Imam Muslim : 5261
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ حَرْمَلَةَ بْنِ عِمْرَانَ التُّجِيبِيَّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَوْفٍ وَهُوَ حَلِيفُ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَيٍّ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ إِلَى الْبَحْرَيْنِ يَأْتِي بِجِزْيَتِهَا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ صَالَحَ أَهْلَ الْبَحْرَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ الْعَلَاءَ بْنَ الْحَضْرَمِيِّ فَقَدِمَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِمَالٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَسَمِعَتْ الْأَنْصَارُ بِقُدُومِ أَبِي عُبَيْدَةَ فَوَافَوْا صَلَاةَ الْفَجْرِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْصَرَفَ فَتَعَرَّضُوا لَهُ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ رَآهُمْ ثُمَّ قَالَ أَظُنُّكُمْ سَمِعْتُمْ أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ قَدِمَ بِشَيْءٍ مِنْ الْبَحْرَيْنِ فَقَالُوا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَأَبْشِرُوا وَأَمِّلُوا مَا يَسُرُّكُمْ فَوَاللَّهِ مَا الْفَقْرَ أَخْشَى عَلَيْكُمْ وَلَكِنِّي أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَنْ تُبْسَطَ الدُّنْيَا عَلَيْكُمْ كَمَا بُسِطَتْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ فَتَنَافَسُوهَا كَمَا تَنَافَسُوهَا وَتُهْلِكَكُمْ كَمَا أَهْلَكَتْهُمْ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِإِسْنَادِ يُونُسَ وَمِثْلِ حَدِيثِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ صَالِحٍ وَتُلْهِيَكُمْ كَمَا أَلْهَتْهُمْ
Yandi me songa mono [Ibnu Wahab] me songa mono [Yunus] katuka na [Ibnu Shihab] katuka na [Urwah bin Az Zubair] nde [Al Miswar bin Makhramah] me songa yandi nde ya [Amfru] Kitini na mvita ya Badr ti Rasulullah sallallahu 'alaihi wa Salam, vandaka me zabisa yandi nde Rasulullah sallallahu 'alaihi wa Salam tindaka Abu Ubaidah bin Al Jarrah na Bahrein sambu na kunata jizyah na yandi mpi Rasulullah ponaka ntwadisi na bo, yandi ponaka Alahi Alahi wa Salam. na nima Abu Ubaidah kwisaka kunata kimvwama katuka na Bahrein mpi ba Ansar kuwaka kukwisa ya Abu Ubaidah mpi bo salaka kisambu ya suka ti Rasulullah Shallallahu ‘alahi wa Salam, na nima ya kisambu Rasulullah Shallallahu ‘alahi wa Salam kwendaka ntinu mpi bo kutanaka ti yandi nde, yandi tubaka nde: ‘Mono ke yindula nde nge me wa nde Abu ‘Ubaidah kwisaka kunata kima mosi’. Bo tubaka nde: Ee, O Ntumwa ya Allah. Yandi tubaka nde: ‘Beno vanda na kiese mpi beno tula kivuvu na mambu yina ke sepedisa beno, na zina ya Allah yo kele ve kinsukami ya mono ke wa boma sambu na beno, kansi mono ke wa boma nde nsi-ntoto ta kangukila beno mutindu yo kangukilaka bantu yina vandaka na ntwala na beno, na nima beno ta tesana ti yo mutindu bo vandaka kutesana ti yo mpi na nima yo ta fwa beno mutindu bo salaka’. Yandi me zabisa beto [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] ti [Abdu bin Humaid], mambu yonso ya me katuka na [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad] me zabisa beto [tata na mono] ya me katuka na [Salih]. Yandi me zabisa beto [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] me zabisa beto [Abu Al Yaman] me zabisa beto [Syu’aib] yonso zole katuka na [Az Zuhri] ti sanad ya Yunus bonso na hadith, kaka yo ke tubilama na hadith ya Salih nde: ‘Mpi bo me yambulaka beno mutindu bo me yambulaka bo’.
Imam Muslim : 5262
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ سَوَّادٍ الْعَامِرِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بَكْرَ بْنَ سَوَادَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ يَزِيدَ بْنَ رَبَاحٍ هُوَ أَبُو فِرَاسٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ إِذَا فُتِحَتْ عَلَيْكُمْ فَارِسُ وَالرُّومُ أَيُّ قَوْمٍ أَنْتُمْ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ نَقُولُ كَمَا أَمَرَنَا اللَّهُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ غَيْرَ ذَلِكَ تَتَنَافَسُونَ ثُمَّ تَتَحَاسَدُونَ ثُمَّ تَتَدَابَرُونَ ثُمَّ تَتَبَاغَضُونَ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ ثُمَّ تَنْطَلِقُونَ فِي مَسَاكِينِ الْمُهَاجِرِينَ فَتَجْعَلُونَ بَعْضَهُمْ عَلَى رِقَابِ بَعْضٍ
Yandi me zabisa beto [Amru bin Sawwad Al Amiri] me zabisa beto [Abdullah bin Wahb] me songa mono [Amru bin Al Harith] nde [Bakr bin Sawadah] me songa yandi nde [Yazid bin Rabah Abu Firas] maula Abdullah bin Amru bin Al Ash me songa yandi katuka na [Abdullah bin Amru] sallallaahu ‘alaihi wa Salam tubaka nde: ‘Ntangu bantu ya Persia ti ya Roma ta nunga sambu na beno, beno ta kuma bantu ya nki mutindu?’ Abdurrahman bin Auf vutulaka nde: Beto ta tuba mambu yina Allah me songa beto. Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam tubaka nde: ‘Keti yo kele ve mutindu ya nkaka?!, beno ke nwana na kati na beno, beno ke pusa bankaka, beno ke zenga bangwisana na kati na beno, beno ke wila bankaka makasi, mpi mambu ya mutindu yina, na nima beno ta kwenda na kisika ya bansukami yina me katuka na muhajirin mpi beno ta sala bankaka na kati na bo bamfumu sambu na bantu ya nkaka.
Imam Muslim : 5263
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ قَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا و قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِزَامِيُّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا نَظَرَ أَحَدُكُمْ إِلَى مَنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ فِي الْمَالِ وَالْخَلْقِ فَلْيَنْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ أَسْفَلَ مِنْهُ مِمَّنْ فُضِّلَ عَلَيْهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي الزِّنَادِ سَوَاءً
Yandi me zabisa beto [Yahya bin Yahya] ti [Qutaibah bin Sa’id], yandi me tuba Qutaibah: Yandi me zabisa beto, na ntangu Yahya me tuba nde: Yandi me zabisa beto [Al Mughirah bin Abdurrahman Al Hizami] katuka na [Abu Az Zinad] katuka na [Al A’raj] kele katuka na [Abu Hurailam] muntu mosi ya ‘sahillah ‘sahillah bantu nde: kupesa yandi mambote kuluta kimvwama mpi nitu ya forme, bika yandi tala bantu yina kele na nsi na yandi yina bo me pesa yandi kiyeka ya kuluta’. Me zabisa beto [Muhammad bin Rafi’] me zabisa beto [Abdurrazzaq] me zabisa beto [Ma’mar] katuka na [Hammam bin Munabbih] katuka na [Abu Hurairah] katuka na profete sallallahu ‘alaihi wa Salam, kiteso mosi kibeni ti hadith ya Abu Az Zinad.
Imam Muslim : 5264
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ انْظُرُوا إِلَى مَنْ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَلَا تَنْظُرُوا إِلَى مَنْ هُوَ فَوْقَكُمْ فَهُوَ أَجْدَرُ أَنْ لَا تَزْدَرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ عَلَيْكُمْ
Yandi me zabisa mono nde [Zuhair bin Harb] me zabisa beto [Jarir]. Yandi me zabisa beto [Abu Kuraib] me zabisa beto [Abu Mu’awiyah]. Yandi me tubila beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] masonama na yandi, yandi me tubila beto [Abu Mu'awiyah] mpi [Waki'] katuka na [Al A'masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Hurairah] tubaka nde: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam tubaka nde: 'Tala bayina kele ve na nsi na nge. tuka muna tambula nkumbu za nsambu za Allah’.
Imam Muslim : 5265
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ ثَلَاثَةً فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ أَبْرَصَ وَأَقْرَعَ وَأَعْمَى فَأَرَادَ اللَّهُ أَنْ يَبْتَلِيَهُمْ فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ مَلَكًا فَأَتَى الْأَبْرَصَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ لَوْنٌ حَسَنٌ وَجِلْدٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ قَذَرُهُ وَأُعْطِيَ لَوْنًا حَسَنًا وَجِلْدًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْإِبِلُ أَوْ قَالَ الْبَقَرُ شَكَّ إِسْحَقُ إِلَّا أَنَّ الْأَبْرَصَ أَوْ الْأَقْرَعَ قَالَ أَحَدُهُمَا الْإِبِلُ وَقَالَ الْآخَرُ الْبَقَرُ قَالَ فَأُعْطِيَ نَاقَةً عُشَرَاءَ فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا قَالَ فَأَتَى الْأَقْرَعَ فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ شَعَرٌ حَسَنٌ وَيَذْهَبُ عَنِّي هَذَا الَّذِي قَدْ قَذِرَنِي النَّاسُ قَالَ فَمَسَحَهُ فَذَهَبَ عَنْهُ وَأُعْطِيَ شَعَرًا حَسَنًا قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْبَقَرُ فَأُعْطِيَ بَقَرَةً حَامِلًا فَقَالَ بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا قَالَ فَأَتَى الْأَعْمَى فَقَالَ أَيُّ شَيْءٍ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ أَنْ يَرُدَّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَأُبْصِرَ بِهِ النَّاسَ قَالَ فَمَسَحَهُ فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيْهِ بَصَرَهُ قَالَ فَأَيُّ الْمَالِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ الْغَنَمُ فَأُعْطِيَ شَاةً وَالِدًا فَأُنْتِجَ هَذَانِ وَوَلَّدَ هَذَا قَالَ فَكَانَ لِهَذَا وَادٍ مِنْ الْإِبِلِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ الْبَقَرِ وَلِهَذَا وَادٍ مِنْ الْغَنَمِ قَالَ ثُمَّ إِنَّهُ أَتَى الْأَبْرَصَ فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ قَدْ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ لِي الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي أَعْطَاكَ اللَّوْنَ الْحَسَنَ وَالْجِلْدَ الْحَسَنَ وَالْمَالَ بَعِيرًا أَتَبَلَّغُ عَلَيْهِ فِي سَفَرِي فَقَالَ الْحُقُوقُ كَثِيرَةٌ فَقَالَ لَهُ كَأَنِّي أَعْرِفُكَ أَلَمْ تَكُنْ أَبْرَصَ يَقْذَرُكَ النَّاسُ فَقِيرًا فَأَعْطَاكَ اللَّهُ فَقَالَ إِنَّمَا وَرِثْتُ هَذَا الْمَالَ كَابِرًا عَنْ كَابِرٍ فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ قَالَ وَأَتَى الْأَقْرَعَ فِي صُورَتِهِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِهَذَا وَرَدَّ عَلَيْهِ مِثْلَ مَا رَدَّ عَلَى هَذَا فَقَالَ إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا فَصَيَّرَكَ اللَّهُ إِلَى مَا كُنْتَ قَالَ وَأَتَى الْأَعْمَى فِي صُورَتِهِ وَهَيْئَتِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِسْكِينٌ وَابْنُ سَبِيلٍ انْقَطَعَتْ بِيَ الْحِبَالُ فِي سَفَرِي فَلَا بَلَاغَ لِي الْيَوْمَ إِلَّا بِاللَّهِ ثُمَّ بِكَ أَسْأَلُكَ بِالَّذِي رَدَّ عَلَيْكَ بَصَرَكَ شَاةً أَتَبَلَّغُ بِهَا فِي سَفَرِي فَقَالَ قَدْ كُنْتُ أَعْمَى فَرَدَّ اللَّهُ إِلَيَّ بَصَرِي فَخُذْ مَا شِئْتَ وَدَعْ مَا شِئْتَ فَوَاللَّهِ لَا أَجْهَدُكَ الْيَوْمَ شَيْئًا أَخَذْتَهُ لِلَّهِ فَقَالَ أَمْسِكْ مَالَكَ فَإِنَّمَا ابْتُلِيتُمْ فَقَدْ رُضِيَ عَنْكَ وَسُخِطَ عَلَى صَاحِبَيْكَ
Yandi me zabisa beto nde [Syaiban bin Farrukh] me zabisa beto [Hammam] me zabisa beto [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] me songa mono [Abdurrahman bin Abu Amrah] nde [Abu Hurairah] me songa yandi nde yandi waka Ntumwa sallallahu 'alaihinde wa Salam vandaka bana tatu ya Izraele, 'Alaihi nde Icur vandaka bantu tatu ya Izraele, 'Alaihinde wa Icur vandaka bana tatu ya Izraele tubaka: nsuki ye mpofo. Na nima Allah zolaka kumeka bo yonso, yo yina yandi tindaka wanzio mosi sambu na kukutana ti bo. I bosi, wayiza tala muntu mosi wakala ye kimbevo kia ntu yo yuvula vo: ‘Nkia diambu otoma zolanga? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Mukubu ya mbote ya mpusu ya nitu, mpusu ya nitu ya kukonda mindondo, mpi maladi na mono ya scurve me beluka’. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam tubaka nde: ‘Na nima yandi pesaka yo, belulaka maladi na yandi ya ntu, mpi pesaka yandi mpusu ya nitu ya mbote mpi ya kukonda mindondo. Yandi tubaka nde: ‘Inki kimvwama nge ke zolaka mingi? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Kamela to ngombe’. Ishaq vandaka na keti-keti, kansi kima vandaka kumonana pwelele vandaka nde muntu mosi na kati ya bantu yina vandaka ti maladi ya scurve mpi ntu ya mbwaki tubaka nde: ‘Shamo,’ mpi yankaka tubaka nde: ‘Ngombe’. Na nima yandi pesaka yandi shamo mosi ya vandaka ti divumu ya ngolo, yandi tubaka nde: ‘Bika nde Allah kusakumuna nge na shamo yina’. Na nima yandi pusanaka pene-pene ya bakala yina vandaka ti nsuki ya mbwaki mpi yulaka yandi nde: ‘Inki nge ke zolaka mingi? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Nsuki ya mbote ti nkisi ya maladi yina salaka nde bantu kuvweza mono’. Na nima yandi pesaka yo, belulaka maladi na yandi mpi pesaka yandi nsuki ya mbote. Yandi yulaka nde: ‘Inki bima nge ke zolaka mingi? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Ngombe’. Na nima bo pesaka yandi ngombe mosi ya vandaka ti divumu mpi yandi tubaka nde: ‘Bika nde Allah kusakumuna nge na ngombe yina’. Na nima yandi kwendaka na kifwa-meso yina mpi yulaka yandi nde: ‘Inki nge ke zolaka mingi? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Kana Allah kuvutula meso na mono sambu mono mona bantu’. Na nima yandi ndimaka mpi Allah vutulaka meso na yandi. Yandi yulaka nde: ‘Inki bima nge ke zolaka mingi? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Nkombo’. Yo yina, bo pesaka yandi nkombo yina zolaka kubuta, mpi ntangu fioti na nima, nkombo yina butaka mwana na yo. Mpila yina muntu yai kele ti ntalu ya bashamo, muntu yai kele ti ntalu ya bangombe, mpi muntu yina kele ti ntalu ya bankombo. Na nima yandi kwisaka na muntu yina vandaka ntete ti maladi ya ntu mbala ya zole na mutindu ya kieleka, na nima yandi tubaka nde: ‘Mono kele nsukami yina kele na nzietelo mpi mono kele ve ti kisalu yo yina mono kele ve ti luzingu katula kaka na Allah mpi na nima na dikabu na nge. Na zina ya Muntu yina me pesa nge mpusu ya mbote, mpusu ya petepete, mpi me pesa nge kimvwama na kifwani ya shamo, mono ke lomba nge na kupesa mono dikabu sambu mono landa nzietelo na mono. Yandi vutulaka nde: ‘Banswa kele mingi’. Na nima yandi tubaka nde: ‘Mono ke yindula nde mono me zaba nge, keti nge vandaka ve muntu ya ke niokwamaka na maladi ya ntu mpi bantu vandaka kuseka nge ntangu yonso, mpi nge vandaka muntu ya nsukami mpi na nima Allah pesaka nge -lusakumunu na yandi-? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Kieleka mono bakaka difwa yai na ba-nkaka na mono ya bamvwama’. Yandi tubaka mpi nde: ‘Kana nge ke tuba luvunu na mambu ya nge ke tuba, pana bika nde Allah kukumisa nge bonso nge vandaka ntete’. Na nima yandi kwisaka na muntu ya ntu-ngolo na mutindu na yandi ya kisina, na nima yandi tubilaka yandi mutindu yandi tubilaka muntu ya ntete mpi yandi buyaka yandi mutindu muntu ya ntete buyaka yandi. Na nima yandi tubaka nde: ‘Kana nge ke tuba luvunu na mambu ya nge ke tuba, pana kivuvu kele nde Allah ta sala nde nge vanda bonso nge vandaka ntete’. Na nima yandi kwisaka na muntu yina vandaka ntete kifwa-meso na mutindu na yandi ya kisina mpi yandi tubaka nde: ‘Mono kele nsukami yina kele na nzietelo, na nzietelo na mono mono kele ve ti kisalu yo yina mono kele ve ti nto ya luzingu katula kaka na Allah mpi na nima na makabu na beno. Na zina ya Muntu yina me vutula meso na nge mpi me pesa nge ntalu ya ngulu, mono ke bondila nge na kupesa mono kima sambu mono landa diaka nzietelo na mono’. Yandi tubaka nde: ‘Meso na mono vandaka ntete bifwa-meso mpi na nima Allah belulaka yo, yo yina baka - bima na mono - mutindu nge me zola mpi bika yina nge me zola ve. Ya kieleka, na zina ya Allah, kimvwama ya beno ke baka ta pesa mono ve mawa’. Yo yina yandi tubaka nde: ‘Beno keba kimvwama na beno sambu ya kieleka beno ke mekama. Ngeye wa lembama ye akundi aku wole ba lembama’.
Imam Muslim : 5266
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْعَظِيمِ وَاللَّفْظُ لِإِسْحَقَ قَالَ عَبَّاسٌ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا بُكَيْرُ بْنُ مِسْمَارٍ حَدَّثَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ كَانَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فِي إِبِلِهِ فَجَاءَهُ ابْنُهُ عُمَرُ فَلَمَّا رَآهُ سَعْدٌ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ هَذَا الرَّاكِبِ فَنَزَلَ فَقَالَ لَهُ أَنَزَلْتَ فِي إِبِلِكَ وَغَنَمِكَ وَتَرَكْتَ النَّاسَ يَتَنَازَعُونَ الْمُلْكَ بَيْنَهُمْ فَضَرَبَ سَعْدٌ فِي صَدْرِهِ فَقَالَ اسْكُتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْعَبْدَ التَّقِيَّ الْغَنِيَّ الْخَفِيَّ
Yandi me zabisa beto [Ishaq bin Ibrahim] mpi [Abbas bin Abdulazhim] masonama ya Ishaq, yandi me tuba nde Abbas me zabisa beto, na ntangu Ishaq me tuba nde: Yandi me zabisa beto [Abu Bakr Al Hanafi] me zabisa beto [Bukair bin Mismar] me songa mono [Amir bin Sa’ad] vandaka biSa’ad na yandi. na nima Ibn Umar kwisaka na yandi, ntangu Sa'ad monaka yandi, Ibn Umar tubaka nde: Mono ke sosa kisika ya kutina na Allah na mambu ya mbi ya shofere yai. Yandi kulumukaka ye tubaka na Sa'ad : Keti nge ke keba bashamo ti bankombo na nge na ntangu nge ke bika bantu kunwana sambu na kiyeka na kati na bo? Ntangu yandi bulaka ntulu na yandi mpi tubaka nde: Kanga munoko, kilumbu mosi mono waka Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam ke tuba nde: ‘Ya kieleka, Allah ke zolaka bansadi yina ke zitisaka Nzambi, yina kele ti bima ya kufwana mpi yina kele bo mosi’.
Imam Muslim : 5267
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ قَالَ سَمِعْتُ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَابْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ عَنْ قَيْسٍ قَالَ سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ يَقُولُا وَاللَّهِ إِنِّي لَأَوَّلُ رَجُلٍ مِنْ الْعَرَبِ رَمَى بِسَهْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَقَدْ كُنَّا نَغْزُو مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَنَا طَعَامٌ نَأْكُلُهُ إِلَّا وَرَقُ الْحُبْلَةِ وَهَذَا السَّمُرُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَنَا لَيَضَعُ كَمَا تَضَعُ الشَّاةُ ثُمَّ أَصْبَحَتْ بَنُو أَسَدٍ تُعَزِّرُنِي عَلَى الدِّينِ لَقَدْ خِبْتُ إِذًا وَضَلَّ عَمَلِي وَلَمْ يَقُلْ ابْنُ نُمَيْرٍ إِذًا و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ حَتَّى إِنْ كَانَ أَحَدُنَا لَيَضَعُ كَمَا تَضَعُ الْعَنْزُ مَا يَخْلِطُهُ بِشَيْءٍ
Yandi me zabisa beto nde [Al Mu’tamir] me tuba nde: Mono waka [Isma’il] na [Qais] na [Sa’ad]. me zabisa beto [Muhammad bin Abdullah bin Numair] me zabisa beto [tata na mono] mpi [Ibn Bisyr] bo zole tubaka nde: Me zabisa beto [Isma’il] katuka na [Qais] tubaka nde: Mono waka [Sa’ad bin Abi Waqqash] ke tuba nde: Ya kieleka mono vandaka muntu ya ntete ya tiamunaka menga katuka na nzila ya mono muntu ya ntete na Arabia, . Allah, mono nwanaka ti Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wa Salam, beto vandaka kudia kaka matiti ya banti ti ya vinu tii kuna mosi na kati na beto bwaka na ntoto bonso ngulu, na nima ya mambu yina ba Bani Asad vandaka kunwanina mono na lusambu, na nima yo zolaka kuvanda kuvidisa sambu na mono mpi bisalu na mono zolaka kukwenda na nzila ya mbi. Ibn Numair kavova ko muna hadith andi vo: I bosi. Na nima ya kuzabisa beto nde [Yahya bin Yahya] songaka beto [Waki’] katuka na [Isma’il bin Abu Khalid] ti sanad yai, yandi tubaka nde: Tii kuna mosi na kati na beto bwaka na ntoto bonso nkombo ya nkento. Yandi vandaka kuvukisa yo ve ti kima mosi.
Imam Muslim : 5268
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ الْعَدَوِيِّ قَالَ خَطَبَنَا عُتْبَةُ بْنُ غَزْوَانَ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ الدُّنْيَا قَدْ آذَنَتْ بِصَرْمٍ وَوَلَّتْ حَذَّاءَ وَلَمْ يَبْقَ مِنْهَا إِلَّا صُبَابَةٌ كَصُبَابَةِ الْإِنَاءِ يَتَصَابُّهَا صَاحِبُهَا وَإِنَّكُمْ مُنْتَقِلُونَ مِنْهَا إِلَى دَارٍ لَا زَوَالَ لَهَا فَانْتَقِلُوا بِخَيْرِ مَا بِحَضْرَتِكُمْ فَإِنَّهُ قَدْ ذُكِرَ لَنَا أَنَّ الْحَجَرَ يُلْقَى مِنْ شَفَةِ جَهَنَّمَ فَيَهْوِي فِيهَا سَبْعِينَ عَامًا لَا يُدْرِكُ لَهَا قَعْرًا وَ وَاللَّهِ لَتُمْلَأَنَّ أَفَعَجِبْتُمْ وَلَقَدْ ذُكِرَ لَنَا أَنَّ مَا بَيْنَ مِصْرَاعَيْنِ مِنْ مَصَارِيعِ الْجَنَّةِ مَسِيرَةُ أَرْبَعِينَ سَنَةً وَلَيَأْتِيَنَّ عَلَيْهَا يَوْمٌ وَهُوَ كَظِيظٌ مِنْ الزِّحَامِ وَلَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَنَا طَعَامٌ إِلَّا وَرَقُ الشَّجَرِ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا فَالْتَقَطْتُ بُرْدَةً فَشَقَقْتُهَا بَيْنِي وَبَيْنَ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ فَاتَّزَرْتُ بِنِصْفِهَا وَاتَّزَرَ سَعْدٌ بِنِصْفِهَا فَمَا أَصْبَحَ الْيَوْمَ مِنَّا أَحَدٌ إِلَّا أَصْبَحَ أَمِيرًا عَلَى مِصْرٍ مِنْ الْأَمْصَارِ وَإِنِّي أَعُوذُ بِاللَّهِ أَنْ أَكُونَ فِي نَفْسِي عَظِيمًا وَعِنْدَ اللَّهِ صَغِيرًا وَإِنَّهَا لَمْ تَكُنْ نُبُوَّةٌ قَطُّ إِلَّا تَنَاسَخَتْ حَتَّى يَكُونَ آخِرُ عَاقِبَتِهَا مُلْكًا فَسَتَخْبُرُونَ وَتُجَرِّبُونَ الْأُمَرَاءَ بَعْدَنَا و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ وَقَدْ أَدْرَكَ الْجَاهِلِيَّةَ قَالَ خَطَبَ عُتْبَةُ بْنُ غَزْوَانَ وَكَانَ أَمِيرًا عَلَى الْبَصْرَةِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ شَيْبَانَ
Yau me zabisama na beto [Syaiban bin Farrukh] me zabisa beto [Sulaiman bin Al Mughirah] me zabisa beto [Humaid bin Hilal] katuka na [Khalid bin Umair Al Adawi] tubaka nde: [Utbah bin Ghazwan] samunaka, yandi sambilaka mpi sikisaka Allah, na nima ya mambu yina yandi tubaka nde: ata kima mosi ve ta bikala kaka bonso masa ya kunwa yina me bikala na dibungu yina munkwa na yo ke nwaka. Nkutu, nge ta katuka na yo na insi yina ta vila ve, yo yina kwenda ti kima ya kuluta mbote yina kele na ntwala na nge sambu bo me tubilaka beto nde ditadi ke losamaka katuka na lweka ya bilungi mpi na nima yo ke bwaka na kati na yo bamvula makumi nsambwadi kukonda kubula nkutu na nsi. Na Allah, bilungi ta fuluka. Nga osivikidi? Mpi bo me tubila beto nde bakielo zole na kati ya bakielo mingi ya zulu - nene bonso - nzietelo ya bamvula makumi iya, kilumbu mosi bakielo ta fuluka. Kilumbu mosi mono kudimonaka bonso muntu ya nsambwadi na kati ya bantu nsambwadi yina vandaka ti Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam, beto vandaka ve ti madia ya nkaka katula kaka matiti ya nti tii kuna bansongi ya munoko na beto vandaka kusala mpasi, mono bakaka lele mosi mpi na nima mono zengaka yo na kati-kati; sambu na mono ti Saad bin Malik. Ndambu na yo mono vandaka kulwata sarong mpi ndambu ya nkaka mono vandaka kulwata Sa’ad. Ntangu yai, konso muntu na kati na beto me kuma ntwadisi ya mosi ya ba régions mpi ya kieleka mono ke sosa kisika ya kutina na Allah sambu na kuvanda muntu ya nene na ntangu yina na Allah yandi kele fioti. Nkutu, kele ve ti mbikudulu mosi, kansi yo ke sobaka-sobaka tii kuna nsuka-nsuka yo ta kuma kimfumu. Beno ta mona yo mpi beno ta kudiwa bonso nde beno kele bamfumu na nima na beto. me songa mono [Ishaq ben Umar ben Salith] me songa beto [Sulaiman ben Al Mughirah] me songa beto [Humaid ben Hilal] katuka na [Khalid ben Umair], yandi kutanaka ti nsungi ya Jahilyah, yandi tubaka nde: [Utbah ben Ghazwan] vandaka kulonga, yandi vandaka ntwadisi ya Basrah. Khalid tubaka nde yo vandaka bonso hadise ya Syaiban.
Imam Muslim : 5269
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ عُتْبَةَ بْنَ غَزْوَانَ يَقُولُا لَقَدْ رَأَيْتُنِي سَابِعَ سَبْعَةٍ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا طَعَامُنَا إِلَّا وَرَقُ الْحُبْلَةِ حَتَّى قَرِحَتْ أَشْدَاقُنَا
Yau me zabisama na beto [Abu Kuraib Muhammad bin Al Ala`] me zabisa beto [Waki’] katuka na [Qurrah bin Khalid] katuka na [Humaid bin Hilal] katuka na [Khalid bin Umair] tubaka nde: Mono waka [Utbah bin Ghazwan] ke tuba nde: Mono monaka mono muntu ya nsambwadi na kati ya bantu nsambwadi ya buzoba ti Rasullahlahlalah nothinging na beto. matiti ya vinu tii kuna bansongi ya munoko na beto ta sala mpasi’.
Imam Muslim : 5270
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ فِي الظَّهِيرَةِ لَيْسَتْ فِي سَحَابَةٍ قَالُوا لَا قَالَ فَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ لَيْسَ فِي سَحَابَةٍ قَالُوا لَا قَالَ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ إِلَّا كَمَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ أَحَدِهِمَا قَالَ فَيَلْقَى الْعَبْدَ فَيَقُولُ أَيْ فُلْ أَلَمْ أُكْرِمْكَ وَأُسَوِّدْكَ وَأُزَوِّجْكَ وَأُسَخِّرْ لَكَ الْخَيْلَ وَالْإِبِلَ وَأَذَرْكَ تَرْأَسُ وَتَرْبَعُ فَيَقُولُ بَلَى قَالَ فَيَقُولُ أَفَظَنَنْتَ أَنَّكَ مُلَاقِيَّ فَيَقُولُ لَا فَيَقُولُ فَإِنِّي أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي ثُمَّ يَلْقَى الثَّانِيَ فَيَقُولُ أَيْ فُلْ أَلَمْ أُكْرِمْكَ وَأُسَوِّدْكَ وَأُزَوِّجْكَ وَأُسَخِّرْ لَكَ الْخَيْلَ وَالْإِبِلَ وَأَذَرْكَ تَرْأَسُ وَتَرْبَعُ فَيَقُولُ بَلَى أَيْ رَبِّ فَيَقُولُ أَفَظَنَنْتَ أَنَّكَ مُلَاقِيَّ فَيَقُولُ لَا فَيَقُولُ فَإِنِّي أَنْسَاكَ كَمَا نَسِيتَنِي ثُمَّ يَلْقَى الثَّالِثَ فَيَقُولُ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ فَيَقُولُ يَا رَبِّ آمَنْتُ بِكَ وَبِكِتَابِكَ وَبِرُسُلِكَ وَصَلَّيْتُ وَصُمْتُ وَتَصَدَّقْتُ وَيُثْنِي بِخَيْرٍ مَا اسْتَطَاعَ فَيَقُولُ هَاهُنَا إِذًا قَالَ ثُمَّ يُقَالُ لَهُ الْآنَ نَبْعَثُ شَاهِدَنَا عَلَيْكَ وَيَتَفَكَّرُ فِي نَفْسِهِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْهَدُ عَلَيَّ فَيُخْتَمُ عَلَى فِيهِ وَيُقَالُ لِفَخِذِهِ وَلَحْمِهِ وَعِظَامِهِ انْطِقِي فَتَنْطِقُ فَخِذُهُ وَلَحْمُهُ وَعِظَامُهُ بِعَمَلِهِ وَذَلِكَ لِيُعْذِرَ مِنْ نَفْسِهِ وَذَلِكَ الْمُنَافِقُ وَذَلِكَ الَّذِي يَسْخَطُ اللَّهُ عَلَيْهِ
Yau me zabisama na mono [Muhammad bin Abu Omar] me zabisa beto [Sufyan] katuka na [Suhail bin Abu Salih] katuka na [tata na yandi] katuka na [Abu Hurairah] tubaka nde: Bo yulaka: O Ntumwa ya Allah, keti beto ta mona Rabb na beto na Kilumbu ya Lufutumuku? Yandi vutulaka nde: ‘Keti nge ke tula bantu ya nkaka na kigonsa ntangu nge ke mona ntangu na kilumbu yina matuti kele ve?’ bo vutulaka nde: Ve, yandi yulaka dyaka nde: ‘Keti nge ketulaka bantu yankaka na kigonsa ntangu nge kemonaka ngonda na mpimpa ya kufuluka kisika matuti kele ve?’ bo vutulaka nde: Ve, yandi tubaka nde: ‘Na nzila ya Muntu yina moyo na mono kele na Maboko na yandi, nge ke salaka ve -bantu ya nkaka- mbi ntangu nge ke monaka Rabb na nge katula kaka mutindu nge ke salaka -bantu ya nkaka- mbi kana nge ke monaka mosi na kati na bo’. Yandi landaka na kutuba nde: ‘Na nima yandi kutanaka ti nsadi yina mpi yulaka yandi nde: ‘O mutindu yina, keti mono me kumisaka nge ve ntwadisi, mono me kwelaka nge ve, mono me yalaka ve bampunda ti bashamo sambu na nge, mono me bikaka nde nge vanda ntwadisi mpi bantu kulemfukila nge? ’ yandi vutulaka nde: ‘Yo kele mutindu yina’. Yandi yulaka nde: ‘Keti nge vandaka kuyindula nde nge takutana ti mono? ’ yandi vutulaka nde: ‘Ve’. Allah ke tuba nde: ‘Ya kieleka, mono vilaka beno mutindu beno vilaka mono’. Na nima ya mambu yina ya zole kwisaka kukutana ti yandi mpi na nima Allah tubaka nde: ‘O mutindu yina mpi mutindu yina, keti mono me kumisaka nge ve ntwadisi, mono me kwelaka nge ve, mono me yala bampunda ti bashamo sambu na nge, mono me bika nge kuvanda ntwadisi mpi bo lemfukila nge? ’ yandi vutulaka nde: ‘Yo kele mutindu yina’. Yandi yulaka nde: ‘Keti nge vandaka kuyindula nde nge takutana ti mono? ’ yandi vutulaka nde: ‘Ve’. Allah ke tuba nde: ‘Ya kieleka, mono vilaka beno mutindu beno vilaka mono’. Na nima ya mambu yina ya tatu kwisaka kukutana ti yandi mpi Allah tubilaka yandi mutindu yina, yandi tubaka nde: ‘O Rabb, mono ke kwikila na Nge, Mukanda na Nge, Ntumwa na Nge, mono ke samba, buya madia mpi pesa makabu ya mawa,’ na nima yandi sikisaka mambote yina mutindu yandi lendaka na nima Allah tubaka nde: ‘-Telama- awa ebuna’. Na nima ya mambu yina bo tubilaka yandi nde: ‘Ntangu yai, beto ke tinda bambangi na beto na nge’. Yandi kuditubilaka nde, nani lendaka kuta kimbangi sambu na yandi. Munu na yandi vandaka ya kukangama mpi bo vandaka kutubila bitambi, nitu ti mikwa na yandi nde: ‘Tuba’. I bosi, e ntulu ye mikwa miandi miavovanga mavangu mau. Kikuma yina yo kele kikuma sambu na yandi. Yau kele muntu ya luvunu, yau kele muntu yina Allah me wila makasi’.
Imam Muslim : 5271
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ عَنْ عُبَيْدٍ الْمُكْتِبِ عَنْ فُضَيْلٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَضَحِكَ فَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مِمَّ أَضْحَكُ قَالَ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ مِنْ مُخَاطَبَةِ الْعَبْدِ رَبَّهُ يَقُولُ يَا رَبِّ أَلَمْ تُجِرْنِي مِنْ الظُّلْمِ قَالَ يَقُولُ بَلَى قَالَ فَيَقُولُ فَإِنِّي لَا أُجِيزُ عَلَى نَفْسِي إِلَّا شَاهِدًا مِنِّي قَالَ فَيَقُولُ كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ شَهِيدًا وَبِالْكِرَامِ الْكَاتِبِينَ شُهُودًا قَالَ فَيُخْتَمُ عَلَى فِيهِ فَيُقَالُ لِأَرْكَانِهِ انْطِقِي قَالَ فَتَنْطِقُ بِأَعْمَالِهِ قَالَ ثُمَّ يُخَلَّى بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْكَلَامِ قَالَ فَيَقُولُ بُعْدًا لَكُنَّ وَسُحْقًا فَعَنْكُنَّ كُنْتُ أُنَاضِلُ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin An Nadhr bin Abu An Nadhr] me songa mono [Hasyim bin Al Qasim] me zabisa beto [Ubaidullah Al Asyja’i] katuka na [Sufyan Ats Tsauri] katuka na [Ubaid Al Muktib] katuka na [Fudhail] katuka na [Ash Maliks Asse’s bi beto] ya Allah sallallaahu ‘alaihi wa Salam, yandi seka mpi yulaka nde: ‘Keti nge me zaba mambu yina ke sekisaka mono?’ Yandi tubaka nde: Beto vutulaka nde: Allah ti Ntumwa na yandi me zaba mbote. Yandi tubaka nde: Mono sekaka disolo ya nsadi mosi ti Mfumu na yandi. Yandi tubaka nde: ‘O Rabi, keti nge taninaka mono ve na mambu ya kukonda lunungu? ’ Yandi vutulaka nde: ‘Ee’. Yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka mono ke pesa ve moyo na mono nzila katula kaka na kuvanda mbangi sambu na mono mosi’. Yandi landaka na kutuba nde: ‘Yandi tubaka mpi nde: ‘Ebuna bubu yai moyo na nge ta fwana bonso mbangi sambu na kunwanisa nge,’ -Al Israa`: 16- mpi mpi bawanzio ya lukumu yina ke vwezaka bisalu na nge ta vanda bambangi’. Yandi landaka na kutuba nde: ‘Na nima munoko kumaka pima mpi bo tubilaka binama ya nitu nde: ‘Beno tuba’. Yo yina bitini ya nitu na yandi ke monisaka bisalu yonso ya mbote yina yandi me salaka.’ Yandi landaka na kutuba nde: ‘Na nima, bika nde yandi ti bangogo na yandi kukwenda tii kuna yandi ta tuba nde: ‘Mawa na beno, keti mono nwaninaka beno ve?’
Imam Muslim : 5272
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا
Yau me zabisama na mono [Zuhair bin Harb] me zabisa beto [Muhammad bin Fudhail] katuka na [tata na yandi] katuka na [Umarah bin Al Qa’qa’] katuka na [Abu Zur’ah] katuka na [Abu Hurairah] tubaka nde: ‘O Allah, sala nde dibuta kuvanda ti bima ya kufwana.
Imam Muslim : 5273
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ اجْعَلْ رِزْقَ آلِ مُحَمَّدٍ قُوتًا وَفِي رِوَايَةِ عَمْرٍو اللَّهُمَّ ارْزُقْ و حَدَّثَنَاه أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ سَمِعْتُ الْأَعْمَشَ ذَكَرَ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ كَفَافًا
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Amru An Naqid], [Zuhair bin Harb] mpi [Abu Kuraib], bo tubaka nde: Yandi me zabisa beto [Waki’] me zabisa beto [Al A’masy] katuka na [Umarah bin Al Qa’qa’] katuka na [Abu Zur’allah Raihilla ‘Rauhullah] ‘Abu Zurahullah Sa’ala] tubaka nde: Salam tubaka nde: ‘O Allah, sala nde dibuta ya Muhammad kufwana mutindu nge lenda’. Na disolo ya Amru bo ke tuba nde: ‘O Allah, pesa mono madia’. Yandi me tubila beto yo [Abu Sa’id Al Asyuj] me tubila beto yo [Abu Usamah] me tuba nde: Mono waka [Al A’masy] ke tubila na [Umarah bin Al Qa’qa’] ti sanad yai mpi yandi tubaka nde: ‘Kaka mutindu yina’.
Imam Muslim : 5274
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْذُ قَدِمَ الْمَدِينَةَ مِنْ طَعَامِ بُرٍّ ثَلَاثَ لَيَالٍ تِبَاعًا حَتَّى قُبِضَ
Yandi me zabisa beto [Zuhair bin Harb] mpi [Ishaq bin Ibrahim], yandi tubaka nde: Yandi me samuna beto, na ntangu Zuhair tubaka nde: Yandi me zabisa beto [Jarir] katuka na [Mansur] katuka na [Ibrahim] katuka na [Al Aswad] katuka na [Aisyah] tubaka nde: Dibuta ya Muhammad vandaka ya kufuluka. madia bilumbu tatu ya kulandana tii kuna yandi fwaka.
Imam Muslim : 5275
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ تِبَاعًا مِنْ خُبْزِ بُرٍّ حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ
Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Abu Kuraib] ti [Ishaq bin Ibrahim], me tuba Ishaq: Yandi me samuna na beto, na ntangu yina bantu ya nkaka me tuba nde: Yandi me zabisa beto [Abu Mu’awiyah] katuka na [Al A’masy] katuka na [Ibrahim] katuka na [Al ‘Aswalahullah] wasola: kafwana nkutu ye mbolo za nzimbu ko lumbu tatu yalandana yavana kayenda muna nzila andi’. -Kufwa, penta.-
Imam Muslim : 5276
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ الْأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ شَعِيرٍ يَوْمَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ حَتَّى قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yandi me tela beto [Muhammad bin Al Mutsanna] mpi [Muhammad bin Basyar] me tuba nde: Yandi me tela beto [Muhammad bin Ja’far] me tela beto [Syu’bah] katuka na [Abu Ishaq] tubaka nde: Mono waka [Abdurrahman bin Yazid] ke tela katuka na [Dibuta ya Al Aswallahuma]. 'alaihi wa Salam vandaka ata fioti ve ya kufuluka ti mampa ya ble bilumbu zole ya kulandana tii kuna Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Ngemba kuvanda na beno.
Imam Muslim : 5277
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَابِسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ بُرٍّ فَوْقَ ثَلَاثٍ
Yau me zabisama na beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Waki’] katuka na [Sufyan] katuka na [Abdurrahman bin Abis] katuka na [tata na yandi] katuka na [Aisyah] tubaka nde: Dibuta ya Muhammad sallallaahu ‘alaihi wa Salam vandaka ve ata fioti ya kufuluka ti mampa ya ble kuluta bilumbu tatu’.
Imam Muslim : 5278
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَتْ عَائِشَةُ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خُبْزِ الْبُرِّ ثَلَاثًا حَتَّى مَضَى لِسَبِيلِهِ
Yau me zabisama na beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Hafsh bin Ghiyats] katuka na [Hysyam bin Urwah] katuka na [tata na yandi] tubaka nde: [Aisyah] tubaka nde: Dibuta ya Muhammad sallallaahu ‘alaihi wa Salam vandaka ve ata fioti ya kufuluka ti mampa ya gantum bilumbu tatu na kulandana tii kuna yandi’. -Kufwa, penta.-
Imam Muslim : 5279
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ هِلَالِ بْنِ حُمَيْدٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا شَبِعَ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَيْنِ مِنْ خُبْزِ بُرٍّ إِلَّا وَأَحَدُهُمَا تَمْرٌ
Yandi me zabisa beto [Abu Kuraib] me zabisa beto [Waki’] katuka na [Mis’ar] katuka na [Hilal bin Humaid] katuka na [Urwah] katuka na [Aisyah] tubaka nde: Dibuta ya Muhammad sallallaahu ‘alaihi wa Salam vandaka ve ata fioti ya kufuluka ti mampa ya gantum bilumbu zole katula kaka mosi na kati na yo -ti- badati.
Imam Muslim : 5280
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ وَيَحْيَى بْنُ يَمَانٍ حَدَّثَنَا عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ إِنْ كُنَّا آلَ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنَمْكُثُ شَهْرًا مَا نَسْتَوْقِدُ بِنَارٍ إِنْ هُوَ إِلَّا التَّمْرُ وَالْمَاءُ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِنْ كُنَّا لَنَمْكُثُ وَلَمْ يَذْكُرْ آلَ مُحَمَّدٍ وَزَادَ أَبُو كُرَيْبٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ ابْنِ نُمَيْرٍ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَنَا اللُّحَيْمُ
Yandi me zabisa beto [Amru An Naqid] me zabisa beto nde [Abdah bin Sulaiman] me tuba nde: Mpi [Yahya bin Yaman] me zabisa beto [Hysyam bin Urwah] katuka na [tata na yandi] katuka na [Aisyah] tubaka nde: Beto vandaka kusadila, dibuta ya Muhammad sallallahu mpi Salam beto bikalaka ve ngonda mosi. Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ti [Abu Kuraib] bo zole tubaka nde: Yandi me zabisa beto [Abu Usamah] ti [Ibnu Numair] katuka na [Hsyam bin Urwah] ti sanad yai: Beto vandaka kuzinga ntete, kukonda kutubila: dibuta ya Muhammad. Abu Kuraib yikaka na hadith na yandi nde: Na Ibn Numair: Katula kaka kana bo pesa beto mwa musuni.