Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 5321
حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ
Миэхэ эппиттэрэ [Абу Джафар Мухаммад бин Аш Шабба] биһиэхэ [Исмаил бин Закария] [Бураид бин Абдулла] [Абу Бурдах] [Абу Муса] эппит: Пророк саллаллаху алейхи ва Салам ким эрэ атын киһини аһара хайҕаабытын истэн баран: «Эн өлбүтүҥ: ким эрэ төннөн кэллэ'.
Hadith
Imam Muslim : 5322
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ
Биһиэхэ [Абу Бакр бин Абу Сяибаҕа] уонна [Мухаммад бин Аль Мутсаннаҕа] Ибн Махдиттан барытын кэпсээбитэ уонна тиэкис Ибн Аль Мутсаннаҕа сыһыаннаах, иккиэн эппиттэрэ: Биһиэхэ [Абдуррахман] [Суфьянтан] [Хабибтан] [Муджахидтан] [Абу Ма'мартан] [Абу Ма'мартан] эппитэ: Ким эрэ Мидад эмирдартан биирдэстэрин айхаллаан турда сир ыһан баран эппит: Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам биһигини айхаллыыр дьон сирэйдэрин сир ыһарга дьаһайбыта.
Hadith
Imam Muslim : 5323
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Биһиэхэ [Мухаммад бин Аль Мутсанна] уонна [Мухаммад бин Басяр], Аль Мутсанна тиэкистэрин эппитэ, иккиэн манныктар: Биһиэхэ [Мухаммад бин Джафар] [Мухаммад бин Джафар] [Мансуртан] [Ибраимтан] [Хаммам бин Аль Хариттан] ким эрэ Усманы [Альдад Микнел] хайҕаабытын уонна киниэхэ чугаһаабытын туһунан эппитэ, ол кэнниттэн сирэйигэр кумах ыспыта. Усман киниэхэ эппит: Эн туох буоллуҥ? Аль Микдад эппитэ: Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам эппитэ: 'Дьон айхаллыырын көрдөххүнэ, сирэйдэригэр сир ыһаарылаа'. Биһиэхэ [Мухаммад бин Аль Мутсанна] уонна [Ибн Басяр] иккиэн эппиттэрэ: «Биһиэхэ [Абдуррахман] [Суфьянтан] [Мансуртан] эппиттэрэ. Биһиэхэ [Усман бин Абу Сяиба] [Аль Асыджаи Убайдуллах бин Убайдуррахман] [Суфьян Ац Цаури] [Аль А'маси] уонна [Мансур] [Ибрагим] [Хаммам] [Аль Микдак] пророк саллалаху саллаи саллаи саллаи саллаамтан ити курдук эппитэ.
Hadith
Imam Muslim : 5324
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ
Биһиэхэ [Нашр бин Али Аль Джахдхами] эппитэ [мин аҕам] биһиэхэ [Шахр бин Джувайрия] [Нафи] кэпсээбитэ, [Абдулла бин Умар] киниэхэ Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам эппитин кэпсээбитэ: «Мин сивак туһунан түүлбэр көрбүтүм уонна икки киһи миигин көтөхпүтэ, кинилэртэн биирдэстэрэ аҕа этэ, мин сивакка биэрбитим иккиэннэриттэн кыра, онтон миэхэ эппиттэрэ: '-Улахан киһиэхэ биэр'. Онтон кырдьаҕастарга туттардым''.
Hadith
Imam Muslim : 5325
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ
Биһиэхэ [Харун бин Ма'руф] эппитэ [Суфьян бин Уяйна] [Хисямтан] [аҕатыттан] эппитэ: Абу Хурайра кэпсээбитэ, кини эппитэ: Истиҥ, о хоско олорор киһи, истиҥ, о хоско олорор киһи. Ол тухары [Айсыа] үҥэ сылдьара. Үҥэн баран, Айсыа Урваҕа эппитэ: Ону уонна кини тугу эппитин истибэтэҕиҥ дуо? Пророк саллаллаху алейхи ва салам биир хадис эрэ тиэрдибитэ, ким эрэ ааҕар буоллаҕына кыайаллара буолуо этэ.
Hadith
Imam Muslim : 5326
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Биһиэхэ кэпсээбитэ [Хаддаб бин Халид Аль Азди] биһиэхэ [Хаммам] [Заид бин Аслам] [Ато` бин Ясар] [Абу Саид Аль Худри] кэпсээбитэ. аньыы суох. Ким сымыйанан -мин ааппар -Хаммам эппитэ: Мин санаабар кини -Заид- эппитэ: соруйан, оччоҕо адтан миэстэтин бэлэмнээбэт буолуохтаах'.
Hadith
Imam Muslim : 5327
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ
Биһиэхэ кэпсээбитэ [Хаддаб бин Халид] эппитэ [Хаммад бин Салама] биһиэхэ [Цабит] [Абдуррахман бин Абу Лайла] [Шухайбтан] кэпсээбитэ. Расулуллах саллаллаху алеихи ва Салам эппитэ: «Урут, эһиги иннигитигэр ыраахтааҕы баара, киниэхэ дьикти дьахтар баара, кырдьаҕас ыраахтааҕыга: «Мин ыраахтааҕыга эппитим». миэхэ магияҕа үөрэтэр эдэр киһини ыыт'. Онтон киниэхэ биир эдэр уол кэлбит, кини эдэр киһиэхэ магияҕа үөрэтэр. -Маг уонна ыраахтааҕы икки ардыгар монах этэ. Эдэр киһи манаахха кэлэн кини тылын истибитэ, кини манаах тылыттан сөҕөн хаалбыта, онон фокусникка кэллэҕинэ син биир охсуллуо этэ. Эдэр уол ити туһунан монахха үҥсүбүт, кини эппит: «Эйигин фокусник охсуон баҕарар буоллаҕына: «Дьонум миигин тутар», — диэ, дьиэ кэргэҥҥиттэн куттанар буоллаххына: «Волшебник миигин тутар», — диэбит. Оннук кэмҥэ биир күн дьон суолун хаайа турар улахан харамайга чугаһаан, 'бүгүн билиэм, фокусник ордук дуу, аҕабыыт дуу ордук' диэбитэ. Кини тааһы ылан эппит: 'Оо, Аллах, эн монах дьыалатын дьиикэй дьыалаттан ордук сөбүлүүр буоллаххына, дьон ааһарыгар бу кыылы өлөр'. Тааһы быраҕан өлөрбүтэ, дьон ааһарыгар. Кини итини монахха кэпсээбит. Монах эппит: 'Уолум, билигин эн миигиттэн ордуккун уонна дьыалаҥ мин көрөрбүнэн кэллэ, эн анаалыстаах буолуоҥ, анаалыстаах буоллаххына, миэхэ көрдөрүмэ'. Эдэр киһи көрбөт дьону, араас ыарыылары эмтиир кыахтааҕа. Хаан биир хараҕа суох доҕоро ону истэн, эдэр киһиэхэ элбэх бэлэх аҕалан кэлбитэ, кини эппитэ: 'Миигин эмтээ, манна хомуйбуппун ылыаҥ'. Эдэр киһи эппит: 'Мин кими да эмтээбэтэҕим, эмтиир соҕотох Аллах, Киниэхэ итэҕэйэр буоллаххына, мин Киниэхэ эйигин эмтииригэр үҥүөм'. Хаан доҕоро итэҕэйбит уонна эдэр киһи Аллахтан үҥэн үтүөрбүт. Хаан доҕоро онтон ыраахтааҕыга кэлэн аттыгар олорбут. Хаан эппит: «Оо, ол-бу, ким эн хараххын эмтээбитэй? ' Киһи хоруйдаата: 'Тойонум'. Хаан эппит: «Эн миигиттэн ураты раввиннааххын дуо? ' Киһи эппит: 'Мин Раббым уонна эн Раббыҥ Аллах'. Хаан кинини тутан эрэйдээбитэ эдэр уолу кордоруор дылы онтон эдэр уолу а5албыттар, хаан эппит: 'Оо уолум, эн магия5ын харахтары эмтиир кыахтааххын, прическа уонна эн ону маны гына5ын'. Эдэр киһи: «Мин эмтиир киһи буолбатахпын, Аллах эрэ эмтиир», — диэбит. Хаан кинини тутан ылан салгыы эрэйдээн баран монахха көрдөрбүт. Хаан монахха кэлбит, монах аҕалбыттар уонна киниэхэ: 'Итэҕэлгин быраҕан кэбис' диэбиттэр. Манах баҕарбатаҕа, онон ыраахтааҕы пила көрдөөн, өттө сиргэ сытар гына төбөтүн ортотугар сөпкө туруорбута. Ол кэнниттэн ыраахтааҕы доҕорун аҕалан: «Итэҕэлгин быраҕан кэбис», — диэбиттэр. Манах баҕарбатаҕа, онон ыраахтааҕы пила көрдөөн, өттө сиргэ сытар гына төбөтүн ортотугар сөпкө туруорбута. Ол кэнниттэн биир эдэр киһини аҕалан: 'Итэҕэлгин быраҕыҥ' диэбиттэр. Эдэр киһи баҕарбата. Онтон ыраахтааҕы кинини саллааттарын бөлөхтөрүгэр туттарбыт, ыраахтааҕы: 'Кинини онно-манна хайаҕа илдьэн, өрө көтөҕүн, итэҕэлин быраҕыан баҕарар буоллаҕына - көҥүллээтин - уонна баҕарбат буоллаҕына, хайа үрдүттэн быраҕан кэбиһиҥ'. Кинини хайа үрдүгэр илдьибиттэрэ уонна эдэр киһи үҥпүтэ: "Оо, Аллах, кинилэртэн Эн баҕараргын курдук биэр". Хайа кинилэри хамсаппыт уонна бары түспүттэр. Эдэр киһи ыраахтааҕы иннигэр тиийиэр диэри дьиэтигэр төннүбүтэ. Хаан: «Доҕотторуҥ туруктара хайдаҕый? ' Эдэр киһи эппиэттээтэ: 'Аллах миэхэ кинилэртэн ситэри'. Онтон ыраахтааҕы кинини саллааттарын бөлөхтөрүгэр туттарбыт, ыраахтааҕы: 'Кинини оҥочоҕо илдьэн муораҕа ыытыҥ, итэҕэлин быраҕыан баҕарар буоллаҕына - кинини эмиэ ылыҥ нг- уонна кини хаалларбат буоллаҕына, быраҕан кэбиһиҥ'. Кинини муора ортотугар илдьибиттэрэ уонна эдэр киһи үҥпүтэ: 'Оо, Аллах, кинилэртэн Эн баҕараргын курдук биэр'. Оҥочо түҥнэстибит уонна бары ууга былдьаммыттар. Эдэр киһи ыраахтааҕы иннигэр тиийиэр диэри дьиэтигэр барбыт. Хаан ыйыппыт: Доҕотторуҥ хайдахтарый? ' Эдэр киһи эппиэттээтэ: 'Аллах миэхэ кинилэртэн ситэри'. Ол кэнниттэн ыраахтааҕыга: «Мин эппиппин толоруоххутугар диэри, миигин өлөрөр кыаххыт суох», — диэбитэ. Хаан: «Тугу дьаһайаҕын? ' Эдэр киһи эппит: 'Дьону барыларын киэҥ сиргэ хомуйан баран, миигин сэбирдэххэ туораан баран, ох саабыттан ох ылан баран: 'Аллах аатынан, бу эдэр киһи Рабба' диэ. Оннук гыннаххына миигин өлөрүөҥ'. Бүтэһигэр хаан ону оҥордо. Кини ох саатын ортотугар ууран баран ытан кэбиспит: 'Аллах аатынан, бу эдэр киһи Рабба'. Ох эдэр киһи сирэйигэр ытыллыбыт, онтон эдэр киһи ох сыппыт сиригэр илиитин уурбут уонна өлбүт. Дьон эппиттэрэ: 'Биһиги ол эдэр киһи Раббыгар итэҕэйэбит'. Онтон кинини ыраахтааҕыга аҕалан эппит: «Эн билэҕин дуо, эн долгуйбут дьыалаҕын, Аллах аатынан, билигин эйиэхэ буолбутун. Бары итэҕэйээччилэр. Онтон ыраахтааҕы уулуссаҕа канава оҥорон баран уот оттуурга дьаһайбыт. Хаан эппитэ: 'Ким итэҕэлиттэн аккаастаммат, ол онно ыһыллыбыт буоллун'. Биир дьахтар оҕотун илдьэ кэлиэр диэри итинник гыналлара, уот куйаарыгар түспэт туһугар төттөрү хаамыах курдук этэ, онтон оҕо: 'Ийэм, тулуурдаах буол, кырдьык, эн кырдьыктан үрдүк' диэбитэ.
Hadith
Imam Muslim : 5328
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ
Биһиэхэ [Харун бин Ма'руф] уонна [Мухаммад бин Аббад] кэпсээбиттэрэ, иккиэннэрин хадистара почти биир уонна матан быһаарыыта Харунҥа сыһыаннаах, иккиэн эппиттэрэ: Биһиэхэ [Хатим бин Исмаил] [Я'куб бин Муджахид Абу Хазра] [Удах бин Вальбад бин Убад] эппит: Аҕабын кытта бу Ансар нэһилиэгэр өлүөхтэрин иннинэ үөрэнэ барбыппыт. Бастакы көрсүбүт киһибит [Абу Аль Ясар], Расулулла Саллаллаху алейхи ва Салам доҕоро, кини бас билэр кулуттарын кытта сылдьыбыта, кини элбэх простыня илдьэ сылдьара, Абу Аль Ясар маафири бүрүөһүнүн кэтэ сылдьыбыта уонна кини кулута эмиэ маафири сыбаайатын кэтэ сылдьыбыта. Аҕам киниэхэ эппитэ: Оо, таайым, кырдьык, эн сирэйгэр кыыһырбыт бэлиэлэри көрөбүн. Кини эппитэ: Оннук. Так и так бин так и так миэхэ иэстээх этэ, дьонугар бардым, привет диэтим онтон тыллары эттим онтон эппиттэрэ: Суох. Онтон биир горшок иэдэстээх о5о тахсан кэллэ, мин ыйыттым: А5а5ыт ханна баарый? Кини эппитэ: Кини эн куоласкын иһиттэ. Салгыы ийэм, Арика, киирдэ уонна мин эппитим: Манна тахсан кэл, мин эн ханна бааргын билэбин. Мин ыйыппытым: Тоҕо миигиттэн кистиигин? Кини хоруйдаабыта: Мин, Аллах аатынан, эйиэхэ этиэм, сымыйалаабаппын, Аллах аатынан, эйиэхэ этиэхпин куттанан баран сымыйалаабытым уонна эйиэхэ тылбын биэрбитим уонна ону кэһиибин. Эн Расулулла Саллаллаху алейхи ва Салам доҕоро буолаҕын уонна мин, Аллах аатынан, кыһалҕаҕа түбэстим. Мин этэбин: Аллах. Кини хоруйдаабыта: Аллах. Мин этэбин: Аллах. Кини хоруйдаабыта: Аллах. Мин этэбин: Аллах. Кини хоруйдаабыта: Аллах. Онтон лиискэни ылан илиитинэн сотто, эппит: Харчылаах буоллаххытына төлөө уонна суох буоллаххытына көҥүлгүт диэн. Икки харахпын көрүүтэ - кини тарбахтарын харахтарыгар уурбута - икки кулгааҕым истиитэ уонна сүрэхпин өйдөөһүнэ - кини сүрэҕин миэстэтин көрдөрдө - Аллах илдьитин көрбүтэ: 'Ким ыарахан киһини тохтотор эбэтэр иэһиттэн босхолуур, Аллах кинини Бэйэтин көлөһүнүгэр көмүскүөҕэ'. Кини эппит: Онон мин киниэхэ эппитим: Оо таайым, эн кулуткун суорҕанын ылбыт буоллаххына, эн маафирий кулуткун ылбыккын, кини мафири суорҕанын ылан баран суорҕаҕын киниэхэ кэтэн кэбиспиккин, конечно эн киэргэллэри кэтиэҥ этэ уонна кини эмиэ киэргэллэри кэтиэ этэ. Кини төбөбүн суулаан баран үҥтэ: О Аллах, кинини алҕаа. Оо, сиэним, икки харахпын көрүүтэ - кини тарбахтарын хараҕар уурбута - икки кулгааҕым истиитэ уонна сүрэхпин өйдөөһүнэ - кини сүрэҕин миэстэтин көрдөрдө - Аллах илдьитэ саллаллаху алейхи ва Салам эппитин көрбүтэ: 'Эһиги сииргиттэн кинилэргэ аһы биэр уонна таҥаһы биэр, мин киниэхэ бу аан дойду үтүөтүн биэрбитим' Кини мин үтүөбүн Тиллии күнүгэр ыларыттан миэхэ чэпчэки. Биһиги [Джабир бин Абдулла] мечетьигэр тиийиэхпитигэр диэри барбыппыт, кини бэйэтин бүрүйбүт ырбаахытын кэтэн үҥэ сылдьара. Джабир уонна Кибла икки ардыгар олоруохпар диэри дьону ааһан иһэбин. Мин киниэхэ эппитим: Аллах эйигин аһыннын, тоҕо биир ырбаахылаах, шальгын өттүгэр ууран үҥэҕин? Кини илиитинэн санныбар маннык көрдөрдө - тарбахтарын таарыйан ыга анньан кэбистэ, эппитэ: Мин эн курдук акаары киһи миэхэ кэлэн тугу гынарбын көрүөн баҕарабын, ону копиялыан сөп диэн. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам биирдэ биһиги мечетьпитигэр Ибн Таб салаатын илдьэ сылдьан кэлбитэ, мечеть диэки сымнаҕас баарын көрөн баран салаатынан ыһан кэбиспитэ, ол кэнниттэн биһиги диэки эргиллэн ыйыппыта: 'Эһигиттэн ким Аллах киниттэн тэйиэн баҕарарый?' кини эппитэ: Биһиги сүгүрүйэбит. Кини өссө төгүл ыйытта: «Эһигиттэн ким Аллах киниттэн тэйиэн баҕарарый?» Биһиги хоруйдаатыбыт: Суох, Аллах илдьитэ. Кини эппитэ: 'Дьиҥэр, эһигиттэн ким эмэ үҥэр түгэнигэр, кини иннигэр Аллах Табарака ва Таала баар, онон ону силлээмэҥ. h сирэйин диэки эбэтэр уҥа диэки, хаҥас диэки, хаҥас атаҕын анныгар силлээ. Уонна сымнаан эбэтэр сымнаан тахсыар диэри бэйэтин кыайан туттуммат буоллаҕына, таҥаһынан маннык оҥоруохтаах." Кини таҥаһын холбоон баран: "Зафаран арыытын көрдөр" диэтэ. Онтон уруу эдэр киһитэ түргэнник дьиэ кэргэнигэр ыстанан илиитигэр арыы булкаастаах кэлбитэ, онтон Расулуллах саллахуалай Салам саллам итинник оҥорбута үөһээ өттүн үрдүгэр ууран баран, хаалбыт флегмаҕа сытта. Ансартан кэлбит тэбиэн суоппардара кини тэбиэнин төгүрүйбүттэрэ, ол кэнниттэн тэбиэнин ыһыктыбыта, ол гынан баран тэбиэнин тыаһа суох хаалбыта, онтон тэбиэнигэр эппитэ: Хус, Аллах эйигин кырыыттын. Кини хоруйдаабыта: Мин, Аллах илдьитэ. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам эппитэ: «Түһүҥ, туохха да кырыыстаахха кыттыһымаҥ. Бэйэҕэр куһаҕаны үҥүмэ, оҕолоргор куһаҕаны үҥүмэ, баайгар куһаҕаны үҥүмэ, Аллах үҥүүтэ эппиэттээтэҕинэ, оччоҕо Кини эйиэхэ биэриэҕинэ истимэ'. Күнүс диэри Расулуллах саллаллаху алейхи ва Саламныын хаамтыбыт. Араб ууларыттан биирдэстэригэр чугаһаатыбыт уонна Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам эппитэ: 'Ким биһиги иннибитигэр баран куйууру өрөмүөннүөн баҕарар, ол кэнниттэн иһэр уонна биһиэхэ тугу эмэ иһэрдиир' Джабир эппитэ: Мин туран эппитим: Мин баарбын, о Аллах илдьитэ. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам эппитэ: «Джабиры кытта өссө ким баарый?» Джаббар бин Шахр турда. Куйуурга тиийэн баран куйууртан биир-икки биэдэрэ тардыбыт. Туьэрэн баран уута туолуор дылы тардыбыппыт. Биһигини бастакы көрсүбүт киһибит Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам этэ, кини ыйыппыта: 'Эһиги иккиэн көҥүллүүгүт дуо?' Биһиги эппиэттээтибит: Сөп, Аллах илдьитэ. кини тэбиэнин төбөтүн түһэрдэ, тэбиэнэ онтон истэ, кини тыһытын тутан баран тэбиэнэ атаҕын тэлгээн сииктээтэ. Ол кэнниттэн эргитэн баран ыһыытаан кэбистэ. Онтон Пророк саллаллаху алейхи ва Салам куйуурга баран ыраастанна. Мин туран, Расулулла Саллаллаху алейхи ва Салам уутун хаалбыт уутун туһанан, ыраастаммытым. Онтон Джаббар бин Шахр бэйэтин чэпчэтэ барбыта уонна Пророк саллаллаху алейхи ва Салам туран үҥэн барбыта. Бэлиэ кэтэн кэбистим, тэниэхпин ба5арбытым да тиийбэтэ. Бэлиэ түгэхтээх этэ онтон эргитэн баран, ол кэннэ икки түгэҕин икки ардыгар тардан баран моонньунан ыга анньан кэбиспитим. Онтон мин кэлэн Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам хаҥас өттүгэр турдум. Кини илиибин ылан, уҥа өттүгэр туруорар туһугар эргиттэ. Ол кэнниттэн Джаббар бин Шахр кэлбитэ. Кини ыраастаммыта уонна кэлэн Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам хаҥас өттүгэр турбута, онтон илиибитин ылан кэннигэр туруорбуттара. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам миигин көрбүтэ да мин ону билбэтэҕим, ол кэнниттэн өйдөөбүтүм онтон илиитинэн ыйбыта, ортоку өттүн баай диэбитэ. Алгыс кэнниттэн Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам эппитэ: «О, Джабир!» Мин хоруйдаабытым: Сөп, Аллах илдьитэ. Кини эппитэ: 'Ырбаахы киэҥ буоллаҕына, икки түгэҕин икки ардыгар тарҕат, оттон кыараҕас буоллаҕына, баттаххын үрдүнэн баай'. Биһиги биирдэ Пророк саллаллаху алейхи ва Саламныын хаамтыбыт уонна хас биирдиибит күн аайы биирдии финик сиэбит. Кини ону имэрийэн баран таҥаһыгар кэтэн баран, маһы сэбирдэхтэрэ түһэллэрин курдук көһөрдүбүт Уоспут муннуктара ыалдьыар диэри сиэтибит. Анаан биэрэбин, биир күн биһиги ортобутугар ким эрэ сүппүтэ. Онтон кердуу барбыппыт онтон ылбыппыт. Кини оннугар киниэхэ -квота даты- биэрбэтэхтэрин туһунан туоһулаабыппыт, онтон киниэхэ биэрбиттэрэ. Туран ылла. Биирдэ Пророк саллаллаху алейхи ва Саламныын киэҥ үрэххэ тохтоон кэлбиппит. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам сорудаҕын толоро барбыта, мин кини кэнниттэн уу биэдэрэтин илдьэ барбытым. Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам эргиллэн көрбүтэ, тугу да бүрүйбэтэҕин көрбүтэ. Хочо кытыытыгар икки мас баар буолан тахсар. Расулуллах саллаллаху 'алейхи ва Салам кинилэртэн биирдэстэригэр тиийэн баран, биир салаатын ылан баран: "Аллах көҥүлүнэн миэхэ сүгүрүй" диэбитэ. Салаа кинини кытта хонтуруоллааччыта оҥорбут муруннаах тэбиэнин курдук охтон түстэ, атын маска тиийэн биир салаатын тутан ылыар диэри, кини эппитэ: «Миэхэ охтон түс, Аллах көҥүлүнэн». Салаа эмиэ сүгүрүйдэ. Икки ардыларыгар ортотугар сылдьан баран, кинилэри холбообута, эппитэ: 'Мин туспар холбоһуҥ, Аллах көҥүлүнэн'. Иккиэн холбоһоллор. Джабир эппитэ: Мин түргэнник сүүрдүм, тоҕо диэтэххэ, Расулуллах Саллаллаху алейхи ва Салам мин аттыгар баарбын билэн, тэйэн хаалыа диэн куттанарым. Мухаммед бин Аббад бэйэтин историятыгар эппитэ: Кини барбыта, мин бэйэбин кытта кэпсэтэ олорбутум. Мин өттүгэр көрбүтүм, Пророк саллаллаху алейхи ва Салам кэлбитэ уонна икки мас сырдыы турара көһүннэ. Хас биирдиилэрэ бэйэтин баҕанатыгар тураллар. Мин Расулулла саллаллаху алейхи ва Салам турарын көрбүтүм уонна кини төбөтүнэн маннык жест оҥордо - Абу Исмаил төбөтүнэн уҥа-хаҥас диэки жест оҥордо - ол кэнниттэн кэлбитэ. Иннибэр тиийэн баран: «Эй, Джабир, ханна турарбын көрдүҥ дуо?» Мин хоруйдаабытым: Сөп, Аллах илдьитэ'. Кини: «Икки мас диэки баран, хас биирдиилэриттэн биирдии лабааны быһан кэбис, онтон манна аҕал», – диэбитэ. Мин турар сирбэр тиийдэххинэ, уҥа өттүгүттэн биир лабааны, хаҥас өттүгүттэн атын лабааны ылан кэбиһиҥ». Джабир эппитэ: Мин турдум онтон тааһы ыллым, алдьаппытым онтон кытаанах буолуор диэри сытыылаан кэбиспитим, икки мас диэки барбытым кэннэ икки мас хас биирдиитин салааларын быһан кэбиспитим. Мин кинини тардан баран, Пророк саллаллаху алейхи ва Салам турбут сиригэр туруохпар диэри төннүбүтүм. Мин уҥа өттүбүттэн биир лабааны, хаҥас өттүттэн атын лабааны ылан кэбиспитим, ол кэнниттэн Аллах илдьитигэр баран эппитим: мин ону оҥордум, о Аллах илдьитэ, оччоҕо ол туохха нааданый? Кини хоруйдаабыта: 'Мин икки көмүү аттынан аастым, онно олорооччулар накаастабылга түбэспиттэрэ, мин көмөбүнэн, икки салаалара өссө да уулаах турдахтарына, иккиэннэрин сырдатыахпын баҕарбытым'. Онтон аармыйаҕа кэлбиппит уонна Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам эппитэ: «О, Джабир, умывальник уутугар ыҥыр!» Мин эппитим: 'Абдест уута, абдест уута, абдест уута'. Мин эппитим: Оо, Аллах илдьитэ, мин каравантан биир да таммах уу булбатым. Аллах илдьитигэр Ансар сойутар уута кураанах иһитигэр ыйанан турар мас иһиккэ баар этэ, онтон кини миэхэ эппитэ: «Фал-бу-бу Аль-Ансарига баран, иһиккэ кыратык уу баарын көр». Мин киниэхэ чугаһаан баран иһити көрдүм, иһит түгэҕэр уу таммахтан ураты тугу да булбатым, куттахпына син биир кураанахсыйара. Ол кэнниттэн мин Аллах илдьитигэр баран эппитим: О, Аллах илдьитэ, мин иһит түгэҕэр уу таммаҕын эрэ булбатым, ону куттахпына, син биир кураанахсыйара буолуо. Кини: 'Баран манна аҕал' диэбитэ. Мин ыллым кини илиитинэн ылла. Сыыһа тыллары эттэ Туох буоларын билэн баран, икки илиитинэн таарыйбыта, ол кэнниттэн миэхэ биэрбитэ, эппитэ: 'О, Джабир, улахан иһити ыҥыр'. Мин ыҥырабын: Улахан иһит, о, караван. Онтон мин ону ылан Аллах илдьитин иннигэр туруорбутум, кини илиитинэн иһит диэки маннык көрдөрдө - Джабир илиитин тэнитэн, тарбахтарын уунан баран, иһит түгэҕэр уурбута. Кини эппит: «Ыл, Джабир, онтон миэхэ кут уонна: «Бисмиллах», — диэ. Киниэхэ анаан куттум уонна: Бисмиллээх диэтим. Мин Аллах илдьитин тарбахтарын икки ардыгар уу ыстанан тахсыбытын көрбүтүм, онтон улахан иһит ууну таһааран толору буолуор диэри эргийбитэ, ол кэнниттэн кини эппитэ: 'О, Джабир, ким ууга наадыйарын ыҥыр'. Джабир эппитэ: Дьон кэлэн тотоойуохтарыгар диэри иһэллэр. Онтон эппитим: Ким эмэ билигин да уу наада дуо? Онтон Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам толору уулаах улахан иһиттэн илиитин көтөхпүтэ. Дьон аччыктааһын туһунан Аллах илдьитигэр үҥсүбүттэрэ уонна кини эппитэ: «Аллах эһиэхэ ас биэрдин». онтон пляжка барбыппыт, прилив улаатан балык ыстанан киирэн кэллэ онтон аттыгар уот оттобут, буьардыбыт уонна грильдаатыбыт онтон тото буолуохпутугар дылы сиэтибит. Джабир этэр: Мин, оннук-маннык-оннук-маннык - биэс киһиэхэ диэри ааҕар - харах дьөлөҕөстөрүгэр киирдилэр, тахсыахпытыгар диэри биһигини ким да көрбөтөҕө. Биир хараҕын ылан баран аркалаабыппыт, ол кэнниттэн караван саамай улахан киһитин, караван саамай улахан тэбиэнин уонна караван саамай улахан ат сүүрдээччитин ыҥырбыппыт, кини төбөтүн түһэрбэккэ анныгар киирбитэ.
Hadith
Imam Muslim : 5329
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
Миэхэ эппитэ [Салама бин Сябиб] биһиэхэ эппитэ [Аль-Хасан бин Аян] эппитэ [Зухайр] эппитэ [Абу Исхак] эппитэ: Мин [Аль-Бара бин Азиб] эппитин истибитим: Абу Бакр Аш Шиддик аҕабар дьиэтигэр кэлбитэ, онтон Абу Бакр ат сүүрдээччи атыыласпыта, онтон Азибка уолбун аҕал диэбитэ: дьиэ. А5ам миэхэ: А5ал диир. Мин кинини уонна аҕабын кытта сыананы төлүүргэ таһаарбытым. Аҕам киниэхэ эппитэ: Эй [Абу Бакр], кэпсээ эрэ, эһиги иккиэн түүн Расулуллах саллаллаху алейхи ва Саламныын сылдьан тугу гына сылдьыбыккытый? Абу Бакр эппит: Сөп. Түүнү быһа күн ортотугар диэри хаамтыбыт. Уулусса чуумпу этэ уонна биһиэхэ улахан таас көтөҕүллүбүттэригэр диэри ким да ааспат этэ, ол күлүк биэрэрэ уонна ол кэнниттэн күн -сардаҥатыгар- ылларбатаҕа. Чугас тохтоон баран хайаҕа чугаһаатыбыт. Илиилэрбинэн, Пророк саллаллаху алейхи ва Салам таас күлүк анныгар утуйар сирин тэҥнээтим, онтон үрдүгэр харамай түүтүттэн оҥоһуллубут таҥаһы тэлгэттим, эппитим: Утуй, Аллах илдьитэ, мин эйигин эн тускар көрүөм. Кини утуйбута онтон мин кинини эргиччи көрөөрү барбытым. Улахан хайа5а куобахтарын кытта кэлбит куобах отчут баара биллибитэ, кини эмиэ биьиги курдук приют ба5арбыта. Мин ыйыппытым: Кимиэхэ бааргын, кулут? Кини хоруйдаабыта: Бу Медина дьонуттан ким эрэ киэнэ. Мин ыйыттым: Куобаҕытыгар үүт баар дуо? Кини хоруйдаата: Сөп. Мин ыйыттым: Эн миэхэ кытаран хаалыаҥ дуо? Кини хоруйдаата: Сөп. Кини куобах ылан үүт суумкатын баттахтан, киртэн уонна киртэн ыраастаата -Кини -Абу Исхак- эппитэ: Мин Аль Бара` ыраастыы сылдьан илиитин атын илиитинэн охсубутун көрбүтүм - онтон кини миэхэ кыратык үүттээх ыстакаанынан ыыппыта. Абу Бакр эппит: Мин Пророк саллаллаху алейхи ва Салам иһэр уонна ыраастыыр иһитин аҕалбытым. Кини эппит: Онтон мин Пророк саллаллаху алейхи ва Саламҥа баран кинини уһугуннарбатаҕым, ол гынан баран ол түгэҥҥэ уһуктубут буолан тахсыбыта, онтон үүт үрдүгэр уу куттум, түгэҕэ тымныйыар диэри, онтон эппитим: О, Аллах илдьитэ, бу үүтү ис. Мин үөрүөхпэр диэри испитэ. Ол кэнниттэн кини эппитэ: 'Барар кэм кэлбэтэ дуо'. Мин эппиэттээбитим: Оннук. Күн арҕаа диэки хамсаабытын кэннэ барбыппыт, ол тухары Сурака бин Малик биһигини үүнээйилээх сиргэ сылдьан батыһан барбыта. Мин эппитим: Оо, Аллах илдьитэ, биһиэхэ ыалдьыттаатылар. Кини эппитэ: «Хомойума, кырдьык, Аллах биһигини кытта баар». Онтон Аллах илдьитэ саллаллаху алейхи ва Салам киниэхэ куһаҕаны үҥпүтэ, ат иһитигэр диэри бадараанҥа түһүөр диэри, онтон эппитэ: Мин билэбин, эһиги иккиэн миэхэ куһаҕаны үҥэргит, билигин миэхэ Аллахтан үҥүҥ, Аллах аатынан мин эһиги икки көрдөһүүгүтүн толоруом. Онтон Аллах үҥпүтэ уонна Сурака этэҥҥэ буолан төннүбүтэ. Кини кими да көрсүбэккэ эрэ эппитэ: Миэхэ эйиэхэ тиийэр, кини - Расулуллах саллаллаху алейхи ва Салам - манна суох. Кини кими да көрсүбэккэ төннөрбүтэ. Абу Бакр эппитэ: Кини биһиэхэ эппит тылын толордо. Миэхэ эппитэ [Зухайр бин Харб] биһиэхэ [Усман бин Умар] эппитэ. Биһиэхэ эппиттэрэ [Исхак бин Ибрагим] [Ан Надхр бин Сюмаил] иккиэн [Израил бин Абу Исхак] [Аль-Бара] эппиттэрэ: Абу Бакр аҕабыттан уон үс дирхамҥа ат сүүрдээччи атыыласпыта, кини Абухай Хадис диэн ааттаах хадис ахтыбыта, Хадис Хадис ахтыбыта Расулуллах Усман бин Умартан: Сурака бин Малик чугаһаабытыгар, Расулулла Шаллаллаху алейхи ва Салам кини туһугар үҥпүтэ, онтон атына иһигэр диэри сиргэ түспүтэ, онтон Сурака ыстанан туран эппитэ: Оо, Мухаммед, мин билэбин, бу эн оҥорбутуҥ, Аллахтан көрдөс, миигин туохха түбэспиттэн быыһыырыгар, уонна эн тускар Кэннибэр турар киһини хараҕа суох оҥоруом. Бу мин ох саам, биир ох ыл, тоҕо диэтэххэ эн мин тэбиэннэрбин уонна кулуттарбын бу сиргэ уонна бу сиргэ туоруоҥ, баһаалыста, туох наадалааҕын ыл. Кини: «Эн тэбиэннэргин миэхэ наадата суох», — диэбитэ. Үс буолан түүн Мединаҕа сылдьыбыппыт, онтон ким пророгу саллаллаху алейхи ва салам тохтоторун туһунан охсуһан барбыппыт. Кини эппитэ: 'Наджар оҕолорун кытта хаал, Абдул Мутхаллиб таайдара, мин кинилэри ол иһин айхаллыыбын'. Эр дьон уонна дьахталлар дьиэлэр үрдүлэринэн тахсан, оҕолор уонна кулуттар уулуссаҕа тэнийэн, ыҥырдылар: О Мухаммед, о Аллах илдьитэ, о Мухаммед, о Аллах илдьитэ.
Hadith
Imam Muslim : 5330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ
Биһиэхэ кэпсээбитэ [Мухаммад бин Рафи'] эппитэ [Абдурраззак] эппитэ [Ма'мар] [Хаммам бин Мунабби] эппитэ: Бу [Абу Хурайра] биһиэхэ Расулуллах саллаллаху алейхи ва Саламтан эппитэ, онтон сорохторун ахтан ааспыта: Расулуллах саллаллаху саллахай эппитэ: Израиль оҕолоро: 'Аантан сүгүрүйэн киирэн баран: 'Хитта' диэҥ - аньыыгын бырастыы гын - Кини эн сыыһаҕын бырастыы гыныаҕа, онтон кинилэр уларыйан баран аанынан киирэн, санныларынан тэбиэлээн баран: 'Хабба - сиэмэ- бурдукка'' дииллэр.
Hadith
Imam Muslim : 5331
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Миэхэ эппитэ [Амру бин Мухаммад бин Букаир Ан Накид], [Аль Хасан бин Али Аль Хулвани] уонна [Абду бин Хумаид] эппиттэрэ Абду: миэхэ эппитэ, оттон атыттар эппиттэрэ: Биһиэхэ [Я'куб бин Ибрагим бин Саад] эппитэ [Я'куб бин Ибрагим бин Саад] [мин аҕабар] [Салих бин Кайсантан] [Иб] Шин Хаб [Иб] бин Хас миэхэ эппитэ. Малик] диэн, Аллах 'азза ваджалла өлүөн иннинэ Расулулла саллаллаху алейхи ва салам арыйыытын толорор
Hadith
Imam Muslim : 5332
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }
Миэхэ [Абу Хайцама бин Харб] уонна [Мухаммад бин Аль Мутсанна], Ибн Аль Мутсанна тиэкис, иккиэннэригэр этиллэр: Биһиэхэ [Абдуррахман бин Махди] биһиэхэ [Суфьян] [Каис бин Муслимтан] [Тарик бин Шихабтан] эппитэ, еврейдэр [Умарга] эппиттэрэ: биһиэхэ арыллыбыт буоллаҕына, ол күнү бырааһынньык оҥоруо этибит: 'Кырдьык, мин билэбин, хаһан аят арыллыбытын, ханнык күн аят арыллыбытын уонна аят арыллыбытыгар Пророк саллаллаху алейхи ва Салам ханна баарын. Бу аят Арафаҕа Пророк саллаллаху алейхи ва Салам вукуф Арафаҕа кэлбитигэр түспүтэ. Суфьян эппитэ: Мин саарбахтанабын, бу бээтинсэ дуу, суох дуу, ол аата: 'Бу күн Мин эйиэхэ итэҕэлгин ситэрдим уонна эйиэхэ анаан алгыстарбын толордум'. -Аль Маайда: 3-
Hadith
Imam Muslim : 5333
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ
Биһиэхэ [Абу Бакр бин Абу Сяибаҕа] уонна [Абу Кураибка] Абу Бакр тиэкистэрин кэпсээбитэ, кини эппитэ: Биһиэхэ [Абдулла бин Идрис] [аҕатыттан] [Каис бин Муслимтан] [Тарик бин Шихабтан] [Тарик бин Шихабтан] кэпсээбитэ: Еврейдэр [Умарга] эппиттэрэ: Өскөтүн биһиги еврейдэри ыыппыт буоллахпытына, мин бу бүгүн: эһиэхэ итэҕэлгитин ситэри оҥордум, уонна эһиэхэ Мин алгыһым ситэри оҥордо, уонна ислам эһиэхэ итэҕэл буолбутун бигэргэттим'. -Аль Мааидах: 3- биһиги билэбит, строфа арыллыбыт күнүгэр, ол күнү бырааһынньык оҥоруохпут. Умар эппит: Мин билэбин, бу аят түспүт күнүн уонна бириэмэтин уонна аят түспүтүгэр Расулуллах саллаллаху алейхи ва саллам ханна баарын, бу аят Арафаҕа Расулуллах саллаллаху алейхи ва салламныын бииргэ сылдьан мустубут түүнүгэр түспүтэ.
Hadith
Imam Muslim : 5334
و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ
Миэхэ эппиттэрэ [Абду бин Хумаид] биһиэхэ эппитэ [Джафар бин Аун] биһиэхэ [Абу Умаис] [Каис бин Муслимтан] [Тарик бин Шихабтан] эппитэ: Биир еврей [Умарга] кэлэн эппитэ: О Амирул Му'минин, эн кинигэҕэр эн аахпыт строфа баар, ол строфа биһиэхэ кэлбитэ буоллар, күн бүгүн биһиги еврей оҥоруо этибит. Умар ыйытта: Ханнык строфа? Кини хоруйдаабыта: 'Бүгүн Мин эһиэхэ итэҕэлгитин ситэрэн биэрдим, уонна эһиэхэ алгыстарбын толордум, уонна ислам эһиэхэ итэҕэл буоларын бигэргэттим'. -Аль Мааида: 3- Умар эппитэ: Дьиҥэр, мин бу аят түспүт күнүн уонна сирин билэбин, бу аят Аллах илдьитигэр саллаллаху алейхи ва саламҥа бээтинсэҕэ Арафаҕа түспүтэ.
Hadith
Imam Muslim : 5335
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ
Миэхэ эппитэ [Абу Ат Тахир Ахмад бин Амру бин Сарх] уонна [Хармала бин Яхья Ат Туджиби] эппитэ Абу Ат Тахир: Биһиэхэ эппитэ, оттон Хармал эппитэ: Биһиэхэ эппитэ [Ибну Вахаб] миэхэ [Юнус] эппитэ [Ибну Шихаб] миэхэ [Урва бин] Зубай Аллахтан ыйыппытын эппитэ: 'Оттон эһиги тулаайах оҕолор дьыалаларыгар сөптөөх буолбатах диэн долгуйар буоллаххытына, эһиэхэ сөптөөх икки, эбэтэр үс, эбэтэр түөрт дьахтары кэргэн ылыҥ'. -Ан Нисаа`: 3- Айся эппитэ: Оо, мин сиэним, ол аата тулаайах кыыс, кини опекунун көрүүтүгэр сылдьар - уонна- кини -баайын үллэстэр, оччоҕо опекун тулаайах оҕо баайыттан уонна кэрэтиттэн сөҕөр, оччоҕо опекун кинини ойох ылыан баҕарар - сөбө суох буолар санаалаах - онон киниэхэ атын дьоҥҥо тугу эрэ биэрэр кинитээҕэр, оччоҕо кинилэргэ справедливость оҥорортон ураты кинилэри ойох ылар бобуллар уонна үрдүк приданое биэрэллэригэр уонна тулаайах оҕолортон ураты бэйэлэригэр үчүгэй дьахталлары ойох ыларга дьаһайбыттара. Урва эппит: Айся эппит: Онтон дьон Аллах илдьититтэн (Аллах алгыһа киниэхэ буоллун) кинилэр тустарынан бу аят кэнниттэн фетва көрдөспүттэрэ - тулаайах дьахталлар - онтон Аллах 'азза ваджалла маннык аят арыйбыта: 'Уонна кинилэр эйигиттэн дьахталлар тустарынан фетваны ыйыппыттара: 'Аллах кинилэр тустарынан фатваны биэрбитэ уонна эйиэхэ туох туһунан аахпыккын тулаайах дьахталлары ойох ылыаххын баҕарар кэмҥитигэр кинилэргэ ыйыллыбыты биэрбэтэххитин'. -Ан Ниса`: 127- Айся эппит: Уонна Аллах Таала эппитин эһиэхэ Кораҥҥа урукку аятка аахпыттара, онно Аллах тыллара этиллэр: 'Өскөтүн эһиги тулаайах оҕолор дьыалаларыгар кырдьыктаах буолбатаххыт диэн долгуйар буоллаххытына, эһиэхэ туһалаах дьахталлары кэргэн ылыҥ'. -Ан Нисаа`: 3- Айся эппит: Уонна Аллах атын аятка этэр: 'Эн кинилэргэ кэргэн тахсыаххын баҕарар буоллаххына,' -Ан Нисаа`: 127- диэн эһигиттэн биирдэстэрэ эһиги көрүүгүтүгэр баар тулаайах дьахтарга сөбүлээбэт буолуута, тоҕо диэтэххэ кини баайа-дуола кыра уонна кэрэтэ тиийбэт. Онон тулаайах дьахталлары сөбүлээбэттэриттэн ураты тулаайах дьахталлар баайдарыттан, кэрэлэриттэн тугу сөбүлүүллэрин иһин ыал буолаллара бобуллар. Биһиэхэ [Аль-Хасан Аль-Хулвани] уонна [Абду бин Хумаид] [Якуб бин Ибрагим бин Саад] барытын кэпсээбитэ [аҕам] [Салих] [Ибн Шихаб] миэхэ [Урва] эппитэ, кини [Айсия] Аллах тылын туһунан ыйыппыта: «Эһиги дьахталларга сөптөөх дьыаланы оҥорбот буоллаххытына эбэтэр долгуйбат буоллаххытына, - Ниса: 3- кини хадиһы Аз Зухриттан Юнус хадиһа диэн ахтан ааспыта уонна бүтүүтүгэр эппит: Кыра баайдаах уонна кэрэтэ суох тулаайах дьахталлары сөбүлээбэттэриттэн
Hadith
Imam Muslim : 5336
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا
Биһиэхэ [Абу Бакр бин Абу Сяиб] уонна [Абу Курайб] иккиэн эппиттэрэ: Биһиэхэ [Абу Усама] биһиэхэ [Хишам] [аҕатыттан] [Айша] Аллах тылын туһунан эппитэ: «Эһиги тулаайах дьахталларга сөп түбэспэт буоллаххытына долгуйар буоллаххытына», - Ан Нисаа эппитэ: -Кини арыллыбыта: ким эрэ туһунан эттэххэ, кини тулаайах дьахтардаах этэ, кини опекуна уонна кини нэһилиэстибэтэ этэ. Тулаайах дьахтар баайдаах этэ, киниттэн ураты кимниин да күрэстэһэр киһитэ суох этэ. Кини кинини баайын-дуолун иһин кэргэн ылбатаҕа, онон киниэхэ буортуну оҥоруо этэ уонна кини көрүүтүн мөлтөтүө этэ. Онтон эппитэ: 'Оттон тулаайах оҕолор дьыалаларыгар справедливость оҥорботторуттан долгуйар буоллаххына, бэйэҕэр туһалаах дьахталлары кэргэн ыл'. -Ан Нисаа`: 3- Кини эппит: Мин эйиэхэ сокуоннай оҥорбоппун уонна ол иһин кутталлаах дьахтары хаалларабын.
Hadith
Imam Muslim : 5337
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ
Биһиэхэ [Абу Бакр бин Абу Сяиба] биһиэхэ [Абда бин Сулейман] [Хишамтан] [аҕатыттан] [Айсияттан] Кини тылларын туһунан кэпсээбитэ: «Уонна эһиэхэ Кораҥҥа туох аахыллыбыта: 354 - өссө биир фетва - тулаайах дьахталларга эн кинилэргэ ойох ылыахтарын баҕарбыккын биэрбэккин, кинилэри'. -Ан Нисаа`: 127- Айсыах эппит: -Бу строфа- ким эрэ тулаайах хаалбытын кытта сибээстээн арыллыбыт. Тулаайах дьахтар кинини иэскэ киллэрэн баран ойох ылыан ба5арбыт. Кини тулаайах дьахтар атын киһиэхэ эргэ тахсан, кини иэһигэр киириэн баҕарбат буолан, кэргэн ылбакка, атын киһиэхэ биэрбэккэ, ыарахаттары үөскэтэр.
Hadith
Imam Muslim : 5338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا
Биһиэхэ эппитэ [Абу Кураиб] эппитэ [Абу Усама] биһиэхэ [Хишам] [аҕатыттан] [Айша] тылларын туһунан кэпсээбитэ: 'Уонна кинилэр эһигиттэн дьахталларга сыһыаннаах фетваны көрдүүллэр. Этиҥ: 'Аллах эйиэхэ кинилэр тустарынан фетва биэрэр'. -Ан Нисаа`: 127- Айсыах эппит: Кини кими эрэ кытта сылдьар тулаайах дьахтар, ба5ар эр киьини баайыгар виноград сэбирдэхтэригэр диэри киллэрэр, онтон ойох ылыан ба5арар, атын киьиэхэ кэргэн биэриэн ба5арбат баайыгар киирдин диэн уонна онтон эрэйи биэрэр.
Hadith
Imam Muslim : 5339
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ
Биһиэхэ [Абу Бакр бин Абу Сяйба] биһиэхэ [Абда бин Сулейман] [Хисямтан] [аҕатыттан] [Айшаттан] Кини тылларын туһунан кэпсээбитэ: «Ким дьадаҥы, ол сөптөөх аһы сиэн ылыан сөп». -Ан Нисаа`: 6- Айсыах эппит: -бу строфа- бэйэтин баайын-дуолун харыстааччы, ону көрөр-истэр, өрөмүөннүүр тулаайах оҕо туһунан арыллыбыт, наада буоллаҕына, онтон аһыан сөп.
Hadith
Imam Muslim : 5340
و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Биһиэхэ [Абу Кураиб] эппитэ [Абу Усама] биһиэхэ [Хисям] [аҕатыттан] [Айшаттан] Кини эппитин туһунан эппитэ: «Ким - харабыллартан - кыахтаах буоллаҕына, тулаайах баайын сиэбэтин - уонна ким дьадаҥы, оччоҕо баайы-дуолу сөптөөхтүк сиэн ылыан сөп». -Ан Нисаа`: 6- Айсыах эппитэ: Тулаайах оҕону көрөр-истэр киһи туһунан арыллыбыта, кини баайын-дуолун кээмэйин сөптөөх ньыманан наада буоллаҕына, харчытын туһаныан сөп. Биһиэхэ [Абу Кураиб] эппитэ [Ибн Нумаир] биһиэхэ [Хишам] бу санадынан эппитэ.
