Imam Muslim : 5321
حَدَّثَنِي أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا يُثْنِي عَلَى رَجُلٍ وَيُطْرِيهِ فِي الْمِدْحَةِ فَقَالَ لَقَدْ أَهْلَكْتُمْ أَوْ قَطَعْتُمْ ظَهْرَ الرَّجُلِ
Sinabi sako na [si Abu Ja'far Muhammad bin Ash Shabbah] nagsabi sato [Isma'il bin Zakariya] gikan sa [Buraid bin Abdullah] gikan sa [Abu Burdah] gikan sa [Abu Musa] na nagsabi: An Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam nakadangog nin sarong tawo na nag-oomaw sa ibang tawo nin labi-labi asin siya nagsabi: "Ika nagadan na: may nagbalik'.
Imam Muslim : 5322
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ ابْنِ مَهْدِيٍّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ حَبِيبٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ قَالَ قَامَ رَجُلٌ يُثْنِي عَلَى أَمِيرٍ مِنْ الْأُمَرَاءِ فَجَعَلَ الْمِقْدَادُ يَحْثِي عَلَيْهِ التُّرَابَ وَقَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نَحْثِيَ فِي وُجُوهِ الْمَدَّاحِينَ التُّرَابَ
Sinabi sato [Abu Bakr bin Abu Syaibah] asin [Muhammad bin Al Mutsanna] an gabos na bagay gikan ki Ibn Mahdi asin an teksto pagsasadiri ni Ibn Al Mutsanna parehong nagsabi: Sinabi sato [si Abdurrahman] gikan ki [Sufyan] gikan ki [Habib] gikan sa [Mujahid] gikan ki [Abu Ma'mar] nagsabi: May saro na nagtindog na nag-oomaw sa mga emir [Al] winikan siya nin daga asin nagsabi: Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagboot sato na wisikan nin daga an mga lalawgon kan mga nag-oomaw.
Imam Muslim : 5323
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامِ بْنِ الْحَارِثِ أَنَّ رَجُلًا جَعَلَ يَمْدَحُ عُثْمَانَ فَعَمِدَ الْمِقْدَادُ فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَكَانَ رَجُلًا ضَخْمًا فَجَعَلَ يَحْثُو فِي وَجْهِهِ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ لَهُ عُثْمَانُ مَا شَأْنُكَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا رَأَيْتُمْ الْمَدَّاحِينَ فَاحْثُوا فِي وُجُوهِهِمْ التُّرَابَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْأَشْجَعِيُّ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هَمَّامٍ عَنْ الْمِقْدَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Sinabi sato [Muhammad bin Al Mutsanna] asin [Muhammad bin Basyar], an teksto ni Al Mutsanna, na parehong nagsasabi: Sinabi sato [si Muhammad bin Ja'far] nagsabi sato [Syu'bah] gikan sa [Mansur] gikan ki [Ibraim] gikan sa [Hammam bin Al Harith] na may saro na nag-omaw ki Uthman [Aldad] dangan nagdulok saiya sa kneel, pagkatapos kaini, nagwisik siya nin baybay sa saiyang lalawgon. Sabi ni Uthman saiya: Ano an problema mo? Sabi ni Al Miqdad: Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagsabi: 'Kun nahihiling mo an mga tawong nag-oomaw, wisikan mo nin daga an saindang mga lalawgon'. Sinabi sa samo [si Muhammad bin Al Mutsanna] asin [si Ibn Basyar] parehong nagsabi' Sinabi sa samo [Abdurrahman] gikan ki [Sufyan] gikan sa [Mansur]. Sinabi sato [si Uthman bin Abu Syaibah] nagsabi sato [si Al Asyja'I Ubaidullah bin Ubaidurrahman] gikan sa [Sufyan Ats Tsauri] gikan sa [Al A'masy] asin [Mansur] gikan sa [Ibrahim] gikan sa [Hammam] gikan sa [Al Miqdaq] gikan sa Propeta sallallaahu Salailam na arog kaiyan.
Imam Muslim : 5324
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ حَدَّثَنِي أَبِي حَدَّثَنَا صَخْرٌ يَعْنِي ابْنَ جُوَيْرِيَةَ عَنْ نَافِعٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَرَانِي فِي الْمَنَامِ أَتَسَوَّكُ بِسِوَاكٍ فَجَذَبَنِي رَجُلَانِ أَحَدُهُمَا أَكْبَرُ مِنْ الْآخَرِ فَنَاوَلْتُ السِّوَاكَ الْأَصْغَرَ مِنْهُمَا فَقِيلَ لِي كَبِّرْ فَدَفَعْتُهُ إِلَى الْأَكْبَرِ
Sinabi sa samo ni [Nashr bin Ali Al Jahdhami] sinabi sa samo [an sakong ama] nagsabi sa samo [si Shakhr bin Juwairiyah] gikan sa [Nafi'] na [si Abdullah bin Umar] nagsabi saiya na si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagsabi: 'Nangangaturugan ako nin siwak asin duwang tawo an nag-alsa sako, an saro sa sainda iyo an mas gurang sa sainda, dangan itinao ko sa saro pang siwak mas hoben sa duwa, dangan sinabihan ako: '-Itao mo sa- an mas gurang'. Dangan itinao ko ini sa mga kamagurangan''.
Imam Muslim : 5325
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ حَدَّثَنَا بِهِ سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ وَيَقُولُ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ اسْمَعِي يَا رَبَّةَ الْحُجْرَةِ وَعَائِشَةُ تُصَلِّي فَلَمَّا قَضَتْ صَلَاتَهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ أَلَا تَسْمَعُ إِلَى هَذَا وَمَقَالَتِهِ آنِفًا إِنَّمَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُ حَدِيثًا لَوْ عَدَّهُ الْعَادُّ لَأَحْصَاهُ
Sinabi sato [si Harun bin Ma'ruf] nagsabi sato [si Sufyan bin Uyainah] gikan sa [Hisyam] gikan sa [saiyang ama] nagsabi: Si Abu Hurairah nagsaysay, siya nagsabi: Magdangog, O nag-eerok sa kwarto, magdangog, O nag-eerok sa kwarto. Mientrastanto [si Aisyah] namimibi. Pagkatapos mangadyi, si Aisyah nagsabi ki Urwah: Dai mo nadangog iyan asin an saiyang sinabi pa sana? An Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam nagpaabot sana nin sarong hadith, kun may magbilang kaini, sinda makakagibo kaini.
Imam Muslim : 5326
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَكْتُبُوا عَنِّي وَمَنْ كَتَبَ عَنِّي غَيْرَ الْقُرْآنِ فَلْيَمْحُهُ وَحَدِّثُوا عَنِّي وَلَا حَرَجَ وَمَنْ كَذَبَ عَلَيَّ قَالَ هَمَّامٌ أَحْسِبُهُ قَالَ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنْ النَّارِ
Nagsaysay sa sato [si Haddab bin Khalid Al Azdi] nagsaysay sa sato [Hammam] gikan ki [Zaid bin Aslam] gikan ki [Atho` bin Yasar] gikan ki [Abu Sa'id Al Khudri] Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagsabi: 'Dai ka magsurat gikan sako, an siisay man na magsurat gikan sakuya apwera sa Qur' dapat na magsaysay asin magsala hale duman, mayong kasalan. An siisay man na magputik sa -ngaran ko -Hammam nagsabi: Sa hiling ko siya -Zaid- nagsabi: tuyo, kun siring dai niya dapat ihanda an saiyang lugar gikan sa impiyerno'.
Imam Muslim : 5327
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى عَنْ صُهَيْبٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ مَلِكٌ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ وَكَانَ لَهُ سَاحِرٌ فَلَمَّا كَبِرَ قَالَ لِلْمَلِكِ إِنِّي قَدْ كَبِرْتُ فَابْعَثْ إِلَيَّ غُلَامًا أُعَلِّمْهُ السِّحْرَ فَبَعَثَ إِلَيْهِ غُلَامًا يُعَلِّمُهُ فَكَانَ فِي طَرِيقِهِ إِذَا سَلَكَ رَاهِبٌ فَقَعَدَ إِلَيْهِ وَسَمِعَ كَلَامَهُ فَأَعْجَبَهُ فَكَانَ إِذَا أَتَى السَّاحِرَ مَرَّ بِالرَّاهِبِ وَقَعَدَ إِلَيْهِ فَإِذَا أَتَى السَّاحِرَ ضَرَبَهُ فَشَكَا ذَلِكَ إِلَى الرَّاهِبِ فَقَالَ إِذَا خَشِيتَ السَّاحِرَ فَقُلْ حَبَسَنِي أَهْلِي وَإِذَا خَشِيتَ أَهْلَكَ فَقُلْ حَبَسَنِي السَّاحِرُ فَبَيْنَمَا هُوَ كَذَلِكَ إِذْ أَتَى عَلَى دَابَّةٍ عَظِيمَةٍ قَدْ حَبَسَتْ النَّاسَ فَقَالَ الْيَوْمَ أَعْلَمُ آلسَّاحِرُ أَفْضَلُ أَمْ الرَّاهِبُ أَفْضَلُ فَأَخَذَ حَجَرًا فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ أَمْرُ الرَّاهِبِ أَحَبَّ إِلَيْكَ مِنْ أَمْرِ السَّاحِرِ فَاقْتُلْ هَذِهِ الدَّابَّةَ حَتَّى يَمْضِيَ النَّاسُ فَرَمَاهَا فَقَتَلَهَا وَمَضَى النَّاسُ فَأَتَى الرَّاهِبَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ لَهُ الرَّاهِبُ أَيْ بُنَيَّ أَنْتَ الْيَوْمَ أَفْضَلُ مِنِّي قَدْ بَلَغَ مِنْ أَمْرِكَ مَا أَرَى وَإِنَّكَ سَتُبْتَلَى فَإِنْ ابْتُلِيتَ فَلَا تَدُلَّ عَلَيَّ وَكَانَ الْغُلَامُ يُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَيُدَاوِي النَّاسَ مِنْ سَائِرِ الْأَدْوَاءِ فَسَمِعَ جَلِيسٌ لِلْمَلِكِ كَانَ قَدْ عَمِيَ فَأَتَاهُ بِهَدَايَا كَثِيرَةٍ فَقَالَ مَا هَاهُنَا لَكَ أَجْمَعُ إِنْ أَنْتَ شَفَيْتَنِي فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَإِنْ أَنْتَ آمَنْتَ بِاللَّهِ دَعَوْتُ اللَّهَ فَشَفَاكَ فَآمَنَ بِاللَّهِ فَشَفَاهُ اللَّهُ فَأَتَى الْمَلِكَ فَجَلَسَ إِلَيْهِ كَمَا كَانَ يَجْلِسُ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَنْ رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ قَالَ رَبِّي قَالَ وَلَكَ رَبٌّ غَيْرِي قَالَ رَبِّي وَرَبُّكَ اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الْغُلَامِ فَجِيءَ بِالْغُلَامِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ أَيْ بُنَيَّ قَدْ بَلَغَ مِنْ سِحْرِكَ مَا تُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَتَفْعَلُ وَتَفْعَلُ فَقَالَ إِنِّي لَا أَشْفِي أَحَدًا إِنَّمَا يَشْفِي اللَّهُ فَأَخَذَهُ فَلَمْ يَزَلْ يُعَذِّبُهُ حَتَّى دَلَّ عَلَى الرَّاهِبِ فَجِيءَ بِالرَّاهِبِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَعَا بِالْمِئْشَارِ فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِجَلِيسِ الْمَلِكِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَوَضَعَ الْمِئْشَارَ فِي مَفْرِقِ رَأْسِهِ فَشَقَّهُ بِهِ حَتَّى وَقَعَ شِقَّاهُ ثُمَّ جِيءَ بِالْغُلَامِ فَقِيلَ لَهُ ارْجِعْ عَنْ دِينِكَ فَأَبَى فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ إِلَى جَبَلِ كَذَا وَكَذَا فَاصْعَدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَإِذَا بَلَغْتُمْ ذُرْوَتَهُ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاطْرَحُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَصَعِدُوا بِهِ الْجَبَلَ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَرَجَفَ بِهِمْ الْجَبَلُ فَسَقَطُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَدَفَعَهُ إِلَى نَفَرٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَقَالَ اذْهَبُوا بِهِ فَاحْمِلُوهُ فِي قُرْقُورٍ فَتَوَسَّطُوا بِهِ الْبَحْرَ فَإِنْ رَجَعَ عَنْ دِينِهِ وَإِلَّا فَاقْذِفُوهُ فَذَهَبُوا بِهِ فَقَالَ اللَّهُمَّ اكْفِنِيهِمْ بِمَا شِئْتَ فَانْكَفَأَتْ بِهِمْ السَّفِينَةُ فَغَرِقُوا وَجَاءَ يَمْشِي إِلَى الْمَلِكِ فَقَالَ لَهُ الْمَلِكُ مَا فَعَلَ أَصْحَابُكَ قَالَ كَفَانِيهِمُ اللَّهُ فَقَالَ لِلْمَلِكِ إِنَّكَ لَسْتَ بِقَاتِلِي حَتَّى تَفْعَلَ مَا آمُرُكَ بِهِ قَالَ وَمَا هُوَ قَالَ تَجْمَعُ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَتَصْلُبُنِي عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ خُذْ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِي ثُمَّ ضَعْ السَّهْمَ فِي كَبِدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قُلْ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ ارْمِنِي فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ قَتَلْتَنِي فَجَمَعَ النَّاسَ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ وَصَلَبَهُ عَلَى جِذْعٍ ثُمَّ أَخَذَ سَهْمًا مِنْ كِنَانَتِهِ ثُمَّ وَضَعَ السَّهْمَ فِي كَبْدِ الْقَوْسِ ثُمَّ قَالَ بِاسْمِ اللَّهِ رَبِّ الْغُلَامِ ثُمَّ رَمَاهُ فَوَقَعَ السَّهْمُ فِي صُدْغِهِ فَوَضَعَ يَدَهُ فِي صُدْغِهِ فِي مَوْضِعِ السَّهْمِ فَمَاتَ فَقَالَ النَّاسُ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ آمَنَّا بِرَبِّ الْغُلَامِ فَأُتِيَ الْمَلِكُ فَقِيلَ لَهُ أَرَأَيْتَ مَا كُنْتَ تَحْذَرُ قَدْ وَاللَّهِ نَزَلَ بِكَ حَذَرُكَ قَدْ آمَنَ النَّاسُ فَأَمَرَ بِالْأُخْدُودِ فِي أَفْوَاهِ السِّكَكِ فَخُدَّتْ وَأَضْرَمَ النِّيرَانَ وَقَالَ مَنْ لَمْ يَرْجِعْ عَنْ دِينِهِ فَأَحْمُوهُ فِيهَا أَوْ قِيلَ لَهُ اقْتَحِمْ فَفَعَلُوا حَتَّى جَاءَتْ امْرَأَةٌ وَمَعَهَا صَبِيٌّ لَهَا فَتَقَاعَسَتْ أَنْ تَقَعَ فِيهَا فَقَالَ لَهَا الْغُلَامُ يَا أُمَّهْ اصْبِرِي فَإِنَّكِ عَلَى الْحَقِّ
Nagsabi sato [si Haddab bin Khalid] nagsabi sato [si Hammad bin Salamah] nagsabi sato [Tsabit] gikan ki [Abdurrahman bin Abu Laila] gikan sa [Shuhaib] Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagsabi: 'Kan nakaagi, bago ka igwa nin sarong hade, igwa siyang sarong salamangkero, kan an gurang nang hade, ako nagsabi sa hade:' padarahan mo ako nin sarong hoben na lalaki tanganing tukdoan ako nin mahika'. Dangan sarong hoben na lalaki an nagdolok saiya, tinukdoan niya nin mahika an hoben na lalaki. -An distansya- sa pag-ultanan kan salamangkero asin kan hade sarong monghe. An soltero nagdulok sa monghe asin nadangog an saiyang mga tataramon, napangalas siya sa mga tataramon kan monghe kaya kun siya magduman sa salamangkero siguradong hahampakon siya. An hoben na lalaki nagreklamo manongod kaini sa monghe, siya nagsabi: 'Kun an salamangkero gusto kang tamaan, sabihon mo: 'An sakong pamilya nagpopogol sako,' asin kun ika natatakot sa saimong pamilya, sabihon mo: 'An salamangkero nagpopogol sako'. Sa siring na panahon, sarong aldaw nagdulok siya sa sarong dakulang hayop na nag-uulang sa agihan kan mga tawo, sabi niya, 'Ngunyan na aldaw maaaraman ko kun mas marahay an salamangkero o mas marahay an padi'. Nagkua siya nin gapo asin nagsabi: 'O Allah, kun mas gusto mo an mga gibo kan monghe kisa sa salamangkero, gadanon mo an hayop na ini tanganing makaagi an mga tawo'. Itinapok niya an gapo dangan ginadan, tanganing makaagi an mga tawo. Sinabi niya ini sa monghe. An monghe nagsabi: 'Aki ko, ngonyan ika mas marahay kisa sako asin an saimong mga gibo-gibo nag-abot na sa paagi na nahihiling ko sinda, magkakaigwa ka nin pagbalo, kun igwa ka nin pagbalo, dai mo iyan ipahiling sako'. An hoben na lalaki kayang paomayan an mga buta asin manlaenlaen na helang. Saro sa mga amigo kan hade na buta kaidto an nakadangog kaini, nagdulok siya sa hoben na lalaki na may darang dakul na regalo, nagsabi siya: 'Paomayan mo ako asin makukua mo an natipon ko digdi'. An hoben na lalaki nagsabi: 'Dai ako nagpaomay nin siisay man, an solamenteng nagpapaomay iyo si Allah, kun ika nagtutubod sa Saiya, ako mamimibi sa Saiya na paomayan ka'. An amigo kan hade nagtubod asin an hoben na lalaki namibi ki Allah asin siya naomayan. Dangan nagdolok sa hade an amigo kan hade asin nagtukaw sa harani niya. An hade nagsabi: ‘O siring asin siring, siisay an nagpaomay sa saindong mga mata? ' An tawo nagsimbag: 'Kagurangnan ko'. An hade nagsabi: 'Igwa ka daw nin Rabb apwera sako? ' An lalaki nagsabi: 'An sakuyang Rabb asin an saimong Rabb iyo si Allah'. Dinakop siya kan hade asin pinasakitan sagkod na ipinahiling niya sa soltero asin dangan an soltero dinara, an sabi kan hade: 'O aki ko, an saimong mahika makakapaomay sa mga buta, hairpiece asin ginigibo mo ini asin iyan'. An hoben na lalaki nagsabi: 'Bako ako an nagpapaomay, si Allah sana an nagpapaomay'. Dinakop siya kan hade asin padagos siyang pinasakitan asin ipinahiling sa monghe. Nagdulok an hade sa monghe, dinara an monghe asin sinabihan siya: ‘Bayaan mo an saimong relihiyon’. Habo kan monghe, kaya naghagad nin lagari an hade asin ibinugtak ini sa tahaw mismo kan saiyang payo tanganing an saiyang tagiliran nakahigda sa daga. Pakatapos kaiyan dinara an katood kan hade asin sinabihan sia: ‘Bayaan mo an saimong relihiyon’. Habo kan monghe, kaya naghagad nin lagari an hade asin ibinugtak ini sa tahaw mismo kan saiyang payo tanganing an saiyang tagiliran nakahigda sa daga. Pakatapos kaiyan sarong hoben na lalaki an dinara asin sinabihan sia: ‘Bayaan mo an saimong relihiyon’. Habo kan soltero. Dangan itinao siya kan hade sa sarong grupo kan saiyang mga soldados, an hade nagsabi: 'Darahon nindo siya digdi asin sa bukid na ini, darahon nindo siya, kun gusto niyang bayaan an saiyang relihiyon - pabayaan nindo siya - asin kun habo niya, iapon nindo siya hale sa alitoktok kan bukid'. Dinara ninda siya sa alitoktok kan bukid asin an hoben na lalaki namibi: 'O Allah, igoan mo ako sa sainda siring sa saimong boot'. Nayugyog palan sinda kan bukid asin sinda gabos natumba. Nagpuli an hoben na lalaki sagkod na makaabot siya sa enotan kan hade. Naghapot an hade: ‘Kumusta an kamugtakan kan saimong mga katood? ' An hoben na lalaki nagsimbag: 'Si Allah nagtatao sako sa sainda'. Dangan itinao siya kan hade sa sarong grupo kan saiyang mga soldados, an hade nagsabi: 'Darahon mo siya sa sarong baroto asin ipadara mo siya sa dagat, kun gusto niyang bayaan an saiyang relihiyon - darahon mo man siya ng- asin kun habo niya ining bayaan, iapon mo siya'. Dinara ninda siya sa tahaw kan dagat asin an hoben na lalaki namibi: 'O Allah, igoan mo ako sa sainda siring sa saimong boot'. Natumba palan an baroto asin sinda gabos nalamos. Nagpuli an hoben na lalaki sagkod na makaabot siya sa atubang kan hade. Naghapot an hade: Kumusta an saimong mga katood? ' An hoben na lalaki nagsimbag: 'Si Allah nagtatao sako sa sainda'. Pakatapos kaiyan sinabi nia sa hade: ‘Dai mo ako magagadan sagkod na dai mo ginigibo an sinasabi ko sa saimo.’ Naghapot an hadi: ‘Ano an ipinagbuot mo? ' An hoben na lalaki nagsabi: 'Tiponon an gabos na tawo sa sarong mahiwas na lugar dangan i-cross mo ako sa frond, magkua nin sarong pana hale sa sakuyang pana asin magsabi: 'Sa ngaran ni Allah, Rabb kan hoben na lalaking ini'. Kun gigibohon mo, gagadanon mo ako'. Sa katapustapusi ginibo iyan kan hade. Ibinugtak niya an pana sa tahaw kan pana asin pinaputok ini, na nagsasabi: 'Sa ngaran ni Allah, Rabb kan hoben na lalaking ini'. An pana pinana sa dungo kan hoben na lalaki, dangan ibinugtak kan solterito an saiyang kamot kun saen nagdukot an pana asin nagadan. An mga tawo nagsabi: 'Nagtutubod kami sa Rabb kan hoben na lalaking idto'. Dangan dinara niya ini sa hade asin sinabihan siya: 'Aram mo daw na may nangyari saimo na ika pighahaditan mo, ki Allah. Gabos na paratubod'. Dangan nagboot an hade na gumibo nin kali sa tinampo dangan suloon. An hade nagsabi: 'An siisay man na dai magsikwal kan saiyang relihiyon, mag-ihaw diyan'. Ginibo ninda ini sagkod na may nag-abot na sarong babae kaiba an saiyang aki, garo baga maatras na siya tanganing dai mahulog sa sarong pool nin kalayo, dangan an omboy nagsabi: 'Nanay ko, magtios ka, totoo ika nasa itaas kan katotoohan'.
Imam Muslim : 5328
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ مَعْرُوفٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَتَقَارَبَا فِي لَفْظِ الْحَدِيثِ وَالسِّيَاقُ لِهَارُونَ قَالَا حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ مُجَاهِدٍ أَبِي حَزْرَةَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَأَبِي نَطْلُبُ الْعِلْمَ فِي هَذَا الْحَيِّ مِنْ الْأَنْصَارِ قَبْلَ أَنْ يَهْلِكُوا فَكَانَ أَوَّلُ مَنْ لَقِينَا أَبَا الْيَسَرِ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ غُلَامٌ لَهُ مَعَهُ ضِمَامَةٌ مِنْ صُحُفٍ وَعَلَى أَبِي الْيَسَرِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ وَعَلَى غُلَامِهِ بُرْدَةٌ وَمَعَافِرِيَّ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا عَمِّ إِنِّي أَرَى فِي وَجْهِكَ سَفْعَةً مِنْ غَضَبٍ قَالَ أَجَلْ كَانَ لِي عَلَى فُلَانِ ابْنِ فُلَانٍ الْحَرَامِيِّ مَالٌ فَأَتَيْتُ أَهْلَهُ فَسَلَّمْتُ فَقُلْتُ ثَمَّ هُوَ قَالُوا لَا فَخَرَجَ عَلَيَّ ابْنٌ لَهُ جَفْرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ أَبُوكَ قَالَ سَمِعَ صَوْتَكَ فَدَخَلَ أَرِيكَةَ أُمِّي فَقُلْتُ اخْرُجْ إِلَيَّ فَقَدْ عَلِمْتُ أَيْنَ أَنْتَ فَخَرَجَ فَقُلْتُ مَا حَمَلَكَ عَلَى أَنْ اخْتَبَأْتَ مِنِّي قَالَ أَنَا وَاللَّهِ أُحَدِّثُكَ ثُمَّ لَا أَكْذِبُكَ خَشِيتُ وَاللَّهِ أَنْ أُحَدِّثَكَ فَأَكْذِبَكَ وَأَنْ أَعِدَكَ فَأُخْلِفَكَ وَكُنْتَ صَاحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ وَاللَّهِ مُعْسِرًا قَالَ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قُلْتُ آللَّهِ قَالَ اللَّهِ قَالَ فَأَتَى بِصَحِيفَتِهِ فَمَحَاهَا بِيَدِهِ فَقَالَ إِنْ وَجَدْتَ قَضَاءً فَاقْضِنِي وَإِلَّا أَنْتَ فِي حِلٍّ فَأَشْهَدُ بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَضَعَ إِصْبَعَيْهِ عَلَى عَيْنَيْهِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ مَنْ أَنْظَرَ مُعْسِرًا أَوْ وَضَعَ عَنْهُ أَظَلَّهُ اللَّهُ فِي ظِلِّهِ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ أَنَا يَا عَمِّ لَوْ أَنَّكَ أَخَذْتَ بُرْدَةَ غُلَامِكَ وَأَعْطَيْتَهُ مَعَافِرِيَّكَ وَأَخَذْتَ مَعَافِرِيَّهُ وَأَعْطَيْتَهُ بُرْدَتَكَ فَكَانَتْ عَلَيْكَ حُلَّةٌ وَعَلَيْهِ حُلَّةٌ فَمَسَحَ رَأْسِي وَقَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ فِيهِ يَا ابْنَ أَخِي بَصَرُ عَيْنَيَّ هَاتَيْنِ وَسَمْعُ أُذُنَيَّ هَاتَيْنِ وَوَعَاهُ قَلْبِي هَذَا وَأَشَارَ إِلَى مَنَاطِ قَلْبِهِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ أَطْعِمُوهُمْ مِمَّا تَأْكُلُونَ وَأَلْبِسُوهُمْ مِمَّا تَلْبَسُونَ وَكَانَ أَنْ أَعْطَيْتُهُ مِنْ مَتَاعِ الدُّنْيَا أَهْوَنَ عَلَيَّ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ مِنْ حَسَنَاتِي يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثُمَّ مَضَيْنَا حَتَّى أَتَيْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ فِي مَسْجِدِهِ وَهُوَ يُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ مُشْتَمِلًا بِهِ فَتَخَطَّيْتُ الْقَوْمَ حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ فَقُلْتُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ أَتُصَلِّي فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ وَرِدَاؤُكَ إِلَى جَنْبِكَ قَالَ فَقَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي هَكَذَا وَفَرَّقَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَوَّسَهَا أَرَدْتُ أَنْ يَدْخُلَ عَلَيَّ الْأَحْمَقُ مِثْلُكَ فَيَرَانِي كَيْفَ أَصْنَعُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسْجِدِنَا هَذَا وَفِي يَدِهِ عُرْجُونُ ابْنِ طَابٍ فَرَأَى فِي قِبْلَةِ الْمَسْجِدِ نُخَامَةً فَحَكَّهَا بِالْعُرْجُونِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا فَقَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ فَخَشَعْنَا ثُمَّ قَالَ أَيُّكُمْ يُحِبُّ أَنْ يُعْرِضَ اللَّهُ عَنْهُ قُلْنَا لَا أَيُّنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا قَامَ يُصَلِّي فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى قِبَلَ وَجْهِهِ فَلَا يَبْصُقَنَّ قِبَلَ وَجْهِهِ وَلَا عَنْ يَمِينِهِ وَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ تَحْتَ رِجْلِهِ الْيُسْرَى فَإِنْ عَجِلَتْ بِهِ بَادِرَةٌ فَلْيَقُلْ بِثَوْبِهِ هَكَذَا ثُمَّ طَوَى ثَوْبَهُ بَعْضَهُ عَلَى بَعْضٍ فَقَالَ أَرُونِي عَبِيرًا فَقَامَ فَتًى مِنْ الْحَيِّ يَشْتَدُّ إِلَى أَهْلِهِ فَجَاءَ بِخَلُوقٍ فِي رَاحَتِهِ فَأَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلَهُ عَلَى رَأْسِ الْعُرْجُونِ ثُمَّ لَطَخَ بِهِ عَلَى أَثَرِ النُّخَامَةِ فَقَالَ جَابِرٌ فَمِنْ هُنَاكَ جَعَلْتُمْ الْخَلُوقَ فِي مَسَاجِدِكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ بَطْنِ بُوَاطٍ وَهُوَ يَطْلُبُ الْمَجْدِيَّ بْنَ عَمْرٍو الْجُهَنِيَّ وَكَانَ النَّاضِحُ يَعْقُبُهُ مِنَّا الْخَمْسَةُ وَالسِّتَّةُ وَالسَّبْعَةُ فَدَارَتْ عُقْبَةُ رَجُلٍ مِنْ الْأَنْصَارِ عَلَى نَاضِحٍ لَهُ فَأَنَاخَهُ فَرَكِبَهُ ثُمَّ بَعَثَهُ فَتَلَدَّنَ عَلَيْهِ بَعْضَ التَّلَدُّنِ فَقَالَ لَهُ شَأْ لَعَنَكَ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا اللَّاعِنُ بَعِيرَهُ قَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ انْزِلْ عَنْهُ فَلَا تَصْحَبْنَا بِمَلْعُونٍ لَا تَدْعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَوْلَادِكُمْ وَلَا تَدْعُوا عَلَى أَمْوَالِكُمْ لَا تُوَافِقُوا مِنْ اللَّهِ سَاعَةً يُسْأَلُ فِيهَا عَطَاءٌ فَيَسْتَجِيبُ لَكُمْ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كَانَتْ عُشَيْشِيَةٌ وَدَنَوْنَا مَاءً مِنْ مِيَاهِ الْعَرَبِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَجُلٌ يَتَقَدَّمُنَا فَيَمْدُرُ الْحَوْضَ فَيَشْرَبُ وَيَسْقِينَا قَالَ جَابِرٌ فَقُمْتُ فَقُلْتُ هَذَا رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّ رَجُلٍ مَعَ جَابِرٍ فَقَامَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَانْطَلَقْنَا إِلَى الْبِئْرِ فَنَزَعْنَا فِي الْحَوْضِ سَجْلًا أَوْ سَجْلَيْنِ ثُمَّ مَدَرْنَاهُ ثُمَّ نَزَعْنَا فِيهِ حَتَّى أَفْهَقْنَاهُ فَكَانَ أَوَّلَ طَالِعٍ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَتَأْذَنَانِ قُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَأَشْرَعَ نَاقَتَهُ فَشَرِبَتْ شَنَقَ لَهَا فَشَجَتْ فَبَالَتْ ثُمَّ عَدَلَ بِهَا فَأَنَاخَهَا ثُمَّ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَوْضِ فَتَوَضَّأَ مِنْهُ ثُمَّ قُمْتُ فَتَوَضَّأْتُ مِنْ مُتَوَضَّإِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَهَبَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ وَكَانَتْ عَلَيَّ بُرْدَةٌ ذَهَبْتُ أَنْ أُخَالِفَ بَيْنَ طَرَفَيْهَا فَلَمْ تَبْلُغْ لِي وَكَانَتْ لَهَا ذَبَاذِبُ فَنَكَّسْتُهَا ثُمَّ خَالَفْتُ بَيْنَ طَرَفَيْهَا ثُمَّ تَوَاقَصْتُ عَلَيْهَا ثُمَّ جِئْتُ حَتَّى قُمْتُ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَأَدَارَنِي حَتَّى أَقَامَنِي عَنْ يَمِينِهِ ثُمَّ جَاءَ جَبَّارُ بْنُ صَخْرٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ جَاءَ فَقَامَ عَنْ يَسَارِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدَيْنَا جَمِيعًا فَدَفَعَنَا حَتَّى أَقَامَنَا خَلْفَهُ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْمُقُنِي وَأَنَا لَا أَشْعُرُ ثُمَّ فَطِنْتُ بِهِ فَقَالَ هَكَذَا بِيَدِهِ يَعْنِي شُدَّ وَسَطَكَ فَلَمَّا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا جَابِرُ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِذَا كَانَ وَاسِعًا فَخَالِفْ بَيْنَ طَرَفَيْهِ وَإِذَا كَانَ ضَيِّقًا فَاشْدُدْهُ عَلَى حَقْوِكَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ قُوتُ كُلِّ رَجُلٍ مِنَّا فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً فَكَانَ يَمَصُّهَا ثُمَّ يَصُرُّهَا فِي ثَوْبِهِ وَكُنَّا نَخْتَبِطُ بِقِسِيِّنَا وَنَأْكُلُ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَأُقْسِمُ أُخْطِئَهَا رَجُلٌ مِنَّا يَوْمًا فَانْطَلَقْنَا بِهِ نَنْعَشُهُ فَشَهِدْنَا أَنَّهُ لَمْ يُعْطَهَا فَأُعْطِيَهَا فَقَامَ فَأَخَذَهَا سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَزَلْنَا وَادِيًا أَفْيَحَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْضِي حَاجَتَهُ فَاتَّبَعْتُهُ بِإِدَاوَةٍ مِنْ مَاءٍ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا يَسْتَتِرُ بِهِ فَإِذَا شَجَرَتَانِ بِشَاطِئِ الْوَادِي فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى إِحْدَاهُمَا فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَالْبَعِيرِ الْمَخْشُوشِ الَّذِي يُصَانِعُ قَائِدَهُ حَتَّى أَتَى الشَّجَرَةَ الْأُخْرَى فَأَخَذَ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا فَقَالَ انْقَادِي عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَانْقَادَتْ مَعَهُ كَذَلِكَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْمَنْصَفِ مِمَّا بَيْنَهُمَا لَأَمَ بَيْنَهُمَا يَعْنِي جَمَعَهُمَا فَقَالَ الْتَئِمَا عَلَيَّ بِإِذْنِ اللَّهِ فَالْتَأَمَتَا قَالَ جَابِرٌ فَخَرَجْتُ أُحْضِرُ مَخَافَةَ أَنْ يُحِسَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِقُرْبِي فَيَبْتَعِدَ وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ فَيَتَبَعَّدَ فَجَلَسْتُ أُحَدِّثُ نَفْسِي فَحَانَتْ مِنِّي لَفْتَةٌ فَإِذَا أَنَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُقْبِلًا وَإِذَا الشَّجَرَتَانِ قَدْ افْتَرَقَتَا فَقَامَتْ كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا عَلَى سَاقٍ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَفَ وَقْفَةً فَقَالَ بِرَأْسِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ أَبُو إِسْمَعِيلَ بِرَأْسِهِ يَمِينًا وَشِمَالًا ثُمَّ أَقْبَلَ فَ
Ini sinabi sato ni [Harun bin Ma'ruf] asin [Muhammad bin Abbad], an hadith kan duwa haros pareho asin an minasunod na paliwanag kan matan pagsasadiri ni Harun, na parehong nagsabi: Ini sinabi sato ni [Hatim bin Isma'il] gikan ki [Ya'qub bin Mujahid Abu Hazrah] gikan sa [Udah bin Udah bin Udah bin Ashbad] na nagsabi: Nagduman kami kan sakong ama tanganing mag-adal sa baryong ini nin Ansar bago sinda nagadan. An enot na tawong nanompongan mi iyo si [Abu Al Yasar], sarong katood ni Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam, kaiba niya an sarong oripon na saiyang pagsasadiri, may darang sarong grupo nin mga habol, si Abu Al Yasar nakasulot nin habol na Ma'afiri asin an saiyang oripon nakasulot man nin habol na Ma'afiri. An sakuyang ama nagsabi saiya: O sakuyang tiyuon, totoo na nahihiling ko an mga senyales nin kaanggotan sa saimong lalawgon. Sabi niya: Tama iyan. So and so bin so and so may utang sakuya, nagduman ako sa saiyang pamilya, nagkumusta ako tapos sinabi ko an mga tataramon tapos sabi ninda: Dae. Tapos may nagluwas na pot-bellied na aki, naghapot ako: Haen si tatay mo? Sabi niya: Nadangog niya an saimong boses. Sunod naglaog an sakong ina, si Arikah asin sinabi ko: Lumuwas ka digdi, aram ko na kun haen ka. Naghapot ako: Tano ta nagtatago ka sako? Nagsimbag siya: Ako, sa ngaran ni Allah, sasabihon ko saimo, dai ako nagpuputik, sa ngaran ni Allah, natakot akong sabihon saimo dangan nagputik ako asin nanuga ako saimo dangan binalga ko ini. Ika sarong katood ni Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam asin ako, sa ngaran ni Allah, nasa problema. Sabi ko: Allah. Nagsimbag siya: Allah. Sabi ko: Allah. Nagsimbag siya: Allah. Sabi ko: Allah. Nagsimbag siya: Allah. Dangan kinua niya an habol asin pinunasan kan saiyang kamot, sabi niya: Kun igwa kang kwarta, bayadan mo asin kun mayo ka libre ka. An paghiling kan sakuyang duwang mata - ibinugtak niya an saiyang mga moro sa saiyang mga mata - an pagdangog kan sakuyang duwang talinga asin an pakasabot kan sakuyang puso - itinukdo niya an lugar kan saiyang puso - nahiling an Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam na nagsasabi: 'An siisay man na magsuspinde sa sarong masakit na tawo o magpatalingkas saiya sa saiyang utang, si Allah an magtatago saiya sa Saiyang anino'. Sabi niya: Kaya sinabi ko saiya: O tiyo, kun kinua mo an habol kan saimong oripon, kinua mo an saimong oripon na ma'afiri, kinua mo an saiyang habol na ma'firi asin ibugtak mo saiya an saimong habol, syempre magsusulot ka nin alahas asin magsusulot man siya nin alahas. Hinaplos niya an sakuyang payo dangan namibi: O Allah, bendisyonan mo siya. O sakuyang pamangkin, an paghiling kan sakuyang duwang mata - ibinugtak niya an saiyang mga moro sa saiyang mga mata - an pagdangog kan sakuyang duwang talinga asin an pagsabot kan sakuyang puso - itinukdo niya an lugar kan saiyang puso - nasaksihan an Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam na nagsasabi: 'Tawan mo sinda nin kakanon gikan sa saimong kinakakan asin tawan mo sinda nin mga gubing gikan sa saimong isinusulot, na iyo an mga karahayan kan kinaban na ini'. mas magaan para sako kisa sa pagkua niya kan sakuyang karahayan sa Aldaw nin Pagkabuhay-liwat. Nagduman kami sagkod na nakaabot kami ki [Jabir bin Abdullah] sa saiyang moske, siya namimibi na nakasulot nin kamiseta na saiyang tinahoban. Nag-agi ako sa mga tawo sagkod na ako nagtukaw sa pag-oltanan kan Jabir asin kan Qibla. Sinabi ko saiya: Kaherakan ka lugod ni Allah, taano ta namimibi ka na nakasulot nin sarong kamiseta asin an saimong panyo nasa gilid? Nagsenyas siya kan saiyang kamot sa sakuyang daghan arog kaini - binuklad niya an saiyang mga moro asin pigkurikol ini, sabi niya: Gusto kong an sarong lolong na arog mo magdulok sako asin hilingon an sakong ginigibo tanganing makopya niya ini. Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam sarong beses nagdigdi sa samo sa samong moske mantang siya nagdadara nin sarong sanga na pagsasadiri ni Ibn Tab, nahiling niya na igwa nin plema sa direksyon kan moske dangan kinaskas niya ini gamit an sanga, pagkatapos kaiyan siya nagbirik pasiring sa samo asin naghapot: 'Siisay sa saindo an gusto ni Allah na magtalikod saiya?' siya nagsabi: Kami nagduduko. Naghapot giraray siya: 'Siisay sa saindo an gustong talikdan siya ni Allah?' Nagsimbag kami: Dai, O Sugo ni Allah. Sabi niya: 'Tunay nanggad, kun an saro saindo namimibi, si Allah Tabaraka wa Ta'ala yaon sa atubangan niya, kaya dai nindo ini pagluwahon. h pasiring sa saiyang lalawgon o sa saiyang too, maglaway sa wala, sa irarom kan saiyang walang bitis. Asin kun dai niya mapugolan an saiyang sadiri sagkod na siya maglaway o mag-snot, dapat niya ining gibohon sa saiyang mga gubing na arog kaini." Pigtiklop niya an saiyang mga gubing dangan nagsabi: "Ipahiling mo sako an lana nin za'faran." Dangan sarong hoben na lalaki gikan sa tribu an nagdalagan pasiring sa saiyang pamilya nin marikas asin nag-abot na may darang pinaghalo na lana sa saiyang kamot, dangan si Rasulullah sallahulahi'lahi'lahi asin nag-insulto kaini sa poro kan midrib asin dangan pigpahid ini sa natatadang plema sabi ni Jabir: Duman nindo tinatawan nin pahamot an saindong mga moske. kan mga drayber nin kamelyo hale sa Ansar pinalibutan an saiyang kamelyo, dangan siya naglunad. Hinaplos niya an saiyang kamelyo alagad ini nagdanay na silensyo, dangan sinabi niya sa saiyang kamelyo: Hus, sumpaon ka lugod ni Allah Dangan naghapot si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam: 'Siisay an nagsumpa sa kamelyo'. Nagsimbag siya: Ako, O Sugo ni Allah. Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagsabi: 'Magbaba ka, dai ka mag-iba sa ano man na isinumpa. Dai ka mamibi para sa maraot na mga bagay para sa saimong sadiri, dai ka mamibi para sa maraot na mga bagay para sa saimong mga aki, dai ka mamibi para sa maraot na mga bagay para sa saimong kayamanan, dai ka magsunod kun an mga pamibi ni Allah sinisimbag asin dangan itatao Niya iyan para sa saimo'. Naglakaw kami kaiba si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam sagkod sa hapon. Nagrani kami sa saro sa mga katubigan kan Arabia asin si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagsabi: 'Siisay an gustong mag-enot sa samo asin maghirahay kan bubon, pagkatapos kaiyan siya nag-iinom dangan tinatawan kami nin maiinom' Sabi ni Jabir: Nagtindog ako asin nagsabi: Ako, O Sugo ni Allah. Sabi ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam: 'Siisay pa an kaiba ni Jabir?' Si Jabbar bin Shakhr nagtindog. Nagduman kami sa bubon dangan nagbunot kami nin saro o duwang balde hale sa bubon. Ibinaba mi ini dangan ginuyod mi ini sagkod na mapano nin tubig. An enot na tawong nakasabat samo iyo si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam, naghapot siya: 'Tinutugutan daw nindong duwa ini?' Nagsimbag kami: Iyo, O Sugo ni Allah. ibinaba niya an payo kan saiyang kamelyo, an saiyang kamelyo dangan nag-inom, kinaputan niya an mga renda asin an saiyang kamelyo binuklad an mga tabay asin nag-ihi. Pagkatapos kaiyan, binaliktad niya ini asin pig-ungal. Dangan an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam nagduman sa bubon asin nag-ablusyon. Nagtindog ako asin nag-ablusyon gamit an natatadang tubig nin ablusyon hale ki Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam. Si Jabbar bin Shakhr dangan nagduman tanganing magpahingalo kan saiyang sadiri asin an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam nagtindog tanganing mamibi. Nagsulot ako nin habol, gusto kong ihilad pero dai nag-abot. An habol igwa nin poro dangan binaliktad, pagkatapos kaiyan inunat ko ini sa pag-oltanan kan duwang poro dangan pinirit ko ini gamit an sakong liog. Dangan ako nag-abot asin nagtindog sa wala ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam. Kinua niya an sakuyang kamot asin pinalibot ako tanganing ibugtak ako sa saiyang too. Pagkatapos kaiyan nag-abot si Jabbar bin Shakhr. Nag-ablusyon siya dangan nag-abot asin nagtindog sa wala ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam, dangan kinua niya an samong mga kamot asin ibinugtak kami sa saiyang likod. Nahiling ako ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam pero dae ko na namati, pagkatapos kayan naintindihan ko tapos nagsenyas siya gamit an saiyang kamot, boot niyang sabihon ihigot mo an saimong tahaw na parte. Pagkatapos kan pamibi, si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagsabi: 'O Jabir!' Nagsimbag ako: Iyo, O Sugo ni Allah. Sabi niya: 'Kun an kamiseta mahiwas, ibugtak ini sa pag-ultanan kan duwang poro asin kun ini mahiwas, ibugkos ini sa itaas kan saimong habayan'. Sarong beses naglakaw kami kaiba an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam asin an lambang saro sa samo nagkakakan nin sarong petsa aroaldaw. Sinupsop niya ini dangan isinulot sa saiyang mga gubing, asin pigbalyo mi an kahoy tanganing mahulog an mga dahon Kinakan mi ini sagkod na nagkulog an mga kanto kan samong nguso. Nanunumpa ako, may nawara sato sarong aldaw. Dangan hinanap mi iyan dangan kinua mi iyan. Nagpatotoo kami para saiya na dai siya tinawan nin -sarong quota nin mga petsa- dangan tinawan siya kaiyan. Nagtindog siya asin kinua ini. Sarong beses naglakaw kami kaiba an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam sagkod na kami nag-ontok sa sarong mahiwas na kababan. Nagduman si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam tanganing tapuson an saiyang misyon, sinundan ko siya sa likod na may bitbit na balde nin tubig. Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam naghiling sa palibot, mayo siyang nahiling na matahob. Igwa palan nin duwang kahoy sa gilid kan kababan. Si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagduman sa saro sa sainda dangan nagkua nin sanga kaini, sinabi niya: 'Magduko ka para sako, sa pagtugot ni Allah'. An sanga nagduko kaiba niya na garo sarong kamelyo na may dungo na gibo kan parakontrol kaini, sagkod na siya nakaabot sa saro pang kahoy asin kinapotan an saro sa mga sanga kaini, siya nagsabi: 'Duko para sako, sa pagtugot ni Allah'. Nagduko man an sanga. Pagkatapos na siya nasa tahaw kan duwa, pinagsararo niya sinda, sinabi niya: 'Magkasararo kamo para sako, sa pagtugot ni Allah'. Nagkakasararo an duwa. Sabi ni Jabir: Nagdalagan ako nin marikas huli ta nahahadit ako na mamamatian ni Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam an sakuyang presensya harani saiya kaya siya maparayo. Si Muhammad bin Abbad nagsabi sa saiyang kasaysayan: Naghale siya asin ako nagtukaw na nakikipag-olay sa sadiri ko. Nagsirip ako sa gilid asin nagluwas na an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam nag-abot asin nagluwas na an duwang kahoy nagsisirang. An lambang saro sa sainda nagtitindog sa saiyang poste. Nahiling ko si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam na nagtitindog asin naggibo siya nin senyas gamit an saiyang payo arog kaini - si Abu Isma'il nagsenyas gamit an saiyang payo sa too asin sa wala - pagkatapos kaiyan nag-abot siya. Pag-abot nia sa atubangan ko, naghapot sia: ‘Hoy Jabir, naheheling mo kun saen ako nakatindog?’ Nagsimbag ako: Iyo, O Sugo ni Allah'. Sinabi niya: ‘Magduman ka sa duwang kahoy, putolon mo nin sarong sanga an kada saro kaiyan, dangan darahon mo digdi. Kun yaon ka na sa kinamumugtakan ko, halea mo an sarong sanga sa saimong too asin an saro pa sa saimong wala.’ Sabi ni Jabir: Nagtindog ako dangan nagkua ako nin gapo, binari ko ini dangan pinatarom ko sagkod na matarom, pagkatapos kong magduman sa duwang kahoy, pinutol ko an mga sanga kan kada saro sa duwang kahoy. Nagbalik ako sa paagi nin pagguyod saiya sagkod na ako nagtindog kun saen nagtindog an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam. Hinale ko an sarong sanga sa sakuyang too asin an saro pang sanga sa saimong wala, pagkatapos kaiyan nagduman ako sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, ako nagsabi: Ginibo ko na iyan, O Sugo ni Allah, kun siring para sa ano iyan? Nagsimbag siya: 'Naagihan ko an duwang lulubngan na an mga nag-eerok pinapadusahan, sa sakuyang intersesyon, gusto kong pagaanon an duwa basta basa pa an duwang sanga'. Dangan nag-abot kami sa hukbo asin si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam nagsabi: 'O Jabir, mag-apod ka nin tubig para sa ablusyon!' Sabi ko: 'Tubig nin ablusyon, tubig nin ablusyon, tubig nin ablusyon'. Sabi ko: O Sugo ni Allah, mayo akong nakuang ni sarong turo nin tubig sa caravan. Igwa nin Ansar na pampalipot na tubig para sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam sa saiyang tuyong lalagan sa sarong lalagan na gibo sa kahoy na nakabitin dangan sinabihan niya ako: 'Magduman ka sa bin si Al Ansari asin hilingon mo kun igwa nin dikit na tubig sa lalagan.' Nagdulok ako saiya dangan hiniling ko an lalagan, mayo akong nakuang iba kundi sarong turo nin tubig sa poro kan lalagan, kun ibubo ko ini siguradong matuyo. Pagkatapos kaiyan nagduman ako sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, sinabi ko: O Sugo ni Allah, mayo akong nakua kundi sarong turo nin tubig sa poro kan lalagan, kun ibubo ko ini siertong mamara ini. Sabi niya: 'Lakaw asin darahon mo ini digdi'. Kinua ko ini asin kinua niya ini gamit an saiyang mga kamot. Salang mga tataramon an saiyang sinabi Kan maaraman ko kun ano idto, dinutaan niya ini kan duwang kamot, pagkatapos kaiyan itinao niya ini sako, sinabi niya: 'O Jabir, mag-apod ka nin sarong dakulang lalagan'. Inaapod ko: Dakulang lalagan, O caravan. Dangan kinua ko ini asin ibinugtak sa atubangan kan Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, pigsenyasan niya an lalagan gamit an saiyang kamot arog kaini - binuklad ni Jabir an saiyang kamot, inunat an saiyang mga moro dangan ibinugtak ini sa irarom kan lalagan. Sabi niya: 'Kuanon mo ini, O Jabir, dangan ibubo mo ini sako asin magsabi ka: 'Bismillaah'. Binubo ko ini para saiya asin sinabi ko: Bismillaah. Nahiling ko an tubig na nagbulos sa pag-oltanan kan mga moro kan Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam dangan an dakulang lalagan nagluwas nin tubig asin nagbirik sagkod na ini mapano, pagkatapos kaiyan sia nagsabi: 'O Jabir, apodon mo an nangangaipo nin tubig'. Sabi ni Jabir: An mga tawo minadolok asin nag-iinom sagkod na sinda mabasog. Dangan ako nagsabi: May nangangaipo pa nin tubig? Dangan itinaas ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam an saiyang kamot hale sa dakulang lalagan na pano nin tubig. An mga tawo nagreklamo nin gutom sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam asin siya nagsabi: 'Tawan logod kamo ni Allah nin kakanon'. tapos nagduman kami sa beach, nagtaas ang tide tapos may nag-bounce na sira sa laog tapos nagsindi kami nin kalayo sa kataid kaini, pigluto mi asin pig-ihaw tapos nagkarakan kami hanggang sa mabasog kami. Sabi ni Jabir: Ako, kaya asin kaya asin kaya asin kaya - nagbilang siya sagkod sa limang tawo - naglaog sa saiyang mga mata, mayo nin nakahiling samuya sagkod na kami nagluwas. Kinua mi an saro niyang kilay dangan inarko mi ini, pagkatapos kaiyan inapod mi an pinakadakulang lalaki sa caravan, an pinakadakulang kamelyo sa caravan asin an pinakadakulang pillion rider sa caravan, naglaog siya sa irarom kaiyan na dai nagbaba kan saiyang payo.
Imam Muslim : 5329
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا جَاءَ أَبُو بَكْرٍ الصِّدِّيقُ إِلَى أَبِي فِي مَنْزِلِهِ فَاشْتَرَى مِنْهُ رَحْلًا فَقَالَ لِعَازِبٍ ابْعَثْ مَعِيَ ابْنَكَ يَحْمِلْهُ مَعِي إِلَى مَنْزِلِي فَقَالَ لِي أَبِي احْمِلْهُ فَحَمَلْتُهُ وَخَرَجَ أَبِي مَعَهُ يَنْتَقِدُ ثَمَنَهُ فَقَالَ لَهُ أَبِي يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا لَيْلَةَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا كُلَّهَا حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ فَلَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ حَتَّى رُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ تَأْتِ عَلَيْهِ الشَّمْسُ بَعْدُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا فَأَتَيْتُ الصَّخْرَةَ فَسَوَّيْتُ بِيَدِي مَكَانًا يَنَامُ فِيهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ظِلِّهَا ثُمَّ بَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً ثُمَّ قُلْتُ نَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَنَا أَنْفُضُ لَكَ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ مُقْبِلٍ بِغَنَمِهِ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا فَلَقِيتُهُ فَقُلْتُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلَامُ فَقَالَ لِرَجُلٍ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ قُلْتُ أَفِي غَنَمِكَ لَبَنٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ أَفَتَحْلُبُ لِي قَالَ نَعَمْ فَأَخَذَ شَاةً فَقُلْتُ لَهُ انْفُضْ الضَّرْعَ مِنْ الشَّعَرِ وَالتُّرَابِ وَالْقَذَى قَالَ فَرَأَيْتُ الْبَرَاءَ يَضْرِبُ بِيَدِهِ عَلَى الْأُخْرَى يَنْفُضُ فَحَلَبَ لِي فِي قَعْبٍ مَعَهُ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ قَالَ وَمَعِي إِدَاوَةٌ أَرْتَوِي فِيهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَشْرَبَ مِنْهَا وَيَتَوَضَّأَ قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ مِنْ نَوْمِهِ فَوَافَقْتُهُ اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْرَبْ مِنْ هَذَا اللَّبَنِ قَالَ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْنِ لِلرَّحِيلِ قُلْتُ بَلَى قَالَ فَارْتَحَلْنَا بَعْدَمَا زَالَتْ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ وَنَحْنُ فِي جَلَدٍ مِنْ الْأَرْضِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُتِينَا فَقَالَ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَدَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا أُرَى فَقَالَ إِنِّي قَدْ عَلِمْتُ أَنَّكُمَا قَدْ دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا اللَّهَ فَنَجَا فَرَجَعَ لَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا قَالَ قَدْ كَفَيْتُكُمْ مَا هَاهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ قَالَ وَوَفَى لَنَا و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ مِنْ أَبِي رَحْلًا بِثَلَاثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ و قَالَ فِي حَدِيثِهِ مِنْ رِوَايَةِ عُثْمَانَ بْنِ عُمَرَ فَلَمَّا دَنَا دَعَا عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَاخَ فَرَسُهُ فِي الْأَرْضِ إِلَى بَطْنِهِ وَوَثَبَ عَنْهُ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ قَدْ عَلِمْتُ أَنَّ هَذَا عَمَلُكَ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يُخَلِّصَنِي مِمَّا أَنَا فِيهِ وَلَكَ عَلَيَّ لَأُعَمِّيَنَّ عَلَى مَنْ وَرَائِي وَهَذِهِ كِنَانَتِي فَخُذْ سَهْمًا مِنْهَا فَإِنَّكَ سَتَمُرُّ عَلَى إِبِلِي وَغِلْمَانِي بِمَكَانِ كَذَا وَكَذَا فَخُذْ مِنْهَا حَاجَتَكَ قَالَ لَا حَاجَةَ لِي فِي إِبِلِكَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ لَيْلًا فَتَنَازَعُوا أَيُّهُمْ يَنْزِلُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَنْزِلُ عَلَى بَنِي النَّجَّارِ أَخْوَالِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أُكْرِمُهُمْ بِذَلِكَ فَصَعِدَ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ فَوْقَ الْبُيُوتِ وَتَفَرَّقَ الْغِلْمَانُ وَالْخَدَمُ فِي الطُّرُقِ يُنَادُونَ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَا مُحَمَّدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ
Sinabi sako ni [Salamah bin Syabib] sinabi sato [si Al Hasan bin A'yan] sinabi sato [si Zuhair] nagsabi sato [si Abu Ishaq] nagsabi: Nadangog ko [si Al Bara` bin Azib] na nagsabi: Si Abu Bakr Ash Shiddiq nagduman sa sakong ama sa saiyang istaran dangan si Abu Bakr nagbakal nin sarong hayop na nakasakay, dangan sinabi niya ki Azib na darahon sakuya an saimong aki: harong. An sakuyang ama nagsabi sako: Darahon mo. Ipinaluwas ko siya asin an sakuyang ama tanganing bayadan an presyo. An sakuyang ama nagsabi saiya: Hoy [Abu Bakr], sabihi ako, ano an ginigibo nindong duwa kan banggi kan kamo naglalakaw kaiba si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam? Sabi ni Abu Bakr: Iyo. Naglakaw kami nin bilog na banggi sagkod sa udto. Toninong an tinampo asin mayo nin nag-aagi sagkod na may sarong dakulang gapo na itinaas para sa samo, ini nagtatao nin lindong asin dai napapaatubang sa -sirang- kan saldang pagkatapos. Nagpondo kami sa harani dangan nagrani kami sa gapo. Gamit an sakong mga kamot, pinataas ko an sarong lugar para sa Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam na magturog sa irarom kan lindong kan gapo, dangan ibinugtak ko an mga gubing na gibo sa barahibo nin hayop sa ibabaw kaini, sinabi ko: Magturog ka, O Sugo ni Allah, babantayan taka para sa saimong kapakanan. Nagturog siya tapos nagduman ako para maghiling sa palibot niya. Igwa palan nin sarong paraataman nin kanding na nag-abot kaiba an saiyang mga kanding sa sarong dakulang gapo, gusto niya nin sirongan arog mi. Naghapot ako: Kiisay ka sadiri, oripon? Nagsimbag siya: Sadiri ini nin sarong tawo gikan sa mga taga Medina. Naghapot ako: Igwa daw nin gatas sa saimong kanding? Nagsimbag siya: Iyo. Naghapot ako: Mamumula ka para sako? Nagsimbag siya: Iyo. Nagkua siya nin kanding asin lininig an bag nin gatas sa buhok, ati asin ati -Siya -Abu Ishaq- nagsabi: Nahiling ko si Al Bara` na tinamaan an saiyang kamot sa ibong na kamot mantang naglilinig - dangan ginatasan niya ini para sako sa sarong baso na igwa nin dikit na gatas. Sabi ni Abu Bakr: Dinara ko an lalagan na kun saen an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam nag-inom asin nag-ablusyon. Sabi niya: Dangan nagduman ako sa Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam asin dai ko siya pinukaw, alagad palan nagmata siya kan oras na idto, dangan binugtakan ko nin tubig an gatas sagkod na malipot an irarom, dangan nagsabi ako: O Sugo ni Allah, inomon mo ining gatas. Nag-inom siya hanggang sa maogma ako. Pagkatapos kaiyan sinabi niya: 'Bako daw na oras na para magduman'. Nagsimbag ako: Tama iyan. Dangan naghale kami pagkatapos na an saldang magkiling pasiring sa sulnupan, mantang sinundan kami ni Suraqah bin Malik mantang yaon kami sa basang daga. Sabi ko: O Sugo ni Allah, kami binisita. Sabi niya: 'Dai kamo magmundo, totoo na si Allah yaon sato'. Dangan an Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam namibi nin maraot para saiya sagkod na an saiyang kabayo nahulog sa laboy sagkod sa saiyang tulak, dangan siya nagsabi: Aram ko na kamo pareho namimibi para sa maraot para sako, ngonyan mamibi kamo ki Allah para sako, sa ngaran ni Allah itatao ko an duwa nindong kahagadan. Dangan si Allah namibi asin si Suraqah ligtas asin nagbalik. Dai siya nakasabat nin siisay man alagad nagsabi: Igwa akong igo para saimo, siya - Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam - mayo digdi. Dai siya nakasabat nin siisay man alagad ibinalik niya sinda. Sabi ni Abu Bakr: Inutob niya an saiyang panuga sato. Sinabi ini sako [Zuhair bin Harb] sinabi ini sato [Uthman bin Umar]. Sinabi sa samo na [si Ishaq bin Ibrahim] nagsabi sa samo [Si An Nadhr bin Syumail] parehong [Isra`il bin Abu Ishaq] gikan sa [Al Bara`] nagsabi: Si Abu Bakr nagbakal nin sarong hayop na nakalunad sa sakong ama sa kantidad na labing tolong dirham, nasambit niya an sarong hadith na may kahulugan kan Zuhair hadith gikan ki Abu Ibrahim, asin hadith sa saiyang pagsambit gikan ki Rasulullah Uthman bin Umar: Kan si Suraqah bin Malik nagrani, si Rasulullah Shallallahu 'alaihi wa Salam namibi para saiya dangan an saiyang kabayo naglubog sa daga sagkod sa saiyang tulak dangan si Suraqah naglukso asin nagsabi: O Muhammad, aram ko na ini an saimong gibo, mamibi ki Allah na iligtas ako sa sakong naeksperyensiyahan, asin para saimo Bubutahon ko an tawong nasa likod ko. Ini an sakuyang holster nin pana, magkua ka nin sarong pana huli ta babalyohon mo an sakuyang kamelyo asin an sakuyang mga oripon sa lugar na ini asin ini, pakikua mo tabi an saimong kaipuhan. Sabi niya: 'Dai ko kaipuhan an saimong mga kamelyo'. Nasa Medina kaming tulo kan banggi dangan nag-iriwal sinda kun siisay an mapugol sa Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam. Sabi niya: 'Magdanay sa mga aki ni Najjar, an mga tiyo ni Abdul Muthallib, pinapamuraway ko sinda huli kaiyan'. An mga lalaki asin babae nagsakat sa ibabaw kan mga harong, an mga kaakian asin mga surugoon nagkawararak sa mga tinampo, sinda nag-apod: O Muhammad, O Sugo ni Allah, O Muhammad, O Sugo ni Allah.
Imam Muslim : 5330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قِيلَ لِبَنِي إِسْرَائِيلَ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَقُولُوا حِطَّةٌ يُغْفَرْ لَكُمْ خَطَايَاكُمْ فَبَدَّلُوا فَدَخَلُوا الْبَابَ يَزْحَفُونَ عَلَى أَسْتَاهِهِمْ وَقَالُوا حَبَّةٌ فِي شَعَرَةٍ
Sinabi niya sato [si Muhammad bin Rafi'] sinabi sato [si Abdurrazzaq] nagsabi sato [si Ma'mar] gikan sa [Hammam bin Munabbih] nagsabi: Ini an sinabi sato ni [Abu Hurairah] gikan ki Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam, dangan nasambitan niya an nagkapira sa sainda: Si Rasulullah sallalaahu 'alaihi walahi' Salam nagsabi ki Salam: Mga aki ni Israel: 'Maglaog sa pinto sa paagi nin pagduko asin magsabi: 'Hitthah' - patawadon an saimong mga kasalan - Siguradong papatawadon niya an saimong mga sala dangan sinda nagbabago asin minalaog sa pinto mantang sinda nagkakamang sa saindang mga butkon asin sinda nagsasabi: 'Habbah -banhi- sa harina''.
Imam Muslim : 5331
حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ بُكَيْرٍ النَّاقِدُ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنُونَ ابْنَ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ تَابَعَ الْوَحْيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْلَ وَفَاتِهِ حَتَّى تُوُفِّيَ وَأَكْثَرُ مَا كَانَ الْوَحْيُ يَوْمَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Sinabi niya sako [Amru bin Muhammad bin Bukair An Naqid], [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] asin [Abdu bin Humaid] na sinabi ni Abdu: sinabi sako, mantang an iba nagsabi: Sinabi sato na [ya'qub bin Ibrahim bin Sa'ad] sinabi sato [an sakuyang ama] gikan sa [Salih bin Kaisan] gikan ki An Hab [Ihn]: Sabi ki An Malik] na si Allah 'azza wajalla tinatapos an kapahayagan ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam bago siya nagadan
Imam Muslim : 5332
حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ وَهُوَ ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ أَنَّ الْيَهُودَ قَالُوا لِعُمَرَ إِنَّكُمْ تَقْرَءُونَ آيَةً لَوْ أُنْزِلَتْ فِينَا لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ حَيْثُ أُنْزِلَتْ وَأَيَّ يَوْمٍ أُنْزِلَتْ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَيْثُ أُنْزِلَتْ أُنْزِلَتْ بِعَرَفَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ قَالَ سُفْيَانُ أَشُكُّ كَانَ يَوْمَ جُمُعَةٍ أَمْ لَا يَعْنِي { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي }
Sinabi sakuya [Abu Khaitsamah bin Harb] asin [Muhammad bin Al Mutsanna], an teksto ni Ibn Al Mutsanna, na parehong nagsasabi: Sinabi sato na [si Abdurrahman bin Mahdi] nagsabi sato [si Sufyan] gikan sa [Qais bin Muslim] gikan sa [Thariq bin Shihab], an mga Hudiyo nagsabi sa [Umar] na kun saen nabasa mo, sarong bersikulo: ipinahayag sato, ginibo tang bakasyon an aldaw na idto: 'Tunay na aram ko kun kasuarin ipinahayag an bersikulo, kun anong aldaw ipinahayag an bersikulo asin haen an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam kan ipinahayag an bersikulo. An bersikulong ini nagbaba sa Arafah kan an Propeta sallallaahu 'alaihi wa Salam wuquf sa Arafah. Sabi ni Sufyan: Nagdududa ako kun Biyernes o bako, na an boot sabihon: 'Sa aldaw na ini pinagsangkap ko an saimong relihiyon para saimo asin naotob ko an Sakuyang mga bendisyon para saimo'. -Al Maa`idah: 3-
Imam Muslim : 5333
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي بَكْرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ قَالَتْ الْيَهُودُ لِعُمَرَ لَوْ عَلَيْنَا مَعْشَرَ يَهُودَ نَزَلَتْ هَذِهِ الْآيَةَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } نَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَقَدْ عَلِمْتُ الْيَوْمَ الَّذِي أُنْزِلَتْ فِيهِ وَالسَّاعَةَ وَأَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَزَلَتْ نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ
Isinaysay sato [Abu Bakr bin Abu Syaibah] asin [Abu Kuraib] an teksto ni Abu Bakr, sinabi niya: Isinaysay sato [si Abdullah bin Idris] gikan sa [saiyang ama] gikan ki [Qais bin Muslim] gikan ki [Thariq bin Shihab] nagsabi: An mga Hudiyo nagsabi ki [Umar]: Kun ipinadara mi an mga Hudiyo: pinagsangkap para saimo an saimong relihiyon, asin igwa nin igo para saimo An sakuyang mga bendisyon, asin inaprobaran ko na an Islam nagin sarong relihiyon para saimo'. -Al Maa`idah: 3- aram ta na kan aldaw na ipinahayag an bersikulo, gigibohon ta nanggad na bakasyon an aldaw na iyan. Sabi ni Umar: Aram ko an aldaw asin oras na ipinahayag an bersikulo asin kun saen si Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kan ipahayag an bersikulo, an bersikulo nagbaba kan banggi kan samong pagtiripon kan kami kaiba ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam sa Arafah.
Imam Muslim : 5334
و حَدَّثَنِي عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْيَهُودِ إِلَى عُمَرَ فَقَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ آيَةٌ فِي كِتَابِكُمْ تَقْرَءُونَهَا لَوْ عَلَيْنَا نَزَلَتْ مَعْشَرَ الْيَهُودِ لَاتَّخَذْنَا ذَلِكَ الْيَوْمَ عِيدًا قَالَ وَأَيُّ آيَةٍ قَالَ { الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمْ الْإِسْلَامَ دِينًا } فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي لَأَعْلَمُ الْيَوْمَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ وَالْمَكَانَ الَّذِي نَزَلَتْ فِيهِ نَزَلَتْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَفَاتٍ فِي يَوْمِ جُمُعَةٍ
Sinabihan ako na [si Abdu bin Humaid] nagsabi sato [si Ja'far bin Aun] nagsabi sato [si Abu Umais] gikan sa [Qais bin Muslim] gikan sa [Thariq bin Shihab] nagsabi: Sarong Judio an nagduman ki [Umar] asin nagsabi: O Amirul Mu'minin, igwa nin sarong bersikulo sa saimong libro na saimong binasa, kun an bersikulong iyan nag-abot sa sato, kutana kami naggibo nin sarong Hudiyo sa aldaw na iyan. Naghapot si Umar: Anong bersikulo? Nagsimbag siya: 'Ngonyan na aldaw, pinagsangkap ko an saimong relihiyon para saimo, asin naotob ko an Sakuyang mga bendisyon saimo, asin inaprobaran ko na an Islam magigin sarong relihiyon para saimo'. -Al Maa`idah: 3- Si Umar nagsabi: Tunay nanggad, aram ko an aldaw asin lugar kun saen ipinahayag an bersikulong ini, an bersikulo ipinahayag sa Sugo ni Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam sa Arafah kan Biyernes.
Imam Muslim : 5335
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَ أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا و قَالَ حَرْمَلَةُ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ } قَالَتْ يَا ابْنَ أُخْتِي هِيَ الْيَتِيمَةُ تَكُونُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا تُشَارِكُهُ فِي مَالِهِ فَيُعْجِبُهُ مَالُهَا وَجَمَالُهَا فَيُرِيدُ وَلِيُّهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِغَيْرِ أَنْ يُقْسِطَ فِي صَدَاقِهَا فَيُعْطِيَهَا مِثْلَ مَا يُعْطِيهَا غَيْرُهُ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوهُنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ وَيَبْلُغُوا بِهِنَّ أَعْلَى سُنَّتِهِنَّ مِنْ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا طَابَ لَهُمْ مِنْ النِّسَاءِ سِوَاهُنَّ قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ إِنَّ النَّاسَ اسْتَفْتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ هَذِهِ الْآيَةِ فِيهِنَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ وَالَّذِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى أَنَّهُ { يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ } الْآيَةُ الْأُولَى الَّتِي قَالَ اللَّهُ فِيهَا { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } قَالَتْ عَائِشَةُ وَقَوْلُ اللَّهِ فِي الْآيَةِ الْأُخْرَى { وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } رَغْبَةَ أَحَدِكُمْ عَنْ الْيَتِيمَةِ الَّتِي تَكُونُ فِي حَجْرِهِ حِينَ تَكُونُ قَلِيلَةَ الْمَالِ وَالْجَمَالِ فَنُهُوا أَنْ يَنْكِحُوا مَا رَغِبُوا فِي مَالِهَا وَجَمَالِهَا مِنْ يَتَامَى النِّسَاءِ إِلَّا بِالْقِسْطِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ و حَدَّثَنَا الْحَسَنُ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فِي آخِرِهِ مِنْ أَجْلِ رَغْبَتِهِمْ عَنْهُنَّ إِذَا كُنَّ قَلِيلَاتِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ
Sinabi niya sako [si Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Sarh] asin [Harmalah bin Yahya At Tujibi] na sinabi ni Abu Ath Thahir: Sinabi sato, mantang si Harmalah nagsabi: Sinabi sato [si Ibnu Wahab] sinabi sako [si Yunus] gikan ki [Ibnu Shihab] na sinabi sako [Urwah bin] na hinapot niya ki Zubair [Ahyah: 'Asin kun ika Kun ika nahahadit na dai magin makatanosan sa bagay nin mga ilo, dangan mag-agom nin duwa, o tolo, o apat na babae na marahay para saimo'. -An Nisaa`: 3- Sabi ni Aisyah: O sakuyang pamangkin, boot sabihon sarong ilo na daragita na nasa irarom kan superbisyon kan saiyang bantay -asin- siya nakikisumaro sa saiyang -rogaring dangan an bantay nagngangalas sa kayamanan asin kagayunan kan ilo dangan an bantay gustong pakasalan siya na may -intensyon- na magin bakong makatanosan saiya kaya gibohon niya an sarong bagay na kapareho kan itinatao sa iba kisa saiya, dangan sinda pinagbabawal na mag-agom sainda apwera sa paggibo nin hustisya sa sainda asin tanganing sinda magtao nin mas halangkaw na dote asin sinda nagboot na mag-agom nin mga babae na marahay para sa sainda apwera sa mga ilo. Sabi ni Urwah: Sabi ni Aisyah: Dangan an mga tawo naghagad sa Sugo ni Allah (katoninongan asin mga bendisyon ni Allaah mapasa saiya) nin sarong fatwa pagkatapos kan bersikulong ini manungod sa sainda - mga babaeng ilo - dangan ipinahayag ni Allah 'azza wajalla an bersikulo: 'Asin sinda naghagad saimo nin sarong fatwa manungod sa mga babae, na nagsasabi: 'Si Allah iyo an saro na nagtao saimo nin sarong fatwa manungod sa sainda asin kun ano an nabasa saimo manungod sa Book mga babaeng ilo na dai mo sinda tinawan kan ipinagboboot para sa sainda mantang gusto mong pakasalan sinda'. -An Nisaa`: 127- Sabi ni Aisyah: Asin an nasambit ni Allah Ta'ala iyo an binasa saimo sa Qur'an sa nakaaging bersikulo na nagsambit kan mga tataramon ni Allah: 'Asin kun ika nahahadit na dai maggibo nin hustisya sa bagay kan mga ilo dangan mag-agom nin mga babae na marahay para saimo'. -An Nisaa`: 3- Sabi ni Aisyah: Asin si Allah nagsabi sa saro pang bersikulo: 'Mantang gusto mong pakasalan sinda,' -An Nisaa`: 127- iyo an dai pagkagusto kan saro saindo sa sarong ilo na babae na nasa irarom kan saindong pangataman huli ta siya igwa nin kadikit na kayamanan asin bakong gayong magayon. Kaya, ipinagbabawal sindang mag-agom nin huli sa kun ano an gusto ninda gikan sa yaman asin kagayunan kan mga ilo apwera sa hustisya huli sa habo ninda sa mga ilo. Sinabi sa samo [Al Hasan Al Hulwani] asin [Abdu bin Humaid] an gabos na bagay hale ki [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'ad] sinabi sa samo [an sakong ama] gikan ki [Salih] gikan ki [Ibn Shihab] nagsabi sako [Urwah] na hinapot niya si [Aisyah] manungod sa tataramon ni Allah: 'Asin kun ika nahahadit manongod sa dai paggibo nin hustisya o paghadit sa mga babae - Anpha Nisaa`: 3- nasambit niya an hadith bilang hadith ni Yunus gikan ki Az Zuhri asin idinagdag niya sa katapusan: Huli sa saindang pagkadisganar sa mga ilo na babae na dikit an kayamanan asin bakong gayong magayon
Imam Muslim : 5336
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الرَّجُلِ تَكُونُ لَهُ الْيَتِيمَةُ وَهُوَ وَلِيُّهَا وَوَارِثُهَا وَلَهَا مَالٌ وَلَيْسَ لَهَا أَحَدٌ يُخَاصِمُ دُونَهَا فَلَا يُنْكِحُهَا لِمَالِهَا فَيَضُرُّ بِهَا وَيُسِيءُ صُحْبَتَهَا فَقَالَ { إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ } يَقُولُ مَا أَحْلَلْتُ لَكُمْ وَدَعْ هَذِهِ الَّتِي تَضُرُّ بِهَا
Sinabi sato [si Abu Bakr bin Abu Syaibah] asin [si Abu Kuraib] parehong nagsabi: Sinabi sato [si Abu Usamah] nagsabi sato [si Hisham] gikan sa [saiyang ama] gikan sa [Aisha] manungod sa tataramon ni Allah: 'Asin kun kamo nahahadit na dai maggibo nin hustisya sa mga babaeng ilo,' -An Nisaa: `Saiyang bersikulo: 3- manungod sa sarong tawo, igwa siyang ilo na babae, siya an saiyang bantay asin saiyang tagapagmana. An ilo na babae igwa nin kayamanan, mayo siyang ibang makakalaban kundi siya. Dai niya ini inagom huli sa saiyang kayamanan kaya makakaraot ini saiya asin makakapagrabe kan saiyang pag-ataman. Dangan sia nagsabi: 'Asin kun kamo nahahadit na dai maggibo nin hustisya sa bagay nin mga ilo dangan mag-agom nin mga babae na marahay para sa saindo'. -An Nisaa`: 3- Sabi niya: Dai ko ini ginigibong legal para saimo asin binabayaan ining babaeng delikado huli kaini.
Imam Muslim : 5337
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَا يُتْلَى عَلَيْكُمْ فِي الْكِتَابِ فِي يَتَامَى النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا تُؤْتُونَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُونَ أَنْ تَنْكِحُوهُنَّ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي الْيَتِيمَةِ تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ فَتَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَرْغَبُ عَنْهَا أَنْ يَتَزَوَّجَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُزَوِّجَهَا غَيْرَهُ فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا فَلَا يَتَزَوَّجُهَا وَلَا يُزَوِّجُهَا غَيْرَهُ
Sinabi sato [si Abu Bakr bin Abu Syaibah] nagsabi sato [si Abdah bin Sulaiman] gikan sa [Hisham] gikan sa [saiyang ama] gikan sa [Aisyah] manungod sa Saiyang mga tataramon: 'Asin kun ano an isinaysay saimo sa Koran: 354 -siring man sarong fatwa- manungod sa mga ilo na babae na dai mo itinao sainda an ipinagboboot para sa sainda mantang gusto mong mag-agom, sinda'. -An Nisaa`: 127- Sabi ni Aisyah: -An bersikulong ini- ipinahayag may koneksyon sa sarong ilo na babae. An ilo na babae iiniba siya sa saiyang pagsadiri dangan gusto niyang pakasalan ini. Habo niyang mag-agom nin ibang lalaki an ilo asin maiba sa saiyang pagsasadiri, kaya pinadepisil niya ini sa paagi kan dai pag-agom asin dai pag-agom sa ibang lalaki.
Imam Muslim : 5338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { يَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ } الْآيَةَ قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ الَّتِي تَكُونُ عِنْدَ الرَّجُلِ لَعَلَّهَا أَنْ تَكُونَ قَدْ شَرِكَتْهُ فِي مَالِهِ حَتَّى فِي الْعَذْقِ فَيَرْغَبُ يَعْنِي أَنْ يَنْكِحَهَا وَيَكْرَهُ أَنْ يُنْكِحَهَا رَجُلًا فَيَشْرَكُهُ فِي مَالِهِ فَيَعْضِلُهَا
Sinabi niya sato [si Abu Kuraib] nagsabi sato [si Abu Usamah] nagsabi sato [si Hisham] gikan sa [saiyang ama] gikan ki [Aisha] manungod sa Saiyang mga tataramon: 'Asin sinda naghahagad saimo nin sarong fatwa manungod sa mga babae. Sabihon: 'Si Allah nagtatao saimo nin sarong fatwa manungod sa sainda'. -An Nisaa`: 127- Sabi ni Aisyah: Siya sarong ilo na babae na may kaibahan, tibaad iiba niya an lalaki sa saiyang kayamanan sagkod sa mga bugkos nin ubas, dangan gusto niyang pakasalan, habo niyang ipakasalan sa ibang lalaki tanganing maiba ini sa saiyang kayamanan dangan tinatawan niya nin problema.
Imam Muslim : 5339
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله { وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَالِي مَالِ الْيَتِيمِ الَّذِي يَقُومُ عَلَيْهِ وَيُصْلِحُهُ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا أَنْ يَأْكُلَ مِنْهُ
Sinabi sato [si Abu Bakr bin Abu Syaibah] nagsabi sato [si Abdah bin Sulayman] gikan sa [Hisyam] gikan sa [saiyang ama] [Aisha] manungod sa Saiyang mga tataramon: 'Asin an siisay man na dukha, pwede siyang magkakan gikan sa kun ano an maninigo'. -An Nisaa`: 6- Sabi ni Aisyah: -an bersikulong ini- ipinahayag manungod sa bantay kan saiyang pagsadiri, sarong ilo na nag-aataman kaini asin naghihirahay kaini, pwede siyang magkakan kaini kun kaipuhan niya ini.
Imam Muslim : 5340
و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ فِي قَوْله تَعَالَى { وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ وَمَنْ كَانَ فَقِيرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوفِ } قَالَتْ أُنْزِلَتْ فِي وَلِيِّ الْيَتِيمِ أَنْ يُصِيبَ مِنْ مَالِهِ إِذَا كَانَ مُحْتَاجًا بِقَدْرِ مَالِهِ بِالْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Sinabi sato na [si Abu Kuraib] nagsabi sato na [si Abu Usamah] nagsabi sato [si Hisyam] gikan sa [saiyang ama] gikan ki [Aisha] manungod sa Saiyang kasabihan: 'An siisay man - sa mga bantay - may kakayahan, tuguti siyang maglikay - sa pagkakan kan kayamanan kan ilo - asin an siisay man na dukha, dangan pwedeng magkakan kan kayamanan susog sa maninigo'. -An Nisaa`: 6- Sabi ni Aisyah: Ihinayag ini manungod sa bantay kan sarong ilo, pwede niyang gamiton an saiyang kwarta kun kaipuhan niya an kantidad kan saiyang kayamanan sa maninigong paagi. Sinabi sato [si Abu Kuraib] nagsabi sato [si Ibn Numair] nagsabi sato [si Hisham] sa sanad na ini.