Imam Muslim : 5101
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ سَمِعْتُ مُسْتَوْرِدًا أَخَا بَنِي فِهْرٍ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مِثْلُ مَا يَجْعَلُ أَحَدُكُمْ إِصْبَعَهُ هَذِهِ وَأَشَارَ يَحْيَى بِالسَّبَّابَةِ فِي الْيَمِّ فَلْيَنْظُرْ بِمَ تَرْجِعُ وَفِي حَدِيثِهِمْ جَمِيعًا غَيْرَ يَحْيَى سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ أَخِي بَنِي فِهْرٍ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا قَالَ وَأَشَارَ إِسْمَعِيلُ بِالْإِبْهَامِ
A kaa a vese ér [Abu Bakr man Abu Syaibah] kaa a vese ér [Abdullah man Idris]. A kaa a vese ér [Ibn Numair] kaa a vese ér [ter wam] man [Muhammad bin Bisyr] yange ve ôr se kwagh. A kaa a vese ér [Yahya bin Yahya] kaa a vese ér [Musa bin A’yan]. A kaa a mo ér [Muhammad bin Rafi’] kaa a vese [Abu Usamah], hanma kwagh cii hen [Isma’il bin Abu Khalid]. Ka a kaa a mo ér: “M ungwa [Mustaurid] môm ken Mbabanu Fihr kaa ér: “M ungwa or u Aôndo a tindi un la ér: uwegh ku môm ken a ven - Yahya tese ikyav sha uwegh nagh ku tesen ken zegemnger- nahan ver nen ishima sha kwagh u ne va a mi la’. I ôr ken ve cii saa di Yahya tseegh ér: M ungwa Rasulullah kaa ér: ‘Ka nahan’. I ter kwagh ne ken hadith u Abu Usamah u ken Al Mustaurad bin Syaddad u ken Bani Firh la, shi ken hadith na la kpa i kaa ér: Rasulullah kaa nahan, Isma’il er ikyav sha ikyav na i vesen.
Imam Muslim : 5102
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ النِّسَاءُ وَالرِّجَالُ جَمِيعًا يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ الْأَمْرُ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يَنْظُرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ غُرْلًا
I kaa a mo ér [Zuhair bin Harb] kaa a vese ér [Yahya bin Sa’id] u ken [Hatim bin Abu Shaghirah] kaa a mo ér [Ibn Abi Malikah] u ken [Al Qasim bin Muhammad] u ken [Aisyah] la kaa ér: “M ungwa or u Aôndo a tindi un la kaa ér: mba lun a angahar ga, mba lun a ikyav iyol ga man mba lun a ikyav mbi tswamev’. M pine mer: We Or u Aôndo a tindi un la, kasev man nomso cii mba kenger ayol a ve kpa? A gema a kaa er: ‘O Aisyah, zayol la hemba taver a u nengen ayol a ase’. A kaa a vese [Abu Bakr bin Abu Syaibah] man [Ibn Numair] cii ve kaa er: A kaa a vese [Abu Khalid Al Ahmar] hen [Hatim bin Abu Shaghirah] a sanad ne man a ter ken hadith na ga er: Ikyondo i ken iyol.
Imam Muslim : 5103
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّكُمْ مُلَاقُو اللَّهِ مُشَاةً حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا وَلَمْ يَذْكُرْ زُهَيْرٌ فِي حَدِيثِهِ يَخْطُبُ
A kaa a vese ér [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Zuhair bin Harb], [Ishaq bin Ibrahim] man [Ibn Abi Umar], kaa ér: A pase se kwagh, mbagenev di kaa ér: A ôr se [Sufyan bin Uyainah] u ken [Amrubbab] u ken [Amrubbab] u ken [Amrubba] ungwa profeti sallallaahu ‘alaihi wa Salam lu pasen kwagh yô, a kaa ér: ‘Sha mimi yô, ne zua a Allah sha angahar, angahar ahar, akondo iyol man ikyav mbi tswamev’. Zuhair yange ôr kwagh ken hadith na ér: Ityesen.
Imam Muslim : 5104
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطِيبًا بِمَوْعِظَةٍ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تُحْشَرُونَ إِلَى اللَّهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا { كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ } أَلَا وَإِنَّ أَوَّلَ الْخَلَائِقِ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام أَلَا وَإِنَّهُ سَيُجَاءُ بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ { وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ } قَالَ فَيُقَالُ لِي إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ وَمُعَاذٍ فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ
A kaa a vese ér [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kaa a vese ér [Waki’]. A kaa a vese ér [Ubaidullah bin Mu’adz] kaa a vese ér [ter wam], ve cii ve due ken [Syu’bah]. A ôr se [Muhammad bin Al Mutsanna] man [Muhammad bin Basyar], kwaghngeren u Ibn Al Mutsanna, ve cii ve kaa ér: A kaa a vese ér [Muhammad bin Ja’far] kaa a vese [Syu’bah] hen [Al Mughirah bin An Nu’man] hen [Sa’id bin I Jubaullah]. ‘alaihi wa Salam tile lu pasen kwaghôron hen atô wase, a kaa ér: ‘Ne ior, mimi je ne kohol hen Allah angahar ahar, akondo iyol man ikyav mbi tswamev. ‘Er Se hii u gban akaa a hiihii la nahan, kape se hide se er je la. Ka ityendezwa i se kure sha mi vough je la; Sha kpôô yô, ka se se er kwagh ne ye’. -Al Anbiyaa`: 104- Umbur nen, sha mimi yô, kwagh u i gbe un hiihii u i ne un akondo sha iyange i ijirôron yô, ka Ibrahim ‘alaihis salaam. Umbur wer, mimi je a va a ior mbagenev ken ummah wam nahan a yem a ve ken imese, me kaa mer: ‘O Rabb, azende am’. I kaa ér: ‘Sha mimi yô, u fa kwagh u yange ve er shighe u u kpe kera la ga’. Tsô m kaa er wanakiriki u perapera yange kaa nahan: ‘Yange m lu orshiada ve shighe u m lu vea ve la kpa shighe u U kar kera la, lu We u nengen sha a ve shi U lu Orshiada u hanma kwagh cii ye. Aluer U tôv ve a ican yô mimi je ve mba mbatomov Ou’. -Al Maa`idah: 117-118- maa a na mlumun er: Ve hide ijime hanma shighe cii - ve venda mimi - hii shighe u u undu ve la je'. I kaa ken hadith u Waki’ man Mu’adz er: Tsô i kaa er: ‘Sha mimi yô, u fa kwagh u yange ve er shighe u u kpe kera la ga’.
Imam Muslim : 5105
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى ثَلَاثِ طَرَائِقَ رَاغِبِينَ رَاهِبِينً وَاثْنَانِ عَلَى بَعِيرٍ وَثَلَاثَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَأَرْبَعَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَعَشَرَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَتَحْشُرُ بَقِيَّتَهُمْ النَّارُ تَبِيتُ مَعَهُمْ حَيْثُ بَاتُوا وَتَقِيلُ مَعَهُمْ حَيْثُ قَالُوا وَتُصْبِحُ مَعَهُمْ حَيْثُ أَصْبَحُوا وَتُمْسِي مَعَهُمْ حَيْثُ أَمْسَوْا
Ka m kaa mer [Zuhair bin Harb] kaa a vese [Ahmad bin Ishaq]. I kaa a mo ér [Muhammad bin Hatim] kaa a vese ér [Bahz] ve cii ve kaa ér: I kaa a vese ér [Wuhaib] kaa a vese [Abdullah bin Thawus] hen [ter na] hen [Abu Hurairah] hen Profeti sallallaahu ‘alaihi wa Salam kaa ér: ‘Mbagenev lu ior mba lun a iember, mbagenev lu ior mba lun a iember. Ior uhar lu sha rakumi môm, ior utar lu sha rakumi môm, ior unyiin lu sha rakumi môm, ior pue je kpa lu sha rakumi môm, maa mba ve shi her la cii i kohol ve hen usu u u lu vea ve hanma shighe tugh man atetan la’. Ve kaa ér: ‘Sha iyange man aikighe’.
Imam Muslim : 5106
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنُونَ ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ } قَالَ يَقُومُ أَحَدُهُمْ فِي رَشْحِهِ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ الْمُثَنَّى قَالَ يَقُومُ النَّاسُ لَمْ يَذْكُرْ يَوْمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ ح و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ كِلَاهُمَا عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ وَعِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنِي أَبُو نَصْرٍ التَّمَّارُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ وَصَالِحٍ حَتَّى يَغِيبَ أَحَدُهُمْ فِي رَشْحِهِ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ
A kaa a vese ér [Yahya bin Sa’id] hen [Ubaidullah] pase mo kwagh [Nafi’] hen [Ibn Umar] hen profeti u a lu orumace la. tile sha ishigh ki Rabb u tar cii’ -Al Muthaffiffiin: 6- a kaa er: ‘Or môm ken a ve tile ken mngerem nam zan zan ar hen atô u ato na’. I ôr ken kwagh u Ibn Al Mutsanna ér: A kaa ér: ‘Or tile’ a u kaan ér: Sha iyange la shio. Ka a kaa a vese ér [Muhammad bin Ishaq AL Musayyibi] kaa a vese ér [Anas bin Iyadh]. A kaa a mo ér [Suwaid bin Sa’id] kaa a vese [Hafsh bin Maisarah] cii hen [Musa bin Uqbah]. A kaa a vese ér [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kaa a vese [Abu Khalid Al Ahmar] man [Isa bin Yunus] hen [Ibn Aun]. Ka a kaa a mo ér [Abdullah bin Ja’far bin Yahya] a kaa a vese ér [Ma’nu] a kaa a vese [Malik]. A kaa a mo ér [Abu Nashr At Tammar] kaa a vese ér [Hammad bin Salamah] due ken [Ayyub] kwagh. I ôr se [Al Hulwani] man [Abdu bin Humaid] hen [Ya’qub bin Ibrahim bin Sa’ad] yange ôr se [ter wam] hen [Salih], hanma kwagh cii hen [Nafi’] hen [Ibn Umar] hen profeti sallallaahu ‘alaihi wa Salam a inja i kwagh u a lu ken hadith u ken Nafi’ la tseegh. Uqbah man Salih i kaa ér: ‘Zan zan môm ken a ve yange nyôr ken mngerem nam zan zan ar hen atô u ato na’.
Imam Muslim : 5107
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَرَقَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَيَذْهَبُ فِي الْأَرْضِ سَبْعِينَ بَاعًا وَإِنَّهُ لَيَبْلُغُ إِلَى أَفْوَاهِ النَّاسِ أَوْ إِلَى آذَانِهِمْ يَشُكُّ ثَوْرٌ أَيَّهُمَا قَالَ
I kaa a vese ér [Qutaibah bin Sa’id] kaa a vese ér [Abdulaziz bin Muhammad] hen [Tsaur] hen [Abu Al Ghaits] hen [Abu Hurairah]. zwa u ior shin zan zan ar sha ato a ve’. Tsaur yange lu a akperan sha kwagh u Profeti yange ôr la.
Imam Muslim : 5108
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنِي الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُدْنَى الشَّمْسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ الْخَلْقِ حَتَّى تَكُونَ مِنْهُمْ كَمِقْدَارِ مِيلٍ قَالَ سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ فَوَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا يَعْنِي بِالْمِيلِ أَمَسَافَةَ الْأَرْضِ أَمْ الْمِيلَ الَّذِي تُكْتَحَلُ بِهِ الْعَيْنُ قَالَ فَيَكُونُ النَّاسُ عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِمْ فِي الْعَرَقِ فَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى كَعْبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى حَقْوَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يُلْجِمُهُ الْعَرَقُ إِلْجَامًا قَالَ وَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ إِلَى فِيهِ
I kaa a vese ér [Al Hakam bin Musa Abu Salih] kaa a vese ér [Yahya bin Hamzah] hen [Abdurrahman bin Jabir] kaa a mo ér [Sulaim bin Amir] kaa a mo ér: “M ungwa or u Aôndo a tindi un la kaa ér: -Sulaim bin Amir kaa ér: Sha iti i Aôndo yô, m fa ga, ka ica i tar shin ukilomita mba i eren tom a mi u peren ishigh la kpa a lu ôron ye - nahan ve mba ken mngerem sha inja sha inja sha aeren a ve, mbagenev ken a ve ka ve ôô iyol zan zan ve ar sha ashe angahar, mbagenev ka ve ôô iyol zan zan ve ar sha ashe a ve, mbagenev ka ve ôô iyol zan zan ve ar sha ashe a ve. mngerem’. Al Miqdad kaa er: Rasulullah Salam tese uwegh nagh sha zwa na.
Imam Muslim : 5109
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ أَلَا إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمْ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلَّا بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لِأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لَا يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلَاثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ قَالَ وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لَا زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْتَغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا وَالْخَائِنُ الَّذِي لَا يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلَّا خَانَهُ وَرَجُلٌ لَا يُصْبِحُ وَلَا يُمْسِي إِلَّا وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوْ الْكَذِبَ وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا فِي هَذَا الْحَدِيثِ و حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ عَنْ مَطَرٍ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ وَزَادَ فِيهِ وَإِنَّ اللَّهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَلَا يَبْغِ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَهُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا فَقُلْتُ فَيَكُونُ ذَلِكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ أَدْرَكْتُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَرْعَى عَلَى الْحَيِّ مَا بِهِ إِلَّا وَلِيدَتُهُمْ يَطَؤُهَا
A ôr mo [Abu Ghassan Al Misma’i] man [Muhammad bin Al Mutsanna] man [Muhammad bin Basyar bin Uthman], ngeren mba ve lu mba Ghassan man Ibn Al Mutsanna la, ve cii ve kaa ér: A kaa a vese ér [Mu’adz bin Hisham] ôr mo kwagh hen [ter wam]. Asy Syakhir] u ken [Iyadh bin Himar Al Mujasyi’i] Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam yange ôr kwagh sha iyange igen ken kwaghôron na ér: ‘Sha mimi yô, Rabb wam kaa ér m tese ne kwagh u ne fe ga yô, u A tesem nyian ne ér: ‘Inyarev mbi m ne mbatomov av cii mbi lu sha inja, mbi i gbe mbi sha inja yô, mbi lu halal. Satan va sôr ve shi zenda ve ken kwaghaôndo ve kera yô, Satan yange kwagh u M ver ve tindi la shi kaa a ve ér ve kohol Mo mba M pase ve tahav sha a ve ga la’. Sha mimi yô, Allah nenge a mba ve lu shin tar la nahan Allah kôr ve ihyom, Mbaarabia man Ajam cii, saa di mba ve shi her ken ior mba ken takerada la tseegh, A kaa er: ‘Sha mimi yô, M tindi u sha u me kar U man m kar We, M tindi u a takerada u u lu a mngerem ker ga yô, u ôron u shighe u u lu yaven shi u lu nderen’. Sha mimi yô, Allah kaa a mo ér m nande Quraish nahan m kaa mer: ‘O Ter, nahan vea vihi ityough yagh vea de ki cir’. A kaa er: ‘Dugh nen ve kera er ve zenda ne kera nahan, nôngo ityav a ve man Se wase ne, na iyua man Se gema ve, tindi nen shoja man Se tindi kwa taan er ve nahan, nôngo nen mba ve hembe ne ato la vea mba ve ongo imo yen la’. A za hemen ér: ‘Mba ve tem sha mba utar; or u nan lu a tahav u nan lu a kwagh ave ga, nan ne kwagh wuee shi nan wasen ior yô, or u nan lu a mhôônom ma zungwen, u nan lu a ishima i legh legh hen hanma tsombor u nan cii shi nan lu Ormusulumi u nan nengen sha iyol i nan kpishi shi nan lu a mba ve nengen sha nan yô’. A za hemen ér: ‘Mba ve tem ken igyamusu mba utaankarunyiin; ior mba ve lu a agee ga mba ve lu a tahav ga yô, ka mbadondon mba ve lu hen atô wen je la, mba keren tsombor man inyaregh ga, mbahembanato mba hua ve a lu ken igbar ga shin er i lu wang ga nahan kpa saa vea vihi ve mimi je, ior mba ve lu eren we aie hanma shighe pepe man aikighe vea tsombor wou man akaa a ou’. Yange yila aie man aie man aeren a bo. Abu Ghassan ken hadith na kaa er: Na iyua man me gema i. I kaa a vese ér [Muhammad bin Al Mutsanna Al Anazi] kaa a vese ér [Muhammad bin Abu Adi] u ken [Sa’id] u ken [Qatadah] la ngu a sanad ne, ken hadith u a ter ga la ér: ‘Inyaregh ki m ne wanakiriki wam cii ka ki halal’. I kaa a mo er [Abdurrahman bin Bisyr Al Abdi] a kaa a vese er [Yahya bin Sa'id] hen [Hsyam], ijende i Ad Dastuwa'I, a kaa a vese er [Qatadah] hen [Mutharrif] hen [Iyadh bin Himar] zum u iyange igen Or u Aôndo tindi un la kaa er, a ter ér: Yahya kaa ér: Shu’bah kaa ér: Hii ken Qatadah kaa ér: M ungwa Mutharrif ken hadith ne. A kaa a mo ér [Abu Ammar Husain bin Huraits] kaa a vese ér [Al Fadhl bin Musa] hen [Al Husain] hen [Mathar] kaa a mo ér [Qatadah] hen [Mutharrif bin Abdullah bin Asy Syakhir] hen [Iyadh bin Sahimar] hen [Iyadh bin Sahimar] hen [Iyadh bin Saya] u ken Banu. hen atô wase man a kaa er: ‘Sha mimi yô, Allah kaa a mo’ a ter hadith ugen er hadith u Hisyam u ken Qadatah nahan, ken hadith la a seer er: ‘Man Allah pase mo er ne hide a iyol ijime sha er or môm nana de gban ahon sha orgen ga shi or môm nana de eren orgen kwaghbo ga yô’. He -Iyadh- kaa ken hadith na er: Man ve mba mbadondon ken a ven, mba keren tsombor shin inyaregh ga'. M pine mer: Ka nahan kpa, Abu Abdullah? A gema a kaa er: Een, sha iti i Allah, m zua a ve sha shighe u m-ban u kwaghfan la, orgen lu kuran ibua ken geri ugen, or môm lu her ga saa di wanakiriki na u kwase, a yav a na.
Imam Muslim : 5110
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا مَاتَ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ يُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ حَتَّى يَبْعَثَكَ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
I ôr se kwagh u [Yahya bin Yahya] ér: M ôr kwagh u [Malik] sha u ôron, hen [Nafi’] hen [Ibn Umar]. sha man aluer una lu ken mba ve lu ken igyamusu yô, una lu ken mba ve lu ken igyamusu la. I kaa er: 'Ka ijiir you je ne zan zan Allah Una nder u hen Na sha iyange i mnder u shin ku''.
Imam Muslim : 5111
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا مَاتَ الرَّجُلُ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَالْجَنَّةُ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَالنَّارُ قَالَ ثُمَّ يُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ الَّذِي تُبْعَثُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
A kaa a vese ér [Abdu bin Humaid] kaa a vese ér [Abdurrazzaq] kaa a vese ér [Ma’mar] hen [Az Zuhri] hen [Salim] hen [Ibn Umar] kaa ér: “Shighe u or nan kpe yô, i tese nan ijiir i nan sha use man aikighe, aluer nan ngu hen atô u mba ve lu ken tar u Amerika la yô, nana kpe yô, nana kpe. mba ve lu sha la man aluer una lu ken mba ve lu ken igyamusu yô, una lu ken mba ve lu ken igyamusu la. I kaa er: 'Ka ijiir you i u za sha iyange i mnder u shin ku je ne''.
Imam Muslim : 5112
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ قَالَ وَأَخْبَرَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَلَمْ أَشْهَدْهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنْ حَدَّثَنِيهِ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ بَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَائِطٍ لِبَنِي النَّجَّارِ عَلَى بَغْلَةٍ لَهُ وَنَحْنُ مَعَهُ إِذْ حَادَتْ بِهِ فَكَادَتْ تُلْقِيهِ وَإِذَا أَقْبُرٌ سِتَّةٌ أَوْ خَمْسَةٌ أَوْ أَرْبَعَةٌ قَالَ كَذَا كَانَ يَقُولُ الْجُرَيْرِيُّ فَقَالَ مَنْ يَعْرِفُ أَصْحَابَ هَذِهِ الْأَقْبُرِ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا قَالَ فَمَتَى مَاتَ هَؤُلَاءِ قَالَ مَاتُوا فِي الْإِشْرَاكِ فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الْأُمَّةَ تُبْتَلَى فِي قُبُورِهَا فَلَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ الَّذِي أَسْمَعُ مِنْهُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ النَّارِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ النَّارِ فَقَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ قَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ
A kaa a vese [Yahya bin Ayyub] man [Abu Bakr bin Abu Syaibah], ve cii ve due hen [Ibn Ulaiyah] kaa er [Ibnu Ayyub] kaa er: A kaa a vese er [Ibn Ulaiyah] kaa er. I ôr se kwagh u [Sa’id Al Jurairi] hen [Abu Nadhrah] hen [Abu Sa’id Al Khudri] hen [Zaid bin Thabit] ér: “M er shiada sha kwagh ne hen profeti ga, kpa Zaid bin Thabit ôr mo kwagh ne yô, a kaa ér: belonging to the Bani An Najjar, a tema sha bighal u lu u na man se kpa se lu vea na, fese nahan bighal la gema gbenda ugen, a nôngo u gbidyen un, i mase kaven ér uwar lu ataratar, utaan shin unyiin -a kaa ér: Ka kwagh u Al Jurairi yange ôr je ne- maa a pine ér: ‘Ka an nan fe uwar mba ior mba ve tem ken tar ne?’ orgen gema kaa er: Mo. A pine ér: ‘Ka hanma shighe ve kpe?’ A na mlumun er: Ve kpe sha shighe u shirk la. A kaa ér: ‘Sha mimi yô, ka i kar ummah ne sha u iin un. Aluer u ngu yevese yevese ga yô, ma m er msen hen Allah mer a ungwa mtsaha u uwar sha ci wou er m ungwa nahan'. Kwagh ne been yô, a gema ishigh nagh sha a vese, a kaa ér: ‘Yar nen hen Allah sha mtsaha u ken igyamusu’. ve kaa er: Se mba keren mkor hen Allah sha mtsaha u ken igyamusu’. A kaa er: ‘Yar nen hen Allah sha ican i yan i ken uwar la’. ve kaa er: Se mba keren mkor hen Allah sha ican i yan i ken uwar la’. A kaa ér: ‘Yar nen hen Allah sha kwagh u mkighir u i nengen a mi man u i yer ken myer la.’ Ve kaa er: Se mba keren mkor hen Allah sha kwagh u mkighir u i nengen a mi man u i yer ken myer la’. A kaa er: ‘Yar nen hen Allah sha kwagh u mvende u Dajjal’. ve kaa er: Se mba keren mkor hen Allah sha kwagh u mvende u Dajjal’.
Imam Muslim : 5113
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
I kaa a vese ér [Muhammad bin Al Mutsanna] man [Ibn Basyar] cii ve kaa ér: I kaa a vese ér [Muhammad bin Ja’far] kaa a vese ér [Syu’bah] due hen [Qatadah] hen [Anas] profeti sallallaahu ‘alaihi wa Salam kaa ér: ‘Aluer ne lu a ian i eren msen hen Aôndo ga yô, ma m lu a ian i eren msen hen Aôndo ga. u'.
Imam Muslim : 5114
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْبَرَاءِ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَسَمِعَ صَوْتًا فَقَالَ يَهُودُ تُعَذَّبُ فِي قُبُورِهَا
A kaa a vese ér [Abu Bakr bin Abu Syaibah] kaa a vese ér [Waki’]. A kaa a vese ér [Ubaidullah bin Mu’adz] a kaa a vese [ter wam]. A kaa a vese ér [Muhammad bin Al Mutsanna] man [Ibn Basyar] cii ve kaa ér: A kaa a vese [Muhammad bin Ja’far], hanma kwagh cii hii hen [Syu’bah] hen [Aun bin Abu Juhaifah]. I kaa a mo ér [Zuhair bin Harb], [Muhammad bin Al Mutsanna] man [Ibn Basyar], ve cii ve due ken [Yahya Al Qaththan] man kwaghngeren la ka u Zuhair, a kaa a vese ér [Yahya bin Sa’id] a kaa a vese ér [Syu’bah] a kaa a mo ér [Aun fa` u a dugh hen Barha [Aun fa] u hen Bar [Abu] la. [Abu Ayyub] kaa er: Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wa Salam yange due shighe u iyange i mir kera la, a ungwa imo, a kaa er: ‘Mbayuda mba tôvon ve a ican shi i ii ve’.
Imam Muslim : 5115
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ إِنَّهُ لَيَسْمَعُ قَرْعَ نِعَالِهِمْ قَالَ يَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُقْعِدَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ قَالَ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ قَالَ فَيُقَالُ لَهُ انْظُرْ إِلَى مَقْعَدِكَ مِنْ النَّارِ قَدْ أَبْدَلَكَ اللَّهُ بِهِ مَقْعَدًا مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَرَاهُمَا جَمِيعًا قَالَ قَتَادَةُ وَذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُفْسَحُ لَهُ فِي قَبْرِهِ سَبْعُونَ ذِرَاعًا وَيُمْلَأُ عَلَيْهِ خَضِرًا إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ
I kaa a vese ér [Abdu bin Humaid] kaa a vese ér [Yunus bin Muhammad] kaa a vese ér [Syaiban bin Abdurrahman] u ken [Qatadah] la kaa a vese ér [Anas bin Malik] kaa ér: “Profeti u Aôndo kaa ér: ‘Sha mimi yô, shighe u i ii mbatomov nav mba ve lu a na imôngo la, i ii un. sandali’. A kaa ér: ‘Mtyomov mba Shaav uhar va hen a na, ve cii ve tema un inya, ve pine un ér: ‘Ka nyi u ôr sha kwagh u or ne?’ A kaa er: ‘Or u nan ne jighjigh la nan na mlumun er: ‘M er shiada mer ka wanakiriki man ortyom u Allah’. A kaa er: ‘Tsô i kaa a na er: ‘Nenge ijiir you ken igyamusu, Allah gema ijiir sha ityough ki i sha’. Profeti u Aôndo kaa ér: ‘Tsô a nenge a ve uhar cii’. Qadatah kaa er: I kaa a vese er yange i cir uwagh na u dzira' akunduatargber i iv a ikyayue zan zan iyange i or nder shin ku la.
Imam Muslim : 5116
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ إِنَّهُ لَيَسْمَعُ خَفْقَ نِعَالِهِمْ إِذَا انْصَرَفُوا حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي ابْنَ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ
I kaa a vese ér [Muhammad bin Minhal Adh Dharir] kaa a vese ér [Yazid bin Zurai’] kaa a vese ér [Sa’id bin Abu Arubah] u ken [Qatadah] u ken [Anas bin Malik] la kaa ér: hide ken ya’. I kaa a mo ér [Amru bin Zurarah] kaa a vese ér [Abdulwahhab bin Atho`] hen [Sa’id] hen [Qatadah] hen [Anas bin Malik] Profeti u Aôndo, bem man averen a Aôndo a lu sha a na, kaa ér: ‘Shighe u i ii un la, mba ve lu a na imôngo la ve yem ken ya’. A kaa ér kwagh ne ngu er hadith u Shaiban u ken tar u Qatadah la nahan.
Imam Muslim : 5117
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ } قَالَ نَزَلَتْ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ فَيُقَالُ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ وَنَبِيِّي مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ }
I kaa a vese ér [Muhammad bin Basyar bin Uthman Al Abdi] kaa a vese ér [Muhammad bin Ja’far] kaa a vese ér [Syu’bah] hen [Alqamah bin Martsad] hen [Sa’ad bin Ubaidah] hen [Al Bara` bin Azib] hen Profeti u a kaa ér: na jighjigh a Mkaanem ma ma til dông la ken uma u ken tar ne man ken uma u ken hemen kpaa’. -Ibrahiim: 27- a kaa er: '-Ivur ne- yange i pase sha kwagh u ican i yan i ken uwar, i pine un er: 'Ka an nan lu Rabb wou? ’ a gema a kaa ér: ‘Rabb wam, profeti wam Muhammad. Ka mkaanem ma Allah 'azza wajalla je la: 'Allah taver jighjigh u nan u mba ve ne jighjigh la sha Mkaanem ma ma til dông ne ken uma u ken tar ne man u ken hemen kpaa'. -Anyom 27-
Imam Muslim : 5118
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنُونَ ابْنَ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ } قَالَ نَزَلَتْ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ
I ôr se [Abu Bakr bin Abi Syaibah], [Muhammad bin Al Mutsanna] man [Abu Bakr bin Nafi’], ve kaa ér: I ôr se kwagh ne sha ikyev i [Abdurrahman bin Mahdi] hen [Sufyan] hen [ter na] hen [Khaitsamah] hen mba ve lu ken [Al Baraith-bi] la. mba ve ne jighjigh a Mkaanem ma taver ne ken uma u ken tar ne man u ken hemen la’. -Ibrahim: 27- a kaa er: U van shin inya la zua sha mtsaha u shin ku.
Imam Muslim : 5119
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا بُدَيْلٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ إِذَا خَرَجَتْ رُوحُ الْمُؤْمِنِ تَلَقَّاهَا مَلَكَانِ يُصْعِدَانِهَا قَالَ حَمَّادٌ فَذَكَرَ مِنْ طِيبِ رِيحِهَا وَذَكَرَ الْمِسْكَ قَالَ وَيَقُولُ أَهْلُ السَّمَاءِ رُوحٌ طَيِّبَةٌ جَاءَتْ مِنْ قِبَلِ الْأَرْضِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى جَسَدٍ كُنْتِ تَعْمُرِينَهُ فَيُنْطَلَقُ بِهِ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَقُولُ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى آخِرِ الْأَجَلِ قَالَ وَإِنَّ الْكَافِرَ إِذَا خَرَجَتْ رُوحُهُ قَالَ حَمَّادٌ وَذَكَرَ مِنْ نَتْنِهَا وَذَكَرَ لَعْنًا وَيَقُولُ أَهْلُ السَّمَاءِ رُوحٌ خَبِيثَةٌ جَاءَتْ مِنْ قِبَلِ الْأَرْضِ قَالَ فَيُقَالُ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى آخِرِ الْأَجَلِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَيْطَةً كَانَتْ عَلَيْهِ عَلَى أَنْفِهِ هَكَذَا
Ior mbagenev mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u mlu u ken hemen la, kaa ér: “Shighe u uma u orjighjigh una due ken iyol i nan kera yô, mbatyomov mba shaav uhar vea va kohol nan, vea tôô nan sha. i hume er ka mkurem ma human doon nahan, mba ve lu sha la kaa er: Jijingi u dedoo due shin tar, Allah a er msen sha ci wou shi a er msen sha ci u iyol i u lu ker la kpaa. Tsô i va a na sha ishigh ki Rabb na ’azza wajalla. Tsô a kaa er: Za a na hen ijiir i masetyô - ka Sidratul Muntaha je la -. Man sha mimi yô, ka or u nan ne jighjigh ga zum u jijingi u nan a dugh ken a nan kera yô. Hammad kaa er: a ter kwagh u mciem man akaa a vihin a i eren un la, maa mba ve lu sha la kaa er: Jijingi u bo due shin tar. A kaa er: maa a kaa er: tôô un zan zan a za ar hen ijiir i masetyô - ka sijiin je la - Abu Hurairah kaa er: Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam wa ikyondo i cir sha ityou na nahan.
Imam Muslim : 5120
حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنْتُ مَعَ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَتَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ وَكُنْتُ رَجُلًا حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ وَلَيْسَ أَحَدٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ رَآهُ غَيْرِي قَالَ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لِعُمَرَ أَمَا تَرَاهُ فَجَعَلَ لَا يَرَاهُ قَالَ يَقُولُ عُمَرُ سَأَرَاهُ وَأَنَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا عَنْ أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُرِينَا مَصَارِعَ أَهْلِ بَدْرٍ بِالْأَمْسِ يَقُولُ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَوَالَّذِي بَعَثَهُ بِالْحَقِّ مَا أَخْطَئُوا الْحُدُودَ الَّتِي حَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَجُعِلُوا فِي بِئْرٍ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِمْ فَقَالَ يَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ وَيَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ حَقًّا فَإِنِّي قَدْ وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي اللَّهُ حَقًّا قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تُكَلِّمُ أَجْسَادًا لَا أَرْوَاحَ فِيهَا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يَرُدُّوا عَلَيَّ شَيْئًا
I kaa a mo ér [Ishaq bin Umar bin Salith Al Hudzali] kaa a vese ér [Sulaiman bin Al Mughirah] u ken [Thabit] la kaa ér: [Anas] kaa ér: M lu vea [Umar]. Ior mbagenev mba ve lu a mnenge u kpeegh sha kwagh u mlu u ken hemen la, kaa ér: “Se lu vea [Umar] hen atô u Mecca man Medina, se nenge a uwer u he, mo m ngu or u lun a ashe a nengen tsembelee, m nenge a mi ga, kpa or môm nenge a mi ga, kpa or môm nenge a mi ga. Anas kaa er: M kaa a Umar mer: U nenge a mi ga? A nenge a mi ga, a kaa er: Me nenge a mi a yav sha gambe wam. Tsô a ôr se kwagh u ushoja mba ken Badr, a kaa ér: Rasulullah Sallallahu ‘alaihi wa Salam tese se ijiir i ushoja mba ken Badr ve kpe her nyian la, a kaa ér: ‘Ka ijiir i nahan man nahan vea kpe kper je ne, aluer Aôndo soo yô’. Anas kaa er: Umar kaa er: Sha Un u A tindi ve a mimi la, ve per ikyav i Profeti sallallaahu ‘alaihi wa Salam’ a ver la ga. A kaa er: I ver ve ken atô u ihyungwa i shin inya ikyua a ayol a ve, maa Ortyom u Aôndo sallallaahu ‘alaihi wa Salam gba yevese van u va kohol ve, a yila ér: ‘O nahan man nahan bin nahan man nahan, o nahan man nahan bin nahan man nahan, ne zua a mimi u ityendezwa i Aôndo man Ortyom Na yange er ityendezwa la kpa? mo'. Umar kaa er: We Or u Aôndo, u er nan ve u lamen a iyol i i lu a uma ga laa? A kaa er: ‘Ú ungwa kwagh u m lu ôron la hemba ve ga, ka di tsô ér ve kera fatyo u nan mo mlumun ga cii’.