Imam Muslim : 5101
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ كُلُّهُمْ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ حَدَّثَنَا قَيْسٌ قَالَ سَمِعْتُ مُسْتَوْرِدًا أَخَا بَنِي فِهْرٍ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ مَا الدُّنْيَا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا مِثْلُ مَا يَجْعَلُ أَحَدُكُمْ إِصْبَعَهُ هَذِهِ وَأَشَارَ يَحْيَى بِالسَّبَّابَةِ فِي الْيَمِّ فَلْيَنْظُرْ بِمَ تَرْجِعُ وَفِي حَدِيثِهِمْ جَمِيعًا غَيْرَ يَحْيَى سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ ذَلِكَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ عَنْ الْمُسْتَوْرِدِ بْنِ شَدَّادٍ أَخِي بَنِي فِهْرٍ وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا قَالَ وَأَشَارَ إِسْمَعِيلُ بِالْإِبْهَامِ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Abdullah bin Idris]. Yatubwiye [Ibn Numair] yatubwiye [data] na [Muhammad bin Bisyr]. Yatubwiye [Yahya bin Yahya] yatubwiye [Musa bin A'yan]. Yambwiye [Muhammad bin Rafi'] yatubwiye [Abu Usamah], byose bivuye kuri [Isma'il bin Abu Khalid]. Yambwiye [Muhammad bin Hatim], inyandiko ye, yatubwiye [Yahya bin Sa'id] yatubwiye [Isma'il] yatubwiye [Qais] yaravuze ati: Numvise [Mustaurid] umwe mu Banu Fihr avuga ati: Numvise Intumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wa Salam avuga ati: 'Ndahiye Imana, nta isi ibaho mu bihe bizaza keretse nk'ikintu cyakozwe n'urutoki rw'umwe muri mwe - Yahya yashyize ikimenyetso ku rutoki rwe rw'icyitegererezo mu nyanja - bityo mwitondere ibyo muzanye'. Byavuzwe muri byo byose usibye Yahya: Numvise Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam avuga ati: 'Ibyo'. Bivugwa muri Hadithi ya Abu Usamah yavuye kuri Al Mustaurad bin Syaddad yavuye kuri Bani Firh, no muri Hadithi ye handitsemo ngo: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam yaravuze maze Isma'il ashyira igikumwe cye mu ntoki.
Imam Muslim : 5102
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يُحْشَرُ النَّاسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ النِّسَاءُ وَالرِّجَالُ جَمِيعًا يَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ قَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَائِشَةُ الْأَمْرُ أَشَدُّ مِنْ أَنْ يَنْظُرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ عَنْ حَاتِمِ بْنِ أَبِي صَغِيرَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ غُرْلًا
Byaravuzwe [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Yahya bin Sa'id] kuva kuri [Hatim bin Abu Shaghirah] yambwiye [Ibn Abi Malikah] kuva kuri [Al Qasim bin Muhammad] kuva kuri [Aisyah] yaravuze ati: Numvise Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wa Salam ivuga iti: 'Abantu bazateranywa ku munsi w'imperuka bambaye ubusa, bambaye ubusa kandi bambaye agahu k'uruhu'. Nabajije nti: Yewe Ntumwa ya Allah, abagore n'abagabo bose bararebana? Arasubiza ati: 'Yewe Aisyah, ikibazo kiragoye kuruta kubonana'. Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Ibn Numair] bombi bati: Yatubwiye [Abu Khalid Al Ahmar] kuva kuri [Hatim bin Abu Shaghirah] iyi sanad kandi ntabwo yavuze muri Hadithi ye: Foreskin.
Imam Muslim : 5103
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ إِنَّكُمْ مُلَاقُو اللَّهِ مُشَاةً حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا وَلَمْ يَذْكُرْ زُهَيْرٌ فِي حَدِيثِهِ يَخْطُبُ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Zuhair bin Harb], [Ishaq bin Ibrahim] na [Ibn Abi Umar], yaravuze [Ishaq] ati: yatubwirije, abandi bati: Yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] kuri [Amru] kuri [Sa'id bin Jubair] kuri [Ibn Abbas] yumvise umuhanuzi Sallallahu 'alaihi wa Salam abwiriza, yaravuze ati: 'Mu by'ukuri muzahura n'Imana mu maguru, mu ntama, mwambaye ubusa kandi mufite agahu k'uruhu'. Zuhair ntiyigeze avuga muri Hadithi ye: Inyigisho.
Imam Muslim : 5104
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ النُّعْمَانِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطِيبًا بِمَوْعِظَةٍ فَقَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّكُمْ تُحْشَرُونَ إِلَى اللَّهِ حُفَاةً عُرَاةً غُرْلًا { كَمَا بَدَأْنَا أَوَّلَ خَلْقٍ نُعِيدُهُ وَعْدًا عَلَيْنَا إِنَّا كُنَّا فَاعِلِينَ } أَلَا وَإِنَّ أَوَّلَ الْخَلَائِقِ يُكْسَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِبْرَاهِيمُ عَلَيْهِ السَّلَام أَلَا وَإِنَّهُ سَيُجَاءُ بِرِجَالٍ مِنْ أُمَّتِي فَيُؤْخَذُ بِهِمْ ذَاتَ الشِّمَالِ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ كَمَا قَالَ الْعَبْدُ الصَّالِحُ { وَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيدًا مَا دُمْتُ فِيهِمْ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِي كُنْتَ أَنْتَ الرَّقِيبَ عَلَيْهِمْ وَأَنْتَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ إِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَإِنَّهُمْ عِبَادُكَ وَإِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَإِنَّكَ أَنْتَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ } قَالَ فَيُقَالُ لِي إِنَّهُمْ لَمْ يَزَالُوا مُرْتَدِّينَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ مُنْذُ فَارَقْتَهُمْ وَفِي حَدِيثِ وَكِيعٍ وَمُعَاذٍ فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Waki']. Yatubwiye [Ubaidullah bin Mu'adz] yatubwiye [data], bombi bakomoka kuri [Syu'bah]. Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Basyar], inyandiko ya Ibn Al Mutsanna, zombi zivuga ziti: Yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] yavuye kuri [Al Mughirah bin An Nu'man] yavuye kuri [Sa'id bin Jubair] yavuye kuri [Ibn Abbas] yaravuze ati: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam ahagaze yigisha inyigisho hagati yacu, aravuga ati: 'Yemwe bantu, mu by'ukuri mwateraniye kuri Allah nta nkweto, mwambaye ubusa kandi mufite agahu k'uruhu. Nk'uko twatangiye kurema kwa mbere, ni ko tuzabisubiramo. Iryo ni isezerano tuzarubahiriza nta kabuza; Mu by'ukuri, ni twe tuzarishyira mu bikorwa'. -Al Anbiyaa`: 104- Wibuke, mu by’ukuri ikiremwa cya mbere cyahawe imyenda ku munsi w’urubanza ni Ibrahim 'alaihis salaam. Wibuke ko hari abantu bo mu muryango wanjye bazazanwa hanyuma bajyanwa ibumoso, nzavuga nti: 'Mwami, inshuti zanjye'. Byavuzwe ngo: 'Mu by’ukuri ntuzi icyo bakoze nyuma yo gupfa kwawe'. Hanyuma navuze nk’umugaragu w’umukiranutsi ati: 'Nari umuhamya wabo igihe nari kumwe nabo ariko igihe wapfaga, ni wowe wabarindaga kandi uri umuhamya wa byose. Niba ubababaza, mu by’ukuri ni abagaragu bawe'. -Al Maa`idah: 117-118- hanyuma arasubiza ati: Bahoraga basubira inyuma - bahindutse abahakanyi - kuva wabavaho'. Bivugwa muri Hadithi ya Waki' na Mu'adz: Hanyuma havuzwe ngo: 'Mu by’ukuri ntuzi icyo bakoze nyuma yo gupfa kwawe'.
Imam Muslim : 5105
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْشَرُ النَّاسُ عَلَى ثَلَاثِ طَرَائِقَ رَاغِبِينَ رَاهِبِينً وَاثْنَانِ عَلَى بَعِيرٍ وَثَلَاثَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَأَرْبَعَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَعَشَرَةٌ عَلَى بَعِيرٍ وَتَحْشُرُ بَقِيَّتَهُمْ النَّارُ تَبِيتُ مَعَهُمْ حَيْثُ بَاتُوا وَتَقِيلُ مَعَهُمْ حَيْثُ قَالُوا وَتُصْبِحُ مَعَهُمْ حَيْثُ أَصْبَحُوا وَتُمْسِي مَعَهُمْ حَيْثُ أَمْسَوْا
Yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Ahmad bin Ishaq]. Yambwiye [Muhammad bin Hatim] yatubwiye [Bahz] bombi baravuze bati: Yatubwiye [Wuhaib] yatubwiye [Abdullah bin Thawus] yabivuze kuri [se] yabivuze kuri [Abu Hurairah] yabivuze ku Intumwa sallallahu alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Abantu bashyizwe mu matsinda atatu, bamwe bari bishimye, abandi bari bafite ubwoba. Hari abantu babiri bari ku ngamiya imwe, hari abantu batatu bari ku ngamiya imwe, hari abantu bane bari ku ngamiya imwe, hari n'abantu icumi bari ku ngamiya imwe, hanyuma abandi bateranira ku muriro wahoraga ubaherekeza ijoro n'amanywa'. Baravuga bati: 'Mu gitondo na nimugoroba'.
Imam Muslim : 5106
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنُونَ ابْنَ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { يَوْمَ يَقُومُ النَّاسُ لِرَبِّ الْعَالَمِينَ } قَالَ يَقُومُ أَحَدُهُمْ فِي رَشْحِهِ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ الْمُثَنَّى قَالَ يَقُومُ النَّاسُ لَمْ يَذْكُرْ يَوْمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَقَ الْمُسَيَّبِيُّ حَدَّثَنَا أَنَسٌ يَعْنِي ابْنَ عِيَاضٍ ح و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ كِلَاهُمَا عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ وَعِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنِي أَبُو نَصْرٍ التَّمَّارُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ وَصَالِحٍ حَتَّى يَغِيبَ أَحَدُهُمْ فِي رَشْحِهِ إِلَى أَنْصَافِ أُذُنَيْهِ
Yatubwiye [Zuhair bin Harb], [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ubaidullah bin Sa'id] baravuze bati: Yatubwiye [Yahya bin Sa'id] kuva kuri [Ubaidullah] yambwiye [Nafi'] kuva kuri [Ibn Umar] kuva ku muhanuzi sallallaahu 'alaihi wa Salam: '-Uwo ni wo munsi - abantu bahagarara bareba Imana y'isi' -Al Muthaffiffiin: 6- yaravuze ati: 'Umwe muri bo yahagaze ibyuya bye bigeze hagati mu matwi ye'. Bivugwa mu mateka ya Ibn Al Mutsanna: Yaravuze ati: 'Umuntu arahagarara' ntavuze ati: Kuri uwo munsi. Yatubwiye [Muhammad bin Ishaq AL Musayyibi] yatubwiye [Anas bin Iyadh]. Yambwiye [Suwaid bin Sa'id] yatubwiye [Hafsh bin Maisarah] bombi kuva kuri [Musa bin Uqbah]. Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Abu Khalid Al Ahmar] na [Isa bin Yunus] yabikuye kuri [Ibn Aun]. Yambwiye [Abdullah bin Ja'far bin Yahya] yatubwiye [Ma'nu] yatubwiye [Malik]. Yambwiye [Abu Nashr At Tammar] yatubwiye [Hammad bin Salamah] yabikuye kuri [Ayyub]. Yatubwiye [Al Hulwani] na [Abdu bin Humaid] yabikuye kuri [Ya'qub bin Ibrahim bin Sa'ad] yatubwiye [data] yabikuye kuri [Salih], byose bivuye kuri [Nafi'] byavuye kuri [Ibn Umar] byavuye ku muhanuzi Sallallahu 'alaihi wa Salam bifite ibisobanuro bya Hadithi ya Abdullah yavuye kuri Nafi', gusa muri Hadithi ya Musa bin Uqbah na Salih handitsemo ngo: 'Kugeza igihe umwe muri bo yari yinjiye mu byuya bye kugeza mu matwi ye'.
Imam Muslim : 5107
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ ثَوْرٍ عَنْ أَبِي الْغَيْثِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَرَقَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَيَذْهَبُ فِي الْأَرْضِ سَبْعِينَ بَاعًا وَإِنَّهُ لَيَبْلُغُ إِلَى أَفْوَاهِ النَّاسِ أَوْ إِلَى آذَانِهِمْ يَشُكُّ ثَوْرٌ أَيَّهُمَا قَالَ
Twabwiwe [Qutaibah bin Sa'id] yatubwiye [Abdulaziz bin Muhammad] kuva kuri [Tsaur] kuva kuri [Abu Al Ghaits] kuva kuri [Abu Hurairah] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, ibyuya ku munsi w'imperuka bikwirakwira ku butaka kugeza kuri metero mirongo irindwi kandi koko bigera ku munwa w'abantu cyangwa bikagera ku matwi yabo'. Tsaur yashidikanyaga ku byo Intumwa sallallaahu 'alaihi wa Salam yavuze.
Imam Muslim : 5108
حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنِي الْمِقْدَادُ بْنُ الْأَسْوَدِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تُدْنَى الشَّمْسُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ الْخَلْقِ حَتَّى تَكُونَ مِنْهُمْ كَمِقْدَارِ مِيلٍ قَالَ سُلَيْمُ بْنُ عَامِرٍ فَوَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا يَعْنِي بِالْمِيلِ أَمَسَافَةَ الْأَرْضِ أَمْ الْمِيلَ الَّذِي تُكْتَحَلُ بِهِ الْعَيْنُ قَالَ فَيَكُونُ النَّاسُ عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِمْ فِي الْعَرَقِ فَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى كَعْبَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يَكُونُ إِلَى حَقْوَيْهِ وَمِنْهُمْ مَنْ يُلْجِمُهُ الْعَرَقُ إِلْجَامًا قَالَ وَأَشَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ إِلَى فِيهِ
Yatubwiye [Al Hakam bin Musa Abu Salih] yatubwiye [Yahya bin Hamzah] kuva kuri [Abdurrahman bin Jabir] yambwiye [Sulaim bin Amir] yambwiye [Al Miqdad bin Al Aswad] yagize ati: Numvise Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wa Salam ivuga iti: 'Ku munsi w'imperuka, izuba rizagera ku bantu ku rugero rwa kilometero imwe -Sulaim bin Amir yaravuze ati: Ndahiye Imana, sinzi niba ashaka kuvuga intera y'isi cyangwa kilometero zakoreshwaga mu kureba - hanyuma babira ibyuya hakurikijwe ibikorwa byabo, bamwe muri bo babira ibyuya kugeza ku birenge, abandi babira ibyuya kugeza ku mavi, abandi babira ibyuya kugeza ku kibuno abandi babira ibyuya rwose'. Al Miqdad yaravuze ati: Rasulullah sallallahu alaihi wa Salam yerekeje ikiganza cye ku munwa we.
Imam Muslim : 5109
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي غَسَّانَ وَابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ الْمُجَاشِعِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَاتَ يَوْمٍ فِي خُطْبَتِهِ أَلَا إِنَّ رَبِّي أَمَرَنِي أَنْ أُعَلِّمَكُمْ مَا جَهِلْتُمْ مِمَّا عَلَّمَنِي يَوْمِي هَذَا كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ وَإِنِّي خَلَقْتُ عِبَادِي حُنَفَاءَ كُلَّهُمْ وَإِنَّهُمْ أَتَتْهُمْ الشَّيَاطِينُ فَاجْتَالَتْهُمْ عَنْ دِينِهِمْ وَحَرَّمَتْ عَلَيْهِمْ مَا أَحْلَلْتُ لَهُمْ وَأَمَرَتْهُمْ أَنْ يُشْرِكُوا بِي مَا لَمْ أُنْزِلْ بِهِ سُلْطَانًا وَإِنَّ اللَّهَ نَظَرَ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَمَقَتَهُمْ عَرَبَهُمْ وَعَجَمَهُمْ إِلَّا بَقَايَا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَقَالَ إِنَّمَا بَعَثْتُكَ لِأَبْتَلِيَكَ وَأَبْتَلِيَ بِكَ وَأَنْزَلْتُ عَلَيْكَ كِتَابًا لَا يَغْسِلُهُ الْمَاءُ تَقْرَؤُهُ نَائِمًا وَيَقْظَانَ وَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أُحَرِّقَ قُرَيْشًا فَقُلْتُ رَبِّ إِذًا يَثْلَغُوا رَأْسِي فَيَدَعُوهُ خُبْزَةً قَالَ اسْتَخْرِجْهُمْ كَمَا اسْتَخْرَجُوكَ وَاغْزُهُمْ نُغْزِكَ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ وَابْعَثْ جَيْشًا نَبْعَثْ خَمْسَةً مِثْلَهُ وَقَاتِلْ بِمَنْ أَطَاعَكَ مَنْ عَصَاكَ قَالَ وَأَهْلُ الْجَنَّةِ ثَلَاثَةٌ ذُو سُلْطَانٍ مُقْسِطٌ مُتَصَدِّقٌ مُوَفَّقٌ وَرَجُلٌ رَحِيمٌ رَقِيقُ الْقَلْبِ لِكُلِّ ذِي قُرْبَى وَمُسْلِمٍ وَعَفِيفٌ مُتَعَفِّفٌ ذُو عِيَالٍ قَالَ وَأَهْلُ النَّارِ خَمْسَةٌ الضَّعِيفُ الَّذِي لَا زَبْرَ لَهُ الَّذِينَ هُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْتَغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا وَالْخَائِنُ الَّذِي لَا يَخْفَى لَهُ طَمَعٌ وَإِنْ دَقَّ إِلَّا خَانَهُ وَرَجُلٌ لَا يُصْبِحُ وَلَا يُمْسِي إِلَّا وَهُوَ يُخَادِعُكَ عَنْ أَهْلِكَ وَمَالِكَ وَذَكَرَ الْبُخْلَ أَوْ الْكَذِبَ وَالشِّنْظِيرُ الْفَحَّاشُ وَلَمْ يَذْكُرْ أَبُو غَسَّانَ فِي حَدِيثِهِ وَأَنْفِقْ فَسَنُنْفِقَ عَلَيْكَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِهِ كُلُّ مَالٍ نَحَلْتُهُ عَبْدًا حَلَالٌ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ صَاحِبِ الدَّسْتَوَائِيِّ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ وَقَالَ فِي آخِرِهِ قَالَ يَحْيَى قَالَ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ مُطَرِّفًا فِي هَذَا الْحَدِيثِ و حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حُسَيْنُ بْنُ حُرَيْثٍ حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ مُوسَى عَنْ الْحُسَيْنِ عَنْ مَطَرٍ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ عِيَاضِ بْنِ حِمَارٍ أَخِي بَنِي مُجَاشِعٍ قَالَ قَامَ فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ خَطِيبًا فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ وَزَادَ فِيهِ وَإِنَّ اللَّهَ أَوْحَى إِلَيَّ أَنْ تَوَاضَعُوا حَتَّى لَا يَفْخَرَ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَلَا يَبْغِ أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَهُمْ فِيكُمْ تَبَعًا لَا يَبْغُونَ أَهْلًا وَلَا مَالًا فَقُلْتُ فَيَكُونُ ذَلِكَ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَاللَّهِ لَقَدْ أَدْرَكْتُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَرْعَى عَلَى الْحَيِّ مَا بِهِ إِلَّا وَلِيدَتُهُمْ يَطَؤُهَا
Yambwiye [Abu Ghassan Al Misma'i], [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Basyar bin Uthman], inyandiko za Ghassan na Ibn Al Mutsanna, bombi bavuga bati: Yatubwiye [Mu'adz bin Hisham] yambwiye [data] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Mutharrif bin Abdullah bin Asy Syakhir] kuva kuri [Iyadh bin Himar Al Mujasyi'i] Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam yaravuze umunsi umwe mu nyigisho ye ati: 'Mu by'ukuri, Imana yanjye yantegetse kubigisha ibyo mutazi, ibyo yanyigishije uyu munsi: 'Ubutunzi bwose mpa abagaragu banjye ni halali, mu by'ukuri naremye abagaragu banjye mu buryo bw'ubutungane, basuwe na Satani birukanwa mu idini ryabo, Satani yabujije ibyo nabahaye byemewe n'amategeko kandi abategeka kwifatanya nanjye n'abo ntahishuye ububasha'. Mu by’ukuri, Allah yarebye abatuye isi hanyuma Allah arabanga, Abarabu na Ajam, usibye abasigaye mu bantu bo mu gitabo, yaravuze ati: 'Mu by’ukuri, nagutumyeho ngo nkugerageze kandi hamwe nawe nagerageje, nagushyiriye igitabo kidatose amazi, ugisome usinziriye kandi ukangutse'. Mu by’ukuri, Allah yantegetse gutwika Abakurayishi hanyuma ndavuga nti: 'Mwami, noneho bazamena umutwe wanjye kandi bawureke uhumbe'. Yaravuze ati: 'Babirukane nk’uko bakwirukanye, ubarwanye natwe tuzagufasha, dutange kandi tuzabasimbuza, twohereze ingabo kandi tuzohereza inshuro eshanu nk’izo, turwanye abakutumvira hamwe n’abakugandukira'. Yakomeje agira ati: 'Hariho abatuye ijuru batatu; nyir’ububasha ni umuntu woroshye, ugira ubuntu kandi ufasha, umuntu ugira impuhwe, woroheje kuri buri muryango n’Umuyisilamu wiyitaho cyane kandi afite abo atunze'. Yakomeje agira ati: 'Hariho abatuye ikuzimu batanu; Abantu b'intege nke badafite imbaraga, ni ukuvuga abayoboke muri mwe, ntibashaka umuryango n'ubutunzi, abagambanyi bafite umururumba utagaragara nubwo bitagaragara keretse niba babagambaniye rwose, abantu bahora babashuka mu gitondo na nimugoroba hamwe n'umuryango wanyu n'imitungo yanyu'. Yatangaje ibinyoma, ibinyoma n'amahame mabi. Abu Ghassan muri Hadithi ye ntavuga ati: Tanga impano nzayisimbuza. Twabwiwe [Muhammad bin Al Mutsanna Al Anazi] yatubwiye [Muhammad bin Abu Adi] kuva kuri [Sa'id] kuva kuri [Qatadah] kuri iyi sanad, muri Hadithi ntabwo yavuze ati: 'Ubutunzi bwose mpa umugaragu wanjye ni halali'. Yambwiye [Abdurrahman bin Bisyr Al Abdi] yatubwiye [Yahya bin Sa'id] avuye kuri [Hisyam], inshuti ya Ad Dastuwa'I, yatubwiye [Qatadah] avuye kuri [Mutharrif] avuye kuri [Iyadh bin Himar] ubwo umunsi umwe Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wa Salam yatangaga inyigisho, avuga kuri iyo Hadithi maze ku musozo aravuga ati: Yahya yaravuze ati: Shu'bah yaravuze ati: Kuva kuri Qatadah yaravuze ati: Numvise Mutharrif muri iyi Hadithi. yambwiye [Abu Ammar Husain bin Huraits] yatubwiye [Al Fadhl bin Musa] yavuye kuri [Al Husain] yavuye kuri [Mathar] yambwiye [Qatadah] yavuye kuri [Mutharrif bin Abdullah bin Asy Syakhir] yavuye kuri [Iyadh bin Himar] yavuye kuri Banu Mujasyi', yaravuze ati: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam' umunsi umwe yahagaze abwiriza hagati yacu maze aravuga ati: 'Mu by'ukuri, Allah yantegetse' yavuze Hadithi nka Hadithi ya Hisyam yavuye kuri Qadatah, muri Hadithi yongeyeho ati: 'Kandi Allah yampishuriye ko mukwiye kwicisha bugufi hagati yanyu kugira ngo hatagira uwishimira undi kandi kugira ngo hatagira ugirira nabi undi'. -Iyadh- yaravuze muri Hadithi ye ati: Kandi ni abayoboke muri mwe, ntibashaka umuryango cyangwa ubutunzi'. Nabajije nti: Ese ni ko bimeze, yewe Abu Abdullah? Arasubiza ati: Yego, ndahiye Imana, nahuye nabo mu gihe cy'ubujiji, umuntu yari aragira mu mudugudu, nta wundi wari uhari uretse umuja we w'umugore, yaryamanye na we.
Imam Muslim : 5110
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا مَاتَ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ يُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ حَتَّى يَبْعَثَكَ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Twabwiwe ko [Yahya bin Yahya] yavuze ati: Nanditse ibyavuye kuri [Malik] nsoma, bivuye kuri [Nafi'] bivuye kuri [Ibn Umar] Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, igihe umwe muri mwe apfuye, umwanya we uzagaragazwa mu gitondo na nimugoroba, niba ari mu batuye ijuru, azaba ari mu batuye ijuru kandi niba ari mu batuye ikuzimu, azaba ari mu batuye ikuzimu. Byavuzwe ngo: 'Aha ni ho hantu hanyu kugeza igihe Allah azabazamura kuri we ku munsi w'imperuka''.
Imam Muslim : 5111
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا مَاتَ الرَّجُلُ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَالْجَنَّةُ وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَالنَّارُ قَالَ ثُمَّ يُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ الَّذِي تُبْعَثُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
Yatubwiye [Abdu bin Humaid] yatubwiye [Abdurrazzaq] yatubwiye [Ma'mar] kuva kuri [Az Zuhri] kuva kuri [Salim] kuva kuri [Ibn Umar] yaravuze ati: Intumwa sallallahu alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Iyo umuntu apfuye, aho atuye hagaragazwa mu gitondo na nimugoroba, niba ari mu batuye ijuru, azaba ari mu batuye ijuru kandi niba ari mu batuye ikuzimu, azaba ari mu batuye ikuzimu. Byavuzwe ngo: 'Aha niho hantu muzajya ku munsi w'imperuka''.
Imam Muslim : 5112
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ قَالَ وَأَخْبَرَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ وَلَمْ أَشْهَدْهُ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنْ حَدَّثَنِيهِ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ قَالَ بَيْنَمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَائِطٍ لِبَنِي النَّجَّارِ عَلَى بَغْلَةٍ لَهُ وَنَحْنُ مَعَهُ إِذْ حَادَتْ بِهِ فَكَادَتْ تُلْقِيهِ وَإِذَا أَقْبُرٌ سِتَّةٌ أَوْ خَمْسَةٌ أَوْ أَرْبَعَةٌ قَالَ كَذَا كَانَ يَقُولُ الْجُرَيْرِيُّ فَقَالَ مَنْ يَعْرِفُ أَصْحَابَ هَذِهِ الْأَقْبُرِ فَقَالَ رَجُلٌ أَنَا قَالَ فَمَتَى مَاتَ هَؤُلَاءِ قَالَ مَاتُوا فِي الْإِشْرَاكِ فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الْأُمَّةَ تُبْتَلَى فِي قُبُورِهَا فَلَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ الَّذِي أَسْمَعُ مِنْهُ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ النَّارِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ النَّارِ فَقَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ قَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ الْفِتَنِ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ قَالَ تَعَوَّذُوا بِاللَّهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ قَالُوا نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ
Yatubwiye [Yahya bin Ayyub] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah], bose bakomoka kuri [Ibn Ulaiyah] yaravuze [Ibnu Ayyub] ati: Yatubwiye [Ibn Ulaiyah] yaravuze. Yatubwiwe na [Sa'id Al Jurairi] yavuye kuri [Abu Nadhrah] yavuye kuri [Abu Sa'id Al Khudri] yavuye kuri [Zaid bin Thabit] ati: Abu Sa'id ntabwo nabibonye bivuye ku muhanuzi Sallallahu alaihi wa Salam, ariko Zaid bin Thabit yarabimbwiye, yaravuze ati: Igihe umuhanuzi Sallallahu alaihi wa Salam yari mu busitani bwa Bani An Najjar, yagenderaga ku gitambaro kinini cyari icyabo natwe turi kumwe, gitambaro kinini cyarahindukiye maze gisa n'aho kimujugunya, byaje kugaragara ko hari imva esheshatu, eshanu cyangwa enye - aravuga ati: Ibi ni byo Al Jurairi yavuze - hanyuma arabaza ati: 'Ni nde uzi abatuye muri izi mva?' umuntu aramusubiza ati: 'Jyewe.' Yarabajije ati: 'Bapfuye ryari?' Yasubije ati: Bapfuye mu gihe cya shirki. Yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, iyi leta igeragezwa no gushyingurwa kwayo. Iyo mutaza kwiruka hirya no hino, nari gusenga Imana ngo yumve ibihano byo mu mva nk'uko nabyumvise'. Nyuma y'ibyo yahindukiriye isura ye atubwira ati: 'Nimuhungire muri Allah ibihano byo mu muriro'. Baravuga bati: 'Duhungire muri Allah ibihano byo mu muriro'. Yaravuze ati: 'Nimuhungire muri Allah imibabaro yo mu mva'. Baravuga bati: 'Duhungire muri Allah imibabaro yo mu mva'. Yaravuze ati: 'Nimuhungire muri Allah inkuru mbi n'ihishe.' Baravuga bati: 'Duhungire muri Allah inkuru mbi n'ihishe'. Yaravuze ati: 'Nimuhungire muri Allah inkuru mbi n'ihishe'. Baravuga bati: 'Duhungire muri Allah inkuru mbi n'ihishe'.
Imam Muslim : 5113
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ لَا تَدَافَنُوا لَدَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُسْمِعَكُمْ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ
Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] bombi baravuze bati: Yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Anas] umuhanuzi sallallaahu 'alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Iyo muba mutari kwiruka hirya no hino, nari gusenga Imana ngo yumve imibabaro y'imva kuri mwe'.
Imam Muslim : 5114
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ كُلُّهُمْ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ جَمِيعًا عَنْ يَحْيَى الْقَطَّانِ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ الْبَرَاءِ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا غَرَبَتْ الشَّمْسُ فَسَمِعَ صَوْتًا فَقَالَ يَهُودُ تُعَذَّبُ فِي قُبُورِهَا
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Waki']. Yatubwiye [Ubaidullah bin Mu'adz] yatubwiye [data]. Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] bombi baravuze bati: Yatubwiye [Muhammad bin Ja'far], byose bivuye kuri [Syu'bah] bivuye kuri [Aun bin Abu Juhaifah]. Yambwiye [Zuhair bin Harb], [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar], byose bivuye kuri [Yahya Al Qaththan] kandi inyandiko ni iya Zuhair, yatubwiye [Yahya bin Sa'id] yatubwiye [Syu'bah] yambwiye [Aun bin Abu Juhaifah] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Al Bara`] bivuye kuri [Abu Ayyub] yaravuze ati: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam yavuye izuba rirenze maze yumva ijwi, aravuga ati: 'Abayahudi barimo kwicwa urubozo kandi barashyingurwa'.
Imam Muslim : 5115
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ إِنَّهُ لَيَسْمَعُ قَرْعَ نِعَالِهِمْ قَالَ يَأْتِيهِ مَلَكَانِ فَيُقْعِدَانِهِ فَيَقُولَانِ لَهُ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ قَالَ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ قَالَ فَيُقَالُ لَهُ انْظُرْ إِلَى مَقْعَدِكَ مِنْ النَّارِ قَدْ أَبْدَلَكَ اللَّهُ بِهِ مَقْعَدًا مِنْ الْجَنَّةِ قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَرَاهُمَا جَمِيعًا قَالَ قَتَادَةُ وَذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُفْسَحُ لَهُ فِي قَبْرِهِ سَبْعُونَ ذِرَاعًا وَيُمْلَأُ عَلَيْهِ خَضِرًا إِلَى يَوْمِ يُبْعَثُونَ
Yatubwiye [Abdu bin Humaid] yatubwiye [Yunus bin Muhammad] yatubwiye [Syaiban bin Abdurrahman] wo muri [Qatadah] yatubwiye [Anas bin Malik] yaravuze ati: Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, umugaragu wanjye amaze gushyingurwa n'abagenzi be bamuvuyemo, yumva urusaku rw'inkweto zabo'. Yaravuze ati: 'Abamarayika babiri baramusanze, bombi baramwicaza baramubaza bati: 'Wavuze iki kuri uyu muntu?' Yaravuze ati: 'Umwemera arasubiza ati: 'Ndahamya ko ari umugaragu n'intumwa ya Allah'. Yaravuze ati: 'Hanyuma baramubwira bati: 'Reba aho uri mu muriro, Allah yawusimbuje ahantu mu ijuru'. Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Hanyuma arababona bombi'. Qadatah yaravuze ati: 'Twabwiwe ko imva ye yari yuzuyeho inzira mirongo irindwi z'ibyatsi kugeza umunsi abantu bazazuka.'
Imam Muslim : 5116
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِنْهَالٍ الضَّرِيرُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْمَيِّتَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ إِنَّهُ لَيَسْمَعُ خَفْقَ نِعَالِهِمْ إِذَا انْصَرَفُوا حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ يَعْنِي ابْنَ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ شَيْبَانَ عَنْ قَتَادَةَ
Twabwiwe [Muhammad bin Minhal Adh Dharir] yatubwiye [Yazid bin Zurai'] yatubwiye [Sa'id bin Abu Arubah] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Anas bin Malik] yagize ati: Rasulullah sallallaahu 'alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, iyo abapfuye bashyizwe mu mva zabo, bumva urusaku rw'inkweto zabo iyo basubiye mu rugo'. Nabwiwe ko [Amru bin Zurarah] yatubwiye [Abdulwahab bin Atho`] kuva kuri [Sa'id] kuva kuri [Qatadah] kuva kuri [Anas bin Malik] Intumwa y'Imana, amahoro n'imigisha bya Allah bibe kuri we, yagize ati: 'Iyo ashyinguwe arahambwa, bagenzi be bagataha'. Yavuze ko byari nk'uko Hadithi ya Shaiban yavuzwe na Qatadah.
Imam Muslim : 5117
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارِ بْنِ عُثْمَانَ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ } قَالَ نَزَلَتْ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ فَيُقَالُ لَهُ مَنْ رَبُّكَ فَيَقُولُ رَبِّيَ اللَّهُ وَنَبِيِّي مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ }
Yatubwiye [Muhammad bin Basyar bin Uthman Al Abdi] yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] kuva kuri [Alqamah bin Martsad] kuva kuri [Sa'ad bin Ubaidah] kuva kuri [Al Bara` bin Azib] kuva ku Intumwa sallallaahu 'alaihi wa Salam yaravuze ati: 'Allah ashimangira -ukwemera- kw'abizera n'iryo Jambo rihamye mu buzima muri iyi si no mu buzima bwa nyuma'. -Ibrahiim: 27- yaravuze ati: '-Uyu murongo- wahishuwe ku byerekeye imibabaro yo mu mva, yabajijwe ati: 'Ni nde Mana yawe?' asubiza ati: 'Imana yanjye Allah, umuhanuzi wanjye Muhammad sallallaahu 'alaihi wa Salam'. Iryo ni ijambo rya Allah 'azza wajalla: 'Allah ashimangira ukwemera kw'abizera n'iri Jambo rihamye mu buzima muri iyi si no mu buzima bwa nyuma'. -Ibrahim: 27-
Imam Muslim : 5118
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ قَالُوا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنُونَ ابْنَ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنْ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ { يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الْآخِرَةِ } قَالَ نَزَلَتْ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ
Twabwiwe [Abu Bakr bin Abi Syaibah], [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Abu Bakr bin Nafi'], baravuze bati: Twabwiwe na [Abdurrahman bin Mahdi] bivuye kuri [Sufyan] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Khaitsamah] bivuye kuri [Al Bara` bin Azib]: 'Allah ashimangira -ukwemera- kw'abizera n'iri Jambo rikomeye mu buzima muri iyi si no mu bihe bizaza'. -Ibrahim: 27- yaravuze ati: Kumanuka bifitanye isano n'ibihano byo mu mva.
Imam Muslim : 5119
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا بُدَيْلٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ إِذَا خَرَجَتْ رُوحُ الْمُؤْمِنِ تَلَقَّاهَا مَلَكَانِ يُصْعِدَانِهَا قَالَ حَمَّادٌ فَذَكَرَ مِنْ طِيبِ رِيحِهَا وَذَكَرَ الْمِسْكَ قَالَ وَيَقُولُ أَهْلُ السَّمَاءِ رُوحٌ طَيِّبَةٌ جَاءَتْ مِنْ قِبَلِ الْأَرْضِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْكِ وَعَلَى جَسَدٍ كُنْتِ تَعْمُرِينَهُ فَيُنْطَلَقُ بِهِ إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ يَقُولُ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى آخِرِ الْأَجَلِ قَالَ وَإِنَّ الْكَافِرَ إِذَا خَرَجَتْ رُوحُهُ قَالَ حَمَّادٌ وَذَكَرَ مِنْ نَتْنِهَا وَذَكَرَ لَعْنًا وَيَقُولُ أَهْلُ السَّمَاءِ رُوحٌ خَبِيثَةٌ جَاءَتْ مِنْ قِبَلِ الْأَرْضِ قَالَ فَيُقَالُ انْطَلِقُوا بِهِ إِلَى آخِرِ الْأَجَلِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَيْطَةً كَانَتْ عَلَيْهِ عَلَى أَنْفِهِ هَكَذَا
Yambwiye [Ubaidullah bin Umar Al Qawariri] yatubwiye [Hammad bin Zaid] yatubwiye [Budail] yabikuye kuri [Abdullah bin Syaqiq] yabikuye kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: Iyo roho y'umwemera ivuye mu mubiri we, izahura n'abamarayika babiri bazayizamura, hanyuma Hammad aravuga avuga impumuro yayo nziza maze aravuga ati: Ihumura nk'impumuro nziza, maze abatuye ijuru bati: Umwuka mwiza wavuye mu isi, Imana ibasabira kandi ibasabire umubiri mutuyemo. Hanyuma yazanywe imbere ya Rabb 'azza wajalla. Hanyuma aravuga ati: Mujyane ahantu ha nyuma - ari bo Sidratul Muntaha -. Kandi koko umuntu utemera iyo roho ye imuvuyemo. Hammad yaravuze ati: yavuze impumuro mbi n'ibitutsi byamukoreweho, hanyuma abatuye ijuru bati: Umwuka mubi wavuye mu isi. Aravuga ati: hanyuma aravuga ati: mujyane kugeza ageze ku mwanya wa nyuma - ni ukuvuga sijiin - Abu Hurairah yaravuze ati: Rasulullah shallallahu alaihi wasallam shyira igitambaro gito yari afite ku zuru rye gutya.
Imam Muslim : 5120
حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ عُمَرَ بْنِ سَلِيطٍ الْهُذَلِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ كُنْتُ مَعَ عُمَرَ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كُنَّا مَعَ عُمَرَ بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَتَرَاءَيْنَا الْهِلَالَ وَكُنْتُ رَجُلًا حَدِيدَ الْبَصَرِ فَرَأَيْتُهُ وَلَيْسَ أَحَدٌ يَزْعُمُ أَنَّهُ رَآهُ غَيْرِي قَالَ فَجَعَلْتُ أَقُولُ لِعُمَرَ أَمَا تَرَاهُ فَجَعَلَ لَا يَرَاهُ قَالَ يَقُولُ عُمَرُ سَأَرَاهُ وَأَنَا مُسْتَلْقٍ عَلَى فِرَاشِي ثُمَّ أَنْشَأَ يُحَدِّثُنَا عَنْ أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُرِينَا مَصَارِعَ أَهْلِ بَدْرٍ بِالْأَمْسِ يَقُولُ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ فَوَالَّذِي بَعَثَهُ بِالْحَقِّ مَا أَخْطَئُوا الْحُدُودَ الَّتِي حَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَجُعِلُوا فِي بِئْرٍ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ فَانْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهِمْ فَقَالَ يَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ وَيَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ هَلْ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَكُمْ اللَّهُ وَرَسُولُهُ حَقًّا فَإِنِّي قَدْ وَجَدْتُ مَا وَعَدَنِي اللَّهُ حَقًّا قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تُكَلِّمُ أَجْسَادًا لَا أَرْوَاحَ فِيهَا قَالَ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ لِمَا أَقُولُ مِنْهُمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ لَا يَسْتَطِيعُونَ أَنْ يَرُدُّوا عَلَيَّ شَيْئًا
Yambwiye [Ishaq bin Umar bin Salith Al Hudzali] yatubwiye [Sulaiman bin Al Mughirah] kuva kuri [Thabit] yaravuze ati: [Anas] yaravuze ati: Nari kumwe na [Umar]. Yatubwiye [Syaiban bin Farrukh], inyandiko ye, yatubwiye [Sulaiman bin Al Mughirah] kuva kuri [Thabit] kuva kuri [Anas bin Malik] yaravuze ati: Twari kumwe na [Umar] hagati ya Maka na Madina, twabonye ukwezi gushya, ndi umuntu ufite amaso atyaye, narabibonye, ariko nta muntu n'umwe watekereje ko nta wundi wabibonye uretse njye. Anas yaravuze ati: Nabwiye Umar nti: Ntiwabibonye? Ntiyabibonye, aravuga ati: Nzabibona biri ku buriri bwanjye. Hanyuma atubwira iby'abasirikare ba Badr, aravuga ati: Rasulullah Sallallahu 'alaihi wa Salam yatweretse aho abasirikare ba Badr bapfiriye ejo, aravuga ati: 'Aha niho hazapfira umuntu n'umwe ejo, Imana nibishaka'. Anasi yaravuze ati: Umari yaravuze ati: Kubwiwe n'uwabatumye ukuri, ntibateshutse ku mipaka yashyizweho n'Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha). Yaravuze ati: Bashyizwe mu byobo mu butaka umwe umwe, hanyuma Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yihuta kugeza aho abagezeho, maze irahamagara iti: 'Yewe mwana w'umuntu runaka, yewe mwana w'umuntu runaka, wabonye ukuri kw'isezerano rya Allah n'Intumwa ye? Mu by'ukuri, nabonye ukuri kw'isezerano rya Allah nari narasezeranijwe.' Umari aravuga ati: Yewe ntumwa ya Allah, uvugisha ute imirambo? Yaravuze ati: 'Ntiwumva ibyo mvuga kurusha uko babyumva, ariko ntibashobora kunsubiza na gato.'