Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 5321
حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ
Мана каласа пачӗҫ [Абу Джафар Мухаммад бин Аш Шабба] пире [Исмаил бин Закария] [Бураид бин Абдулла] [Абу Бурда] [Абу Муса] ҫапла каланӑ: Пророк саллаллаху алейхи ва Салам такам тепӗр ҫынна ытлашши мухтанине илтнӗ те ҫапла каланӑ: «Эсӗ ҫӗмӗрӗлнӗ: такам таврӑнчӗ'.
Hadith
Imam Muslim : 5322
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ
Пире [Абу Бакр бин Абу Сяиба] тата [Мухаммад бин Аль Мутсанна] Ибн Махдирен пурне те каласа пачӗ, текст вара Ибн Аль Мутсаннӑн иккӗшӗ те ҫапла каланӑ: «Пире [Абдуррахман] [Суфьянран] [Хабибран] [Муджахидран] [Абу Ма'мартан] [Абу Ма'мартан] каласа пачӗ: ун ҫине ҫӗр сапнӑ та каланӑ: Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам пире мухтакансен пичӗ ҫине ҫӗр сапма хушнӑ.
Hadith
Imam Muslim : 5323
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Пире [Мухаммад бин Аль-Мутсанна] тата [Мухаммад бин Басяр], Аль-Мутсанна текстне каласа пачӗ, вӗсем иккӗшӗ те ҫапла калаҫҫӗ: пире [Мухаммад бин Джафар] [Мухаммад бин Джафар] пире [Сю'ба] [Мансуртан] [Ибраимран] [Хаммам бин Аль-Харитран] такам Усмана [Альдад] мухтанине тата ун патне ҫывхарнине каласа пачӗ, унтан вӑл питне хӑйӑр сапрӗ. Усман ӑна каланӑ: мӗн пулчӗ сана? Аль-Микдад каланӑ: «Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Эсир ҫынсем мухтанине курсан, вӗсен пичӗсем ҫине тӑпра сапӑр». Пире [Мухаммад бин Аль-Мутсанна] тата [Ибн Басяр] иккӗшӗ те ҫапла каланӑ: «Пире [Абдуррахмана] [Суфьянран] [Мансурран] каласа панӑ». Пире [Усман бин Абу Сяиба] [Аль-Асиджа'и Убайдуллах бин Убайдуррахман] [Суфьян Ац Цаури] [Аль-Амаси] тата [Мансур] [Ибрагим] [Хаммам] [Аль-Микдак] пророкран саллаллаху саллахи вахиламран ҫапла каласа пачӗ.
Hadith
Imam Muslim : 5324
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ
Пире [Нашр бин Али Аль-Джахдхами] каласа пачӗ [манӑн атте] пире [Шахр бин Джувайрия] [Нафи] ҫинчен каласа пачӗ [Абдулла бин Умар] ӑна ҫапла каласа пачӗ: Расулулла саллаллаху алейхи ва Салам ҫапла каланӑ: «Эпӗ сивак ҫинчен тӗлӗк куртӑм та, вӗсенчен пӗри мана икӗ ҫын ҫӗклерӗ, эпӗ тепӗр сивакран аслӑрах пултӑм иккӗшӗнчен кӗҫӗнни, унтан мана: «Пар ӑна- аслӑраххине», — терӗҫ. Вара аслисене тыттартӑм''.
Hadith
Imam Muslim : 5325
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ
Пире [Харун бин Ма'руф] каласа пачӗ [Суфьян бин Уяина] [Хисямран] [хӑйӗн ашшӗнчен] каланӑ: Абу Хурайра каласа панӑ, вӑл каланӑ: итле, пӳлӗмре пурӑнакан, итле, пӳлӗмре пурӑнакан. Ҫав вӑхӑтра [Айся] кӗлтунӑ. Кӗлтунӑ хыҫҫӑн Айся Урвӑна каланӑ: эсӗ ҫакна тата вӑл мӗн каланине илтмерӗн-и? Саллаллаху алейхи ва Салам пророк хадис ҫеҫ ҫитернӗ, ӑна кам та пулин шутласан, вӗсем ӑна тума пултарнӑ.
Hadith
Imam Muslim : 5326
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Пире каласа панӑ [Хаддаб бин Халид Аль Азди] пире [Хаммам] [Заид бин Аслам] [Ато бин Ясар] [Абу Саид Аль Худри] ҫинчен каласа панӑ. ҫылӑх ҫук. Кам та -ман ятпа -Хаммам суять, терӗ: эпӗ шутлатӑп, вӑл -Заид- ҫапла каларӗ: ятарласа, ун чухне вӑл хӑйӗн вырӑнне тамӑкран хатӗрлемелле мар'.
Hadith
Imam Muslim : 5327
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ
Пире [Хаддаб бин Халид] каласа пачӗ [Хаммад бин Салама] пире [Цабит] [Абдуррахман бин Абу Лайла] [Шухайб] ҫинчен каласа пачӗ. ман пата пӗр ҫамрӑк ҫынна ярӑр, вӑл мана асамлӑха вӗрентӗ». Унтан ун патне пӗр ҫамрӑк ҫын пынӑ, вӑл ҫамрӑк ҫынна асамлӑха вӗрентнӗ. -Асамҫӑпа патша хушшинчи хушӑ манах пулнӑ. Ҫамрӑк ҫын манах патне пырса унӑн сӑмахӗсене илтнӗ, вӑл манах сӑмахӗсенчен тӗлӗннӗ, ҫавӑнпа та вӑл асамҫӑ патне пырсан ӑна ҫапах та хӗнесе тӑкӗҫ. Çамрӑк ҫын ҫакӑн пирки манах патне ӳпкелешнӗ, вӑл ҫапла каланӑ: «Асамҫӑ сана ҫапасшӑн пулсан: «Мана манӑн ҫемье тытса тӑрать», — те, ҫемьерен хӑратӑн пулсан: «Асамҫӑ тытса тӑрать», — тенӗ. Çакӑн пек вӑхӑтра пӗррехинче вӑл ҫынсен ҫулне пӳлсе тӑракан пысӑк чӗрчун патне пынӑ, вӑл: «Паян эпӗ асамҫӑ лайӑхрах-и е священник лайӑхрах-и, пӗлӗп», — тенӗ. Вӑл чул илчӗ те ҫапла каларӗ: «Эй, Аллах, енчен те эсӗ манах ӗҫӗсене тухатмӑш ӗҫӗсенчен ытларах юрататӑн пулсан, ҫынсем иртсе кайччӑр тесе, ҫак чӗрчуна вӗлер». Çынсем иртсе кайччӑр тесе, чула пӑрахса вӗлернӗ. Çакна вӑл манаха каласа панӑ. Манах каланӑ: «Ывӑлӑм, халӗ эсӗ манран лайӑхрах, санӑн ӗҫӳсем эпӗ курнӑ пек пулса тӑчӗҫ, санӑн тӗрӗслев пулать, санӑн тӗрӗслев пур пулсан, мана ан кӑтарт». Çамрӑк ҫын куҫ курманнисене те, тӗрлӗ чир-чӗре те сыватма пултарнӑ. Патша тусӗсенчен пӗри, ун чухне суккӑр пулнӑскер, ҫакна илтнӗ те ҫамрӑк ҫын патне нумай парне илсе пынӑ, вӑл каланӑ: «Сыват мана, вара эпӗ кунта мӗн пухнине илӗн». Ҫамрӑк ҫын каланӑ: «Эпӗ никама та сыватман, сыватаканни — Аллах ҫеҫ, эсӗ Ӑна ӗненетӗн пулсан, эпӗ Ӑна сана сыватма кӗлтӑвӑп». Патша тусӗ ӗненнӗ те ҫамрӑк ҫын Аллаха кӗлтунӑ та сывалнӑ. Патша тусӗ вара патша патне пынӑ та ун ҫумне ларнӑ. Патша каланӑ: «Эй, ҫав-ҫав, санӑн куҫусене кам сыватнӑ? — Ҫын ҫапла хуравларӗ: «Турӑҫӑм». Патша каланӑ: «Санӑн мансӑр пуҫне раввин пур-и? — Ҫын: «Манӑн раввин тата санӑн раввин — Аллах», — тенӗ. Патша ӑна тытнӑ та ҫамрӑк ҫынна кӑтартиччен асаплантарнӑ, унтан ҫамрӑк ҫынна илсе килнӗ, патша каланӑ: «Эй, ывӑлӑм, санӑн асамлӑху суккӑрсене сыватма пултарать, ҫӳҫ ҫыххи тата эсӗ ӑна та, ҫавна та тӑватӑн». Ҫамрӑк ҫын каланӑ: «Эпӗ сыватаканни мар, Аллах ҫеҫ сыватать». Патша ӑна тытнӑ та малалла асаплантарнӑ, манаха кӑтартнӑ. Патша манах патне пынӑ, манаха илсе килнӗ те ӑна: «Хӑвӑн тӗнне пӑрах», — тенӗ. Манах ҫапла тӑвасшӑн пулман, патша пӑчкӑ ыйтнӑ та ӑна шӑпах пуҫ варрине лартнӑ, ҫапла вара унӑн аякӗ ҫӗр ҫинче выртнӑ. Ҫакӑн хыҫҫӑн патша тусне илсе килнӗ те ӑна: «Тӗнне пӑрах», — тенӗ. Манах ҫапла тӑвасшӑн пулман, патша пӑчкӑ ыйтнӑ та ӑна шӑпах пуҫ варрине лартнӑ, ҫапла вара унӑн аякӗ ҫӗр ҫинче выртнӑ. Ҫакӑн хыҫҫӑн пӗр ҫамрӑк ҫынна илсе килнӗ те ӑна: «Хӑвӑн тӗнне пӑрах», — тенӗ. Çамрӑк ҫын ҫапла тӑвасшӑн пулмарӗ. Вара патша ӑна хӑйӗн салтакӗсен ушкӑнне панӑ, патша ҫапла каланӑ: «Элӗр ӑна ҫак ту ҫине, ҫак ту ҫине илсе кайӑр, ҫӳлелле илӗр, вӑл хӑйӗн тӗнне пӑрахас тет пулсан — ан тивӗр — тата вӑл тӑвасшӑн мар пулсан, ту тӑрринчен пӑрахӑр». Ӑна ту тӑррине илсе кайнӑ та ҫамрӑк ҫын кӗлтунӑ: «Эй, Аллах, мана вӗсенчен мӗнле кирлӗ, ҫавӑн пек ҫитер». Ту вӗсене чӗтрентернӗ иккен те, вӗсем пурте ӳкнӗ. Çамрӑк ҫын патша умне ҫитичченех килне таврӑннӑ. Патша ыйтнӑ: «Санӑн тусусем мӗнле пурӑнаҫҫӗ? — Ҫамрӑк ҫын ҫапла хуравларӗ: «Аллах мана вӗсенчен ҫителӗклӗ». Вара патша ӑна хӑйӗн салтакӗсен ушкӑнне тытса панӑ, патша ҫапла калать: «Ӑна кимӗ ҫине илсе кайӑр та тинӗсе ярӑр, вӑл хӑйӗн тӗнне пӑрахас тет пулсан — ӑна та илӗр ng- тата вӑл ӑна пӑрахса хӑвармасть пулсан, ӑна пӑрахӑр'. Ӑна тинӗс варрине илсе кайнӑ та ҫамрӑк ҫын кӗлтунӑ: «Эй, Аллах, мана вӗсенчен мӗнле кирлӗ, ҫавӑн пек ҫитер». Кимӗ ҫаврӑнса ӳкнӗ иккен, пурте путса вилнӗ. Çамрӑк ҫын патша умне ҫитичченех киле кайнӑ. Патша ыйтнӑ: санӑн тусусем мӗнле? — Ҫамрӑк ҫын ҫапла хуравларӗ: «Аллах мана вӗсенчен ҫителӗклӗ». Ҫакӑн хыҫҫӑн вӑл патшана каланӑ: «Эпӗ мӗн хушнине тумасӑр эсӗ мана вӗлереймӗн». Патша ыйтнӑ: «Эсир мӗн хушатӑр? Ҫамрӑк ҫын ҫапла каларӗ: «Пур халӑха та анлӑ лаптӑка пуҫтарӑр та мана ҫулҫӑ ҫине каҫарӑр, манӑн ҫӗмренрен ухӑ илӗр те: «Аллах ячӗпе, ҫак ҫамрӑк ҫыннӑн вӗрентекенӗ», — тесе калӑр. Ҫапла тусан, эсӗ мана вӗлеретӗн». Юлашкинчен патша ӑна турӗ. Вӑл ухӑ йӗппине ухӑ варрине лартнӑ та ӑна персе янӑ: «Аллах ячӗпе, ҫак ҫамрӑк ҫыннӑн Рабби», — тенӗ. Ухӑ йӗппине ҫамрӑк ҫыннӑн тӑнлавне персе янӑ, унтан ҫамрӑк ҫын ухӑ ҫыпӑҫнӑ ҫӗре аллине хунӑ та вилнӗ. Ҫынсем: «Эпир ҫав ҫамрӑк ҫыннӑн раввинне ӗненетпӗр», — тенӗ. Унтан вӑл ӑна патша патне илсе пынӑ та каланӑ: «Эсӗ пӗлетӗн-и, эсӗ мӗн пирки пӑшӑрханнине, Аллахпа, халӗ санпа пулса тухнӑ. Пур ӗненекенсен те. Патша вара урамра канав тума хушнӑ, унтан вут чӗртсе янӑ. Патша каланӑ: «Кам хӑйӗн тӗнне пӑрахмасть, ҫавӑ унта ӑшаланать». Ҫакна вӗсем пӗр хӗрарӑм хӑйӗн ачипе киличченех тунӑ, вӑл вут-ҫулӑм ӑшне лекес мар тесе каялла чакма хатӗрленнӗ пек туйӑннӑ, унтан пепке: «Аннеҫӗм, чӑтӑмлӑ пул, чӑнах та, эсӗ чӑнлӑхран ҫӳлерех», — тенӗ.
Hadith
Imam Muslim : 5328
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ
Ӑна пире [Харун бин Ма'руф] тата [Мухаммад бин Аббад] каласа панӑ, иккӗшӗн те хадисӗ пӗр пекех, ҫавӑнпа та ҫакӑн пек ӑнлантарса пани Харунӑн, вӗсем иккӗшӗ те ҫапла каланӑ: «Пире [Хатим бин Исмаил] [Якуб бин Муджахид Абу Хазра] [Уда бин Удах бин Убад] ҫинчен каласа панӑ: Вӗсем вилес умӗн аттепе ҫак Ансар ялне вӗренме кайрӑмӑр. Эпир чи малтан [Абу Аль-Ясар] тӗл пулнӑ, вӑл Расулуллах Саллаллаху алейхи ва Саламӑн тусӗ пулнӑ, вӑл хӑйӗн чурипе пӗрле пулнӑ, вӑл пӗр ҫыхӑ простынь йӑтнӑ, Абу Аль-Ясар маафири утиялӗпе пулнӑ, унӑн чури те маафири утиялӗпе пулнӑ. Атте ӑна каланӑ: эй, пичче, чӑнах та, санӑн сӑн-питӳ ҫинче ҫилӗ паллисем куратӑп, тенӗ. Вӑл каланӑ: Тӗрӗс. Ҫав-ҫав бин ҫав-ҫапла ман умра парӑм пулнӑ, эпӗ унӑн ҫемйи патне кайрӑм, эпӗ саламларӑм унтан эпӗ сӑмахсене каларӑм унтан вӗсем каларӗҫ: Ҫук. Вӑл каланӑ: Вӑл санӑн сассуна илтрӗ. Унтан анне, Арика, кӗчӗ те эпӗ: «Тух кунта, эпӗ эсӗ ӑҫтине пӗлетӗп ӗнтӗ», — терӗм. Эпӗ ыйтрӑм: мӗншӗн эсӗ манран пытанатӑн? Вӑл ҫапла хуравланӑ: эпӗ, Аллахпа, сире калатӑп, суймастӑп, Аллахпа, эпӗ сире калама хӑрарӑм, унтан суйрӑм та сире сӑмах патӑм, унтан ӑна пӑсрӑм. Эсир Расулуллах Саллаллаху алейхи ва Саламӑн тусӗ, эпӗ вара, Аллахпа, инкекре. Эпӗ калатӑп: Аллах. Вӑл ҫапла хуравланӑ: Аллах. Эпӗ калатӑп: Аллах. Вӑл ҫапла хуравланӑ: Аллах. Эпӗ калатӑп: Аллах. Вӑл ҫапла хуравланӑ: Аллах. Унтан простыне илчӗ те аллипе шӑлса илчӗ, ҫапла каларӗ: укҫа пур пулсан, тӳле, ҫук пулсан, ирӗклӗ. Манӑн икӗ куҫа курни — вӑл пӳрнисене куҫӗсем патне хучӗ — манӑн икӗ хӑлхана илтни тата манӑн чӗре ӑнланӑвӗ — вӑл хӑйӗн чӗри вырӑнне кӑтартрӗ — Аллахӑн Элчи салляллаху алейхи ва Салам ҫапла каланине курчӗ: «Кам йывӑр ҫынна ӗҫрен кӑларать е ӑна парӑмран хӑтарать, Аллах ӑна Хӑйӗн мӗлкипе хӳтӗлет». Вӑл каланӑ: эпӗ ӑна ҫапла каларӑм: эй пичче, эсӗ хӑвӑн чуру утиялне илнӗ пулсан, эсӗ хӑвӑн маафири чурине илнӗ пулсан, эсӗ унӑн мафири утиялне илнӗ те ун ҫине хӑвӑн утиялна тӑхӑннӑ пулсан, паллах, эсӗ ювелир тӑхӑннӑ пулӑттӑн, вӑл та ювелир япали тӑхӑннӑ пулӗччӗ. Вӑл ман пуҫа сӑтӑркаласа илчӗ те кӗлтурӗ: «Эй, Аллах, пилле ӑна». Эй, манӑн тӑванӑм, манӑн икӗ куҫа курни — вӑл пӳрнисене куҫӗсем патне хучӗ — манӑн икӗ хӑлхана илтни тата манӑн чӗрене ӑнланни — вӑл хӑйӗн чӗрин вырӑнне кӑтартрӗ — Аллахӑн Элчи салляллаху алейхи ва Салам ҫапла каланине курчӗ: «Эсир мӗн ҫинине вӗсене апат парӑр, мӗн тӑхӑннине тумтир парӑр, эпӗ ӑна ҫак тӗнчери ырлӑхсем патӑм». маншӑн ҫӑмӑлтарах, вӑл манӑн ырӑлӑха Чӗрӗлӳ кунӗнче илсе кайнинчен. Эпир [Джабир бин Абдулла] патне унӑн мечӗчӗ патне ҫитичченех кайрӑмӑр, вӑл хӑйне витнӗ кӗпепе кӗлтунӑ. Эпӗ ҫынсем урлӑ каҫрӑм, унтан Джабирпа Кибла хушшине лартӑм. Эпӗ ӑна: Аллах сана хӗрхентӗр, мӗншӗн эсӗ пӗр кӗпе тӑхӑнса, тутӑрна айккинелле тӑсса кӗлтӑватӑн? Вӑл аллипе ман кӑкӑр ҫине ҫапла сулкаласа илчӗ — пӳрнисене сарса ячӗ те вӗсене ҫавӑрса илчӗ, ҫапла каларӗ: «Эпӗ сан пек ухмах ҫынна ман пата пырса эпӗ мӗн тунине курасшӑн, ҫавӑнпа вӑл ӑна ҫырса илме пултартӑр». Пӗррехинче пирӗн пата Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам пирӗн пата Ибн Табӑн туратне йӑтса пынӑ чухне пычӗ, вӑл мечӗт еннелле хӑмпӑ пуррине курчӗ те ӑна туратпа хырса илчӗ, унтан пирӗн еннелле ҫаврӑнчӗ те ыйтрӗ: «Сирӗнтен кам Аллах унран пӑрӑнасшӑн?» вӑл каланӑ: эпир пуҫ тайрӑмӑр. Вӑл каллех ыйтрӗ: «Сирӗнтен кам Аллах хӑйӗнчен пӑрӑнтӑр тет?» Эпир хуравларӑмӑр: ҫук, эй Аллахӑн Элчи. Вӑл каланӑ: «Чӑнах та, сирӗнтен кам та пулин кӗлтунӑ чухне ун умӗнче Аллах Табарака ва Таала тӑрать, ҫавӑнпа та ӑна сурса ан кӑларӑр. h пит еннелле е сылтӑм еннелле, сулахай еннелле, сулахай ури айнелле сурать. Енчен те вӑл хӑйне сурса е сӑмса кӑлариччен тытса чараймасан, тумтирӗпе ҫапла тумалла». Вӑл тумтирне пӗрле хутлатрӗ те унтан: «Зафаран ҫӑвне кӑтартӑр-ха», — терӗ. ҫурӑм хыҫӗнчи ҫурӑм шӑмми ҫине сӑтӑрса илчӗ те Джабир ҫапла каларӗ: «Ҫавӑнта эсир хӑвӑрӑн мечӗтӗрсене духи паратӑр. Эпир пӗррехинче Расулуллахпа пӗрле Буват патӗнчи ҫапӑҫура ҫӳрерӗмӗр. Ансартан килнӗ тӗве ӑстисенчен пӗри унӑн тӗвене хупӑрласа илнӗ, унтан вӑл тӗвене шӑтӑртатса илчӗ, анчах вӑл нимӗн те чӗнмерӗ, унтан вӑл хӑйӗн тӗвене сӑтӑрса илчӗ: Хус, Аллах сире ылхантӑр. Вӑл хуравланӑ: эпӗ, эй Аллахӑн Элчи. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Анӑр, ылханлӑ япалана ан хутшӑнӑр. Хӑвӑншӑн усал япаласем ан кӗлту, хӑвӑн ачусемшӗн усал япаласем ан кӗлту, хӑвӑн пуянлӑхушӑн усал япаласем ан кӗлту, Аллах кӗллисене илтнӗ чухне ан итле, вара Вӑл саншӑн вӗсене парӗ». Эпир Расулуллахпа пӗрле кӑнтӑрлачченех ҫӳрерӗмӗр. Эпир Арави шывӗсенчен пӗрин патне ҫывхартӑмӑр та, Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам ҫапла каларӗ: «Кам пирӗн умра кайса пусӑ юсама шутлать, унтан вӑл ӗҫет те пире ӗҫме парать» Джабир каланӑ: эпӗ тӑтӑм та: «Эпӗ, Аллахӑн Элчи». Расулуллах алейхи ва Салам каланӑ: «Джабирпа тата кам пур?» Джаббар бин Шахр ура ҫине тӑчӗ. Пӗве патне кайрӑмӑр та унтан пӗрер-ик витре пусӑран туртса кӑлартӑмӑр. Эпир ӑна антартӑмӑр та шыв тулса ҫитиччен туртрӑмӑр. Пирӗнпе чи малтан Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам тӗл пулчӗ, вӑл: «Эсир иксӗр ирӗк паратӑр-и?» — тесе ыйтрӗ. Эпир хуравларӑмӑр: ҫапла, эй Аллахӑн Элчи. вӑл хӑйӗн тӗве пуҫне антарнӑ, унӑн тӗве вара ӗҫнӗ, вӑл тилхепене тытнӑ та тӗве урисене сарса шӑкӑртаттарнӑ. Ҫакӑн хыҫҫӑн вӑл ӑна ҫавӑрса илчӗ те мӗкӗрсе ячӗ. Унтан пророк саллаллаху алейхи ва Салам пусӑ патне кайса ҫӑвӑннӑ. Эпӗ ура ҫине тӑтӑм та Расулуллах Саллаллаху алейхи ва Саламӑн ытти ҫӑвӑнмалли шывӗпе ҫӑвӑнтӑм. Джаббар бин Шахр вара хӑйне кантарма кайрӗ те, пророк саллаллаху алейхи ва Салам кӗлтума тӑчӗ. Утил тӑхӑнтӑм, сарасшӑнччӗ те ҫитмерӗ. Утилӗн вӗҫӗ пурччӗ те ӑна ҫавӑрса лартрӑм, унтан эпӗ ӑна икӗ вӗҫӗ хушшине тӑсрӑм та мӑйпа чӑмӑртарӑм. Унтан эпӗ Расулуллах саллаллаху алейхи ва Саламӑн сулахай енче пырса тӑтӑм. Вӑл ман алла тытрӗ те сылтӑм еннелле ҫавӑрчӗ. Ҫакӑн хыҫҫӑн Джаббар бин Шахр килсе ҫитрӗ. Вӑл ҫӑвӑнчӗ те унтан пырса Расулуллах саллаллаху алейхи ва Саламран сулахай енне тӑчӗ, унтан пирӗн алӑсене тытрӗ те пире ун хыҫне лартрӗҫ. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам мана курчӗ, анчах эпӗ ӑна туймарӑм, ҫакӑн хыҫҫӑн эпӗ ӑнлантӑм, унтан вӑл аллипе сулчӗ, вӑл санӑн вӑтам пайна ҫыхма хушрӗ. Кӗлӗ хыҫҫӑн Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам каланӑ: «Эй, Джабир!» Эпӗ ҫапла хуравларӑм: ҫапла, эй Аллахӑн Элчи. Вӑл ҫапла каланӑ: «Кӗпе сарлака пулсан, ӑна икӗ вӗҫӗ хушшине сарса хур, ансӑр пулсан, пилӗкрен ҫӳлерех ҫых». Эпир пӗррехинче пророкпа пӗрле ҫӳрерӗмӗр те кашни кунах пӗрер финик ҫирӗмӗр. Вӑл ӑна ӗмсе илчӗ те тумтирӗ ҫине тӑхӑнчӗ, эпир вара йывӑҫа ҫулҫисем тӑкӑнччӑр тесе куҫартӑмӑр Çӑвар кӗтессисем ыратиччен ҫирӗмӗр ӑна. Тупа тӑватӑп, пӗррехинче пирӗн хушӑра тахӑшӗ хыпарсӑр ҫухалчӗ. Унтан эпир ӑна шырама кайрӑмӑр та унтан илсе тухрӑмӑр. Эпир уншӑн ӑна -финиксен квоти» паманни ҫинчен каласа патӑмӑр, унтан ӑна вӗсене пачӗҫ. Вӑл ура ҫине тӑчӗ те илчӗ. Пӗррехинче эпир пророкпа пӗрле сарлака айлӑмра чарӑничченех утрӑмӑр. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам хӑйӗн миссине пурнӑҫлама кайрӗ, эпӗ ун хыҫҫӑн шыв тултарнӑ витре йӑтса хыҫалтан утрӑм. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам йӗри-тавра пӑхса ҫаврӑнчӗ, нимӗн те курмарӗ. Айлӑм хӗрринче икӗ йывӑҫ пур иккен. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам вӗсенчен пӗрин патне пычӗ те унӑн туратне ярса тытрӗ те: «Аллах ирӗк парсан, маншӑн пӗшкӗнӗр», — терӗ. Турат унпа пӗрле хӑйӗн тытса тӑраканӗ тунӑ сӑмсаллӑ тӗве пек пӗшкӗнчӗ, вӑл тепӗр йывӑҫ патне пырса унӑн пӗр туратне ярса тытрӗ те: «Аллах ирӗк парсан, маншӑн пӗшкӗнӗр», — терӗ. Турат та пуҫ тайрӗ. Вӑл иккӗшӗ хушшинче варринче пулнӑ хыҫҫӑн вӗсене пӗрлештерчӗ, ҫапла каларӗ: «Пӗрлешӗр маншӑн, Аллах ирӗкӗпе». Иккӗшӗ те пӗрлешсе тӑраҫҫӗ. Джабир каланӑ: «Эпӗ хӑвӑрт чупрӑм, мӗншӗн тесен эпӗ Расулуллах Саллаллаху алейхи ва Салам эпӗ хӑй ҫывӑхӗнче пулнине туйса илӗ тесе пӑшӑрхантӑм, ҫавӑнпа вӑл аяккалла пӑрӑнӗ». Мухаммед бин Аббад хӑйӗн историйӗнче ҫапла каланӑ: «Вӑл тухса кайрӗ те, эпӗ хампа хам калаҫса лартӑм. Эпӗ айккинелле пӑхрӑм та, пророк саллаллаху алейхи ва Салам килнӗ иккен, икӗ йывӑҫ ҫутӑ ҫутатнӑ иккен. Кашниех хӑйӗн юпи ҫинче тӑрать. Эпӗ Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам тӑнине куртӑм та вӑл пуҫӗпе ҫапла сулкаласа илчӗ — Абу Исмаил пуҫне сылтӑмалла та, сулахаялла та сулчӗ — унтан вӑл килчӗ. Ман ума ҫитсен: «Эй, Джабир, эпӗ ӑҫта тӑнине куратӑн-и?» — тесе ыйтрӗ. Эпӗ ҫапла хуравларӑм: ҫапла, эй Аллахӑн Элчи». Вӑл ҫапла каларӗ: «Икӗ йывӑҫ патне кайӑр, вӗсенчен кашнинчен пӗрер турат касса илӗр, унтан вӗсене кунта илсе килӗр». Эпӗ тӑракан вырӑнта пулсан, сылтӑм енчи пӗр турата, сулахай енчи тепӗр турата касса ил». Джабир каланӑ: эпӗ ура ҫине тӑтӑм та чул илтӗм, ӑна ҫӗмӗртӗм те ҫивӗч пуличчен ҫивӗчлетрӗм, икӗ йывӑҫ патне кайнӑ хыҫҫӑн икӗ йывӑҫӑн кашнин турачӗсене касса татрӑм. Эпӗ ӑна сӗтӗрсе каялла таврӑнтӑм, унтан пророк саллаллаху алейхи ва саллам тӑнӑ ҫӗре ҫитрӗм. Эпӗ хамӑн сылтӑмран пӗр туратне, санӑн сулахайран тепӗр туратне кӑларса пӑрахрӑм, ҫакӑн хыҫҫӑн эпӗ Аллахӑн Элчи патне кайрӑм, эпӗ ҫапла каларӑм: эпӗ ӑна турӑм, эй Аллахӑн Элчи, вара ку мӗн тума кирлӗ? Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Эпӗ икӗ вилтӑпри умӗнчен иртрӗм, вӗсенче пурӑнакансене айӑплаҫҫӗ, эпӗ вӗсене иккӗшне те ҫутатасшӑнччӗ, мӗншӗн тесен икӗ турат йӗпеччӗ-ха». Унтан эпир ҫара ҫитрӗмӗр те, Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам ҫапла каларӗ: «Эй, Джабир, ҫӑвӑнмалли шыв чӗн!» Эпӗ: «Ҫӑвӑнмалли шыв, ҫӑвӑнмалли шыв, ҫӑвӑнмалли шыв», — терӗм. Эпӗ каларӑм: эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ караванра пӗр тумлам шыв та тупаймарӑм. Унта йывӑҫ савӑт ҫинче ҫакӑнса тӑракан типӗ савӑтра Аллахӑн Элчи валли Ансар сивӗтмелли шыв пурччӗ, унтан вӑл мана ҫапла каларӗ: «Ҫав ҫын патне кайӑр та савӑтра кӑштах шыв пуррипе ҫуккине пӑхӑр». Эпӗ ун патне пытӑм та савӑт ҫине пӑхрӑм, савӑт вӗҫӗнче шыв тумламӗсӗр пуҫне урӑх нимӗн те тупаймарӑм, ӑна ярса парсан вӑл типсе ларать. Ҫакӑн хыҫҫӑн эпӗ Аллахӑн Элчи патне кайрӑм, ҫапла каларӑм: «Эй, Аллахӑн Элчи, эпӗ савӑт вӗҫӗнче шыв тумламӗ ҫеҫ тупаймарӑм, ӑна тӑксан, вӑл типсе ларать». Вӑл: «Кай та кунта илсе кил», — терӗ. Эпӗ илтӗм те, вӑл аллисемпе илчӗ. Вӑл тӗрӗс мар сӑмахсем каларӗ Эпӗ мӗн иккенне пӗлсен, вӑл ӑна икӗ аллипе те сӗртӗнчӗ, унтан мана пачӗ, ҫапла каларӗ: «Эй, Джабир, пысӑк савӑт чӗн», — терӗ. Эпӗ чӗнетӗп: Аслӑ савӑт, эй караван. Унтан эпӗ ӑна илсе Аллахӑн Элчи умне лартрӑм, вӑл аллипе савӑт ҫине ҫапла кӑтартрӗ - Джабир аллине сарса ячӗ, пӳрнисене тӑсрӗ те савӑт тӗпне лартрӗ. Вӑл каланӑ: «Ил ӑна, Ябир, унтан ман ҫине тӑк та: «Бисмилла», — те. Эпӗ ӑна ун валли ятӑм та: «Бисмилла», — терӗм. Эпӗ Аллахӑн Элчин пӳрнисем хушшинчен шыв юхса тухнине куртӑм, унтан пысӑк савӑт шыв кӑларчӗ те тулса ҫитичченех ҫаврӑнчӗ, унтан вӑл ҫапла каларӗ: «Эй, Джабир, шыв кирлӗ кама чӗнсе ил». Джабир каланӑ: ҫынсем килеҫҫӗ те тӑраничченех ӗҫеҫҫӗ. Вара эпӗ ҫапла каларӑм: Кама та пулин шыв кирлӗ-и-ха? Унтан Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам шыв тултарнӑ пысӑк савӑтран аллине ҫӗклерӗ. Ҫынсем выҫлӑх пирки Аллахӑн Элчи патне ӳпкелешнӗ, вӑл вара: «Аллах сире апат патӑр», — тенӗ. унтан эпир ҫыран хӗррине кайрӑмӑр, шыв хӑпарчӗ те пулӑ сиксе кӗчӗ унтан унпа юнашар вут чӗртрӗмӗр, ӑна пӗҫертӗмӗр те ӑшаларӑмӑр, унтан тӑраничченех ҫирӗмӗр. Джабир калать: эпӗ, апла та апла та апла та апла — вӑл пилӗк ҫын таранах шутларӗ — куҫ шӑтӑкӗсене кӗрсе кайрӑмӑр, эпир тухиччен пире никам та курмарӗ. Эпир унӑн пӗр куҫхаршине илтӗмӗр те ӑна ҫӗклерӗмӗр, унтан караванри чи пысӑк ҫынна, караванри чи пысӑк тӗвене тата караванри чи пысӑк юланутҫӑна чӗнсе илтӗмӗр, вӑл ун айне пуҫне усмасӑрах кӗчӗ.
Hadith
Imam Muslim : 5329
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
Мана каласа пачӗ [Салама бин Сябиб] пире каласа пачӗ [Аль-Хасан бин Аян] пире каласа пачӗ [Зухайр] пире каласа пачӗ [Абу Исхак] каланӑ: Эпӗ [Аль-Бара бин Азиб] ҫапла каланине илтрӗм: Абу Бакр Аш Шиддик ман атте патне унӑн ҫуртне килчӗ, унтан Абу Бакр лашапа ҫӳрекен чӗрчун туянчӗ, унтан вӑл Азиба ман пата санӑн ывӑлна илсе килме хушрӗ: ҫурт. Атте мана: илсе кил, терӗ. Хак тӳлеме эпӗ ӑна та, аттене те хӑйпе пӗрле илсе тухрӑм. Атте ӑна ҫапла каларӗ: «Эй [Абу Бакр], кала-ха мана, эсир иксӗр ҫӗрле Расулуллахпа пӗрле ҫӳренӗ чухне мӗн тунӑ? Абу Бакр каланӑ: Ҫапла. Çӗрӗпех кӑнтӑрлаччен ҫÿрерӗмӗр. Урамра лӑпкӑччӗ, пирӗн валли пысӑк чул ҫӗклесе лартиччен никам та иртсе каймарӗ, вӑл сулхӑн парать, кайран вара хӗвел пайӑркисем ҫутатмаҫҫӗ. Эпир ҫывӑхрах чарӑнтӑмӑр та чул патнелле ҫывхартӑмӑр. Эпӗ хамӑн алӑсемпе пророк саллаллаху алейхи ва Салам валли чул сулхӑнӗ айӗнче ҫывӑрма вырӑн тикӗслерӗм, унтан ун ҫине чӗрчун ҫӑмӗнчен ҫӗленӗ тумтир сарса хутӑм, ҫапла каларӑм: ҫывӑр, эй Аллахӑн Элчи, эпӗ сана саншӑн сыхлӑп. Вӑл ҫывӑрса кайрӗ те эпӗ ун тавра пӑхма кайрӑм. Пысӑк чул патне качакисемпе килнӗ качака кӗтӳҫи пур иккен, вӑл та пирӗн пекех хÿтлӗх шыранӑ. Эпӗ ыйтрӑм: камӑн эсӗ, чура? Вӑл ҫапла хуравланӑ: вӑл Медина ҫыннисенчен такамӑн. Эпӗ ыйтрӑм: Сирӗн качакара сӗт пур-и? Вӑл ҫапла хуравларӗ: ҫапла. Эпӗ ыйтрӑм: эсӗ маншӑн хӗрелӗн-и? Вӑл ҫапла хуравларӗ: ҫапла. Вӑл качака илчӗ те сӗт миххине ҫӳҫрен, пылчӑкран тата пылчӑкран тасатрӗ. Абу Бакр каланӑ: эпӗ ҫав савӑта илсе килтӗм, унта пророк ӗҫнӗ тата ҫӑвӑннӑ. Вӑл каланӑ: унтан эпӗ пророк патне кайрӑм та ӑна вӑратмарӑм, анчах вӑл ҫав самантра вӑраннӑ иккен, унтан эпӗ сӗт ҫине шыв ятӑм, тӗпӗ сивӗниччен, унтан каларӑм: эй, Аллахӑн Элчи, ҫак сӗте ӗҫ. Эпӗ савӑниччен ӗҫрӗ. Ҫакӑн хыҫҫӑн вӑл: «Кайма вӑхӑт мар-и?» — терӗ. Эпӗ ҫапла хуравларӑм: тӗрӗс. Хӗвел хӗвеланӑҫнелле тайӑлсан эпир тухса кайрӑмӑр, ҫав вӑхӑтрах Сурака бин Малик пирӗн хыҫҫӑн, эпир пушӑ ҫӗрте чухне, пычӗ. Эпӗ каларӑм: эй, Аллахӑн Элчи, пире хӑнана килчӗҫ. Вӑл каланӑ: «Ан кулянӑр, чӑнах та, Аллах пирӗнпе пӗрле». Унтан Аллахӑн Элчи уншӑн усал кӗлтунӑ, унӑн лаши хырӑмӗ таранах пылчӑк ӑшне ӳкнӗ, унтан вӑл каланӑ: эпӗ пӗлетӗп, эсир иксӗр те маншӑн усал кӗлтӑватӑр, халӗ маншӑн Аллаха кӗлтӑвӑр, Аллахпа эпӗ сирӗн иккӗшне те ыйтнине тивӗҫтерӗп. Унтан Аллах кӗлтунӑ та, Сурака ҫӑлӑнса юлнӑ та каялла таврӑннӑ. Вӑл никама та тӗл пулмарӗ, анчах ҫапла каларӗ: «Манӑн сире ҫителӗклӗ, вӑл — Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам — кунта ҫук». Вӑл никама та тӗл пулмарӗ, анчах тавӑрса пачӗ. Абу Бакр каланӑ: Вӑл пире панӑ сӑмахне тытрӗ. Мана каласа пачӗ [Зухайр бин Харб] пире [Усман бин Умар] каласа пачӗ. Пире каласа панӑ [Исхак бин Ибрагим] пире [Ан Надхр бин Сюмаил] [Израиль бин Абу Исхак] иккӗшӗ те [Аль-Бара] ҫапла каланӑ: «Абу Бакр ман аттерен вунвиҫӗ дирхамлӑх лашапа ҫӳрекен чӗрчун туяннӑ, вӑл хӑйӗн асӑнӑвӗнче Абухайран зухайр хадис пӗлтерӗшлӗ хадис асӑннӑ, тата хӑйӗн хадисӗнче Расулуллах Усман бин Умартан: Сурака бин Малик ҫывхарсан, Расулуллах Шаллаллаху алейхи ва Салам уншӑн кӗлтунӑ, унтан унӑн лаши хырӑмӗ таранах ҫӗре анса кайнӑ, унтан Сурака сиксе тӑнӑ та каланӑ: «Эй, Мухаммед, эпӗ ҫакна пӗлетӗп, эсӗ ҫакна тунине пӗлетӗп, эпӗ мӗн тӳссе курнинчен хӑтарма Аллахран кӗлту, саншӑн та Эпӗ хам хыҫри ҫынна суккӑрлатӑп. Ку манӑн ухӑ кобури, пӗр ухӑ ил, мӗншӗн тесен эсӗ манӑн тӗвепе манӑн чурасене ҫак вырӑнта тата ҫакӑнта каҫатӑн, тархасшӑн, мӗн кирлине ил. Вӑл каланӑ: «Мана сирӗн тӗвесем кирлӗ мар». Эпир виҫсӗмӗр ҫӗрле Мединӑра пултӑмӑр, унтан вӗсем Саллаллаху алейхи ва Салам пророка кам чарасси пирки ҫапӑҫрӗҫ. Вӑл ҫапла каларӗ: «Наджар ачисемпе, Абдул-Мутхаллибӑн тетӗшӗсемпе, юлӑр, эпӗ вӗсене ҫавӑншӑн мухтатӑп». Арҫынсемпе хӗрарӑмсем ҫуртсен тӑррине хӑпарнӑ, ачасемпе тарҫӑсем урамсене сарӑлнӑ, вӗсем: эй Мухаммед, эй Аллахӑн Элчи, эй Мухаммед, эй Аллахӑн Элчи, тесе кӑшкӑрнӑ.
Hadith
Imam Muslim : 5330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ
Пире каласа пачӗ [Мухаммад бин Рафи'] каласа пачӗ [Абдурраззак] пире [Ма'мар] [Хаммам бин Мунаббихран] каланӑ: Ҫакна [Абу Хурайра] пире Расулуллах саллаллаху алейхи ва Саламран каласа панӑ, унтан вӑл вӗсенчен хӑшӗ-пӗрисене асӑннӑ: Расулуллах саллаллах саллах ҫапла каланӑ: Израиль ывӑлӗсем: «Алӑкран пуҫҫапса кӗрӗр те ҫапла калӑр: «Хитта» - ҫылӑхӑрсене каҫарӑр - Вӑл сирӗн йӑнӑшӑрсене каҫарӗ, унтан вӗсем улшӑнаҫҫӗ те алӑкран кӗреҫҫӗ, ҫурӑмӗсем ҫинче шуса ҫӳреҫҫӗ те: «Авба - ҫӑнӑх вӑрлӑхӗ» теҫҫӗ.
Hadith
Imam Muslim : 5331
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Мана [Амру бин Мухаммад бин Букаир Ан Накид], [Аль Хасан бин Али Аль Хулвани] тата [Абду бин Хумаид] каларӗ Абду: мана каласа пачӗ, ыттисем вара ҫапла каларӗҫ: пире [Якуб бин Ибрагим бин Саад] [Я'куб бин Ибрагим бин Саад] пире [Аттене] [Салих бин Кайсанран] [Иб] [Иб] Ших бинран [Ан Хас бин] мана каласа пачӗ. Малик], Аллах 'азза ваджалла Расулуллах саллаллаху 'алейхи ва Салам вилӗмӗ умӗн унӑн уҫӑлӑвне вӗҫлет
Hadith
Imam Muslim : 5332
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }
Мана [Абу Хайцама бин Харб] тата [Мухаммад бин Аль-Мутсанна], Ибн Аль-Мутсаннӑн текстне каласа пачӗҫ, вӗсем иккӗшӗ те ҫапла калаҫҫӗ: пире [Абдуррахман бин Махди] пире [Суфьяна] [Каис бин Муслимран] [Тарик бин Шихабран] каласа пачӗ, еврейсем [Умара] ҫапла каланӑ: пире уҫса панӑ пулсан, эпир ҫав куна уяв туса хунӑ пулӑттӑмӑр: «Чӑнах та, эпӗ пӗлетӗп, хӑҫан аят антарнӑ, хӑш кун аят антарнӑ тата аят аннӑ чухне пророк саллаллаху алейхи ва Салам ӑҫта пулнӑ. Ку сӑвӑ йӗрки Арафа хулинче, пророк саллаллаху алейхи ва Салам вукуф Арафа хулинче пулнӑ чухне, ҫитнӗ. Суфьян каланӑ: «Эпӗ эрнекун-и е ҫук-и тесе иккӗленетӗп, ҫакӑ вӑл: «Ҫак кун эпӗ сирӗншӗн сирӗн тӗне ҫитӗнтертӗм тата сирӗншӗн Хамӑн пиллӗхсене пурнӑҫларӑм» тенине пӗлтерет. -Аль-Маида: 3-
Hadith
Imam Muslim : 5333
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ
Пире [Абу Бакр бин Абу Сяиб] тата [Абу Кураиб] Абу Бакрӑн текстне каласа панӑ, вӑл ҫапла каланӑ: «Пире [Абдулла бин Идрис] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Каис бин Муслимран] [Тарик бин Шихабран] [Тарик бин Шихабран] каласа панӑ: «Еврейсем [Умара] ҫапла каланӑ: «Эпир еврейсене ҫак сӑвӑ йӗркине антарнӑ пулсан, эпӗ паян: сирӗн тӗне лайӑхлатрӑм, сирӗншӗн Манӑн пиллӗхӗмсем ҫителӗклӗ пулчӗҫ, эпӗ ислам сирӗншӗн тӗн пулса тӑнине ҫирӗплетрӗм». -Аль-Мааида: 3- эпир пӗлетпӗр, ҫак сӑвӑ йӗрки тухнӑ кун эпир ҫав куна уяв туса хурӑпӑр. Умар каланӑ: эпӗ ҫак аят хӑш кунпа вӑхӑта пӗлетӗп, ҫав аят аннӑ чухне Расулуллах саллаллаху алейхи ва саллам ӑҫта пулнине пӗлетӗп, ҫав аят эпир пухӑннӑ каҫ, эпир Арафа хулинче Расулуллах саллаллаху алейхи ва саллампа пӗрле пулнӑ чухне, аннӑ.
Hadith
Imam Muslim : 5334
و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ
Мана каласа пачӗҫ [Абду бин Хумаид] пире [Джафар бин Аун] каласа пачӗ [Абу Умаис] [Каис бин Муслимран] [Тарик бин Шихабран] ҫапла каланӑ: «Пӗр еврей [Умар] патне пычӗ те ҫапла каларӗ: «Эй, Амирул Муминин, санӑн кӗнекӳнте эсӗ вуланӑ сӑвӑ пур, ҫав сӑвӑ пирӗн пата ҫитнӗ пулсан, эпир ҫав кун еврей тунӑ пулӑттӑмӑр». Умар ыйтнӑ: мӗнле сӑвӑ йӗрки? Вӑл ҫапла хуравларӗ: «Паян эпӗ сирӗншӗн сирӗн тӗне ҫитӗнтертӗм, сирӗн ҫине хамӑн пиллӗхсене пурнӑҫларӑм, сирӗншӗн ислам тӗнӗ пулассине ҫирӗплетрӗм». -Аль-Маада: 3- Умар каланӑ: чӑнах та, эпӗ ҫак аят мӗнле кунпа вырӑна тухнине пӗлетӗп, ҫак аят Аллахӑн Элчине эрнекун Арафа хулинче антарнӑ.
Hadith
Imam Muslim : 5335
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ
Мана [Абу Ат Тахир Ахмад бин Амру бин Сарх] тата [Хармалах бин Яхья Ат Туджиби] каланӑ: — Эсир тӑлӑх ачасем тӗлӗшпе тӗрӗс мар пулнишӗн пӑшӑрханатӑр пулсан, хӑвӑра юрӑхлӑ икӗ, виҫӗ, тӑватӑ хӗрарӑма качча илӗр. -Ан Нисаа`: 3- Айся каланӑ: О, манӑн тӑван хӗрӗм, ку вӑл тӑлӑх хӗре пӗлтерет, вӑл хӑйӗн опекунӗ пӑхса тӑрать, вӑл унӑн пурлӑхне пайлать, вара опекун тӑлӑх ачан пуянлӑхӗпе илемӗнчен тӗлӗнет, унтан опекун ӑна качча илме шутлать, ӑна тӗрӗс мар тӑвас шутпа, ҫавӑнпа та вӑл ӑна ыттисене ҫавӑн пек япала парать унран ытларах, вара вӗсене качча илме чараҫҫӗ, вӗсене тӗрӗс тӑвас тесе ҫеҫ, ҫавӑнпа та вӗсем ытларах укҫа параҫҫӗ, тӑлӑхсемсӗр пуҫне хӑйсемшӗн лайӑх хӗрарӑмсене качча илме хушаҫҫӗ. Урва каланӑ: Айся каланӑ: Вара халӑх Аллахӑн Элчинчен (Аллахӑн мир тата пиллӗхӗ ун ҫине) хӑйсем ҫинчен ҫак аят хыҫҫӑн фетва ыйтнӑ — тӑлӑх хӗрарӑмсем — вара Аллах азза ваджалла ҫак аят ҫинчен пӗлтернӗ: «Вӗсем сирӗнтен хӗрарӑмсем ҫинчен фатва ыйтнӑ: «Аллах вӑл сире вӗсем ҫинчен фатва панӑ, эсир Боукра мӗн вуланӑ тӑлӑх хӗрарӑмсене эсир вӗсене качча илме шутланӑ чухне вӗсене мӗн ҫырнине паман тесе ҫырнӑ». -Ан Ниса`: 127- Айся каланӑ: Аллах Таала мӗн асӑннине сире Коранра малтанхи сӑвӑ йӗркинче вуласа панӑ, унта Аллах сӑмахӗсем асӑннӑ: «Эсир тӑлӑх ачасем тӗлӗшпе тӗрӗслӗх туманшӑн пӑшӑрханатӑр пулсан, хӑвӑршӑн усӑллӑ хӗрарӑмсене качча илӗр». -Ан Ниса`: 3- Айся каланӑ: Аллах тепӗр сӑвӑ йӗркинче калать: «Эсир вӗсене качча илесшӗн пулсан,» -Ан Ниса: 127- сирӗнтен пӗри сирӗн аллӑрта тӑракан тӑлӑх хӗрарӑма юратманни, мӗншӗн тесен унӑн пуянлӑхӗ сахал тата ҫителӗклӗ илемлӗ мар. Ҫавӑнпа та вӗсене тӑлӑх хӗрарӑмсене юратманнипе ҫеҫ мар, тӑлӑх хӗрарӑмсен пуянлӑхӗпе илемӗнчен мӗн килӗшнине кура качча тухма чараҫҫӗ. [Аль-Хасан Аль-Хулвани] тата [Абду бин Хумаид] [Якуб бин Ибрагим бин Саад] пире [атте] [Салихран] [Ибн Шихаб] мана [Урва] каласа пачӗ, вӑл [Айсяхран] Аллах сӑмахӗ ҫинчен ыйтнӑ: «Эсир хӗрарӑмсене тӗрӗс туманшӑн пӑшӑрханмастӑр пулсан, е пӑшӑрханмастӑр пулсан, - Нисаа`: 3- вӑл хадиса Аз-Зухрирен Юнус хадисӗ тесе асӑнчӗ те вӗҫӗнче ҫапла хушса хучӗ: Вӗсем тӑлӑх хӗрарӑмсене юратмаҫҫӗ, вӗсен пуянлӑхӗ сахал тата вӗсем ҫителӗклӗ таран илемлӗ мар
Hadith
Imam Muslim : 5336
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا
Пире [Абу Бакр бин Абу Сяиба] тата [Абу Кураиб] иккӗшӗ те ҫапла каланӑ: «Пире [Абу Усама] [Хисам] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Айша] Аллах сӑмахӗ ҫинчен каласа пачӗ: «Эсир тӑлӑх хӗрарӑмсене тӗрӗс туманшӑн пӑшӑрханатӑр пулсан», — тенӗ: «Вӑл ҫапла каланӑ: кам пирки калас пулсан, унӑн тӑлӑх хӗрарӑм пулнӑ, вӑл унӑн опекунӗ тата унӑн еткерҫи пулнӑ. Тӑлӑх хӗрарӑмӑн пуянлӑх пулнӑ, унсӑр пуҫне урӑх никампа та ӑмӑртмалли пулман. Вӑл ӑна пуянлӑхшӑн качча илмен, мӗншӗн тесен ҫакӑ ӑна сиен кӳнӗ тата унӑн пӑхӑвне япӑхлатнӑ. Унтан вӑл ҫапла каланӑ: «Эсир тӑлӑх ачасем тӗлӗшпе тӗрӗслӗхе пӑхӑнманнишӗн пӑшӑрханатӑр пулсан, хӑвӑра юрӑхлӑ хӗрарӑмсене качча илӗр». -Ан Нисаа`: 3- Вӑл каланӑ: эпӗ сире ҫакна саккунлӑ тумастӑп, ҫавӑнпа та ҫак хӗрарӑма хӑвармастӑп, мӗншӗн тесен вӑл хӑрушӑ.
Hadith
Imam Muslim : 5337
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ
Вӑл пире [Абу Бакр бин Абу Сяиба] пире [Абда бин Сулейман] [Хишамран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Айсияран] Хӑйӗн сӑмахӗсем ҫинчен каласа пачӗ: «Коранра сире мӗн вуланӑ: 354 - ҫавӑн пекех фатва - тӑлӑх хӗрарӑмсем пирки эсир вӗсене качча илме хушнӑ чухне мӗн паман, вӗсене'. -Ан Нисаа`: 127- Айся каланӑ: -Ку сӑвӑ йӗрки- такамӑн тӑлӑх арӑмӗпе ҫыхӑннӑ. Тӑлӑх хӗрарӑм ӑна хӑйӗн пурлӑхне кӗртнӗ те вара качча илесшӗн пулнӑ. Вӑл тӑлӑх хӗрарӑма урӑх арҫынна качча илсе хӑйӗн пурлӑхне кӗртесшӗн пулман, ҫавӑнпа ӑна качча илмесӗр, урӑх арҫынна качча памасӑр ӑна йывӑрлатнӑ.
Hadith
Imam Muslim : 5338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا
Пире [Абу Кураиб] каласа пачӗ [Абу Усама] пире [Хишам] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Айша] хӑйӗн сӑмахӗсем ҫинчен каласа пачӗ: «Вӗсем сирӗнтен хӗрарӑмсем пирки фетва ыйтаҫҫӗ». Калӑр: «Аллах сире вӗсем пирки фетва парать». -Ан Нисаа`: 127- Айся каланӑ: Вӑл тӑлӑх хӗрарӑм, вӑл кампа та пулин пурӑнать, тен, вӑл ҫынна хӑйӗн пуянлӑхне иҫӗм ҫырли ҫыххисем таран кӗртет, унтан вӑл ӑна качча илесшӗн, ӑна урӑх ҫынна качча парасшӑн мар, ҫакӑ унӑн пуянлӑхне кӗтӗр тесе, вара вӑл ӑна инкек кӳрет.
Hadith
Imam Muslim : 5339
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ
Вӑл пире [Абу Бакр бин Абу Сяиба] пире [Абда бин Сулеймана] [Хисямран] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Айшаран] Хӑйӗн сӑмахӗсем ҫинчен каласа пачӗ: «Кам чухӑн, вӑл мӗн кирлине ҫиме пултарать». -Ан Нисаа`: 6- Айся каланӑ: -ку сӑвӑ йӗрки- хӑйӗн пурлӑхне сыхлакан тӑлӑх ача ҫинчен, ӑна пӑхса тӑракан тата юсаса тӑракан тӑлӑх ача ҫинчен, кирлӗ пулсан, вӑл унран ҫиме пултарать, тесе ҫырнӑ.
Hadith
Imam Muslim : 5340
و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Пире [Абу Кураиб] каласа панӑ [Абу Усама] пире [Хисям] [хӑйӗн ашшӗнчен] [Айшӑран] Хӑйӗн сӑмахӗсем ҫинчен каласа панӑ: «Кам - хуралҫӑсем хушшинче - пултарать, вӑл тӑлӑх пуянлӑхне ҫиме чарӑнтӑр - тата кам чухӑн, вара пуянлӑха тивӗҫлӗ шайра ҫиме пултарать». -Ан Нисаа`: 6- Айся каланӑ: Тӑлӑх ачана пӑхакан ҫинчен пӗлтернӗ, вӑл хӑйӗн укҫипе хӑйӗн пуянлӑхӗ кирлӗ пулсан усӑ курма пултарать. Пире [Абу Кураиб] каласа пачӗ [Ибн Нумаир] пире [Хишам] ҫак санадпа каласа пачӗ.
