امام مسلم (الامام مسلم) - 5362 حدیث
جهان در آخرت بیشتر از یک قطره آب در اقیانوس نیست
امام مسلم : 5101
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ سَمِعْتُ مُسْتَوْرِدًا أَخَا بَنِي فِهْرٍ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مِثْلُ مَا يَجْعَلُ أَحَدُكُمْ إِصْبَعَهُ هَذِهِ وَأَشَارَ يَحْيَى بِالسَّبَّابَةِ فِي الْيَمِّ فَلْيَنْظُرْ بِمَ تَرْجِعُ وَفِي حَدِيثِهِمْ جَمِيعًا غَيْرَ يَحْيَى سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ أَخِي بَنِي فِهْرٍ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا قَالَ وَأَشَارَ إِسْمَعِيلُ بِالْإِبْهَامِ
[ابوبکر بن ابوسیبه] به ما گفته است، [عبدالله بن ادریس] به ما گفته است. [ابن نمیر] به ما گفته است، [پدرم] و [محمد بن بصیر] به ما گفته است. [یحیی بن یحیی] به ما گفته است، [موسی بن اعین] به ما گفته است. [محمد بن رافع] به من گفته است، [ابو اسامه] همه چیز را از [اسماعیل بن ابوخالد] به من گفته است. [محمد بن حاتم] متن او را به من گفته است، [یحیی بن سعید] به ما گفته است، [اسماعیل] به ما گفته است، [قیس] گفته است: از [مستورد] یکی از بنی فهر شنیدم که می‌گفت: از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که می‌فرمود: «به خدا سوگند، هیچ دنیایی در آخرت نیست مگر مانند چیزی که با انگشت یکی از شما ساخته شده باشد - یحیی با انگشت اشاره خود در دریا اشاره کرد - پس به آنچه می‌آورید توجه کنید.» در همه آنها به جز یحیی آمده است: «از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمود: «آن»». این در حدیث ابو اسامه از مستورد بن صیاد از بنی فرح آمده است، همچنین در حدیث او آمده است: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود و اسماعیل با انگشت شست خود اشاره کرد.
مردم در روز قیامت برهنه و پابرهنه جمع خواهند شد
امام مسلم : 5102
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ النِّسَاءُ وَالرِّجَالُ جَمِيعًا يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ الْأَمْرُ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يَنْظُرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ غُرْلًا
به من گفته شده است که [زهیر بن حرب] از [یحیی بن سعید] از [حاتم بن ابو شغیره] از [ابن ابی ملیکه] از [قاسم بن محمد] از [عیسیه] نقل کرده است که گفت: از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که فرمود: «در روز قیامت، انسانها پابرهنه، برهنه و با پوست ختنه‌گاه محشور می‌شوند.» پرسیدم: ای رسول خدا، آیا زنان و مردان همگی به یکدیگر نگاه می‌کنند؟ ایشان فرمودند: «ای عیسیه، این مشکل از دیدن یکدیگر دشوارتر است.» [ابوبکر بن ابو سیابه] و [ابن نمیر] هر دو گفتند: [ابو خالد الاحمر] از [حاتم بن ابو شغیره] با این سند برای ما نقل کرده‌اند و در حدیث خود، پوست ختنه‌گاه را ذکر نکرده‌اند.
ملاقات مردم با خدا در روز قیامت برهنه و در فوتبال
امام مسلم : 5103
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّكُمْ مُلَاقُو اللَّهِ مُشَاةً حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا وَلَمْ يَذْكُرْ زُهَيْرٌ فِي حَدِيثِهِ يَخْطُبُ
[ابوبکر بن ابی سیابه]، [زهیر بن حرب]، [اسحاق بن ابراهیم] و [ابن ابی عمر] برای ما نقل کرده‌اند. [اسحاق] می‌گوید: ما را موعظه کرده است، در حالی که دیگران گفته‌اند: [سفیان بن عیینه] از [عمرو] از [سعید بن جبیر] از [ابن عباس] شنیده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم موعظه می‌کرد و می‌فرمود: «شما پیاده، پابرهنه، برهنه و با پوست ختنه‌گاه، خدا را ملاقات خواهید کرد.» زهیر در حدیث خود به خطبه اشاره نکرده است.
مردم در روز قیامت بدون رد پا و جلوتر جمع آوری خواهند شد
امام مسلم : 5104
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطِيبًا بِمَوْعِظَةٍ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تُحْشَرُونَ إِلَى اللَّهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا { كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ } أَلَا وَإِنَّ أَوَّلَ الْخَلَائِقِ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام أَلَا وَإِنَّهُ سَيُجَاءُ بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ { وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ } قَالَ فَيُقَالُ لِي إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ وَمُعَاذٍ فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ
[ابوبکر بن ابوسیبه] به ما گفته است [وکیع]. [عبیدالله بن معاذ] به ما گفته است [پدرم]، هر دو از [سیوبة] هستند. [محمد بن مثنی] و [محمد بن بسیار] متن ابن مثنی را برای ما نقل کرده‌اند که هر دو می‌گویند: [محمد بن جعفر] به ما گفته است [سیوبة] از [مغیرة بن نعمان] از [سعید بن جبیر] از [ابن عباس] که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در میان ما ایستاد و خطبه خواند و فرمود: «ای مردم، شما در حالی که پابرهنه و برهنه و ختنه‌گاه هستید، نزد خدا محشور می‌شوید. همانطور که آفرینش اول را آغاز کردیم، آن را بازمی‌گردانیم. این وعده‌ای است که قطعاً انجام خواهیم داد. ما آن را انجام خواهیم داد.» (انبیاء: 104) به یاد داشته باش، در واقع اولین موجودی که در روز قیامت لباس رزم بر او پوشانده می‌شود، ابراهیم علیه السلام است. به یاد داشته باش، همانا افرادی از امت من آورده می‌شوند و سپس آنها را به سمت چپ می‌برند، من می‌گویم: «پروردگارا، ای دوستان من.» گفته شد: «تو نمی‌دانی که آنها بعد از مرگ تو چه کرده‌اند.» سپس من مانند یک بنده صالح گفتم: «من تا زمانی که با آنها بودم، شاهد آنها بودم، اما وقتی از من جدا شدی، تو مراقب آنها بودی و تو بر همه چیز گواه هستی. اگر آنها را عذاب کنی، آنها بندگان تو هستند.» (مائده: 117-118) سپس پاسخ داد: «آنها از زمانی که تو آنها را ترک کردی، همیشه مرتد شده‌اند.» در حدیث وکیع و معاذ آمده است: سپس گفته شد: «تو نمی‌دانی که آنها بعد از رفتن تو چه کرده‌اند.»
مردم در روز قیامت دسته دسته زنده خواهند شد
امام مسلم : 5105
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى ثَلَاثِ طَرَائِقَ رَاغِبِينَ رَاهِبِينً وَاثْنَانِ عَلَى بَعِيرٍ وَثَلَاثَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَأَرْبَعَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَعَشَرَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَتَحْشُرُ بَقِيَّتَهُمْ النَّارُ تَبِيتُ مَعَهُمْ حَيْثُ بَاتُوا وَتَقِيلُ مَعَهُمْ حَيْثُ قَالُوا وَتُصْبِحُ مَعَهُمْ حَيْثُ أَصْبَحُوا وَتُمْسِي مَعَهُمْ حَيْثُ أَمْسَوْا
به من گفته است [زهیر بن حرب]، به ما گفته است [احمد بن اسحاق]. به من گفته است [محمد بن حاتم]، به ما گفته است [بهز]، هر دوی آنها گفتند: به ما گفته است [وهیب]، به ما گفته است [عبدالله بن ثاووس]، از [پدرش]، از [ابوهریره]، از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم که فرمود: «انسانها در سه گروه پرورش یافتند، برخی شاد و برخی ترسان بودند. دو نفر بر یک شتر سوار بودند، سه نفر بر یک شتر سوار بودند، چهار نفر بر یک شتر سوار بودند، حتی ده نفر بر یک شتر سوار بودند، سپس بقیه در کنار آتشی که همیشه شب و روز با آنها بود، جمع شدند.» گفتند: «صبح و شام.»
مردم در روز قیامت تا گوش عرق می ایستند
امام مسلم : 5106
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنُونَ ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ } قَالَ يَقُومُ أَحَدُهُمْ فِي رَشْحِهِ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ الْمُثَنَّى قَالَ يَقُومُ النَّاسُ لَمْ يَذْكُرْ يَوْمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ ح و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ كِلَاهُمَا عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ وَعِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنِي أَبُو نَصْرٍ التَّمَّارُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ وَصَالِحٍ حَتَّى يَغِيبَ أَحَدُهُمْ فِي رَشْحِهِ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ
[زهیر بن حرب]، [محمد بن مثنی] و [عبیدالله بن سعید] برای ما نقل کرده‌اند که گفتند: [یحیی بن سعید] از [عبیدالله] برای ما نقل کرده است. [نافع] از [ابن عمر] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برایم نقل کرده است: «(آن) روزی است که انسانها در برابر پروردگار جهانیان می‌ایستند» (المطففین: 6). او گفت: «یکی از آنها در حالی که عرقش تا وسط گوش‌هایش بالا رفته بود، ایستاده بود.» در تاریخ ابن مثنی آمده است: او گفت: «انسان می‌ایستد» بدون اینکه بگوید: در آن روز. [محمد بن اسحاق مسیبی] برای ما نقل کرده است. [انس بن عیاض] برای ما نقل کرده است. [سوید بن سعید] برای ما نقل کرده است. [حفش بن میسره] هر دو را از [موسی بن عقبه] برای ما نقل کرده است. [ابوبکر بن ابوسیبه] برای ما نقل کرده، [ابوخالد الاحمر] و [عیسی بن یونس] از [ابن عون] برای ما نقل کرده‌اند. [عبدالله بن جعفر بن یحیی] برای ما نقل کرده، [معنو] برای ما نقل کرده، [مالک] برای ما نقل کرده است. [ابن نشر تمار] برای ما نقل کرده، [حماد بن سلامه] از [ایوب] برای ما نقل کرده است. [حلوانی] برای ما نقل کرده و [عبد بن حمید] از [یعقوب بن ابراهیم بن سعد] برای ما نقل کرده، [پدرم] از [صالح]، همه چیز را از [نافع] از [ابن عمر] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به معنای حدیث عبدالله از نافع، تنها در حدیث موسی بن عقبه و صالح آمده است: «تا زمانی که یکی از آنها تا وسط گوش‌هایش در عرق خود فرو رفت.»
عرق زمین را برای 70 DEPA در روز قیامت می پوشاند
امام مسلم : 5107
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَرَقَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَيَذْهَبُ فِي الْأَرْضِ سَبْعِينَ بَاعًا وَإِنَّهُ لَيَبْلُغُ إِلَى أَفْوَاهِ النَّاسِ أَوْ إِلَى آذَانِهِمْ يَشُكُّ ثَوْرٌ أَيَّهُمَا قَالَ
برای ما نقل شده است که [قتیبه بن سعید] از [تسور] از [ابو الغیط] از [ابوهریره] از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرده است که فرمود: «عرق در روز قیامت هفتاد ذراع در زمین پخش می‌شود و به دهان مردم یا تا گوش‌هایشان می‌رسد.» تسور در گفته پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم شک کرد.
خورشید در روز قیامت به انسانها نزدیکتر می شود تا زمانی که آنها را در عرق فرو نبرد.
امام مسلم : 5108
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنِي الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُدْنَى الشَّمْسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ الْخَلْقِ حَتَّى تَكُونَ مِنْهُمْ كَمِقْدَارِ مِيلٍ قَالَ سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ فَوَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا يَعْنِي بِالْمِيلِ أَمَسَافَةَ الْأَرْضِ أَمْ الْمِيلَ الَّذِي تُكْتَحَلُ بِهِ الْعَيْنُ قَالَ فَيَكُونُ النَّاسُ عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِمْ فِي الْعَرَقِ فَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى كَعْبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى حَقْوَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يُلْجِمُهُ الْعَرَقُ إِلْجَامًا قَالَ وَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ إِلَى فِيهِ
[حکم بن موسی ابوصالح] برای ما نقل کرده است، [یحیی بن حمزه] از [عبدالرحمن بن جابر] برای من نقل کرده است، [سلیم بن عامر] برای من نقل کرده است، [مقداد بن اسود] گفت: از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمود: «در روز قیامت، خورشید به اندازه یک میل به مردم نزدیک می‌شود - سلیم بن عامر گفت: به خدا قسم، نمی‌دانم منظورش فاصله زمین است یا میل‌هایی که برای عبور از چشم استفاده می‌شود - سپس آنها بر اساس اعمالشان در عرق غوطه‌ور می‌شوند، در میان آنها کسانی هستند که تا پاشنه‌هایشان عرق می‌کنند، کسانی هستند که تا زانوهایشان عرق می‌کنند، کسانی هستند که تا کمرشان عرق می‌کنند و کسانی هستند که کاملاً در عرق غرق شده‌اند.» مقداد گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله با دستش به دهانش اشاره کرد.
انسانها تحت نفوذ شیطان هستند که آنها را از دین خدا دور می کند.
امام مسلم : 5109
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ أَلَا إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمْ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلَّا بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لِأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لَا يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلَاثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ قَالَ وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لَا زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْتَغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا وَالْخَائِنُ الَّذِي لَا يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلَّا خَانَهُ وَرَجُلٌ لَا يُصْبِحُ وَلَا يُمْسِي إِلَّا وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوْ الْكَذِبَ وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا فِي هَذَا الْحَدِيثِ و حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ عَنْ مَطَرٍ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ وَزَادَ فِيهِ وَإِنَّ اللَّهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَلَا يَبْغِ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَهُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا فَقُلْتُ فَيَكُونُ ذَلِكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ أَدْرَكْتُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَرْعَى عَلَى الْحَيِّ مَا بِهِ إِلَّا وَلِيدَتُهُمْ يَطَؤُهَا
[ابو غسان المسمعی]، [محمد بن مثنی] و [محمد بن بصیر بن عثمان]، متونی متعلق به غسان و ابن مثنی را برای من نقل کرده‌اند که هر دو می‌گویند: [معاذ بن هشام] برای ما نقل کرده است، [پدرم] از [قتاده] از [مضّرف بن عبدالله بن اسی صیخیر] از [عیاض بن حمار المجسی] رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم روزی در خطبه خود فرمودند: «پروردگارم به من دستور داد آنچه را که نمی‌دانید به شما بیاموزم، و امروز آن را به من آموخت: هر مالی که به بندگانم می‌دهم حلال است، همانا بندگانم را در حالت پرهیزکاری آفریدم، شیطان به سراغشان آمد و از دینشان رانده شد، شیطان آنچه را که من برایشان حلال کرده بودم حرام کرد و به آنها دستور داد که با من شریک شوند، چیزی که قدرتش را آشکار نکرده‌ام.» همانا خداوند به ساکنان زمین نظر افکند و سپس از آنها، عرب و عجم، به جز باقی‌مانده اهل کتاب، بیزار شد. او فرمود: «من شما را فرستادم تا شما را بیازمایم و با شما آزمایش کردم، کتابی بر شما نازل کردم که با آب خیس نمی‌شود، آن را در خواب و بیداری می‌خوانید.» همانا خداوند به من دستور داد تا قریش را بسوزانم و گفتم: «پروردگارا، آنگاه سرم را خواهند شکست و آن را به قارچ تبدیل خواهند کرد.» او فرمود: «آنها را بیرون کنید، همانطور که شما را بیرون کردند، با آنها بجنگید و ما شما را یاری خواهیم کرد، کمک کنید و ما آنها را جایگزین خواهیم کرد، لشکری بفرستید و ما پنج بار مانند آن خواهیم فرستاد، با کسانی که از شما نافرمانی می‌کنند همراه با کسانی که از شما اطاعت می‌کنند، بجنگید.» او ادامه داد: «سه نفر در بهشت هستند: صاحب قدرتی که ساده، سخاوتمند و یاری‌رسان است، شخصی دلسوز و مهربان نسبت به هر خویشاوندی و مسلمانی که از خود مراقبت می‌کند و رعیت دارد.» او ادامه داد: «پنج نفر در جهنم هستند؛ افراد ضعیفی که هیچ قدرتی ندارند، یعنی پیروان شما، آنها به دنبال خانواده یا ثروت نیستند، خیانتکارانی که طمع آنها آشکار نیست، هرچند که مشخص نیست مگر اینکه قطعاً به آنها خیانت کنند، افرادی که همیشه صبح و شام با خانواده و ثروت شما به شما خیانت می‌کنند.» او دروغ، کذب و اخلاق بد را نام برد. ابو غسان در حدیث خود نمی‌گوید: «اهدا کنید و من آن را جایگزین می‌کنم.» برای ما [محمد بن مثنی العنزی] با این سند به ما [محمد بن ابو عدی] از [سعید] از [قتاده] خبر داده است، در حدیث او ذکر نکرده است: «تمام مالی که به بنده‌ام می‌دهم حلال است.» [عبدالرحمن بن بصیر عبدی] برای ما نقل کرد که [یحیی بن سعید] از [حسام]، دوست دستوائی، برای ما نقل کرد که [قتاده] از [مُضَرِّف] از [عیاض بن حمار] نقل کرد که روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله خطبه‌ای ایراد کرد و حدیث را ذکر کرد و در پایان گفت: یحیی گفت: شعبه گفت: از قتاده گفت: من این حدیث را از مُضَرِّف شنیدم. [ابو عمار حسین بن حریث] به من خبر داد، [فضل بن موسی] از [حسین] از [مثار] به ما خبر داد، [قتاده] از [مضّرف بن عبدالله بن اسی صیخیر] از [عیاض بن حمار] از بنی مجاسع به من خبر داد که گفت: روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در میان ما ایستاد و موعظه کرد و فرمود: «در واقع، خداوند به من دستور داده است.» او حدیثی مانند حدیث حسام از قداته را ذکر کرد و در آن حدیث افزود: «و خداوند به من وحی کرد که یکدیگر را فروتن کنید تا کسی بر دیگری فخر نفروشد و کسی بر دیگری ظلم نکند.» او (عیاض) در حدیث خود فرموده است: و آنها پیروانی از شما هستند، آنها به دنبال خانواده و ثروت نیستند. پرسیدم: آیا چنین است، ای ابو عبدالله؟ او گفت: بله، به خدا قسم، من آنها را در دوران جاهلیت ملاقات کردم، مردی در روستایی چوپانی می‌کرد، کسی جز کنیزش در آنجا نبود، او با او همبستر شد.
مکان های بهشت یا جهنم نشینان پس از مرگ در صبح و عصر نشان داده می شود
امام مسلم : 5110
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا مَاتَ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ يُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ حَتَّى يَبْعَثَكَ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
به ما گفته شده است که [یحیی بن یحیی] گفت: من از [مالک] از طریق [نافع] از [ابن عمر] روایت کردم که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هنگامی که یکی از شما می‌میرد، جایگاه او صبح و شام به او نشان داده می‌شود، اگر از اهل بهشت باشد، از اهل بهشت خواهد بود و اگر از اهل جهنم باشد، از اهل جهنم خواهد بود. گفته می‌شود: این جایگاه توست تا اینکه خداوند تو را در روز قیامت به سوی او برانگیزد.»
مکان های ساکنان بهشت یا جهنم در صبح و عصر پس از مرگ نشان داده می شود
امام مسلم : 5111
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا مَاتَ الرَّجُلُ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَالْجَنَّةُ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَالنَّارُ قَالَ ثُمَّ يُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ الَّذِي تُبْعَثُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
به ما گفته شده است که [عبد بن حمید] از [عبدالرزاق] از [معمر] از [زهری] از [سالم] از [ابن عمر] روایت کرده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هرگاه کسی بمیرد، جایگاهش صبح و شام به او نشان داده می‌شود، اگر از اهل بهشت باشد، از اهل بهشت خواهد بود و اگر از اهل جهنم باشد، از اهل جهنم خواهد بود. گفته می‌شود: این جایگاه توست که در روز قیامت به آنجا خواهی رفت.»
پیغمبر از دهها جهنم و فتنه دجال مصونیت خواست.
امام مسلم : 5112
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ قَالَ وَأَخْبَرَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَلَمْ أَشْهَدْهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنْ حَدَّثَنِيهِ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ بَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَائِطٍ لِبَنِي النَّجَّارِ عَلَى بَغْلَةٍ لَهُ وَنَحْنُ مَعَهُ إِذْ حَادَتْ بِهِ فَكَادَتْ تُلْقِيهِ وَإِذَا أَقْبُرٌ سِتَّةٌ أَوْ خَمْسَةٌ أَوْ أَرْبَعَةٌ قَالَ كَذَا كَانَ يَقُولُ الْجُرَيْرِيُّ فَقَالَ مَنْ يَعْرِفُ أَصْحَابَ هَذِهِ الْأَقْبُرِ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا قَالَ فَمَتَى مَاتَ هَؤُلَاءِ قَالَ مَاتُوا فِي الْإِشْرَاكِ فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الْأُمَّةَ تُبْتَلَى فِي قُبُورِهَا فَلَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ الَّذِي أَسْمَعُ مِنْهُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ النَّارِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ النَّارِ فَقَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ قَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ
[یحیی بن ایوب] و [ابوبکر بن ابو سیابه] همگی از [ابن علیا] نقل کرده‌اند: [ابن ایوب] به ما گفته است: [ابن علیا] به ما گفته است. [سعید جریری] از [ابو نضره] از [ابو سعید خدری] از [زید بن ثابت] برای ما روایت کرده است. ابو سعید گفت: من این را از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم ندیدم، اما زید بن ثابت آن را برای من نقل کرد. او گفت: هنگامی که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در باغ بنی نجار بود، بر بیغالی که متعلق به او و ما همراهش بودیم سوار شد، ناگهان بیغال منحرف شد و نزدیک بود او را پرتاب کند، معلوم شد که شش، پنج یا چهار قبر وجود دارد - او گفت: این همان چیزی است که جریری گفته است - سپس پرسید: «چه کسی ساکنان این قبرها را می‌شناسد؟» کسی پاسخ داد: من. پرسید: «چه زمانی مردند؟» پاسخ داد: در زمان شرک مردند. فرمود: «به راستی این امت با دفن شدن آزمایش می‌شود. اگر شما ندویده بودید، من از خدا می‌خواستم که عذاب قبر را همانطور که من شنیدم، برای شما بشنود.» سپس رو به ما کرد و فرمود: «از عذاب جهنم به خدا پناه ببرید.» گفتند: از عذاب جهنم به خدا پناه می‌بریم. فرمود: «از عذاب قبر به خدا پناه ببرید.» گفتند: از عذاب قبر به خدا پناه می‌بریم. فرمود: «از تهمت آشکار و پنهان به خدا پناه ببرید.» گفتند: از تهمت آشکار و پنهان به خدا پناه می‌بریم. فرمود: «از تهمت دجال به خدا پناه می‌بریم.» گفتند: از تهمت دجال به خدا پناه می‌بریم.
درخواست پیامبر برای شنیدن ده ها قبر
امام مسلم : 5113
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
[محمد بن مثنی] و [ابن بسیار] هر دو گفتند: [محمد بن جعفر] از [قتاده] از [انس] برای ما نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «اگر تو در حال دویدن نبودی، از خدا می‌خواستم که عذاب قبر را بر تو بشنود.»
یهودیان در قبرهای خود شکنجه شدند
امام مسلم : 5114
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْبَرَاءِ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَسَمِعَ صَوْتًا فَقَالَ يَهُودُ تُعَذَّبُ فِي قُبُورِهَا
[ابوبکر بن ابوسیبه] برای ما نقل کرده است. [وکیع] برای ما نقل کرده است. [عبیدالله بن معاذ] برای ما نقل کرده است. [پدرم] برای ما نقل کرده است. [محمد بن مثنی] و [ابن بصیر] هر دو گفته‌اند: [محمد بن جعفر] همه چیز را از [سیوبة] از [عون بن ابوجحیفه] برای ما نقل کرده است. [زهیر بن حرب]، [محمد بن مثنی] و [ابن بصیر] همه را از [یحیی قثان] برای من نقل کرده است و متن متعلق به زهیر است. [یحیی بن سعید] برای ما نقل کرده است. [سیوبة] برای من نقل کرده است. [عون بن ابوجحیفه] از [پدرش] از [براء] از [ابو ایوب] گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم پس از غروب آفتاب از آنجا خارج شد، در حالی که صدایی شنید و فرمود: «یهودیان شکنجه و دفن شدند.»
دو فرشته از جسد مرده در قبر او سؤال می کنند
امام مسلم : 5115
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ إِنَّهُ لَيَسْمَعُ قَرْعَ نِعَالِهِمْ قَالَ يَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُقْعِدَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ قَالَ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ قَالَ فَيُقَالُ لَهُ انْظُرْ إِلَى مَقْعَدِكَ مِنْ النَّارِ قَدْ أَبْدَلَكَ اللَّهُ بِهِ مَقْعَدًا مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَرَاهُمَا جَمِيعًا قَالَ قَتَادَةُ وَذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُفْسَحُ لَهُ فِي قَبْرِهِ سَبْعُونَ ذِرَاعًا وَيُمْلَأُ عَلَيْهِ خَضِرًا إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ
[عبد بن حمید] به ما گفت، [یونس بن محمد] به ما گفت، [سیابن بن عبدالرحمن] از [قتاده] به ما گفت، [انس بن مالک] گفت: پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هنگامی که بنده دفن می‌شود و یارانش از او جدا می‌شوند، صدای تق‌تق کفش‌هایشان را می‌شنود.» گفت: «دو فرشته نزد او آمدند، او را نشاندند و از او پرسیدند: «درباره این شخص چه گفتی؟» گفت: «مؤمن پاسخ داد: «شهادت می‌دهم که او بنده و رسول خداست.» گفت: «سپس به او گفته شد: «به جایگاه خود در جهنم نگاه کن، خداوند آن را با جایگاهی در بهشت جایگزین کرده است.» پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «سپس هر دو را دید.» قداته گفت: برای ما نقل شده است که قبر او تا روز قیامت با هفتاد ذرع سبزه پوشیده شده است.
مرده صندل های افرادی را که او را ترک کردند شنیدند
امام مسلم : 5116
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ إِنَّهُ لَيَسْمَعُ خَفْقَ نِعَالِهِمْ إِذَا انْصَرَفُوا حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي ابْنَ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ
به ما گفته شده است [محمد بن منهال ضریر] به ما گفته است [یزید بن زریع] به ما گفته است [سعید بن ابوعروبه] از [قتاده] از [انس بن مالک] که گفته است: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هنگامی که مردگان در قبرهایشان گذاشته می‌شوند، صدای تق‌تق کفش‌هایشان را هنگام بازگشت به خانه می‌شنوند.» به من گفته شده است که [عمرو بن زراره] به ما گفته است [عبدالوهاب بن عثو] از [سعید] از [قتاده] از [انس بن مالک] که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هنگامی که او گذاشته شد، دفن می‌شود و دوستانش به خانه‌هایشان می‌روند.» او گفت که این مانند حدیث شیبان از قتاده است.
تأیید ایمان یک مؤمن هنگام سؤال بر سر قبر
امام مسلم : 5117
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ } قَالَ نَزَلَتْ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ فَيُقَالُ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ وَنَبِيِّي مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ }
محمد بن بسیار بن عثمان عبدی به ما خبر داد که محمد بن جعفر به ما خبر داد که سیوبه از علقمه بن مرثد از سعد بن عبیده از براء بن عازب از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: «خداوند کسانی را که ایمان آورده‌اند با این گفتار استوار در زندگی دنیا و آخرت ثابت قدم می‌دارد.» (ابراهیم: ۲۷) فرمود: «(این آیه) درباره عذاب قبر نازل شد، از او پرسیده شد: «پروردگار شما کیست؟» پاسخ داد: «پروردگار من الله، پیامبر من محمد صلی الله علیه و آله وسلم.» این کلام خداوند عز و جل است: «خداوند کسانی را که ایمان آورده‌اند با این گفتار استوار در زندگی دنیا و آخرت ثابت قدم می‌دارد.» (ابراهیم: ۲۷)
تصدیق سخنان مؤمنان در قبر
امام مسلم : 5118
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنُونَ ابْنَ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ } قَالَ نَزَلَتْ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ
به ما [ابوبکر بن ابی سیابه]، [محمد بن مثنی] و [ابوبکر بن نافع] خبر رسیده است، گفتند: به ما [عبدالرحمن بن مهدی] از [سفیان] از [پدرش] از [خیثمه] از [براء بن عازب] خبر رسیده است: «خداوند کسانی را که ایمان آورده‌اند با این گفتار استوار در زندگی دنیا و آخرت ثابت قدم می‌دارد.» (ابراهیم: ۲۷) فرمود: نزول عذاب قبر است.
ارواح مؤمنان توسط فرشتگان به آسمان بلند می شود
امام مسلم : 5119
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا بُدَيْلٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ إِذَا خَرَجَتْ رُوحُ الْمُؤْمِنِ تَلَقَّاهَا مَلَكَانِ يُصْعِدَانِهَا قَالَ حَمَّادٌ فَذَكَرَ مِنْ طِيبِ رِيحِهَا وَذَكَرَ الْمِسْكَ قَالَ وَيَقُولُ أَهْلُ السَّمَاءِ رُوحٌ طَيِّبَةٌ جَاءَتْ مِنْ قِبَلِ الْأَرْضِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى جَسَدٍ كُنْتِ تَعْمُرِينَهُ فَيُنْطَلَقُ بِهِ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَقُولُ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى آخِرِ الْأَجَلِ قَالَ وَإِنَّ الْكَافِرَ إِذَا خَرَجَتْ رُوحُهُ قَالَ حَمَّادٌ وَذَكَرَ مِنْ نَتْنِهَا وَذَكَرَ لَعْنًا وَيَقُولُ أَهْلُ السَّمَاءِ رُوحٌ خَبِيثَةٌ جَاءَتْ مِنْ قِبَلِ الْأَرْضِ قَالَ فَيُقَالُ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى آخِرِ الْأَجَلِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَيْطَةً كَانَتْ عَلَيْهِ عَلَى أَنْفِهِ هَكَذَا
به من گفته است [عبیدالله بن عمر القواریری]، به ما گفته است [حماد بن زید]، به ما گفته است [بدیل]، از [عبدالله بن سیاقق]، از [ابوهریره]، که گفت: چون روح مؤمن از بدنش خارج شود، دو فرشته به استقبالش می‌آیند و او را بالا می‌برند. سپس حماد گفت و از بوی خوش آن سخن گفت و گفت: بوی عطر می‌دهد، و اهل آسمان گفتند: روحی پاک از زمین آمده است، خداوند بر تو و بر بدنی که در آن هستی دعا کند. سپس او را نزد پروردگارش عز و جل آوردند. سپس فرمود: او را به آخرین مکان (یعنی سدرة المنتهی) ببرید. و به راستی که کافر است وقتی روحش از او خارج شود. حماد گفت: او از بوی بد و دشنام‌هایی که به او داده می‌شد، سخن گفت، سپس اهل آسمان گفتند: روحی پلید از زمین آمده است. فرمود: سپس فرمود: او را ببرید تا به آخرین جایگاه (یعنی سجین) برسد. ابوهریره گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله پارچه نازکی را که بر بینی خود داشت، به این شکل روی بینی او گذاشت.
رسول الله محل وفات سربازان بدر را دید.
امام مسلم : 5120
حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنْتُ مَعَ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَتَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ وَكُنْتُ رَجُلًا حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ وَلَيْسَ أَحَدٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ رَآهُ غَيْرِي قَالَ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لِعُمَرَ أَمَا تَرَاهُ فَجَعَلَ لَا يَرَاهُ قَالَ يَقُولُ عُمَرُ سَأَرَاهُ وَأَنَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا عَنْ أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُرِينَا مَصَارِعَ أَهْلِ بَدْرٍ بِالْأَمْسِ يَقُولُ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَوَالَّذِي بَعَثَهُ بِالْحَقِّ مَا أَخْطَئُوا الْحُدُودَ الَّتِي حَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَجُعِلُوا فِي بِئْرٍ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِمْ فَقَالَ يَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ وَيَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ حَقًّا فَإِنِّي قَدْ وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي اللَّهُ حَقًّا قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تُكَلِّمُ أَجْسَادًا لَا أَرْوَاحَ فِيهَا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يَرُدُّوا عَلَيَّ شَيْئًا
[اسحاق بن عمر بن صالح الحذلی] به من گفت، [سلیمان بن مغیره] از [ثابت] به ما گفت: [انس] گفت: من با [عمر] بودم. [سیابن بن فرخ] به ما گفت، متن او، [سلیمان بن مغیره] از [ثابت] از [انس بن مالک] به ما گفت: ما با [عمر] بین مکه و مدینه بودیم، هلال ماه را دیدیم، من مردی تیزبین هستم، آن را دیدم، اما هیچ کس فکر نمی‌کرد که کسی جز من آن را ندیده باشد. انس گفت: به عمر گفتم: آیا آن را ندیدی؟ او آن را ندید، گفت: من آن را خواهم دید که روی تختم افتاده است. سپس او درباره سربازان بدر برای ما گفت، گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم مکانی را که دیروز سربازان بدر در آن کشته شدند به ما نشان داد، او گفت: "این مکانی است که فلانی فردا در آن خواهد مرد، ان شاء الله." انس گفت: عمر گفت: قسم به کسی که آنها را به حق مبعوث کرد، آنها از حدود رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) تجاوز نکردند. او گفت: آنها را در گودالی در زمین، کنار هم قرار دادند، سپس رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) با عجله رفت تا به آنها رسید و صدا زد: «ای فلانی، ای فلانی، آیا وعده خدا و رسولش را به حقیقت یافتی؟ من به حقیقت وعده خدا که به من وعده داده شده بود، پی بردم.» عمر گفت: ای رسول خدا، چگونه با مردگان صحبت می‌کنی؟ او گفت: «شما بیشتر از آنها آنچه را که من می‌گویم نمی‌شنوید، جز اینکه آنها نمی‌توانند به من پاسخ دهند.»
