Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 5141
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِذَا الْمُسْلِمَانِ حَمَلَ أَحَدُهُمَا عَلَى أَخِيهِ السِّلَاحَ فَهُمَا عَلَى جُرْفِ جَهَنَّمَ فَإِذَا قَتَلَ أَحَدُهُمَا صَاحِبَهُ دَخَلَاهَا جَمِيعًا
[അബൂബക്കർ ബിൻ അബു ശൈബ] [ഷുഅബയിൽ] നിന്ന് [ഗുന്ദർ] പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. [മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ മുത്സന്ന], [ഇബ്നു ബസ്യാർ] എന്നിവർ പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [മുഹമ്മദ് ബിൻ ജാഫർ] [മൻസൂറിൽ] നിന്ന് [സിയുബ] [റിബ്'ഇ ബിൻ ഹിറാസി] നിന്ന് [അബൂബക്കറിൽ] നിന്ന് [പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ] നിന്ന് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്: 'രണ്ട് മുസ്ലീങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവരിൽ ഒരാൾ തന്റെ സഹോദരനെ ആക്രമിക്കാൻ വാളെടുക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഇരുവരും നരകത്തിന്റെ വക്കിലാണ്, അവരിൽ ഒരാൾ തന്റെ സുഹൃത്തിനെ കൊന്നാൽ, ഇരുവരും നരകത്തിലേക്ക് പോകും'.
Hadith
Imam Muslim : 5142
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَقْتَتِلَ فِئَتَانِ عَظِيمَتَانِ وَتَكُونُ بَيْنَهُمَا مَقْتَلَةٌ عَظِيمَةٌ وَدَعْوَاهُمَا وَاحِدَةٌ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ റാഫി'] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് [അബ്ദുറസ്സാഖ്] [മഅ്മർ] [ഹമ്മാം ബിൻ മുനബ്ബീഹിൽ] നിന്ന് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; [അബു ഹുറൈറ] റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞതാണിത്, അദ്ദേഹം നിരവധി ഹദീസുകൾ പരാമർശിച്ചു; റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'രണ്ട് വലിയ സംഘങ്ങൾ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതുവരെ അപ്പോക്കലിപ്സ് സംഭവിക്കില്ല, രണ്ടും തമ്മിൽ ഒരു വലിയ യുദ്ധമുണ്ട്, രണ്ടിന്റെയും ആഹ്വാനം ഒന്നുതന്നെയാണ്'.
Hadith
Imam Muslim : 5143
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَكْثُرَ الْهَرْجُ قَالُوا وَمَا الْهَرْجُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ الْقَتْلُ الْقَتْلُ
[ഖുതൈബ ബിൻ സഈദ്] [യഅഖൂബ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ] [സുഹൈൽ] ൽ നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു ഹുറൈറ] ൽ നിന്ന് [റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം] പറഞ്ഞു: 'ലോകാവസാനം നിരവധി ഹറാജുകൾ സംഭവിക്കുന്നതുവരെ സംഭവിക്കുന്നില്ല' എന്ന് അവർ ചോദിക്കുന്നു. അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതരേ, ഹറാജ് എന്നാൽ എന്താണ്? അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു: 'കൊലപാതകം, കൊലപാതകം'.
Hadith
Imam Muslim : 5144
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ أَيَّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ عَنْ ثَوْبَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ زَوَى لِي الْأَرْضَ فَرَأَيْتُ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَإِنَّ أُمَّتِي سَيَبْلُغُ مُلْكُهَا مَا زُوِيَ لِي مِنْهَا وَأُعْطِيتُ الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ وَإِنِّي سَأَلْتُ رَبِّي لِأُمَّتِي أَنْ لَا يُهْلِكَهَا بِسَنَةٍ عَامَّةٍ وَأَنْ لَا يُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ فَيَسْتَبِيحَ بَيْضَتَهُمْ وَإِنَّ رَبِّي قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنِّي إِذَا قَضَيْتُ قَضَاءً فَإِنَّهُ لَا يُرَدُّ وَإِنِّي أَعْطَيْتُكَ لِأُمَّتِكَ أَنْ لَا أُهْلِكَهُمْ بِسَنَةٍ عَامَّةٍ وَأَنْ لَا أُسَلِّطَ عَلَيْهِمْ عَدُوًّا مِنْ سِوَى أَنْفُسِهِمْ يَسْتَبِيحُ بَيْضَتَهُمْ وَلَوْ اجْتَمَعَ عَلَيْهِمْ مَنْ بِأَقْطَارِهَا أَوْ قَالَ مَنْ بَيْنَ أَقْطَارِهَا حَتَّى يَكُونَ بَعْضُهُمْ يُهْلِكُ بَعْضًا وَيَسْبِي بَعْضُهُمْ بَعْضًا و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي أَسْمَاءَ الرَّحَبِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى زَوَى لِي الْأَرْضَ حَتَّى رَأَيْتُ مَشَارِقَهَا وَمَغَارِبَهَا وَأَعْطَانِي الْكَنْزَيْنِ الْأَحْمَرَ وَالْأَبْيَضَ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ
[അബു അർ റബീഅ് അൽ അതാക്കി], [ഖുതൈബ ബിൻ സഈദ്] എന്നിവർ [ഹംദ് ബിൻ സൈദിൽ] നിന്നുള്ളവരും ഖുതൈബയുടേതുമാണെന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, [ഹംദ്] [അബു ഖിലാബയിൽ] നിന്ന് [അബു അസ്മാഅ്`] നിന്ന് [അയ്യൂബ്] നിന്ന് [ഹംദ്] [തസൗബാനിൽ] നിന്ന് [അബു ഖിലാബയിൽ] നിന്ന് [അബു അസ്മാഅ്`] പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും അല്ലാഹു എനിക്കായി ഭൂമിയെ ഒരുമിച്ചുകൂട്ടി, പിന്നെ ഞാൻ കിഴക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ടും നോക്കി, തീർച്ചയായും എന്റെ ഉമ്മത്തിന്റെ ശക്തി എനിക്കായി ഒരുമിച്ചുകൂട്ടിയതിൽ എത്തും, എനിക്ക് രണ്ട് നിധികൾ നൽകപ്പെട്ടു; ചുവപ്പും വെള്ളയും, എന്റെ ഉമ്മ പൂർണ്ണമായ വരൾച്ചയാൽ നശിപ്പിക്കപ്പെടരുതെന്ന് ഞാൻ എന്റെ റബ്ബിനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു, അങ്ങനെ ശത്രുക്കൾക്ക് അവരെയല്ലാതെ മറ്റാരെയും ഭരിക്കാനും അവരുടെ കൂട്ടങ്ങളെ ആക്രമിക്കാനും അവൻ അധികാരം നൽകരുത്, തീർച്ചയായും എന്റെ റബ്ബ് പറയുന്നു; 'ഓ മുഹമ്മദ്, തീർച്ചയായും, വിധി മാറ്റാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഞാൻ തീരുമാനിച്ചാൽ, നിങ്ങളുടെ ജനതയ്ക്ക് ഞാൻ അത് നൽകിയിട്ടുണ്ട്, അതിനാൽ അത് പൂർണ്ണമായ വരൾച്ചയാൽ നശിപ്പിക്കപ്പെടില്ല. ശത്രുക്കൾക്ക് അവരെ ആക്രമിക്കാൻ ഞാൻ അധികാരം നൽകിയിട്ടില്ല, എന്നിട്ട് അവർ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും വളഞ്ഞിരിക്കുമ്പോഴും അവരിൽ ചിലർ മറ്റുള്ളവരെ നശിപ്പിച്ച് പരസ്പരം ബന്ദികളാക്കുന്നത് വരെ അവർ അവരുടെ സംഘത്തെ ആക്രമിക്കുന്നു'. [സുഹൈർ ബിൻ ഹർബ്], [ഇഷാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം], [മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ മുത്സന്ന], [ഇബ്നു ബസ്യാർ] എന്നിവർക്ക് എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, അവരിൽ ചിലർ മറ്റുള്ളവരെ നശിപ്പിച്ച് പരസ്പരം ബന്ദികളാക്കുന്നത് വരെ'. ഇസ്ഹാഖ് പറഞ്ഞു; മറ്റുള്ളവർ പറയുമ്പോൾ ഞങ്ങളോട് പ്രസംഗിച്ചു; [മുആദ്സ് ബിൻ ഹിസം] [ഖത്താദയിൽ] നിന്ന് [അബു ഖിലാബയിൽ] നിന്ന് [അബു അസ്മാഅ് അർ റഹാബിയിൽ] നിന്ന് [ത്സൗബാനിൽ] നിന്ന് [എന്റെ പിതാവ്] എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, അല്ലാഹുവിന്റെ പ്രവാചകൻ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു: 'കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും കാണുന്നതുവരെ അല്ലാഹു എനിക്കായി ഭൂമി ശേഖരിച്ചു, അവൻ എനിക്ക് രണ്ട് നിധികൾ നൽകി; ചുവപ്പും വെള്ളയും'. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം അബൂഖിലാബയിൽ നിന്നുള്ള അയ്യൂബിന്റെ ഹദീസ് പരാമർശിച്ചു.
Hadith
Imam Muslim : 5145
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقْبَلَ ذَاتَ يَوْمٍ مِنْ الْعَالِيَةِ حَتَّى إِذَا مَرَّ بِمَسْجِدِ بَنِي مُعَاوِيَةَ دَخَلَ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ وَصَلَّيْنَا مَعَهُ وَدَعَا رَبَّهُ طَوِيلًا ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَيْنَا فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلْتُ رَبِّي ثَلَاثًا فَأَعْطَانِي ثِنْتَيْنِ وَمَنَعَنِي وَاحِدَةً سَأَلْتُ رَبِّي أَنْ لَا يُهْلِكَ أُمَّتِي بِالسَّنَةِ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يُهْلِكَ أُمَّتِي بِالْغَرَقِ فَأَعْطَانِيهَا وَسَأَلْتُهُ أَنْ لَا يَجْعَلَ بَأْسَهُمْ بَيْنَهُمْ فَمَنَعَنِيهَا و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ الْأَنْصَارِيُّ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ أَقْبَلَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي طَائِفَةٍ مِنْ أَصْحَابِهِ فَمَرَّ بِمَسْجِدِ بَنِي مُعَاوِيَةَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ نُمَيْرٍ
[അബൂബക്കർ ബിൻ അബു സൈബ] (അബ്ദുല്ല ബിൻ നുമൈർ) ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. [ഇബ്നു നുമൈർ] ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഈ വാചകം ഇബ്നു നുമൈറിന്റേതാണ്, [എന്റെ പിതാവ്] [ഉഥ്മാൻ ബിൻ ഹക്കിം] (അമീർ ബിൻ സഅദ്) [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] എന്നോട് പറഞ്ഞതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഒരു ദിവസം റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഒരു ഉയർന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്ന് മടങ്ങുകയായിരുന്നു, ബനീ മുആവിയയുടെ പള്ളി കടന്നപ്പോൾ അദ്ദേഹം പ്രവേശിച്ച് രണ്ട് റക്അത്ത് നമസ്കരിച്ചു, ഞങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം നമസ്കരിച്ചു. അദ്ദേഹം തന്റെ നാഥനോട് വളരെ നേരം പ്രാർത്ഥിച്ചു, ഞങ്ങളെ കണ്ടുമുട്ടിയ ശേഷം, പ്രവാചകൻ (സ) പറഞ്ഞു; 'ഞാൻ എന്റെ റബ്ബിനോട് മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ ചോദിച്ചു, അവൻ എനിക്ക് രണ്ട് കാര്യങ്ങൾ നൽകി, ഒരു കാര്യം നിഷേധിച്ചു.' എന്റെ ഉമ്മത്തിനെ വരൾച്ച കൊണ്ട് നശിപ്പിക്കരുതെന്ന് ഞാൻ എന്റെ റബ്ബിനോട് അപേക്ഷിച്ചു, അവൻ എനിക്ക് അത് അനുവദിച്ചു, വെള്ളപ്പൊക്കം കൊണ്ട് എന്റെ ഉമ്മത്തിനെ നശിപ്പിക്കരുതെന്ന് ഞാൻ അവനോട് അപേക്ഷിച്ചു, അവൻ എനിക്ക് അത് അനുവദിച്ചു, പരസ്പരം ആക്രമിക്കരുതെന്ന് ഞാൻ അവനോട് അപേക്ഷിച്ചു, പക്ഷേ അവൻ വിസമ്മതിച്ചു. ' [ഇബ്നു അബീ ഉമർ] [മർവാൻ ബിൻ മുആവിയ] [ഉഥ്മാൻ ബിൻ ഹകീം അൽ അൻസാരി] [അമീർ ബിൻ സഅദ്] [തന്റെ പിതാവിൽ നിന്ന്] തന്റെ സുഹൃത്തുക്കളുടെ കൂട്ടത്തിൽ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമോടൊപ്പം വീട്ടിലേക്ക് പോയി എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്, ഇബ്നു നുമൈറിന്റെ ഹദീസിൽ പോലെ.
Hadith
Imam Muslim : 5146
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَبَا إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيَّ كَانَ يَقُولُا قَالَ حُذَيْفَةُ بْنُ الْيَمَانِ وَاللَّهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ النَّاسِ بِكُلِّ فِتْنَةٍ هِيَ كَائِنَةٌ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَ السَّاعَةِ وَمَا بِي إِلَّا أَنْ يَكُونَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسَرَّ إِلَيَّ فِي ذَلِكَ شَيْئًا لَمْ يُحَدِّثْهُ غَيْرِي وَلَكِنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ وَهُوَ يُحَدِّثُ مَجْلِسًا أَنَا فِيهِ عَنْ الْفِتَنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَعُدُّ الْفِتَنَ مِنْهُنَّ ثَلَاثٌ لَا يَكَدْنَ يَذَرْنَ شَيْئًا وَمِنْهُنَّ فِتَنٌ كَرِيَاحِ الصَّيْفِ مِنْهَا صِغَارٌ وَمِنْهَا كِبَارٌ قَالَ حُذَيْفَةُ فَذَهَبَ أُولَئِكَ الرَّهْطُ كُلُّهُمْ غَيْرِي
[ഹർമല ബിൻ യഹ്യ അറ്റ് തുജിബി] [ഇബ്നു വഹ്ബ്] [ഇബ്നു ശിഹാബിൽ നിന്ന്] [യൂനുസ്] എന്നോട് പറഞ്ഞതായി [അബു ഇദ്രിസ് അൽ ഖൗലാനി] പറഞ്ഞു; [ഹുദ്‌സൈഫ ബിൻ അൽ യമൻ] പറഞ്ഞു; അല്ലാഹുവാണ, ലോകാവസാനം വരെ എനിക്കിടയിൽ നടക്കുന്ന അപവാദത്തെക്കുറിച്ച് ഏറ്റവും നന്നായി അറിയുന്ന വ്യക്തി ഞാനാണ്. കാരണം റസൂലുല്ലാഹി ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം അതിനെക്കുറിച്ച് രഹസ്യമായി എന്തോ പറഞ്ഞു, അദ്ദേഹം അത് എന്നോടല്ലാതെ മറ്റാരോടും പറഞ്ഞില്ല, പക്ഷേ റസൂലുല്ലാഹി ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഞാൻ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന കൗൺസിലിനോട് അപവാദത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു, റസൂലുല്ലാഹി ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം അപവാദങ്ങൾ എണ്ണി, അതിൽ ഒന്നും അവശേഷിപ്പിക്കാത്ത മൂന്ന് അപവാദങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, വേനൽക്കാല കാറ്റ് പോലുള്ള അപവാദങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു, ചിലത് ചെറുതും ചിലത് വലുതുമായിരുന്നു. ഹുദ്‌സൈഫ പറഞ്ഞു; പിന്നെ അവരെല്ലാം എന്നെ ഒഴികെ പോയി.
Hadith
Imam Muslim : 5147
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقَامًا مَا تَرَكَ شَيْئًا يَكُونُ فِي مَقَامِهِ ذَلِكَ إِلَى قِيَامِ السَّاعَةِ إِلَّا حَدَّثَ بِهِ حَفِظَهُ مَنْ حَفِظَهُ وَنَسِيَهُ مَنْ نَسِيَهُ قَدْ عَلِمَهُ أَصْحَابِي هَؤُلَاءِ وَإِنَّهُ لَيَكُونُ مِنْهُ الشَّيْءُ قَدْ نَسِيتُهُ فَأَرَاهُ فَأَذْكُرُهُ كَمَا يَذْكُرُ الرَّجُلُ وَجْهَ الرَّجُلِ إِذَا غَابَ عَنْهُ ثُمَّ إِذَا رَآهُ عَرَفَهُ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَى قَوْلِهِ وَنَسِيَهُ مَنْ نَسِيَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
"(ഉഥ്മാൻ ബിൻ അബു സൈബ) യും (ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം) യും ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു," ഉഥ്മാൻ പറഞ്ഞു; "(അൽ അമസി) യിൽ നിന്ന് (ജരീർ) ഞങ്ങൾക്ക് ഇത് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്, [ഹുദ്‌സൈഫ] യിൽ നിന്ന് (സിയാഖീഖ്) പറഞ്ഞു," റസൂലുല്ലാഹ് ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഞങ്ങളുടെ നടുവിൽ നിന്നു, ഉയിർത്തെഴുന്നേൽപ്പ് ദിവസം വരെ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നതെന്ന് അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു, അത് മനഃപാഠമാക്കിയവർ അത് മനഃപാഠമാക്കി, അത് മറന്നുപോയവർ അത് മറന്നുപോയി. എന്റെ സുഹൃത്തുക്കൾക്ക് അതിനെക്കുറിച്ച് അറിയാമായിരുന്നു, ഞാൻ മറന്നുപോയ ഒരു കാര്യമുണ്ടായിരുന്നു, ഞാൻ അതിനെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചപ്പോൾ ഞാൻ അത് ഓർത്തു, ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ വിട്ടുപോകുമ്പോൾ അയാളുടെ മുഖം ഓർമ്മിക്കുന്നതുപോലെ, അയാൾ അവനെ കാണുമ്പോൾ അയാൾ അവനെ തിരിച്ചറിയും". "(അൽ അമസി) യിൽ നിന്ന് (അബുബക്കർ ബിൻ അബു സൈബ) യും [വാക്കി' യും [സുഫ്‌യാനിൽ നിന്ന്] ഈ സനദ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകളിലേക്ക് പറഞ്ഞു; അത് മറന്നുപോയവർ അത് മറന്നുപോകുന്നു. അദ്ദേഹം കൂടുതലൊന്നും പറഞ്ഞില്ല.
Hadith
Imam Muslim : 5148
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّهُ قَالَ أَخْبَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا هُوَ كَائِنٌ إِلَى أَنْ تَقُومَ السَّاعَةُ فَمَا مِنْهُ شَيْءٌ إِلَّا قَدْ سَأَلْتُهُ إِلَّا أَنِّي لَمْ أَسْأَلْهُ مَا يُخْرِجُ أَهْلَ الْمَدِينَةِ مِنْ الْمَدِينَةِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنِي وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ ബസ്യാർ] [മുഹമ്മദ് ബിൻ ജാഫർ] [സുഅബ] യോട് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. [അബൂബക്കർ ബിൻ നാഫി] [ഗുന്ദർ] [ആദി ബിൻ സാബിത്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ യാസിദ്] [ഹുദ്‌സൈഫ] യോട് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; ലോകാവസാനം വരെ എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്ന് റസൂലുല്ലാഹ് ശല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം എന്നോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഞാൻ അദ്ദേഹത്തോട് എല്ലാം ചോദിച്ചു, പക്ഷേ മദീനക്കാരെ മദീനയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയത് എന്താണെന്ന് നിങ്ങൾ ചോദിച്ചില്ല. [മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ മുത്സന്ന] [വഹ്ബ് ബിൻ ജാരിർ] സമാനമായ ഒരു മതനിഷ്ഠയോടെ ഈ സനദ് ഉപയോഗിച്ച് ഞങ്ങൾക്ക് [സുഅബ] യോട് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു.
Hadith
Imam Muslim : 5149
و حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَاصِمٍ قَالَ حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ أَخْبَرَنَا عِلْبَاءُ بْنُ أَحْمَرَ حَدَّثَنِي أَبُو زَيْدٍ يَعْنِي عَمْرَو بْنَ أَخْطَبَ قَالَ صَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْفَجْرَ وَصَعِدَ الْمِنْبَرَ فَخَطَبَنَا حَتَّى حَضَرَتْ الظُّهْرُ فَنَزَلَ فَصَلَّى ثُمَّ صَعِدَ الْمِنْبَرَ فَخَطَبَنَا حَتَّى حَضَرَتْ الْعَصْرُ ثُمَّ نَزَلَ فَصَلَّى ثُمَّ صَعِدَ الْمِنْبَرَ فَخَطَبَنَا حَتَّى غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَأَخْبَرَنَا بِمَا كَانَ وَبِمَا هُوَ كَائِنٌ فَأَعْلَمُنَا أَحْفَظُنَا
[യഅഖൂബ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം അദ് ദൌറാഖി], [ഹജ്ജാജ് ബിൻ അസി സൈർ] എന്നിവർക്ക് [അബു ആഷിം] പറഞ്ഞതെല്ലാം അദ്ദേഹം എനിക്ക് പറഞ്ഞു തന്നു; [അബു ആഷിം] പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു [അസ്ര ബിൻ സാബിത്] പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു [ഇൽബഅ് ബിൻ അഹ്മർ] പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ അദ്ദേഹം എന്നോട് പറഞ്ഞു: [അബു സൈദ് അംറു ബിൻ അഖ്താബ്] പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങൾ റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം ഞങ്ങളോടൊപ്പം പ്രഭാത നമസ്കാരം നിർവഹിച്ചു, ഉച്ചയ്ക്ക് ഉച്ചയ്ക്ക് പ്രാർത്ഥനയുടെ സമയം ആകുന്നതുവരെ അദ്ദേഹം മിമ്പറിൽ പോയി പ്രസംഗിച്ചു, അദ്ദേഹം ഇറങ്ങി മിമ്പറിൽ പോയി അശ്ഹറിന്റെ സമയം ആകുന്നതുവരെ പ്രസംഗിച്ചു, അദ്ദേഹം ഇറങ്ങി പ്രാർത്ഥിച്ചു, അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം മിമ്പറിൽ പോയി സൂര്യൻ അസ്തമിക്കുന്നതുവരെ പ്രസംഗിച്ചു, എന്താണ് സംഭവിച്ചതെന്നും എന്താണ് സംഭവിക്കാൻ പോകുമെന്നും അദ്ദേഹം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു. നമ്മിൽ ഏറ്റവും നന്നായി അറിയുന്നവർ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മനഃപാഠമാക്കുന്നവരാണ്.
Hadith
Imam Muslim : 5150
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ ابْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ عُمَرَ فَقَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتْنَةِ كَمَا قَالَ قَالَ فَقُلْتُ أَنَا قَالَ إِنَّكَ لَجَرِيءٌ وَكَيْفَ قَالَ قَالَ قُلْتُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَنَفْسِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ يُكَفِّرُهَا الصِّيَامُ وَالصَّلَاةُ وَالصَّدَقَةُ وَالْأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْيُ عَنْ الْمُنْكَرِ فَقَالَ عُمَرُ لَيْسَ هَذَا أُرِيدُ إِنَّمَا أُرِيدُ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ قَالَ فَقُلْتُ مَا لَكَ وَلَهَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا قَالَ أَفَيُكْسَرُ الْبَابُ أَمْ يُفْتَحُ قَالَ قُلْتُ لَا بَلْ يُكْسَرُ قَالَ ذَلِكَ أَحْرَى أَنْ لَا يُغْلَقَ أَبَدًا قَالَ فَقُلْنَا لِحُذَيْفَةَ هَلْ كَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ مَنْ الْبَابُ قَالَ نَعَمْ كَمَا يَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ اللَّيْلَةَ إِنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ قَالَ فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَ حُذَيْفَةَ مَنْ الْبَابُ فَقُلْنَا لِمَسْرُوقٍ سَلْهُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ عُمَرُ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عِيسَى كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي مُعَاوِيَةَ وَفِي حَدِيثِ عِيسَى عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ يَقُولُ و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَامِعِ بْنِ أَبِي رَاشِدٍ وَالْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ عُمَرُ مَنْ يُحَدِّثُنَا عَنْ الْفِتْنَةِ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ നുമൈർ], [മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ അലാഅ് അബു കുറൈബ്] എന്നിവർ [അബു മുആവിയ] യിൽ നിന്ന് [ഇബ്നു അൽ അലാഅ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു [അബു മുആവിയ] [സ്യാഖീഖ്] ൽ നിന്ന് [അൽ അമാസി] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു [ഹുദ്‌സൈഫ] യിൽ നിന്ന് [അൽ അമാസി] പറഞ്ഞു; ഞങ്ങൾ ഉമറിന്റെ വസതിയിലായിരുന്നു അപ്പോൾ അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു; നിങ്ങളിൽ ആരാണ് റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞതുപോലെ അപവാദം സംബന്ധിച്ച ഹദീസ് മനഃപാഠമാക്കിയത്? ഹുദ്‌സൈഫ ബിൻ അൽ യമാൻ മറുപടി പറഞ്ഞു; ഞാൻ. ഉമർ പറഞ്ഞു; വാസ്തവത്തിൽ, നിങ്ങൾ അശ്രദ്ധനാണ്, അദ്ദേഹം എന്താണ് പറഞ്ഞത്? ഞാൻ - ഹുദ്‌സൈഫ ബിൻ അൽ യമാൻ - പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ഒരു വ്യക്തി തന്റെ കുടുംബത്തിനും സ്വത്തിനും അയൽക്കാർക്കും എതിരായ അപവാദം - അവന്റെ പാപങ്ങൾ - പ്രാർത്ഥന, ദാനധർമ്മം, നന്മ കൽപ്പിക്കൽ, തിന്മ തടയൽ എന്നിവയിലൂടെ മായ്ക്കാൻ കഴിയും'. ഉമർ പറഞ്ഞു; ഞാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത് അതല്ല, മറിച്ച് സമുദ്രം പോലെ അലയടിക്കുന്ന അപവാദമാണ്. ഞാൻ പറഞ്ഞു; ഓ അമീറുൽ മുഅ്മിനീൻ, നിങ്ങൾക്ക് ഇതിൽ ഒരു പ്രശ്നവുമില്ല, വാസ്തവത്തിൽ നിങ്ങൾക്കും പരദൂഷണത്തിനും ഇടയിൽ ഒരു അടഞ്ഞ വാതിലുണ്ട്. ഉമർ ചോദിച്ചു; വാതിൽ തകർന്നോ അതോ തുറന്നോ? ഹുദ്‌സൈഫ മറുപടി പറഞ്ഞു; അകത്തുകടന്നു. ഉമർ പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ അത് എന്നെന്നേക്കുമായി അടയ്ക്കാതിരിക്കുന്നതാണ് നല്ലത്. ഞങ്ങൾ ഹുദ്‌സൈഫയോട് ചോദിച്ചു; അത് ആരുടെ വാതിലാണെന്ന് ഉമറിന് അറിയാമോ? ഹുദ്‌സൈഫ മറുപടി പറഞ്ഞു; അതെ, ഇന്നും നാളെയും തമ്മിലുള്ളത് രാത്രിയാണെന്ന് അവനറിയാവുന്നതുപോലെ. തെറ്റല്ലാത്ത ഒരു ഹദീസ് ഞാൻ അവനോട് പറഞ്ഞു. ഞങ്ങൾ മസ്രൂക്കിനോട് ചോദിച്ചു; അവനോട് ചോദിക്കൂ. അവൻ ചോദിച്ചു, പിന്നെ അവൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു; ഒമർ. അത് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു [അബുബക്കർ ബിൻ അബി സൈബ] [അബു സഈദ് അൽ അസ്യാജ്] അദ്ദേഹം അത് എന്നോട് പറഞ്ഞു [വാക്കി] [ഉഥ്മാൻ ബിൻ അബു സൈബ] [ജാരിർ] [ഇഷാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു [ഈസ ബിൻ യൂനുസ്]. [ഇബ്നു അബി ഉമർ] [യഹ്യ ബിൻ ഈസ] യുടെ ഹദീസ് പോലെയാണ് [അൽ അമസി] യിൽ നിന്നുള്ളതെല്ലാം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുള്ളത്, ഈ സനദ് അബു മുആവിയയുടെ ഹദീസ് പോലെയാണ്. സിയാകീഖിൽ നിന്നുള്ള അൽ അമസിയിൽ നിന്നുള്ള ഈസയുടെ ഹദീസിൽ ഇത് പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; ഹുദ്‌സൈഫ പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു. [ഇബ്നു അബി ഉമർ] [സുഫ്‌യാൻ] [ജാമി ബിൻ അബു റസിദ്] യിൽ നിന്നും [അൽ അമസി] [ഹുദ്‌സൈഫ] യിൽ നിന്നും [അൽ വഈൽ] [ഹുദ്‌സൈഫ] യിൽ നിന്നും ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഉമർ പറഞ്ഞു; അപവാദത്തെക്കുറിച്ച് ആരാണ് ഞങ്ങൾക്ക് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അവർ ഞങ്ങളോട് അവരുടേത് പോലുള്ള ഒരു ഹദീസ് പറയുന്നു.
Hadith
Imam Muslim : 5151
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ جُنْدُبٌ جِئْتُ يَوْمَ الْجَرَعَةِ فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ فَقُلْتُ لَيُهْرَاقَنَّ الْيَوْمَ هَاهُنَا دِمَاءٌ فَقَالَ ذَاكَ الرَّجُلُ كَلَّا وَاللَّهِ قُلْتُ بَلَى وَاللَّهِ قَالَ كَلَّا وَاللَّهِ قُلْتُ بَلَى وَاللَّهِ قَالَ كَلَّا وَاللَّهِ إِنَّهُ لَحَدِيثُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنِيهِ قُلْتُ بِئْسَ الْجَلِيسُ لِي أَنْتَ مُنْذُ الْيَوْمِ تَسْمَعُنِي أُخَالِفُكَ وَقَدْ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَا تَنْهَانِي ثُمَّ قُلْتُ مَا هَذَا الْغَضَبُ فَأَقْبَلْتُ عَلَيْهِ وَأَسْأَلُهُ فَإِذَا الرَّجُلُ حُذَيْفَةُ
[മുഹമ്മദ് ബിൻ അൽ മുത്സന്ന], [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഹാതിം] എന്നിവർ പറഞ്ഞുവെന്ന് ഞങ്ങൾക്ക് പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; [മുആദ്സ് ബിൻ മുആദ്സ്] [മുഹമ്മദ്] പറഞ്ഞതായി [ഇബ്നു അബുൻ] പറഞ്ഞതായി [ജുൻദുബ്] പറഞ്ഞു; ജറാഅത്ത് സംഭവം നടന്നപ്പോൾ - കൂഫയ്ക്കടുത്തുള്ള ഒരു സ്ഥലത്തിന്റെ പേര് - ഒരാൾ ഇരിക്കുന്നതായി ഞാൻ പറഞ്ഞു; ഇന്ന് ഇവിടെ രക്തം ചിന്തപ്പെടും. ആ വ്യക്തി പറഞ്ഞു; ഇല്ല, അല്ലാഹുവാണെ സത്യം. ഞാൻ പറഞ്ഞു; അതെ, അല്ലാഹുവാണെ സത്യം. ആ വ്യക്തി പറഞ്ഞു; ഇല്ല, അല്ലാഹുവാണെ സത്യം. ഞാൻ പറഞ്ഞു; അതെ, അല്ലാഹുവാണെ സത്യം. അത് റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിന്റെ ഹദീസാണ്, അദ്ദേഹം എനിക്ക് അറിയിച്ചു തന്നു. ഞാൻ പറഞ്ഞു; ഇന്ന് മുതൽ നീ എന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സുഹൃത്താണ്, റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഞാൻ അത് കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ഞാൻ നിന്നോട് തർക്കിക്കുന്നതായി നീ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, അതിനാൽ എന്നെ വിലക്കരുത്. അതിനുശേഷം ഞാൻ പറഞ്ഞു: നീ എന്തിനാണ് കോപിക്കുന്നത്? ഞാൻ അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ച് ചോദിച്ചു, അത് [ഹുദ്‌സൈഫ] ആണെന്ന് മനസ്സിലായി.
Hadith
Imam Muslim : 5152
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَحْسِرَ الْفُرَاتُ عَنْ جَبَلٍ مِنْ ذَهَبٍ يَقْتَتِلُ النَّاسُ عَلَيْهِ فَيُقْتَلُ مِنْ كُلِّ مِائَةٍ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ وَيَقُولُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ لَعَلِّي أَكُونُ أَنَا الَّذِي أَنْجُو و حَدَّثَنِي أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ سُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَزَادَ فَقَالَ أَبِي إِنْ رَأَيْتَهُ فَلَا تَقْرَبَنَّهُ
[ഖുതൈബ ബിൻ സഈദ്] [യഅഖൂബ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ ഖാരി`] [സുഹൈലിൽ] നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം] പറഞ്ഞു: 'ഫുറത്ത് പർവതങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വർണ്ണം ശേഖരിക്കുന്നതുവരെ അപ്പോക്കലിപ്സ് സംഭവിച്ചില്ല, ആളുകൾ അത് കാരണം യുദ്ധത്തിന് പോയി. ഓരോ നൂറ് ആളുകളിലും, അവരിൽ തൊണ്ണൂറ്റി ഒമ്പത് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു, എല്ലാവരും പറഞ്ഞു: ആർക്കറിയാം, ഞാൻ അതിജീവിച്ച ആളായിരിക്കാം'. [ഉമയ്യ ബിൻ ബിസ്താം] [യാസിദ് ബിൻ സുറൈ'] [സുഹൈലിൽ] നിന്ന് [റൗ] സമാനമായ ഒരു മതാനുഷ്ഠാനത്തോടെ ഈ സനദ് ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെന്ന് എന്നോട് പറഞ്ഞു. എന്റെ പിതാവ് പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾ അത് കണ്ടാൽ, അടുത്തേക്ക് വരരുത്.'
Hadith
Imam Muslim : 5153
حَدَّثَنَا أَبُو مَسْعُودٍ سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ السَّكُونِيُّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ الْفُرَاتُ أَنْ يَحْسِرَ عَنْ كَنْزٍ مِنْ ذَهَبٍ فَمَنْ حَضَرَهُ فَلَا يَأْخُذْ مِنْهُ شَيْئًا
ഞങ്ങളോട് [അബു മസ്ഊദ് സഹ്ൽ ബിൻ ഉസ്മാൻ] ഞങ്ങളോട് [ഉഖ്ബ ബിൻ ഖാലിദ് അസ് സകുനി] [ഉബൈദുള്ള] നിന്ന് [ഖുബൈബ് ബിൻ അബ്ദുറഹ്മാൻ] നിന്ന് [അബു ഹുറൈറയിൽ] നിന്ന് [ഹഫ്ഷ് ബിൻ ആഷിമിൽ] നിന്ന് പറഞ്ഞു; റസൂൽ സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'ഫുറത്ത് ഏതാണ്ട് ഒരു സ്വർണ്ണ നിധി ശേഖരിച്ചു, അതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ ഒന്നും എടുക്കരുത്'.
Hadith
Imam Muslim : 5154
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خالِدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُوشِكُ الْفُرَاتُ أَنْ يَحْسِرَ عَنْ جَبَلٍ مِنْ ذَهَبٍ فَمَنْ حَضَرَهُ فَلَا يَأْخُذْ مِنْهُ شَيْئًا
[സഹ്ൽ ബിൻ ഉസ്മാൻ] [ഉഖ്ബ ബിൻ ഖാലിദ്] [ഉബൈദുള്ള] [അബു അസ് സിനദ്] [അബ്ദുറഹ്മാൻ അൽ അഅ്‌റാജ്] [അബു ഹുറൈറ] [അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞതായി ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'ഫുറാത്ത് ഒരു സ്വർണ്ണ നിധി ശേഖരിക്കാൻ പോകുന്നു, അതിൽ പങ്കെടുക്കുന്നവർ ഒന്നും എടുക്കരുത്'.
Hadith
Imam Muslim : 5155
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَاللَّفْظُ لِأَبِي مَعْنٍ قَالَا حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ نَوْفَلٍ قَالَ كُنْتُ وَاقِفًا مَعَ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ فَقَالَ لَا يَزَالُ النَّاسُ مُخْتَلِفَةً أَعْنَاقُهُمْ فِي طَلَبِ الدُّنْيَا قُلْتُ أَجَلْ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يُوشِكُ الْفُرَاتُ أَنْ يَحْسِرَ عَنْ جَبَلٍ مِنْ ذَهَبٍ فَإِذَا سَمِعَ بِهِ النَّاسُ سَارُوا إِلَيْهِ فَيَقُولُ مَنْ عِنْدَهُ لَئِنْ تَرَكْنَا النَّاسَ يَأْخُذُونَ مِنْهُ لَيُذْهَبَنَّ بِهِ كُلِّهِ قَالَ فَيَقْتَتِلُونَ عَلَيْهِ فَيُقْتَلُ مِنْ كُلِّ مِائَةٍ تِسْعَةٌ وَتِسْعُونَ قَالَ أَبُو كَامِلٍ فِي حَدِيثِهِ قَالَ وَقَفْتُ أَنَا وَأُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فِي ظِلِّ أُجُمِ حَسَّانَ
[അബു കാമിൽ ഫുദൈൽ ബിൻ ഹുസൈൻ], [അബു മഅ്നു അർ റഖാസി] എന്നിവർ ഇത് നമുക്ക് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്, അബു മഅ്നു എഴുതിയ ഗ്രന്ഥങ്ങൾ, ഇവ രണ്ടും പറയുന്നു: [ഖാലിദ് ബിൻ അൽ ഹാരിസ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് [അബ്ദുൽ ഹമീദ് ബിൻ ജാഫർ] [എന്റെ പിതാവ്] [സുലൈമാൻ ബിൻ യാസറിൽ നിന്ന്] [അബ്ദുല്ല ബിൻ അൽ ഹാരിസ് ബിൻ നൗഫൽ] പറഞ്ഞു എന്ന് പറഞ്ഞു; ഞാൻ ഒരിക്കൽ [ഉബായി ബിൻ കഅബിനൊപ്പം] വിശ്രമിച്ചു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; ആളുകൾ നിരന്തരം ലോകം പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്ന തിരക്കിലാണ്. ഞാൻ ഉത്തരം നൽകി; ശരിയാണ്. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; ഒരിക്കൽ റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'ഫുറാത്ത് സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ഒരു നിധി ശേഖരിക്കാൻ പോകുന്നു. അത് കേട്ടപ്പോൾ ആളുകൾ അദ്ദേഹത്തെ സമീപിച്ചു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ അടുത്തുള്ളയാൾ പറഞ്ഞു; 'നമ്മൾ അത് ആളുകളെ കൊണ്ടുപോകാൻ അനുവദിച്ചാൽ, അവർ അത് മുഴുവൻ കഴിക്കും'. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; 'അവർ അതിന്റെ പേരിൽ യുദ്ധം ചെയ്തു, ഓരോ നൂറ് പുരുഷന്മാരിൽ തൊണ്ണൂറ്റി ഒമ്പത് പേരും കൊല്ലപ്പെട്ടു'. അബു കാമിൽ തന്റെ ഹദീസിൽ പറഞ്ഞു; അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; ഉബായി ബിൻ കഅബും ഞാനും ഹസ്സന്റെ പൂന്തോട്ടത്തിന്റെ തണലിൽ വിശ്രമിച്ചു.
Hadith
Imam Muslim : 5156
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ يَعِيشَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِعُبَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ بْنِ سُلَيْمَانَ مَوْلَى خَالِدِ بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنَعَتْ الْعِرَاقُ دِرْهَمَهَا وَقَفِيزَهَا وَمَنَعَتْ الشَّأْمُ مُدْيَهَا وَدِينَارَهَا وَمَنَعَتْ مِصْرُ إِرْدَبَّهَا وَدِينَارَهَا وَعُدْتُمْ مِنْ حَيْثُ بَدَأْتُمْ وَعُدْتُمْ مِنْ حَيْثُ بَدَأْتُمْ وَعُدْتُمْ مِنْ حَيْثُ بَدَأْتُمْ شَهِدَ عَلَى ذَلِكَ لَحْمُ أَبِي هُرَيْرَةَ وَدَمُهُ
[ഉബൈദ് ബിൻ യാഇശ്], [ഇസ്ഹാഖ് ബിൻ ഇബ്രാഹിം] ഉബൈദിന്റെ വാചകം ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു, ഇരുവരും പറഞ്ഞു; [യഹ്യ ബിൻ ആദം ബിൻ സുലൈമാൻ] മൗവ ഖാലിദ് ബിൻ ഖാലിദ്, [സുഹൈൽ ബിൻ അബു സാലിഹിൽ] നിന്ന് [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു ഹുറൈറ] പറഞ്ഞു [സുഹൈർ] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'ഇറാഖ് അതിന്റെ ദിർഹമുകളും അളവുകളും തടഞ്ഞുവച്ചു, സിറിയ അതിന്റെ മണ്ണും ദിനാറും തടഞ്ഞു, ഈജിപ്ത് അതിന്റെ തുലാസുകളും ദിനാറുകളും തടഞ്ഞു, നിങ്ങൾ മുമ്പത്തെപ്പോലെ തന്നെ തിരിച്ചെത്തി, നിങ്ങൾ മുമ്പത്തെപ്പോലെ തന്നെ തിരിച്ചെത്തി, നിങ്ങൾ മുമ്പത്തെപ്പോലെ തന്നെ തിരിച്ചെത്തി'. അബു ഹുറൈറ പറഞ്ഞു; അബു ഹുറൈറയുടെ മാംസവും രക്തവും അതിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു.
Hadith
Imam Muslim : 5157
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ حَدَّثَنَا سُهَيْلٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَنْزِلَ الرُّومُ بِالْأَعْمَاقِ أَوْ بِدَابِقٍ فَيَخْرُجُ إِلَيْهِمْ جَيْشٌ مِنْ الْمَدِينَةِ مِنْ خِيَارِ أَهْلِ الْأَرْضِ يَوْمَئِذٍ فَإِذَا تَصَافُّوا قَالَتْ الرُّومُ خَلُّوا بَيْنَنَا وَبَيْنَ الَّذِينَ سَبَوْا مِنَّا نُقَاتِلْهُمْ فَيَقُولُ الْمُسْلِمُونَ لَا وَاللَّهِ لَا نُخَلِّي بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ إِخْوَانِنَا فَيُقَاتِلُونَهُمْ فَيَنْهَزِمُ ثُلُثٌ لَا يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ أَبَدًا وَيُقْتَلُ ثُلُثُهُمْ أَفْضَلُ الشُّهَدَاءِ عِنْدَ اللَّهِ وَيَفْتَتِحُ الثُّلُثُ لَا يُفْتَنُونَ أَبَدًا فَيَفْتَتِحُونَ قُسْطَنْطِينِيَّةَ فَبَيْنَمَا هُمْ يَقْتَسِمُونَ الْغَنَائِمَ قَدْ عَلَّقُوا سُيُوفَهُمْ بِالزَّيْتُونِ إِذْ صَاحَ فِيهِمْ الشَّيْطَانُ إِنَّ الْمَسِيحَ قَدْ خَلَفَكُمْ فِي أَهْلِيكُمْ فَيَخْرُجُونَ وَذَلِكَ بَاطِلٌ فَإِذَا جَاءُوا الشَّأْمَ خَرَجَ فَبَيْنَمَا هُمْ يُعِدُّونَ لِلْقِتَالِ يُسَوُّونَ الصُّفُوفَ إِذْ أُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَيَنْزِلُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَمَّهُمْ فَإِذَا رَآهُ عَدُوُّ اللَّهِ ذَابَ كَمَا يَذُوبُ الْمِلْحُ فِي الْمَاءِ فَلَوْ تَرَكَهُ لَانْذَابَ حَتَّى يَهْلِكَ وَلَكِنْ يَقْتُلُهُ اللَّهُ بِيَدِهِ فَيُرِيهِمْ دَمَهُ فِي حَرْبَتِهِ
[സുഹൈർ ബിൻ ഹർബ്] എന്നോട് [മുഅല്ല ബിൻ മൻ‌സൂർ] ഞങ്ങളോട് [സുലൈമാൻ ബിൻ ബിലാൽ] ഞങ്ങളോട് [സുഹൈൽ] [അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ്] [അബു അബു ഹുറൈറ] യിൽ നിന്ന് [സുഹൈൽ] ഞങ്ങളോട് [അല്ലാഹുവിന്റെ സമാധാനവും അനുഗ്രഹവും ഉണ്ടാകട്ടെ] എന്ന് അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതൻ (സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം) പറഞ്ഞു: 'റോമാക്കാർ അമാഖ് അല്ലെങ്കിൽ ദാബിഖ് എന്ന സ്ഥലത്ത് യുദ്ധക്കളത്തിൽ ഇറങ്ങുകയും മദീനയിൽ നിന്ന് ഒരു സൈന്യം അവരെ നേരിടാൻ എത്തുകയും ചെയ്യുന്നതുവരെ സമയം വരില്ല. ആ സമയത്ത് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ആളുകളായിരിക്കും അവരായിരിക്കും. അവർ കണ്ടുമുട്ടിയപ്പോൾ റോമാക്കാർ പറഞ്ഞു: 'നമുക്ക് നമ്മുടെ തടവുകാരുമായി യുദ്ധം ചെയ്യാം!' മുസ്ലീങ്ങൾ പറഞ്ഞു: 'ഇല്ല, അല്ലാഹുവാണെ സത്യം, നമ്മുടെ സഹോദരങ്ങളുമായി യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളെ അനുവദിക്കില്ല.' അങ്ങനെ അവർക്കിടയിൽ ഒരു യുദ്ധം നടന്നു. തുടർന്ന് മൂന്നിലൊന്ന് പേർ പരാജയപ്പെട്ടു, അവർക്ക് അല്ലാഹു ഒരിക്കലും പൊറുത്തുകൊടുക്കില്ല, മൂന്നിലൊന്ന് പേർ അല്ലാഹുവിന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽ ഏറ്റവും മികച്ച രക്തസാക്ഷികളായി കൊല്ലപ്പെട്ടു, മൂന്നിലൊന്ന് പേർക്ക് അല്ലാഹു വിജയം നൽകി. അവർക്ക് എന്നെന്നേക്കുമായി ഒരു പരീക്ഷണവും നേരിടേണ്ടിവരില്ല, തുടർന്ന് അവർ കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ കീഴടക്കും. യുദ്ധത്തിൽ ലഭിച്ച കൊള്ളമുതലുകൾ പങ്കിടുകയും ഒലിവ് മരത്തിൽ വാളുകൾ തൂക്കിയിടുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, പെട്ടെന്ന് സാത്താൻ അവരോട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞു, "തീർച്ചയായും, മിശിഹാ നിങ്ങളുടെ ജനത്തിനിടയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു." അവർ ചിതറിപ്പോയി, അത് ഒരു നുണയായി മാറി. അവർ സിറിയയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവർ യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറെടുക്കുകയും അണിനിരക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, പെട്ടെന്ന് പ്രാർത്ഥനയുടെ സമയം വന്നു, പ്രവാചകൻ ഈസാ ബിൻ മറിയം (അദ്ദേഹത്തിന് സമാധാനം ഉണ്ടാകട്ടെ) ഇറങ്ങിവന്ന് അവരെ നയിച്ചു. അല്ലാഹുവിന്റെ ശത്രുവായ ദജ്ജാൽ അവനെ കാണുമ്പോൾ, ഉപ്പ് വെള്ളത്തിൽ ലയിക്കുന്നത് പോലെ അവൻ തീർച്ചയായും ഉരുകും, അവനെ ഒറ്റയ്ക്ക് വിട്ടാലും, അവൻ ഉരുകി മരിക്കുമായിരുന്നു, പക്ഷേ അല്ലാഹു അവനെ സ്വന്തം കൈകൊണ്ട് കൊന്ന് കുന്തത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ തന്റെ രക്തം കാണിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
Hadith
Imam Muslim : 5158
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ شُعَيْبِ بْنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُلَيٍّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ الْمُسْتَوْرِدُ الْقُرَشِيُّ عِنْدَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَقُومُ السَّاعَةُ وَالرُّومُ أَكْثَرُ النَّاسِ فَقَالَ لَهُ عَمْرٌو أَبْصِرْ مَا تَقُولُ قَالَ أَقُولُ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَئِنْ قُلْتَ ذَلِكَ إِنَّ فِيهِمْ لَخِصَالًا أَرْبَعًا إِنَّهُمْ لَأَحْلَمُ النَّاسِ عِنْدَ فِتْنَةٍ وَأَسْرَعُهُمْ إِفَاقَةً بَعْدَ مُصِيبَةٍ وَأَوْشَكُهُمْ كَرَّةً بَعْدَ فَرَّةٍ وَخَيْرُهُمْ لِمِسْكِينٍ وَيَتِيمٍ وَضَعِيفٍ وَخَامِسَةٌ حَسَنَةٌ جَمِيلَةٌ وَأَمْنَعُهُمْ مِنْ ظُلْمِ الْمُلُوكِ
[അബ്ദുല്ല ബിൻ സുഐബ് ബിൻ അൽ ലൈത്സ്] എന്നോട് [അബ്ദുല്ല ബിൻ വഹാബ്] എന്നോട് [അൽ ലൈത്സ് ബിൻ സഅദ്] എന്നോട് [മൂസ ബിൻ അലി]യോട് [തന്റെ പിതാവ്] പറഞ്ഞതായി പറഞ്ഞു; [അൽ മുസ്തൂദിർ അൽ ഖുറാസി] അംറു ബിൻ അൽ ആഷിനടുത്ത് പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'അപ്പോക്കലിപ്സ് സംഭവിച്ചു, റോമാക്കാർ ഏറ്റവും മനുഷ്യരായിരുന്നു'. അമ്രു പറഞ്ഞു; നിങ്ങളുടെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിക്കുക. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് കേട്ടത് ഞാൻ പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; നിങ്ങൾ അങ്ങനെ പറഞ്ഞാൽ, അവരിൽ നാല് കാര്യങ്ങളുണ്ട്; അപവാദം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും ക്ഷമയുള്ളവർ, ഒരു ദുരന്തം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ദരിദ്രരാകുന്നവർ, പിൻവാങ്ങിയ ശേഷം ഏറ്റവും വേഗത്തിൽ ആക്രമിക്കുന്നവർ, ദരിദ്രരോടും അനാഥരോടും ദുർബലരോടും ഏറ്റവും നന്നായി പ്രതികരിക്കുന്നവർ. അഞ്ചാമത്തേത് ആകർഷകവും മനോഹരവും രാജാക്കന്മാരുടെ ക്രൂരതയെ ഏറ്റവും പ്രതിരോധിക്കുന്നതുമാണ്.
Hadith
Imam Muslim : 5159
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي أَبُو شُرَيْحٍ أَنَّ عَبْدَ الْكَرِيمِ بْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَهُ أَنَّ الْمُسْتَوْرِدَ الْقُرَشِيَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَقُومُ السَّاعَةُ وَالرُّومُ أَكْثَرُ النَّاسِ قَالَ فَبَلَغَ ذَلِكَ عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ فَقَالَ مَا هَذِهِ الْأَحَادِيثُ الَّتِي تُذْكَرُ عَنْكَ أَنَّكَ تَقُولُهَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ الْمُسْتَوْرِدُ قُلْتُ الَّذِي سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَالَ عَمْرٌو لَئِنْ قُلْتَ ذَلِكَ إِنَّهُمْ لَأَحْلَمُ النَّاسِ عِنْدَ فِتْنَةٍ وَأَجْبَرُ النَّاسِ عِنْدَ مُصِيبَةٍ وَخَيْرُ النَّاسِ لِمَسَاكِينِهِمْ وَضُعَفَائِهِمْ
[ഹർമല ബിൻ യഹ്യ അറ്റ് തുജിബി] എന്നോട് [അബ്ദുല്ല ബിൻ വഹാബ്] എന്നോട് [അബു സുറൈഹ്] പറഞ്ഞതായി [അൽ മുസ്തൗരിദ് അൽ ഖുറാസി] പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറയുന്നത് ഞാൻ കേട്ടു; 'അപ്പോക്കലിപ്സ് സംഭവിച്ചു, റോമാക്കാർ ഏറ്റവും മനുഷ്യരായിരുന്നു'. ഈ വാക്കുകൾ അംറു ബിൻ അൽ ആഷ് കേട്ടു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ എന്ത് വാക്കുകളാണ് പറഞ്ഞതെന്ന് നിങ്ങൾ പറയുന്നു? അൽ മുസ്തൗരിദ് അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു; റസൂലുല്ലാഹി സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലമിൽ നിന്ന് ഞാൻ കേട്ടത് ഞാൻ പറഞ്ഞു. അംറു പറഞ്ഞു; നിങ്ങൾ അങ്ങനെ പറഞ്ഞാൽ, അപവാദം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും ക്ഷമയുള്ള ആളുകളാണ് അവർ, ദുരന്തം സംഭവിക്കുമ്പോൾ ഏറ്റവും ശക്തരും ദരിദ്രരോടും ദുർബലരോടും ഏറ്റവും നന്നായി പെരുമാറുന്നവരുമാണ്.
Hadith
Imam Muslim : 5160
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ حُجْرٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ الْعَدَوِيِّ عَنْ يُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ قَالَ هَاجَتْ رِيحٌ حَمْرَاءُ بِالْكُوفَةِ فَجَاءَ رَجُلٌ لَيْسَ لَهُ هِجِّيرَى إِلَّا يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ جَاءَتْ السَّاعَةُ قَالَ فَقَعَدَ وَكَانَ مُتَّكِئًا فَقَالَ إِنَّ السَّاعَةَ لَا تَقُومُ حَتَّى لَا يُقْسَمَ مِيرَاثٌ وَلَا يُفْرَحَ بِغَنِيمَةٍ ثُمَّ قَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَنَحَّاهَا نَحْوَ الشَّأْمِ فَقَالَ عَدُوٌّ يَجْمَعُونَ لِأَهْلِ الْإِسْلَامِ وَيَجْمَعُ لَهُمْ أَهْلُ الْإِسْلَامِ قُلْتُ الرُّومَ تَعْنِي قَالَ نَعَمْ وَتَكُونُ عِنْدَ ذَاكُمْ الْقِتَالِ رَدَّةٌ شَدِيدَةٌ فَيَشْتَرِطُ الْمُسْلِمُونَ شُرْطَةً لِلْمَوْتِ لَا تَرْجِعُ إِلَّا غَالِبَةً فَيَقْتَتِلُونَ حَتَّى يَحْجُزَ بَيْنَهُمْ اللَّيْلُ فَيَفِيءُ هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ كُلٌّ غَيْرُ غَالِبٍ وَتَفْنَى الشُّرْطَةُ ثُمَّ يَشْتَرِطُ الْمُسْلِمُونَ شُرْطَةً لِلْمَوْتِ لَا تَرْجِعُ إِلَّا غَالِبَةً فَيَقْتَتِلُونَ حَتَّى يَحْجُزَ بَيْنَهُمْ اللَّيْلُ فَيَفِيءُ هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ كُلٌّ غَيْرُ غَالِبٍ وَتَفْنَى الشُّرْطَةُ ثُمَّ يَشْتَرِطُ الْمُسْلِمُونَ شُرْطَةً لِلْمَوْتِ لَا تَرْجِعُ إِلَّا غَالِبَةً فَيَقْتَتِلُونَ حَتَّى يُمْسُوا فَيَفِيءُ هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ كُلٌّ غَيْرُ غَالِبٍ وَتَفْنَى الشُّرْطَةُ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ الرَّابِعِ نَهَدَ إِلَيْهِمْ بَقِيَّةُ أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَيَجْعَلُ اللَّهُ الدَّبْرَةَ عَلَيْهِمْ فَيَقْتُلُونَ مَقْتَلَةً إِمَّا قَالَ لَا يُرَى مِثْلُهَا وَإِمَّا قَالَ لَمْ يُرَ مِثْلُهَا حَتَّى إِنَّ الطَّائِرَ لَيَمُرُّ بِجَنَبَاتِهِمْ فَمَا يُخَلِّفُهُمْ حَتَّى يَخِرَّ مَيْتًا فَيَتَعَادُّ بَنُو الْأَبِ كَانُوا مِائَةً فَلَا يَجِدُونَهُ بَقِيَ مِنْهُمْ إِلَّا الرَّجُلُ الْوَاحِدُ فَبِأَيِّ غَنِيمَةٍ يُفْرَحُ أَوْ أَيُّ مِيرَاثٍ يُقَاسَمُ فَبَيْنَمَا هُمْ كَذَلِكَ إِذْ سَمِعُوا بِبَأْسٍ هُوَ أَكْبَرُ مِنْ ذَلِكَ فَجَاءَهُمْ الصَّرِيخُ إِنَّ الدَّجَّالَ قَدْ خَلَفَهُمْ فِي ذَرَارِيِّهِمْ فَيَرْفُضُونَ مَا فِي أَيْدِيهِمْ وَيُقْبِلُونَ فَيَبْعَثُونَ عَشَرَةَ فَوَارِسَ طَلِيعَةً قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ أَسْمَاءَهُمْ وَأَسْمَاءَ آبَائِهِمْ وَأَلْوَانَ خُيُولِهِمْ هُمْ خَيْرُ فَوَارِسَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ يَوْمَئِذٍ أَوْ مِنْ خَيْرِ فَوَارِسَ عَلَى ظَهْرِ الْأَرْضِ يَوْمَئِذٍ قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ فِي رِوَايَتِهِ عَنْ أُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلَالٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ يُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ ابْنِ مَسْعُودٍ فَهَبَّتْ رِيحٌ حَمْرَاءُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ وَحَدِيثُ ابْنِ عُلَيَّةَ أَتَمُّ وَأَشْبَعُ و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ يَعْنِي ابْنَ هِلَالٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أُسَيْرِ بْنِ جَابِرٍ قَالَ كُنْتُ فِي بَيْتِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ وَالْبَيْتُ مَلْآنُ قَالَ فَهَاجَتْ رِيحٌ حَمْرَاءُ بِالْكُوفَةِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ
[അബൂബക്കർ ബിൻ അബു സൈബ], [അലി ബിൻ ഹുജ്ർ] എന്നിവർ [ഇബ്നു ഉലൈയ്യ] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞതും ഈ വാചകം ഹുജ്‌റിന്റേതാണെന്നും [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ഇബ്രാഹിം] [അയ്യുബ്] [ഹുമൈദ് ബിൻ ഹിലാൽ] [അബു ഖതാദ അൽ അദവി] [യാസിർ ബിൻ ജാബിർ] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞതും [ഇസ്മാഈൽ ബിൻ ഇബ്രാഹിം] [യാസിർ ബിൻ ജാബിർ] യിൽ നിന്ന് പറഞ്ഞതും [അയ്യൂബ്] ൽ നിന്ന് [ഹുമൈദ് ബിൻ ഹിലാൽ] [അബു ഖതാദ അൽ അദവി] [യാസിർ ബിൻ ജാബിർ] പറഞ്ഞു; കുഫയിൽ ഒരു ചുവന്ന കാറ്റ് വീശിയപ്പോൾ ഒരാൾ വന്നു, അയാൾക്ക് ഇങ്ങനെ പറയുന്നതല്ലാതെ മറ്റൊരു ശീലവുമില്ലായിരുന്നു; ഓ [അബ്ദുല്ല ബിൻ മസ്ഊദ്], അവസാനം വന്നിരിക്കുന്നു. യാസിർ പറഞ്ഞു; ഇബ്നു മസ്ഊദ് മുമ്പ് പിന്നിലേക്ക് ചാഞ്ഞിരുന്ന് പറഞ്ഞു; അനന്തരാവകാശം വിഭജിക്കപ്പെടാതെയും കൊള്ളയടികൾ ആളുകളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാതെയും അപ്പോക്കലിപ്സ് സംഭവിക്കില്ല. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം കൈകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ആംഗ്യം കാണിച്ചു, സിയാമിനെ ചൂണ്ടി പറഞ്ഞു; ശത്രുക്കൾ മുസ്ലീങ്ങൾക്കായി ഒത്തുകൂടി, മുസ്ലീങ്ങൾ അവരെ നേരിടാൻ ഒത്തുകൂടി. ഞാൻ പറഞ്ഞു; നിങ്ങൾ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് റോമൻ? അദ്ദേഹം മറുപടി പറഞ്ഞു; അതെ, യുദ്ധസമയത്ത് ഒരു വലിയ ആക്രമണം ഉണ്ടായിരുന്നു. മുസ്ലീങ്ങൾ മരിക്കാൻ ഒരു കൂട്ടം സൈന്യത്തെ അയച്ചു, വിജയിച്ചില്ലെങ്കിൽ തിരിച്ചുവരാൻ. രാത്രിയാകുന്നതുവരെ അവർ ആക്രമിച്ചു, തുടർന്ന് രണ്ട് സൈനികരും മടങ്ങി, ഓരോരുത്തരും വിജയിച്ചില്ല, സൈന്യങ്ങളുടെ സംഘം അപ്രത്യക്ഷരായി. മുസ്ലീങ്ങൾ മരിക്കാൻ ഒരു സൈന്യത്തെ അയച്ചു, അങ്ങനെ അവർ വിജയിച്ചില്ലെങ്കിൽ അവർ മടങ്ങിവരില്ല. രാത്രിയാകുന്നതുവരെ അവർ ആക്രമിച്ചു, തുടർന്ന് രണ്ട് സൈനികരും മടങ്ങി, ഓരോരുത്തരും വിജയിച്ചില്ല, സൈന്യങ്ങളുടെ സംഘം അപ്രത്യക്ഷമായി. മുസ്ലീങ്ങൾ മരിക്കാൻ ഒരു സൈന്യത്തെ അയച്ചു, അങ്ങനെ അവർ വിജയിച്ചില്ലെങ്കിൽ അവർ മടങ്ങിവരില്ല. രാത്രിയാകുന്നതുവരെ അവർ ആക്രമിച്ചു, തുടർന്ന് രണ്ട് സൈനികരും മടങ്ങി, ഓരോരുത്തരും വിജയിച്ചില്ല, സൈന്യങ്ങളുടെ സംഘം അപ്രത്യക്ഷമായി. നാലാം ദിവസം, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ബാക്കിയുള്ള മുസ്ലീങ്ങൾ മുന്നേറി, അല്ലാഹു അവരെ പരാജയപ്പെടുത്തി. അവർ നിരവധി സൈന്യങ്ങളെ കൊന്നു, അദ്ദേഹം പറഞ്ഞേക്കാം; അത് അങ്ങനെ തോന്നുന്നില്ല, അല്ലെങ്കിൽ പറയുന്നു; പക്ഷികൾ അവയുടെ എല്ലാ കോണുകളിലൂടെയും പറന്ന് അവയെ മറികടക്കാതെ, തീർച്ചയായും ചത്തു വീഴുന്നതുവരെ. ഒരു ഗോത്രം കണക്കാക്കി, മുമ്പ് നൂറ് പേരുണ്ടായിരുന്നു, പക്ഷേ അവർക്ക് ഒരാളെ മാത്രമേ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞുള്ളൂ, അപ്പോൾ അവർക്ക് സന്തോഷിക്കാൻ കഴിയുന്ന യുദ്ധത്തിൽ നിന്നുള്ള കൊള്ളയടിക്കപ്പെട്ട സ്വത്തുക്കൾ അല്ലെങ്കിൽ ഏത് അനന്തരാവകാശം പങ്കിടാൻ കഴിയും. അവർ അങ്ങനെയിരിക്കുമ്പോൾ, പെട്ടെന്ന് അവനിൽ നിന്ന് ഒരു വലിയ ആക്രമണം അവർ കേട്ടു, തുടർന്ന് ആളുകൾ അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ ദജ്ജാൽ അവരെ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചുവെന്ന് അവരോട് വിളിച്ചുപറഞ്ഞു, തുടർന്ന് അവർ അവരുടെ കൈകളിലുള്ളത് വലിച്ചെറിഞ്ഞു, തുടർന്ന് വീട്ടിലേക്ക് പോയി, തുടർന്ന് അവർ പത്ത് സൈനികരെ കുതിരപ്പുറത്ത് മുന്നോട്ട് അയച്ചു. റസൂലുല്ലാഹ് സല്ലല്ലാഹു അലൈഹി വസല്ലം പറഞ്ഞു; 'തീർച്ചയായും അവരുടെ പേരുകളും അവരുടെ പിതാക്കന്മാരുടെ പേരുകളും കുതിരകളുടെ നിറങ്ങളും എനിക്കറിയാം. അക്കാലത്ത് ഭൂമിയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കുതിരപ്പടയാളികളിൽ ഒരാളായിരുന്നു അവർ'. [ഇബ്നു അബി സൈബ] തന്റെ ചരിത്രത്തിൽ പറഞ്ഞു; ഉസൈർ ബിൻ ജാബിറിൽ നിന്ന്. [മുഹമ്മദ് ബിൻ ഉബൈദ് അൽ ഗുബാരി] എന്നോട് പറഞ്ഞു [ഹമ്മദ് ബിൻ സൈദ്] [അയ്യുബ്] [ഹുമൈദ് ബിൻ ഹിലാൽ] [അബു ഖത്താദ] [യൂസൈർ ബിൻ ജാബിർ] [യൂസൈർ ബിൻ ജാബിർ] [യൂസൈർ ബിൻ ജാബിർ] [അബു ഖതദ] [യൂസൈർ ബിൻ ജാബിർ] [ഹംദ് ബിൻ സൈദ്] [യൂസൈർ ബിൻ ജാബിർ] [അയ്യൂബ്] [ഹുമദ് ബിൻ ഹിലാൽ] [അബു ഖതദ] [യൂസൈർ ബിൻ ജാബിർ] [യൂസൈർ ബിൻ ജാബിർ] [യൂസൈർ ബിൻ] [യൂസൈർ ബിൻ] [യുസൈർ ബിൻ] [അബു ഖതദ] [യുസൈർ ബിൻ] [യുസൈർ ബിൻ] [അബു ഖതദ] [യുസൈർ ബിൻ] [യുസൈർ ബിൻ] [അദ്ദേഹം] [ഹംദ് ബിൻ സൈദ്] [അയ്യൂബ്] [ഹുമദ് ബിൻ ഹിലാൽ] [അബു ഖതദ] [യൂസൈർ ബിൻ] [യു ഞാൻ [ഇബ്നു മസ്ഊദ്] ന്റെ അടുത്ത് ഒരു ചുവന്ന കാറ്റ് വീശിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം സമാനമായ ഒരു ഹദീസ് പരാമർശിച്ചു. ഇബ്നു ഉലൈയ്യയുടെ ഹദീസ് കൂടുതൽ പൂർണ്ണമാണ്. [സായിബാൻ ബിൻ ഫാറൂഖ്] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട് [സുലൈമാൻ ബിൻ അൽ മുഗീറ] [അസിർ ബിൻ ജാബിർ] [അബു ഖതാദ] യിൽ നിന്നുള്ള [ഹുമൈദ് ബിൻ ഹിലാൽ] ഞങ്ങളോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഞാൻ [അബ്ദുല്ല ബിൻ മസ്ഊദിന്റെ] വസതിയിലായിരുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട് ആളുകളെക്കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു; കൂഫയിൽ ചുവന്ന കാറ്റ് വീശിയപ്പോൾ, അദ്ദേഹം ഇബ്നു ഉലൈയ്യയുടെ ഹദീസ് പരാമർശിച്ചു.
