyɔnu tsyɔ̃eviwo ŋu be mèna nusi woɖo ɖi na wo o, esime nèdi be yeaɖe wo’. -An Nisaa`: 127- Aisyah gblɔ be: -Woɖe kpukpui sia- ɖe go le ame aɖe ƒe nyɔnu tsyɔ̃evi ŋu. Nyɔnu tsyɔ̃evi la tsɔe de eƒe nunɔamesiwo me eye emegbe wòdi be yeaɖee. Medi be tsyɔ̃evi la naɖe ŋutsu bubu eye wòanɔ yeƒe nunɔamesiwo me o, eyata ena nuwo sesẽ nɛ esi meɖee o eye meɖee na ŋutsu bubu o.

Hadith

Imam Muslim : 5338

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا

Egblɔ na mí [Abu Kuraib] gblɔ na mí [Abu Usamah] gblɔ na mí [Hisham] tso [fofoa] gbɔ tso [Aisha] gbɔ tso Eƒe nyawo ŋu be: ‘Eye wobia tso asiwò be nàna fatwa ku ɖe nyɔnuwo ŋu. Gblɔ be: ‘Allah na fatwa wò ku ɖe wo ŋu’. -An Nisaa`: 127- Aisyah gblɔ be: Enye tsyɔ̃evi nyɔnu si le ame aɖe gbɔ, ɖewohĩ etsɔa ŋutsua dea eƒe kesinɔnuwo me vaseɖe weintsetse ƒuƒuwo me, emegbe edi be yeaɖee, medi be yeaɖee na ŋutsu bubu o ale be wòade eƒe kesinɔnuwo me eye emegbe wòana kuxie.

Hadith

Imam Muslim : 5339

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ

Egblɔ na mí [Abu Bakr bin Abu Syaibah] gblɔ na mí [Abdah bin Sulayman] tso [Hisyam] tso [fofoa] [Aisha] gbɔ tso Eƒe nyawo ŋu be: ‘Eye amesiame si da ahe la, ate ŋu aɖu nusi sɔ’. -An Nisaa`: 6- Aisyah gblɔ be: -kpukpui sia- woɖe ɖe go tso eƒe nunɔamesiwo dzikpɔla ŋu, tsyɔ̃evi si kpɔa edzi eye wòdzraae ɖo, ate ŋu aɖu tso eme ne ehiãe.

Hadith

Imam Muslim : 5340

و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

Wogblɔ na mí be [Abu Kuraib] gblɔ na mí be [Abu Usamah] gblɔ na mí [Hisyam] tso [fofoa] gbɔ tso [Aisha] gbɔ tso Eƒe nyagbɔgblɔ ŋu be: ‘Amesiame - le dzɔlawo dome - ate ŋui la, neƒo asa na - tsyɔ̃evi ƒe kesinɔnuwo ɖuɖu - eye amesiame si da ahe la, ekema ate ŋu aɖu kesinɔnuwo le nusi sɔ nu’. -An Nisaa`: 6- Aisyah gblɔ be: Woɖee fia ku ɖe tsyɔ̃evi dzikpɔla ŋu, ate ŋu azã eƒe ga ne ehiã eƒe kesinɔnuwo ƒe agbɔsɔsɔme le mɔ si sɔ nu. Egblɔ na mí [Abu Kuraib] gblɔ na mí be [Ibn Numair] gblɔe na mí [Hisham] kple sanad sia.