امام مسلم (الامام مسلم) - 5362 حدیث
لوکس ترین مردم جهان و ساکنان جهنم در جهنم فرو رفته اند
امام مسلم : 5021
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُؤْتَى بِأَنْعَمِ أَهْلِ الدُّنْيَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُصْبَغُ فِي النَّارِ صَبْغَةً ثُمَّ يُقَالُ يَا ابْنَ آدَمَ هَلْ رَأَيْتَ خَيْرًا قَطُّ هَلْ مَرَّ بِكَ نَعِيمٌ قَطُّ فَيَقُولُ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ وَيُؤْتَى بِأَشَدِّ النَّاسِ بُؤْسًا فِي الدُّنْيَا مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيُصْبَغُ صَبْغَةً فِي الْجَنَّةِ فَيُقَالُ لَهُ يَا ابْنَ آدَمَ هَلْ رَأَيْتَ بُؤْسًا قَطُّ هَلْ مَرَّ بِكَ شِدَّةٌ قَطُّ فَيَقُولُ لَا وَاللَّهِ يَا رَبِّ مَا مَرَّ بِي بُؤْسٌ قَطُّ وَلَا رَأَيْتُ شِدَّةً قَطُّ
به ما گفته است [عمرو النقید]، به ما گفته است [یزید بن هارون]، به ما گفته است [حماد بن سلامه]، از [ثابت بنانی]، از [انس بن مالک]، که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «روز قیامت، خوشگذران‌ترین مردم دنیا که از اهل جهنم هستند، آورده می‌شوند و سپس یک بار به جهنم فرو برده می‌شوند، پس از آن به او گفته می‌شود: «ای فرزندان آدم، آیا تا به حال کوچکترین نیکی دیده‌اید، آیا تا به حال کوچکترین لذتی احساس کرده‌اید؟» او پاسخ می‌دهد: «نه، به خدا، ای پروردگار.» سپس بدبخت‌ترین فرد دنیا که از اهل بهشت بود، آورده می‌شود و سپس مدتی در بهشت قرار داده می‌شود، پس از آن به او گفته می‌شود: «ای فرزندان و نوادگان آدم، آیا تا به حال کوچکترین بدبختی دیده‌اید، آیا تا به حال کوچکترین بدبختی احساس کرده‌اید؟» او پاسخ می‌دهد: «نه، به خدا، ای پروردگار، من هرگز کوچکترین بدبختی احساس نکرده‌ام و هرگز کوچکترین بدبختی ندیده‌ام.»
خداوند به احسان مؤمنان در آخرت پاداش می دهد
امام مسلم : 5022
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مُؤْمِنًا حَسَنَةً يُعْطَى بِهَا فِي الدُّنْيَا وَيُجْزَى بِهَا فِي الْآخِرَةِ وَأَمَّا الْكَافِرُ فَيُطْعَمُ بِحَسَنَاتِ مَا عَمِلَ بِهَا لِلَّهِ فِي الدُّنْيَا حَتَّى إِذَا أَفْضَى إِلَى الْآخِرَةِ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَةٌ يُجْزَى بِهَا
[ابوبکر بن ابی سیابه] و [زهیر بن حرب] متن زهیر را برای ما نقل کرده‌اند که هر دو می‌گویند: [یزید بن هارون] برای ما نقل کرده است، [همام بن یحیی] از [قتاده] از [انس بن مالک] نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «همانا خداوند نیکی مؤمنانی را که در دنیا به آنها داده شده و در آخرت پاداش می‌گیرند، ستم نمی‌کند، در حالی که کافر به خاطر کارهای نیکی که برای خدا در دنیا انجام داده است، روزی می‌خورد تا اینکه به آخرت می‌رود و هیچ نیکی قابل جبرانی ندارد.»
از کارهای خوبی که در دنیا انجام می شود، به ناباوری ها غذای تلخ داده می شود.
امام مسلم : 5023
حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ حَدَّثَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الْكَافِرَ إِذَا عَمِلَ حَسَنَةً أُطْعِمَ بِهَا طُعْمَةً مِنْ الدُّنْيَا وَأَمَّا الْمُؤْمِنُ فَإِنَّ اللَّهَ يَدَّخِرُ لَهُ حَسَنَاتِهِ فِي الْآخِرَةِ وَيُعْقِبُهُ رِزْقًا فِي الدُّنْيَا عَلَى طَاعَتِهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرُّزِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِهِمَا
[اشم بن نضر تیمی] برای ما نقل کرد، [معتمر] گفت: شنیدم که [پدرم] از قتاده از انس بن مالک برای ما نقل کرد، او از رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم نقل کرد: هرگاه کافر کار نیکی انجام دهد، با آن کار نیک، لقمه‌ای از دنیا به او داده می‌شود، در حالی که برای مؤمن، اعمال نیک او در آخرت نزد خداوند محفوظ می‌ماند و به خاطر اطاعتش در دنیا روزی داده می‌شود. [محمد بن عبدالله الرزّی] برای ما نقل کرد، [عبدالوهاب بن عثو] از سعید از قتاده از انس از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم معنای حدیث هر دو را برای ما نقل کرد.
مَثَل مؤمن مانند گیاهی است که باد آن را پرتاب می کند.
امام مسلم : 5024
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ الزَّرْعِ لَا تَزَالُ الرِّيحُ تُمِيلُهُ وَلَا يَزَالُ الْمُؤْمِنُ يُصِيبُهُ الْبَلَاءُ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ كَمَثَلِ شَجَرَةِ الْأَرْزِ لَا تَهْتَزُّ حَتَّى تَسْتَحْصِدَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ مَكَانَ قَوْلِهِ تُمِيلُهُ تُفِيئُهُ
[ابوبکر بن ابوسیبه] برای ما نقل کرده است، [عبدالاعلی] از [معمر] از [زهری] از [سعید] از [ابوهریره] نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «مَثَل مؤمن مانند گیاهی است که باد همیشه آن را می‌وزاند و مؤمن همیشه دچار بلا می‌شود. و مَثَل منافق مانند درخت سرو است که تکان نمی‌خورد تا اینکه به خرچنگ می‌رسد.» این را [محمد بن رافع] برای ما نقل کرده است و [عبد بن حمید] از [عبدالرزاق] با این سند برای ما نقل کرده است، [معمر] از [زهری] با این سند، فقط در حدیث عبدالرزاق به جای «تیمیله» از «توفیعوه» یاد کرده است.
مَثَل مؤمن و پاک‌کننده مانند گیاهی انعطاف‌پذیر و درخت سرو است.
امام مسلم : 5025
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي ابْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ كَعْبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ الْخَامَةِ مِنْ الزَّرْعِ تُفِيئُهَا الرِّيحُ تَصْرَعُهَا مَرَّةً وَتَعْدِلُهَا أُخْرَى حَتَّى تَهِيجَ وَمَثَلُ الْكَافِرِ كَمَثَلِ الْأَرْزَةِ الْمُجْذِيَةِ عَلَى أَصْلِهَا لَا يُفِيئُهَا شَيْءٌ حَتَّى يَكُونَ انْجِعَافُهَا مَرَّةً وَاحِدَةً
[ابوبکر بن ابوسیبه] برای ما نقل کرده است، [عبدالله بن نمیر] و [محمد بن بصیر] هر دو گفته‌اند: [زکریا بن ابوزائده] از [سعد بن ابراهیم] برای ما نقل کرده است، [ابن کعب بن مالک] از [پدرش کعب] برایم نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «مَثَل مؤمن مانند گیاه قوی و انعطاف‌پذیری است که باد آن را می‌وزاند، گاهی آن را خم می‌کند و گاهی آن را راست می‌کند تا حرکت کند، و مَثَل کافر مانند درخت سدری است که از ریشه کنده شده است، هیچ چیز به آن آسیبی نمی‌رساند تا زمانی که یک بار از ریشه کنده شود.»
مَثَل مؤمنی که محتمل است و کافری که مانند درخت سرو است
امام مسلم : 5026
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ الْخَامَةِ مِنْ الزَّرْعِ تُفِيئُهَا الرِّيَاحُ تَصْرَعُهَا مَرَّةً وَتَعْدِلُهَا حَتَّى يَأْتِيَهُ أَجَلُهُ وَمَثَلُ الْمُنَافِقِ مَثَلُ الْأَرْزَةِ الْمُجْذِيَةِ الَّتِي لَا يُصِيبُهَا شَيْءٌ حَتَّى يَكُونَ انْجِعَافُهَا مَرَّةً وَاحِدَةً و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَا حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرَ أَنَّ مَحْمُودًا قَالَ فِي رِوَايَتِهِ عَنْ بِشْرٍ وَمَثَلُ الْكَافِرِ كَمَثَلِ الْأَرْزَةِ وَأَمَّا ابْنُ حَاتِمٍ فَقَالَ مَثَلُ الْمُنَافِقِ كَمَا قَالَ زُهَيْرٌ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ ابْنُ هَاشِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ و قَالَ ابْنُ بَشَّارٍ عَنْ ابْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ وَقَالَا جَمِيعًا فِي حَدِيثِهِمَا عَنْ يَحْيَى وَمَثَلُ الْكَافِرِ مَثَلُ الْأَرْزَةِ
زهیر بن حرب به ما خبر داد، بصیر بن سری و عبدالرحمن بن مهدی هر دو گفتند: سفیان از سعید بن ابراهیم از عبدالرحمن بن کعب بن مالک از پدرش برای ما خبر داد که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «مَثَل مؤمن مانند گیاهی است که محکم و انعطاف‌پذیر است، وقتی باد به آن می‌خورد، گاهی آن را رام می‌کند و گاهی آن را راست نگه می‌دارد تا زمانش فرا برسد، و مَثَل کافر مانند درخت سدری است که از ریشه کنده شده است، هیچ چیز به آن نمی‌رسد تا زمانی که فقط یک بار از ریشه کنده شود.» [محمد بن حاتم] و [محمود بن غیلان] هر دو گفتند: [بسیر بن عاص سری] برای ما نقل کرده است، [سفیان] از [سعد بن ابراهیم] از [عبدالله بن کعب بن مالک] از [پدرش] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای ما نقل کرده است، فقط محمود آن را در روایت خود از بسیر ذکر کرده است. «و مَثَل کافران مانند درخت سدر است، در حالی که ابن حاتم «مَثَل منافقان» را ذکر کرده است، همانطور که زهیر ذکر کرده است. و آن را برای ما [محمد بن بصیر] و [عبدالله بن حسیم] هر دو روایت کرده‌اند. [یحیی قثان] از [سفیان] از [سعد بن ابراهیم] برای ما نقل کرده است. [ابن حسیم] از [عبدالله بن کعب بن مالک] از [پدرش] نقل کرده است. ابن بصیر از کعب بن مالک از پدرش از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم مانند حدیث آنها را نقل کرده است و آنها در حدیث خود از یحیی نقل کرده‌اند: «و مَثَل کافران مانند درخت سدر است.»
پیامبر صلی الله علیه و آله مؤمنان را از درختان خرما دوست داشت.
امام مسلم : 5027
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الشَّجَرِ شَجَرَةً لَا يَسْقُطُ وَرَقُهَا وَإِنَّهَا مَثَلُ الْمُسْلِمِ فَحَدِّثُونِي مَا هِيَ فَوَقَعَ النَّاسُ فِي شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَاسْتَحْيَيْتُ ثُمَّ قَالُوا حَدِّثْنَا مَا هِيَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَقَالَ هِيَ النَّخْلَةُ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعُمَرَ قَالَ لَأَنْ تَكُونَ قُلْتَ هِيَ النَّخْلَةُ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا
[یحیی بن ایوب]، [قتیبه بن سعید] و [علی بن حجر سعدی] متن یحیی را برای ما نقل کرده‌اند، گفتند: [اسماعیل بن جعفر] برای من نقل کرده است که [عبدالله بن دینار] از عبدالله بن عمر شنیده است که می‌گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «در میان درختان، درختی هست که برگهایش نمی‌ریزد، مانند مؤمن است، به من بگو آن چه درختی است؟» عبدالله گفت: مردم گمان می‌کنند که آنها درختان بیابانی هستند، در حالی که من گمان می‌کنم آنها نخل خرما هستند. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «او درخت خرما است» اما من از گفتن آن خجالت می‌کشم. عبدالله گفت: من نظرم را به عمر گفتم، سپس عمر گفت: تو گفتی که من این را بیشتر از داشتن این و آن دوست دارم.
مَثَل مؤمن مانند درخت خرما است که برگهایش را نمی ریزد.
امام مسلم : 5028
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي الْخَلِيلِ الضُّبَعِيِّ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا لِأَصْحَابِهِ أَخْبِرُونِي عَنْ شَجَرَةٍ مَثَلُهَا مَثَلُ الْمُؤْمِنِ فَجَعَلَ الْقَوْمُ يَذْكُرُونَ شَجَرًا مِنْ شَجَرِ الْبَوَادِي قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَأُلْقِيَ فِي نَفْسِي أَوْ رُوعِيَ أَنَّهَا النَّخْلَةُ فَجَعَلْتُ أُرِيدُ أَنْ أَقُولَهَا فَإِذَا أَسْنَانُ الْقَوْمِ فَأَهَابُ أَنْ أَتَكَلَّمَ فَلَمَّا سَكَتُوا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هِيَ النَّخْلَةُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ قَالَ صَحِبْتُ ابْنَ عُمَرَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَمَا سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا حَدِيثًا وَاحِدًا قَالَ كُنَّا عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُتِيَ بِجُمَّارٍ فَذَكَرَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمَا و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا سَيْفٌ قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا يَقُولُ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ يَقُولُا أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِجُمَّارٍ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِهِمْ
محمد بن عبید الغباری به ما گفت که حماد بن زید از ایوب از ابوالخلیل ضبعی از مجاهد از ابن عمر نقل کرد که گفت: روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله از یارانش پرسید: «در مورد درختی به من بگویید که مَثَلش مانند مؤمنین باشد.» مردم یکی از درختان را بیابان نامیدند. ابن عمر گفت: دلم می‌گوید یا گمان می‌کنم که آن درخت، نخل خرما است. می‌خواهم بگویم، اما همه آنها پیر هستند و از صحبت کردن معذورم. وقتی ساکت شدند، رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «آن درخت نخل خرما است.» [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابن عمر] هر دو گفتند: [سفیان بن عیینه] از [ابن ابی نجیح] از [مجاهد] برای ما نقل کردند که گفت: من با ابن عمر به مدینه رفتم، فقط یک حدیث از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که گفت: ما نزدیک پیامبر صلی الله علیه و آله بودیم، به او گوشت خرمای نرم داده شد، سپس ابن عمر حدیث هر دو را نقل کرد. [ابن نمیر] برای ما نقل کرد که [پدرم] برای ما نقل کرد که [سیف] گفت: از [مجاهد] شنیدم که گفت: از [ابن عمر] شنیدم که گفت: به رسول خدا صلی الله علیه و آله گوشت خرمای نرم داده شد و سپس آن را در حدیث آنها ذکر کرد.
درخت خرما به مثابه تمثیلی از مسلمانانی که همیشه میوه می دهند
امام مسلم : 5029
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَخْبِرُونِي بِشَجَرَةٍ شِبْهِ أَوْ كَالرَّجُلِ الْمُسْلِمِ لَا يَتَحَاتُّ وَرَقُهَا قَالَ إِبْرَاهِيمُ لَعَلَّ مُسْلِمًا قَالَ وَتُؤْتِي أُكُلَهَا وَكَذَا وَجَدْتُ عِنْدَ غَيْرِي أَيْضًا وَلَا تُؤْتِي أُكُلَهَا كُلَّ حِينٍ قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي أَنَّهَا النَّخْلَةُ وَرَأَيْتُ أَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ لَا يَتَكَلَّمَانِ فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَكَلَّمَ أَوْ أَقُولَ شَيْئًا فَقَالَ عُمَرُ لَأَنْ تَكُونَ قُلْتَهَا أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ كَذَا وَكَذَا
[ابوبکر بن ابوسیبه] به ما گفت که [ابو اسامه] به ما گفت که [عبیدالله بن عمر] از [نافع] از [ابن عمر] گفت: ما نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله بودیم، پس ایشان پرسیدند: «درختی را به من بگو که شبیه درخت مسلمان است و برگهایش نمی‌ریزد!» ابراهیم گفت: شاید او را صدا زد: مسلمان، فرمود: «همیشه میوه می‌دهد» - مانند این را در روایت دیگری یافتم: «و همیشه میوه نمی‌دهد.» ابن عمر گفت: دلم می‌گوید که آن درخت نخل خرما است. دیدم ابوبکر و عمر با هم صحبت نمی‌کنند، بنابراین نخواستم چیزی بگویم یا حرفی بزنم. عمر گفت: اگر چنین می‌گویی، من آن را از این و آن بهتر می‌خواهم.
شیطان در شبه جزیره عربستان مستأصل است، اما او با مردم مخالفت می کند.
امام مسلم : 5030
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الشَّيْطَانَ قَدْ أَيِسَ أَنْ يَعْبُدَهُ الْمُصَلُّونَ فِي جَزِيرَةِ الْعَرَبِ وَلَكِنْ فِي التَّحْرِيشِ بَيْنَهُمْ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
[عثمان بن ابوسیبه] و [اسحاق بن ابراهیم] به ما خبر دادند، [اسحاق] گفت: ما را موعظه کرد، در حالی که [عتمسان] گفت: [جریر] از [اعماسی] از [ابوسفیان] از [جابر] به ما خبر داد که گفت: از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که می‌فرمود: «شیطان از اینکه نمازگزاران در جزیره العرب او را بپرستند، ناامید شد، اما آنها را در مقابل یکدیگر قرار داد.» [ابوبکر بن ابوسیبه] به ما خبر داد، [وکیع] به ما خبر داد. [ابو کریب] به ما خبر داد، [ابو معاویه] هر دو از [اعماسی] با این سند.
تاج و تخت شیطان بر فراز دریاست و او لشکر خود را برای وسوسه کردن انسان فرستاد.
امام مسلم : 5031
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ عَرْشَ إِبْلِيسَ عَلَى الْبَحْرِ فَيَبْعَثُ سَرَايَاهُ فَيَفْتِنُونَ النَّاسَ فَأَعْظَمُهُمْ عِنْدَهُ أَعْظَمُهُمْ فِتْنَةً
[عثمان بن ابوسیبه] و [اسحاق بن ابراهیم] به ما خبر دادند، [اسحاق] گفت: ما را موعظه کرد، در حالی که [عثمان] گفت: [جریر] از [اعماسی] از [ابوسفیان] از [جابر] به ما خبر داد که گفت: از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم شنیدم که می‌فرمود: همانا عرش شیطان بالای دریا است، او لشکریانش را فرستاد و آنها او را وسوسه کردند. بزرگترین چیز برای شیطان، [شیطانی] است که وسوسه‌اش از همه بیشتر است.
شیطان لشکر شیطان را می ستاید که موفق به جدایی شوهر از همسر شدند.
امام مسلم : 5032
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ إِبْلِيسَ يَضَعُ عَرْشَهُ عَلَى الْمَاءِ ثُمَّ يَبْعَثُ سَرَايَاهُ فَأَدْنَاهُمْ مِنْهُ مَنْزِلَةً أَعْظَمُهُمْ فِتْنَةً يَجِيءُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ فَعَلْتُ كَذَا وَكَذَا فَيَقُولُ مَا صَنَعْتَ شَيْئًا قَالَ ثُمَّ يَجِيءُ أَحَدُهُمْ فَيَقُولُ مَا تَرَكْتُهُ حَتَّى فَرَّقْتُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ امْرَأَتِهِ قَالَ فَيُدْنِيهِ مِنْهُ وَيَقُولُ نِعْمَ أَنْتَ قَالَ الْأَعْمَشُ أُرَاهُ قَالَ فَيَلْتَزِمُهُ
[ابو کریب، محمد بن علاء] و [اسحاق بن ابراهیم] متن ابو کریب را برای ما روایت کرده‌اند، که هر دو می‌گویند: [ابو معاویه] برای ما روایت کرده است، [العماسی] از [ابو سفیان] از [جابر] روایت کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «به راستی شیطان تخت خود را بر آب گذاشت و سپس لشکریانش را فرستاد، (شیطان) که جایگاهش برای شیطان پست‌تر است، کسی است که بیشترین وسوسه را دارد. یکی از آنها می‌آید و می‌گوید: «من چنین و چنان کرده‌ام.» شیطان پاسخ می‌دهد: «تو هیچ کاری نکرده‌ای.» سپس دیگری می‌آید و می‌گوید: «من او را رها نمی‌کنم تا اینکه او را از همسرش جدا کنم.» او می‌گوید: «شیطان به او نزدیک شد و گفت: «آفرین بر تو.» الاعماسی در روایت خود می‌گوید: «شیطان گفت: «به (آزار دادن او) ادامه دهید.»
شیطان انسان ها را وسوسه می کند و بزرگترین وسوسه است
امام مسلم : 5033
حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَبْعَثُ الشَّيْطَانُ سَرَايَاهُ فَيَفْتِنُونَ النَّاسَ فَأَعْظَمُهُمْ عِنْدَهُ مَنْزِلَةً أَعْظَمُهُمْ فِتْنَةً
[سلمه بن سیایب] به من گفت که [حسن بن اعین] به ما گفت که [معقل] از [ابو زبیر] از [جابر] به ما گفت که از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم شنیده است که می‌فرمود: «شیطان لشکر خود را فرستاد و آنها انسان‌ها را وسوسه کردند. بزرگترین وسوسه برای شیطان، شیطان است که در وسوسه کردن از همه قوی‌تر است.»
صحابی از جن با همه همراه است غیر از حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم
امام مسلم : 5034
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا وَقَدْ وُكِّلَ بِهِ قَرِينُهُ مِنْ الْجِنِّ قَالُوا وَإِيَّاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَإِيَّايَ إِلَّا أَنَّ اللَّهَ أَعَانَنِي عَلَيْهِ فَأَسْلَمَ فَلَا يَأْمُرُنِي إِلَّا بِخَيْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِيَانِ ابْنَ مَهْدِيٍّ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ عَنْ عَمَّارِ بْنِ رُزَيْقٍ كِلَاهُمَا عَنْ مَنْصُورٍ بِإِسْنَادِ جَرِيرٍ مِثْلَ حَدِيثِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ سُفْيَانَ وَقَدْ وُكِّلَ بِهِ قَرِينُهُ مِنْ الْجِنِّ وَقَرِينُهُ مِنْ الْمَلَائِكَةِ
[عثمان بن ابوسیبه] و [اسحاق بن ابراهیم] برای ما نقل کرده‌اند، [اسحاق] گفت: ما را موعظه کرده است، در حالی که [عثمان] گفت: [جریر] از [منصور] از [سالم بن ابوالجعد] از [پدرش] از [عبدالله بن مسعود] برای ما نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هیچ یک از شما نیست مگر اینکه توسط رفیقی از جن کنترل می‌شود.» پرسیدند: آقا، ای رسول خدا؟ او پاسخ داد: «من هم همینطور، فقط خداوند مرا در شکست دادن او یاری کرد و سپس او به اسلام گروید، او جز به نیکی به من دستور نداد.» [ابن ابی مثنی] و [ابن بسیار] هر دو گفتند: [عبدالرحمن بن مهدی] از [سفیان] برای ما نقل کرده است. [ابوبکر بن ابی سیابه] برای ما نقل کرده است، [یحیی بن آدم] از [عمار بن رزیق] و هر دو از [منصور] با سند جریر مانند حدیث، برای ما نقل کرده است، فقط در حدیث سفیان آمده است: «اما اصحاب جن و فرشتگان بر آن مسلط هستند.»
رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد شیاطینی که با هر انسانی همراه هستند توضیح می دهد.
امام مسلم : 5035
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أَبُو صَخْرٍ عَنْ ابْنِ قُسَيْطٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُرْوَةَ حَدَّثَهُ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ عِنْدِهَا لَيْلًا قَالَتْ فَغِرْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ فَرَأَى مَا أَصْنَعُ فَقَالَ مَا لَكِ يَا عَائِشَةُ أَغِرْتِ فَقُلْتُ وَمَا لِي لَا يَغَارُ مِثْلِي عَلَى مِثْلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَقَدْ جَاءَكِ شَيْطَانُكِ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ مَعِيَ شَيْطَانٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ وَمَعَ كُلِّ إِنْسَانٍ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ وَمَعَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ وَلَكِنْ رَبِّي أَعَانَنِي عَلَيْهِ حَتَّى أَسْلَمَ
به من گفت [هارون بن سعید العیلی]، به ما گفت [ابن وهب]، به من گفت [ابو شکر]، از [ابن قصیث]، به او گفت که [عروه] به او گفته است که [عیسیه]، همسر پیامبر صلی الله علیه و آله، به او گفته است که رسول خدا صلی الله علیه و آله شبی از خانه‌اش بیرون آمد. عیسیه گفت: من به او حسادت کردم، سپس او آمد و دیدم که چه می‌کند. او پرسید: «ای عیسیه، تو را چه شده است؟» گفتم: «چرا افرادی مثل من از افرادی مثل تو متنفر نیستند؟» رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «آیا شیطان تو نزد تو آمد؟» عیسیه پرسید: ای رسول خدا، آیا شیطانی با من هست؟ او پاسخ داد: «بله.» عایشه پرسید: «همچنین با همه انسان‌ها همراه است؟» او پاسخ داد: «بله.» او پرسید: همچنین با استاد همراه است؟ او پاسخ داد: «بله، فقط اینکه پروردگارم مرا در شکست دادن او یاری کرد تا اینکه اسلام آورد.»
هیچ کس به خاطر اعمالش وارد بهشت نمی شود، مگر به فضل خدا
امام مسلم : 5036
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَنْ يُنْجِيَ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ قَالَ رَجُلٌ وَلَا إِيَّاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا إِيَّايَ إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَةٍ وَلَكِنْ سَدِّدُوا و حَدَّثَنِيهِ يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ الْأَشَجِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ بِرَحْمَةٍ مِنْهُ وَفَضْلٍ وَلَمْ يَذْكُرْ وَلَكِنْ سَدِّدُوا
[قتیبه بن سعید] برای ما نقل کرده است، [لیتس] از [بکیر] از [بسر بن سعید] از [ابوهریره] از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم نقل کرده است که فرمود: «هیچ یک از شما به وسیله عملش نجات نمی‌یابد.» کسی پرسید: ای رسول خدا، من هم چنین می‌کنم، مگر اینکه خداوند به من رحم کند، بلکه هدفم حق باشد.» [یونس بن عبدالله شدفی] برای من نقل کرده است، [عبدالله بن وهب] برای من نقل کرده است که [عمرو بن الحارث] نزد [بکیر بن اسوج] با این سند، فقط گفته است: «رحمت و لطف او» و نگفته است: «بلکه هدفم حق باشد.»
برای ورود به بهشت بدون لطف خدا اعمال به تنهایی کافی نیست
امام مسلم : 5037
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا مِنْ أَحَدٍ يُدْخِلُهُ عَمَلُهُ الْجَنَّةَ فَقِيلَ وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِي رَبِّي بِرَحْمَةٍ
[قتیبه بن سعید] برای ما نقل کرده است، [حماد بن زید] از [ایوب] از [محمد] از [ابوهریره] برای ما نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هیچ کس به واسطه اعمالش وارد بهشت نمی‌شود.» گفته شد: «نه، ای رسول خدا؟» ایشان فرمودند: «من هم وارد بهشت نمی‌شوم، مگر اینکه پروردگارت به من رحم کند.»
لطف خدا موجب ورود به بهشت است نه اعمال
امام مسلم : 5038
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ عَنْ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْكُمْ يُنْجِيهِ عَمَلُهُ قَالُوا وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَرَحْمَةٍ وَقَالَ ابْنُ عَوْنٍ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ عَلَى رَأْسِهِ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِمَغْفِرَةٍ وَرَحْمَةٍ
[محمد بن مثنی] برای ما نقل کرده است، [ابن ابی عدی] از [ابن عون] از [محمد] از [ابوهریره] نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: «هیچ یک از شما به وسیله اعمالش نجات نمی‌یابد.» شخصی پرسید: «ای رسول خدا، من هم نجات نمی‌یابم، مگر اینکه خداوند مرا ببخشد و رحمت کند.» ابن عون دستش را بر سرش گذاشت و گفت: «من هم نجات نمی‌یابم، مگر اینکه خداوند مرا ببخشد و رحمت کند.»
هیچ کس بدون لطف خدا از جهنم نجات نمی یابد
امام مسلم : 5039
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ أَحَدٌ يُنْجِيهِ عَمَلُهُ قَالُوا وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَدَارَكَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِرَحْمَةٍ
[زهیر بن حرب] به من گفت: [جریر] از [سهیل] از [پدرش] از [ابوهریره] برای ما نقل کرد که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هیچ یک از شما به وسیله اعمالش نجات نمی‌یابد.» شخصی پرسید: آقا، ای رسول خدا؟ ایشان فرمودند: «من هم نجات نمی‌یابم، مگر اینکه رحمت او شامل حالم شود.»
تنها به لطف و برکت خداوند است که انسان می تواند وارد بهشت شود
امام مسلم : 5040
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَبَّادٍ يَحْيَى بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنْ يُدْخِلَ أَحَدًا مِنْكُمْ عَمَلُهُ الْجَنَّةَ قَالُوا وَلَا أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَلَا أَنَا إِلَّا أَنْ يَتَغَمَّدَنِيَ اللَّهُ مِنْهُ بِفَضْلٍ وَرَحْمَةٍ
به من گفته شده است که [محمد بن حاتم] به ما گفته است که [ابو عباد] یحیی بن عباد به ما گفته است که [ابراهیم بن سعد] به ما گفته است که [ابن شهاب] از [ابو عبید] غلام عبدالرحمن بن عوف از [ابوهریره] نقل کرده است که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هیچ کس به واسطه عملش وارد بهشت نمی‌شود.» گفته شد: «نه، ای رسول خدا؟» ایشان فرمودند: «من هم نخواهم شد، مگر اینکه پروردگارت به من لطف و رحمت کند.»
