Imam Muslim : 4961
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ هِشَامٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَسْمَاءَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا شَيْءَ أَغْيَرُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Na gwa anyị [Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddami] gwara anyị [Bisyr bin Al Mufadhdhal] si [Hisyam] si [Yahya bin Abu Katsir] si [Abu Salamah] si ['Urwah] si [Asma'] si onye amụma sallallaahu 'alaihi wasallam o kwuru, sị: 'Ọ dịghị ihe ọzọ Ja ekworo karịa Allah Azzalla.
Imam Muslim : 4962
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَاللَّهُ أَشَدُّ غَيْرًا و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Qutaiba bin Sa'id gwara anyị site n'aka Al 'Ala site n'aka nna ya site n'aka Abu Hurairah na onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) kwuru, sị: 'Onye kwere ekwe na-ekwo ekworo, Allah na-ekwo ekworo karịa.' Muhammad bin Al Mutsanna agwaala anyị site n'aka Muhammad bin Ja'far site n'aka Shu'bah na o kwuru sị; Anụrụ m Al 'Ala na usoro mgbasa ozi a.
Imam Muslim : 4963
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ قُبْلَةً فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ قَالَ فَنَزَلَتْ { أَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } قَالَ فَقَالَ الرَّجُلُ أَلِيَ هَذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَنَّهُ أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ إِمَّا قُبْلَةً أَوْ مَسًّا بِيَدٍ أَوْ شَيْئًا كَأَنَّهُ يَسْأَلُ عَنْ كَفَّارَتِهَا قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَصَابَ رَجُلٌ مِنْ امْرَأَةٍ شَيْئًا دُونَ الْفَاحِشَةِ فَأَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَعَظَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَتَى أَبَا بَكْرٍ فَعَظَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ وَالْمُعْتَمِرِ
Agwara anyị [Qutaibah bin Sa'id] na [Abu Kamil Fudhail bin Husain Al Jahdari] abụọ si [Yazid bin Zurai'] - lafadh a bụkwa nke Abu Kamil-; Yazid agwaala anyị [At Taimi] site n'aka [Abu 'Uthman] site n'aka [Abdullah bin Mas'ud] na otu nwoke susuru otu nwanyị ọnụ, wee gaakwuru onye amụma sallallaahu 'alaihi wasallam wee kọọrọ ya onye amụma sallallaahu 'alaihi wasallam. Mgbe ahụ amaokwu ahụ dara: 'Mee ka ekpere guzosie ike n'akụkụ abụọ nke ehihie - ụtụtụ na mgbede - na mmalite nke abalị. N'ezie, omume ọma na-ehichapụ mmehie nke omume ọjọọ. Nke ahụ bụ ịdọ aka ná ntị nye ndị na-echeta'. -QS Hud; 114-. Abdullah kwuru; nwoke ahụ jụrụ; 'O onye ozi Allah, amaokwu a ọ̀ bụ maka m?' Ọ zara, sị: 'Akara a bụ maka ndị na-eme ya site n'aka ndị obodo m'. Agwara anyị [Muhammad bin 'Abdul A'la] agwaala anyị [Mu'tamir] site n'aka [nna ya] gwara anyị [Abu 'Uthman] si [Ibn Mas'ud] na otu nwoke zutere onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama wee gwa ya na o metụrụ nwanyị aka, ma n'ụdị nsusu ọnụ ma ọ bụ aka aka, dị ka a ga-asị na ọ jụrụ onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama gbasara ihe nhicha aka ya. Ibn Mas'ud kwuru; mgbe ahụ amaokwu ahụ gbadatara - dịka ọ dị na Hadith nke Yazid. Ọ gwara anyị [Uthman bin Abu Syaibah] agwaala anyị [Jarir] si [Sulaiman At Taimi] na sanad a, o kwuru sị: 'Otu nwoke mere obere mmehie megide nwanyị, wee zute Umar bin Khaththab, Umar wee chee na o mere nnukwu mmehie. Mgbe ahụ o zutere Abu Bakr, o chere na o mere nnukwu mmehie. Mgbe ahụ, ọ bịakwutere onye amụma sallallaahu 'alaihi wasallam - onye na-akọ akụkọ ahụ kwuru banyere Hadith nke Yazid na Mu'tamir.
Imam Muslim : 4964
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَالَجْتُ امْرَأَةً فِي أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَإِنِّي أَصَبْتُ مِنْهَا مَا دُونَ أَنْ أَمَسَّهَا فَأَنَا هَذَا فَاقْضِ فِيَّ مَا شِئْتَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ سَتَرَكَ اللَّهُ لَوْ سَتَرْتَ نَفْسَكَ قَالَ فَلَمْ يَرُدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَقَامَ الرَّجُلُ فَانْطَلَقَ فَأَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا دَعَاهُ وَتَلَا عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ { أَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَذَا لَهُ خَاصَّةً قَالَ بَلْ لِلنَّاسِ كَافَّةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعِجْلِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ يُحَدِّثُ عَنْ خَالِهِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الْأَحْوَصِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ مُعَاذٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِهَذَا خَاصَّةً أَوْ لَنَا عَامَّةً قَالَ بَلْ لَكُمْ عَامَّةً
Ọ gwara anyị [Yahya bin Yahya] na [Qutaibah bin Sa'id] na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] - lafadh a bụkwa nke Yahya - Yahya kwuru; agwaala anyị, ndị ọzọ na-ekwu; agwaala anyị [Abul Ahwash] site na [Simak] site na [Ibrahim] site na [Alqamah] na [Al Aswad] site na [Abdullah] ka o kwuru; site n'aka Abdullah, o kwuru; 'Otu nwoke bịakwutere Ozizi Allah sallallaahu alaihi wasallam wee sị: 'O onye ozi Allah! Emehiela m, n'ihi na mụ na otu nwanyị kparịtara ụka na mpụga Medina. Emeela m mmehie na ya ewezuga mmekọahụ. Ya mere, taa m ahụhụ na ntaramahụhụ ọ bụla ịchọrọ. Ya mere Umar bin Khaththab gwara ya, sị: 'Ọ bụrụ na i kpuchiri ihe nzuzo gị, Allah gaara ekpuchi mmejọ gị.' Abdullah kwuru; 'Onye Amụma sallallaahu alaihi wasallam agbaghaghị okwu Umar ma ọlị'. Nwoke ahụ wee bilie pụọ. Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama nyere iwu ka mmadụ soro ya ma kpọọ ya ọzọ. Mgbe ahụ, ọ gụrụ ya amaokwu a: 'Ma kpee ekpere n'akụkụ abụọ nke ehihie - ụtụtụ na mgbede - na mmalite nke abalị. N'ezie, ezi omume niile na-ehichapụ mmehie nke ihe ọjọọ niile. Nke ahụ bụ ịdọ aka ná ntị nye ndị na-echeta'. -QS Hud: 114-. Ya mere jụọ mmadụ n'ime otu n'ime ndị nọ ebe ahụ; 'O Nabiyullah! Agwa a ọ bụ ya ka a gwara kpọmkwem?' Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama zara, sị: 'Ọbụna maka ụmụ mmadụ niile'. Ọ gwawo anyị [Muhammad bin Al Mutsanna] agwawo anyị [Abu An Nu'man Al Hakim bin 'Abdullah Al 'Ijli] agwawo anyị [Syu'bah] site na [Simak bin Harb] o kwuru; Anụrụ m [Ibrahim] na-akọ akụkọ sitere n'aka nwanne nna ya [Al Aswad] site na [Abdullah] site na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama nke pụtara hadith nke Abul Ahwash o kwuru na Hadith ya; Mu'adz jụrụ, sị: "Onye ozi Allah, amaokwu a ọ bụ maka onye ahụ kpọmkwem ka ọ bụ maka anyị niile?" Ọ zara, sị: "Ọbụna maka unu niile."
Imam Muslim : 4965
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْ فِيَّ كِتَابَ اللَّهِ قَالَ هَلْ حَضَرْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا قَالَ نَعَمْ قَالَ قَدْ غُفِرَ لَكَ
Ọ gwara anyị [Al Hasan bin 'Ali Al Hulwani] gwara anyị [Amr bin 'Ashim] gwara anyị [Hammam] site n'aka [Ishaq bin 'Abdullah bin Abu Talha] site n'aka [Anas], o kwuru sị: 'Otu nwoke bịakwutere Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama wee sị: 'Ee, Onye Ozi Allah! Emebiwo m iwu n'onwe m - taa m ahụhụ-!' Anas kwuru; 'Mgbe oge ekpere ruru, o kpere ekpere ya na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama. Mgbe o kpechara ekpere ahụ, ọ gwara ya ọzọ, sị: 'Ee, Onye Ozi Allah! Emebiwo m iwu n'onwe m dịka Akwụkwọ Allah si kwuo'. Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama jụrụ, sị: 'Ị kpeela ekpere na anyị?' ọ zara; 'Ee!' Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama kwuru, sị: 'Allah agbagharala gị'.
Imam Muslim : 4966
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُمَامَةَ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ وَنَحْنُ قُعُودٌ مَعَهُ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَسَكَتَ عَنْهُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَاتَّبَعَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ انْصَرَفَ وَاتَّبَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْظُرُ مَا يَرُدُّ عَلَى الرَّجُلِ فَلَحِقَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ حِينَ خَرَجْتَ مِنْ بَيْتِكَ أَلَيْسَ قَدْ تَوَضَّأْتَ فَأَحْسَنْتَ الْوُضُوءَ قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ شَهِدْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا فَقَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ حَدَّكَ أَوْ قَالَ ذَنْبَكَ
Ọ gwara anyị [Nashr bin 'Ali Al Jahdhami] na [Zuhair bin Harb] - na lafadh a bụ nke Zuhair - ha abụọ kwuru; ọ gwara anyị [Umar bin Yunus] agwaala anyị ['Ikrimah bin 'Ammar' agwaala anyị [Saddad] agwaala anyị [Abu Umamah] o kwuru, sị: 'Mgbe Ozizi Allahu Alaihi Wasallama nọ n'ụlọ alakụba, mgbe anyị nọdụrụ ala na-akparịta ụka na ya, otu nwoke bịara wee sị, 'O Ozizi Allah, emehiela m. Ya mere, nye m ntaramahụhụ!' Ma Ozizi Allah gbara nkịtị. Mgbe nke ahụ gasịrị, onye ahụ kwughachiri okwu ya ọzọ, sị: 'O Ozizi Allah, emehiela m. Ya mere, nye m ntaramahụhụ'. Ma amuma ahụ gbachiri nkịtị. N'oge na-adịghị anya, e kpere ekpere n'ọgbakọ. Abu Umamah kwuru, sị: 'Mgbe Ozizi Allah (udo na ngọzi Allahu dịrị ya) lọtara n'ụlọ, nwoke ahụ sooro ya ka ọ chọpụta azịza nye nwoke ahụ.' Onye ozi Allah (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) zara ajụjụ nwoke ahụ: 'Ị ma na mgbe ị hapụrụ ụlọ, ị naghị asa ahụ nke ọma?' Nwoke ahụ zara, sị: 'Ee, Onye ozi Allah.' Onye ozi Allah gara n'ihu n'okwu ya: 'Mgbe nke ahụ gasịrị, ị soghị anyị kpee ekpere n'ọgbakọ?' Nwoke ahụ zara, sị: 'Ee, Onye ozi Allah.' Onye ozi Allah (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) wee sị: 'N'ezie, Allah agbagharala gị ntaramahụhụ gị, ma ọ bụ sị, mmehie gị.'
Imam Muslim : 4967
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ رَجُلٌ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَسَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَاهِبٍ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّهُ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَهَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ لَا فَقَتَلَهُ فَكَمَّلَ بِهِ مِائَةً ثُمَّ سَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَجُلٍ عَالِمٍ فَقَالَ إِنَّهُ قَتَلَ مِائَةَ نَفْسٍ فَهَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ نَعَمْ وَمَنْ يَحُولُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ التَّوْبَةِ انْطَلِقْ إِلَى أَرْضِ كَذَا وَكَذَا فَإِنَّ بِهَا أُنَاسًا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاعْبُدْ اللَّهَ مَعَهُمْ وَلَا تَرْجِعْ إِلَى أَرْضِكَ فَإِنَّهَا أَرْضُ سَوْءٍ فَانْطَلَقَ حَتَّى إِذَا نَصَفَ الطَّرِيقَ أَتَاهُ الْمَوْتُ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ جَاءَ تَائِبًا مُقْبِلًا بِقَلْبِهِ إِلَى اللَّهِ وَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الْعَذَابِ إِنَّهُ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ فَأَتَاهُمْ مَلَكٌ فِي صُورَةِ آدَمِيٍّ فَجَعَلُوهُ بَيْنَهُمْ فَقَالَ قِيسُوا مَا بَيْنَ الْأَرْضَيْنِ فَإِلَى أَيَّتِهِمَا كَانَ أَدْنَى فَهُوَ لَهُ فَقَاسُوهُ فَوَجَدُوهُ أَدْنَى إِلَى الْأَرْضِ الَّتِي أَرَادَ فَقَبَضَتْهُ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ قَالَ قَتَادَةُ فَقَالَ الْحَسَنُ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ لَمَّا أَتَاهُ الْمَوْتُ نَأَى بِصَدْرِهِ
[Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Basysyar] agwaala anyị ya - lafadh a bụkwa nke Ibnul Mutsanna - ha abụọ kwuru; agwaala anyị [Mu'adz bin Hisham] agwaala m [nna m] si [Qatadah] si [Abu Ash Shiddiq] si [Abu Sa'id Al Khudri] na onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama kwuru, sị: 'N'oge ochie, e nwere otu nwoke gburu mmadụ iri itoolu na itoolu. Mgbe ahụ, onye ahụ chọrọ onye nsọ nke nwere ọtụtụ ihe ọmụma. Mgbe ahụ, o gosiri ya onye mọnk, o wee gakwuru ya ozugbo. Ọ gwara onye mọnk ahụ na o gburu mmadụ iri itoolu na itoolu, a ga-anabatakwa nchegharị ya? O yiri ka onye mọnk ahụ zara n'ezie, sị: 'Mba. Agaghị anabata nchegharị gị'. N'ikpeazụ, nwoke ahụ gburu onye mọnk ahụ ozugbo ruo ugbu a, o gburu mmadụ otu narị. Mgbe ahụ, nwoke ahụ chọrọ onye ọzọ nwere ihe ọmụma kachasị. Mgbe ahụ, e gosiri ya onye ọkà mmụta nwere ọtụtụ ihe ọmụma. Nwoke ahụ kwuru, sị; 'Egburu m otu narị mmadụ, a ga-anabatakwa m nchegharị m?' Nwoke ahụ na-efe Chineke zara; 'Ee. Enweghị ihe mgbochi n'etiti nchegharị gị na gị. Gaa n'ebe dị otú ahụ na nke dị otú ahụ, n'ihi na e nwere ọtụtụ ndị na-efe Allah Subhanahu Wa Ta'ala. Mgbe nke ahụ gasịrị, fee Allah na ha ma alaghachila n'ógbè gị, n'ihi na ebe ị bi bụ ebe na-adịghị mma.' Nwoke ahụ wee gaa ebe ahụ e kwuru. N'ụzọ, nwoke ahụ nwụrụ. Mgbe ahụ, ndị mmụọ ozi nke Ebere na Azab sere okwu. Mmụọ ozi nke Ebere kwuru; 'Nwoke a bu n'obi ịga ebe ahụ ichegharị ma fee Allah n'obi ya dum'. Mmụọ ozi nke Ikpe rụrụ ụka; 'Mana, ò mebeghị ihe ọma ọ bụla ma ọlị'. N'ikpeazụ, otu mmụọ ozi bịara n'ụdị mmadụ izute ndị mmụọ ozi abụọ ahụ na-arụrịta ụka. Ya mere, ha abụọ rịọrọ mmụọ ozi ahụ n'ụdị mmadụ ka o mee mkpebi n'ụzọ kacha mma. Nwoke ahụ kwuru, sị, "Tụọ anya kacha nso onye a nwụrụ anwụ site na ebe ọ na-apụ ruo ebe ọ na-aga. Nke ọ bụla kacha nso, nke ahụ ga-abụ mkpebi ahụ." O mechara pụta na ihe si na nha ha pụta gosiri na nwoke ahụ nwụrụ nso ebe ọ na-aga. N'ihi ya, nwoke ahụ nọ n'aka mmụọ ozi nke ebere. Qatadah kwuru, sị, "Al Hasan kwuru, sị, 'Otu onye gwara anyị na nwoke ahụ nwụrụ n'ọnọdụ ịda ihu n'ala.'
Imam Muslim : 4968
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الصِّدِّيقِ النَّاجِيَّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَجَعَلَ يَسْأَلُ هَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَأَتَى رَاهِبًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَيْسَتْ لَكَ تَوْبَةٌ فَقَتَلَ الرَّاهِبَ ثُمَّ جَعَلَ يَسْأَلُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَى قَرْيَةٍ فِيهَا قَوْمٌ صَالِحُونَ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ أَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَنَأَى بِصَدْرِهِ ثُمَّ مَاتَ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَكَانَ إِلَى الْقَرْيَةِ الصَّالِحَةِ أَقْرَبَ مِنْهَا بِشِبْرٍ فَجُعِلَ مِنْ أَهْلِهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ مُعَاذِ بْنِ مُعَاذٍ وَزَادَ فِيهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى هَذِهِ أَنْ تَبَاعَدِي وَإِلَى هَذِهِ أَنْ تَقَرَّبِي
Ọ gwara m ['Ubaidullah bin Mu'adh Al 'Anbari' gwara anyị [nna m] agwaala anyị [Syu'bah] site na [Qatadah] na ọ nụrụ [Abu Ash Shiddiq An Naji] site n'aka [Abu Sa'id Al Khudri] site n'aka onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallam na e nwere otu nwoke gburu mmadụ iri itoolu na itoolu, wee jụọ ma ọ ka nwere ọnụ ụzọ nchegharị maka ya?' Mgbe ahụ, ọ zutere otu onye mọnk wee jụọ ya. Ọ zara, sị: 'Ọ dịghị ọnụ ụzọ nchegharị maka gị'. Mgbe ahụ, o gburu onye mọnk ahụ. Mgbe ahụ, ọ gara n'ihu na-ajụ, ruo mgbe ọ hapụrụ obodo ya gaa n'obodo ọzọ ebe e nwere ndị ezi omume. Ma mgbe ọ nọ n'etiti njem ahụ, ọnwụ bịakwutere ya. Ọ nwụrụ n'ọnọdụ dị nro'. Mgbe ahụ, mmụọ ozi nke ebere na mmụọ ozi nke ntaramahụhụ gbara asọmpi, mgbe ha tụchara anya ogologo njem ya, o mechara pụta na ọ dị otu ogologo nso obodo ọma ahụ, ya mere e tinyere ya dị ka onye bi n'obodo ahụ. Ọ gwara anyị [Muhammad bin Basysyar] agwaala anyị [Ibn Abu 'Adi] Ọ gwara anyị [Syu'bah] si [Qatadah] na sanad a dị ka hadith nke Mu'adz bin Mu'adz nke e tinyere mgbakwunye na ya; 'Ya mere, Allah gwara obodo a ka ọ nọrọ ebe ahụ ebe a nyere ya iwu ka ọ bịaruo nso n'obodo nta nke ọzọ.'
Imam Muslim : 4969
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ دَفَعَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا فَيَقُولُ هَذَا فِكَاكُكَ مِنْ النَّارِ
Ọ gwara anyị na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] agwaala anyị [Abu Usamah] site na [Thalha bin Yahya] site na [Abu Burdah] site na [Abu Musa], o kwuru sị: 'Onyeozi Allahu Alaihi Wasallama kwuru sị: 'N'ụbọchị Ikpe, Allah Subhanahu wa Ta'ala ga-enyefe onye Juu ma ọ bụ Onye Kraịst n'aka onye Alakụba ọ bụla. Mgbe ahụ Allah Subhanahu wa Ta'ala ga-asị: 'Nke a bụ onye mgbapụta gị site na ntaramahụhụ nke ọkụ ala mmụọ.'
Imam Muslim : 4970
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ عَوْنًا وَسَعِيدَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا شَهِدَا أَبَا بُرْدَةَ يُحَدِّثُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَمُوتُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا أَدْخَلَ اللَّهُ مَكَانَهُ النَّارَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا قَالَ فَاسْتَحْلَفَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَحَلَفَ لَهُ قَالَ فَلَمْ يُحَدِّثْنِي سَعِيدٌ أَنَّهُ اسْتَحْلَفَهُ وَلَمْ يُنْكِرْ عَلَى عَوْنٍ قَوْلَهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ عَفَّانَ وَقَالَ عَوْنُ بْنُ عُتْبَةَ
Ọ gwara anyị [Abu Bakr bin Abu Syaibah] agwaala anyị ['Affan bin Muslim] agwaala anyị [Hammam] agwaala anyị [Qatadah] na ['Aun] na [Sa'id bin Abu Burdah] agwaala [Qatadah] na ha abụọ hụrụ [Abu Burdah] ka ọ na-agwa 'Umar bin Abdul Aziz site n'aka [nna ya] site n'aka Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama na ọ sịrị: 'Ọ dịghị onye Alakụba ga-anwụ ma ọ bụrụ na Allah agaghị etinye -gosi - n'ọnọdụ ya dị ka onye Juu ma ọ bụ Onye Kraịst'. Qatadah kwuru; Ya mere, Umar bin Abdul Aziz gwara Abu Burda ka ọ ṅụọ iyi n'aha Allah onye na-enweghị chi ọzọ ugboro atọ ma ọ bụrụ na ọ nụrụ nna ya gwara ya gbasara Hadith a sitere n'aka Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama. Qatadah kwuru; Abu Burda ṅụkwara iyi nye ya. Qatadah kwuru; Agbanyeghị, Sa'id agwaghị m na Umar rịọrọ Abu Darda ka ọ ṅụọ iyi, mana ọ gọnarịghịkwa okwu Aun. Ọ gwala anyị [Ishaq bin Ibrahim] na [Muhammad bin Al Mutsanna] ihe niile sitere n'aka [Abdush Shamad bin 'Abdul Warits] agwaala anyị [Hammam] agwaala anyị [Qatadah] site n'amaokwu a dị ka hadith nke 'Affan' ma kwuo sị 'Aun bin 'Utbah.
Imam Muslim : 4971
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ أَبُو طَلْحَةَ الرَّاسِبِيُّ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ نَاسٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ بِذُنُوبٍ أَمْثَالِ الْجِبَالِ فَيَغْفِرُهَا اللَّهُ لَهُمْ وَيَضَعُهَا عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى فِيمَا أَحْسِبُ أَنَا قَالَ أَبُو رَوْحٍ لَا أَدْرِي مِمَّنْ الشَّكُّ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَحَدَّثْتُ بِهِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ أَبُوكَ حَدَّثَكَ هَذَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ نَعَمْ
Ọ gwara anyị [Muhammad bin 'Amru bin 'Abbad bin Jabalah bin Abu Rawwad] Ọ gwara anyị [Harami Ibn 'Umarah] agwaala anyị [Saddad Abu Thalhah Ar Rasibi] site na [Ghailan bin Jarir] site na [Abu Burdah] site na [nna ya] site na Onye Amụma sallallaahu 'alaihi wasallam, o kwuru, sị: 'N'ụbọchị Ikpe, otu ndị Alakụba ga-abịa na-eweta mmehie ha buru ibu dị ka ugwu. Mgbe ahụ Allah gbaghaara mmehie ya, wee nye ha iwu nye ndị Juu na Ndị Kraịst.' -Nke ahụ bụ echiche m-. Rauh kwuru; 'Amaghị m onye obi abụọ a si apụta'. Abu Burdah kwuru; Ya mere, agwara m Umar bin Abdul Aziz nke a. Mgbe ahụ ọ jụrụ; 'Nna gị ò kwuru nke a site n'aka Onye Amụma sallallaahu 'alaihi wasallam?' Azara m; 'Ee'.
Imam Muslim : 4972
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لِابْنِ عُمَرَ كَيْفَ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي النَّجْوَى قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ يُدْنَى الْمُؤْمِنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى يَضَعَ عَلَيْهِ كَنَفَهُ فَيُقَرِّرُهُ بِذُنُوبِهِ فَيَقُولُ هَلْ تَعْرِفُ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَعْرِفُ قَالَ فَإِنِّي قَدْ سَتَرْتُهَا عَلَيْكَ فِي الدُّنْيَا وَإِنِّي أَغْفِرُهَا لَكَ الْيَوْمَ فَيُعْطَى صَحِيفَةَ حَسَنَاتِهِ وَأَمَّا الْكُفَّارُ وَالْمُنَافِقُونَ فَيُنَادَى بِهِمْ عَلَى رُءُوسِ الْخَلَائِقِ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ
Ọ gwara anyị [Zuhair bin Harb] agwaala anyị [Isma'il bin Ibrahim] site na [Hisma'il Ad Dastawa'i] site na [Qatadah] site na [Shafwan bin Muhriz], o kwuru sị; 'Otu nwoke jụrụ Ibn Umar; 'Kedu ka i si nụ ka Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama kwuru gbasara okwu Allah n'olu dị ala?' [Ibn Umar] zara; 'Otu mgbe, anụrụ m ka Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama na-ekwu, sị: 'N'ụbọchị Ikpe, a ga-ezute ndị kwere ekwe na Allah Azza Wa Jalla nke ọma ruo mgbe ahụ ha metụrụ Allah aka. Mgbe nke ahụ gasịrị, Allah ga-akwado mmehie ya. Mgbe ahụ, Allah ga-ajụ, sị: 'Ị maara mmehie gị?' Onye kwere ekwe zara, sị: 'Chineke m. Amaara m mmehie m. Allah kwuru, sị: N'ezie, ezobewo m ya nye gị mgbe m nọ n'ụwa, taa, agbagharala m gị. Mgbe ahụ, a ga-enye onye kwere ekwe ndekọ nke omume ọma ya.' Ka ọ dị ugbu a, a ga-akpọ ndị na-ekweghị ekwe na ndị ihu abụọ n'olu dị elu n'ihu ihe niile e kere eke: 'Ndị a bụ ndị ghaara Allah Azza Wa Jalla ụgha'.
Imam Muslim : 4973
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف
Ọ gwara m [Abu Ath Thahir Ahmad bin 'Amru bin 'Abdullah bin 'Amru bin Sarh], ohu nke ndị Umayyad, gwara m [Ibn Wahb] agwaala m [Yunus] site na [Ibn Shihab], sị: 'Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama gara agha Tabuk otu ugboro iji chee ndị Rom na ndị Arab bụ́ Ndị Kraịst ihu na Siria.' Ibn Shihab kwuru; '[Abdul Rahman bin Abdullah bin Ka'ab bin Malik] gwara m, na Abdullah bin Ka'ab bin Malik - Abdullah bin Ka'ab bụ otu n'ime ụmụ Ka'ab ndị so Ka'ab mgbe ọ kpuru ìsì - o kwuru; 'Otu mgbe anụrụ m [Ka'ab bin Malik] na-akọ ihe merenụ gbasara onwe ya mgbe ọ sonyeere Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama n'agha Tabuk'. Ka'ab bin Malik kwuru; "A hapụghị m onye amụma so ya lụọ agha ndị o sonyere na ha ma e wezụga agha Tabuk, mana a hapụkwara m n'agha Badr. Onyeozi Allahu Alaihi Wasallam akatọghị onye Alakụba na-esonyeghị na agha Badr, nke a bụ n'ihi na Onyeozi Allahu Alaihi Wasallam na ndị Alakụba - n'agha Badr - ebumnuche mbụ bụ naanị ịwakpo ndị Quraish na-ekweghị ekwe bụ ndị na-eme njem n'elu kamel ruo mgbe Allah kpọkọtara ndị Alakụba na ndị iro ha n'enweghị oge e kwekọrịtara na mbụ. N'oge ahụ, esoro m Onyeozi Allah n'abalị Aqabah mgbe anyị kwere nkwa ichebe Islam. N'uche m, isonye na agha Badr adịghị ka isonye na abalị Aqabah, ọ bụ ezie na agha Badr na-ewu ewu karịa n'etiti ọtụtụ mmadụ. N'ime akụkọ mgbe m na-esonyeghị na Onyeozi Chineke n'agha Tabuk bụ ndị a; 'Enweghị m enyemaka ọ bụla, ọ dịghịkwa onye nwere nnwere onwe karịa m mgbe m na-esonyeghị na agha Tabuk.'" Site n'aka Allah, na mbụ, anaghị m akwado anụmanụ abụọ na-agba ịnyịnya maka agha dị iche iche. Mana n'agha Tabuk a, akwadoro m anụmanụ abụọ na-agba ịnyịnya. N'ikpeazụ, Rasul Allahu 'alaihi wasallam' gara agha Tabuk mgbe ihu igwe dị oke ọkụ. Enwere ike ikwu na ọ gara njem dị anya ma jupụta n'ihe egwu ma chee ọtụtụ ndị iro ihu. Mgbe ahụ, Onye Amụma Sallalahu 'alaihi wasallam' kọwaara ndị Alakụba ihe ha ga-eche ihu ya. Ya mere, o nyere ndị Alakụba iwu ka ha kwadebe ihe agha zuru oke. N'oge ahụ, ọtụtụ ndị Alakụba sooro Onye Amụma Sallalahu 'alaihi wasallam na-enweghị akwụkwọ ọrụ ahọpụta ya ka ọ lụọ agha. Ka'ab kwuru, sị: 'E nwere otu nwoke na-abịaghị n'ihi na ọ chọrọ ịpụ n'agha. O chere na Rasul Allahu 'alaihi wasallam' agaghị ama ihe ọ na-eme - ma ọ bụrụhaala na ọ dịghị ihe ọ bụla sitere n'aka Allah Azza Wa Jalla -. Ozizi Sallallahu Alaihi Wasallam gara agha na Tabuk mgbe owuwe ihe ubi mkpụrụ osisi juru m afọ nke na m ga-ewepụ uche m n'ihe ubi. Ozizi Sallallahu Alaihi Wasallam na ndị Alakụba so na ya na-akwado onwe ha, m wee gaa chọọ ihe oriri n'aka ha ozugbo. Mgbe ahụ, m laghachiri n'ụlọ na-enwetaghị ihe oriri ọ bụla ma ọlị. Agwara m onwe m, sị: 'Enwere m ike ịkwadebe ihe oriri n'oge ọ bụla. Ana m enwe nsogbu mgbe niile n'etiti ee na mba ruo mgbe ndị mmadụ dị njikere karịa'. Ozizi Sallallahu Alaihi Wasallama na ndị Alakụba hapụrụ, ebe m na-akwadebebeghị ihe oriri ọ bụla ma ọlị. N'ikpeazụ, m hapụrụ, wee lawa n'ụlọ na-akwadebeghị ihe ọ bụla. Enwere m obi abụọ mgbe niile ma m ga-esonye n'agha ahụ ma ọ bụ na m gaghị eso, ruo mgbe ndị agha Alakụba gbapụrụ ọsọ ọsọ, agha ahụ amalitekwa. Mgbe ahụ, achọrọ m isonye n'ọgbọ agha - mana nke ahụ bụ naanị echiche efu - na n'ikpeazụ, a kara aka na agaghị m eso n'ọgbọ agha ahụ. Mgbe Ozizi Sallallahu Alaihi Wasallama (udo na ngọzi Allah dịrị ya) gawara n'ọgbọ agha Tabuk, mwute malitere ịkarị m. Mgbe m pụtara n'etiti obodo gbara ya gburugburu, aghọtara m na agaghị m ezute onye ọ bụla ma e wezụga ndị nwere ihu abụọ ma ọ bụ ndị na-adịghị ike bụ́ ndị Allah Azza Wa Jalla nyere ihe ngọpụ. Ka ọ dịgodị, onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) echetaghị m ruo mgbe ọ bịarutere Tabuk. Mgbe ahụ, mgbe ọ nọ ọdụ n'etiti ndị enyi ya, ọ jụrụ na mberede, sị: 'Gịnị mere Ka'ab bin Malik esonyeghị anyị?' Otu onye enyi si Bani Salimah zara, sị: 'O onye ozi Allah, o yiri ka Ka'ab bin Malik na-echegbu onwe ya karịa ọgụ a?' Mgbe ọ nụrụ okwu onye ibe ya, Muadh bin Jabal kwuru, sị: 'Enyi m, lee okwu ọjọọ ị nwere! Site n'aka Allah, O onye ozi Allah, amaara m na Ka'ab bin Malik bụ ezigbo mmadụ.' Onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) gbachiri nkịtị. Mgbe ọ gbachiri nkịtị otú ahụ, na mberede ọ hụrụ otu nwoke yi okpu agha ígwè nke siri ike ịmata. Mgbe ahụ, Rasulallah sallallaahu 'alaihi wasallam kwuru, sị: 'Ị ghaghị ịbụ Abu Khaitsamah?' ' O mechara pụta ìhè na onye a bụ Abu Khaitsamah Al Ansari n'ezie, enyi ya nke nyere onyinye otu sha' nke mkpụrụ osisi mgbe ndị ihu abụọ na-akparị ya. Ka'ab bin Malik kwuru, sị: 'Mgbe m nụrụ na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama na-akwado ịlọta site n'agha Tabuk, obi gbawara m. Mgbe ahụ, amalitere m ichepụta ihe ngọpụ ịgha ụgha. Asịrị m n'obi m; 'Gịnị mere m ga-eji zọpụta m n'iwe nke Onye Amụma?' Iji dozie nke a, arịọrọ m enyemaka n'aka ezinụlọ m, ndị nwere ike inye m ndụmọdụ. Mgbe mmadụ gwara m na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama fọrọ obere ka ọ bịarute n'obodo Medina, ihe kpatara ịgha ụgha furu efu n'uche m. N'ikpeazụ, aghọtara m na enweghị m ike ịgha ụgha nye Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama ma ọlị. Ya mere, aghaghị m ịgwa ya eziokwu. N'oge na-adịghị anya mgbe nke ahụ gasịrị, Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama rutere n'obodo Medina. Dịka ọ na-emebu, ọ gara ozugbo na ụlọ alakụba - dịka ọ dị na omenala ya oge ọ bụla ọ bịarutere site na njem gaa ebe - ikpe ekpere. Mgbe o kpechara ekpere sunnah, Rasul Allah sallallahu alaihi wasallam kparịtara ụka ozugbo na ndị enyi ya. Mgbe nke ahụ gasịrị, ọtụtụ ndị enyi bịara bụ́ ndị na-enweghị oge isonye n'ọgụ na ndị Alakụba ma gwa ya ọtụtụ ihe kpatara ya site n'ịṅụ iyi. A na-eme atụmatụ na e nwere ihe karịrị mmadụ iri asatọ na-esonyeghị n'ọgụ ahụ. O yiri ka Onye Amụma nabatara eziokwu nke ndị na-esonyeghị n'agha ahụ, kwere ha nkwa ịkwado ha, rịọ ha mgbaghara, ma nye Allah ihe ha zoro n'obi ha. Obere oge ka nke ahụ gasịrị, abịara m hụ Rasul Allah sallallahu alaihi wasallam. Mgbe m kelere ya, ọ mụmụrụ ọnụ ọchị dị ka ọnụ ọchị nke onye iwe ji. Mgbe ahụ, ọ sịrị; 'Bịa ebe a!' Mgbe ahụ, m jere ije nso ya ruo mgbe m nọdụrụ n'ihu ya. Mgbe nke ahụ gasịrị, Onye Amụma sallallahu alaihi wasallam jụrụ, sị: 'Gịnị mere na ị gaghị eso anyị lụọ ọgụ, Ka'ab? Ị kweghị nkwa inyefe ahụ na mkpụrụ obi gị nye Islam?' M zara; 'O onye ozi Allah, site n'aka Allah, ọ bụrụ na m nọdụrụ nso onye ọzọ ma ọ bụghị gị, enwere m obi ike na m ga-enwere onwe m pụọ na iwe ya n'ihi ihe kpatara ya na arụmụka m webatara. Mana, site n'aka Allah, ama m na ọ bụrụ na m enye gị ihe kpatara ya nke jupụtara n'ụgha ka ị ghara iwe iwe, n'ezie Allah ga-abụ onye ga-eme ka ị na-ewe iwe megide m. Ọ bụrụ na m ewetara gị, O onye ozi Allah, ihe kpatara ya ziri ezi na nke ziri ezi, wee baara m mba maka ihe ndị ahụ, mgbe ahụ m ga-anabata ya n'obi ụtọ. Ka Allah taa m ahụhụ site n'okwu eziokwu m. Site n'aka Allah, ọ dịghị afọ ọ bụla ga-egbochi m isonye n'agha ahụ. Site n'aka Allah, enweghị m ike n'oge ahụ n'agbanyeghị na enwere m obere ohere isonye na ọgụ na ndị Alakụba. Mgbe m nụrụ nkwupụta ezi obi a, Onye ozi Allah kwuru, sị: 'Onye a ekwuwo okwu n'eziokwu na nke ziri ezi. Ya mere, guzoro ruo mgbe Allah ga-enye gị mkpebi'. N'ikpeazụ, ebiliri m wee si n'akụkụ ya pụọ. N'oge na-adịghị anya, ọtụtụ mmadụ si Bani Salimah sooro m wee sị; "Ka'ab, site n'aka Allah, anyị amaghị na i mejọrọ/mmehie. Ị kọwaghị ihe kpatara ya nye Onye-ozi Allah dịka ihe ndị enyi ndị ọzọ kwuru na-anaghị aga agha. N'ezie, ọ bụ naanị ozi-ọma nke Onye-ozi Allah maka gị na-ehichapụ mmehie gị." Ka'ab bin Malik kwuru mgbe nke ahụ gasịrị; "Site n'aka Allah, ha na-akparị m mgbe niile ruo mgbe m chọrọ ịlaghachi na Onye-ozi Allah 'alaihi wasallam' wee ghaara onwe m ụgha." Ka'ab bin Malik kwuru; "È nwere onye ọzọ pụtara n'ihu Onye-ozi Allah 'alaihi wasallam' dị ka m?" Ndị Bani Salimah zara; "Ee. E nwere mmadụ abụọ ọzọ dị ka gị." Ndị ikom abụọ ahụ gwara Onye-ozi Allah ihe ị kwuru, Onye-ozi Allah zara ha dịka ọ zara gị." Ka'ab bin Malik kwuru; "Mgbe ahụ, m jụrụ: 'Ònye bụ ndị ikom abụọ a, ndị enyi m?" Ha, ndị Banu Salimah, zara, sị: 'Ndị ikom abụọ a bụ Murarah bin Rabi'ah Al Amin na Hilal bin Umayah Al Waqifi.' Ka'ab bin Malik kwuru; 'Mgbe ahụ, ha kwuru maka ndị enyi abụọ ziri ezi ndị sonyere n'Agha Badr, ha abụọ kwesịrị ịbụ ezigbo ndị nlereanya. Mgbe nke ahụ gasịrị, m hapụrụ mgbe ha gwara m mmadụ abụọ a.' Ka'ab bin Malik kwuru; 'Ụbọchị ole na ole ka nke ahụ gasịrị, Onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) machibidoro ndị Alakụba ịgwa anyị atọ ndị na-esonyeghị n'Agha Tabuk okwu. Kemgbe ahụ, ndị Alakụba malitere ịpụ iche ma gbanwee echiche ha banyere anyị atọ ruo mgbe ụwa a dị anyị ka ihe ijuanya. O yiri ka ụwa a abụghị ụwa m biri na mbụ, nke ahụ nọgidere ruo abalị iri ise.' Ndị enyi m abụọ na-esonyeghị n'agha Tabuk na-egbu ikpere n'ala n'ụlọ ha na-ebe ákwá, ebe m bụ nwa okorobịa siri ike ma sie ike. Ana m anọgide na-akpa àgwà nkịtị ma na-eme ihe omume kwa ụbọchị dịka ọ na-adị. Apụọla m n'ụlọ, gaa ụlọ alakụba ịga ekpere ndị otu ndị Alakụba, ma na-agagharị n'ahịa n'agbanyeghị na ọ dịghị onye chọrọ ịgwa m okwu. Ruo otu ụbọchị, agakwuuru m Rasūlullah sallallaahu alaihi wasallam wee kelee ya mgbe ọ nọ n'oche ya mgbe o kpechara ekpere. Ajụrụ m onwe m; 'Onye Amụma sallallaahu alaihi wasallam ọ̀ ga-emegharị egbugbere ọnụ ya ka ọ zaa ekele ahụ ma ọ bụ na ọ gaghị?' Mgbe ahụ, ekpegara m ekpere nso Onye Ozi Allah ka m na-ele ya anya. Mgbe m na-akwado ikpe ekpere, o lere m anya. Mgbe m tụgharịrị lee ya anya, o wepụrụ anya ya n'ebe m nọ.' Mgbe m nọpụrụ onwe m ruo ogologo oge site na ọha ndị Alakụba, agara m ije ruo mgbe m ruru ogige ubi Abu Qatadah. Abu Qatadah bụ nwa nwanne nna m nwoke - nwanne nna m nwoke - ọ bụkwa onye m hụrụ n'anya. Mgbe m rutere ebe ahụ, agwara m ya ekele. Ma, site n'aka Allah, ọ zaghị ekele m ma ọlị. N'ikpeazụ, ebiliri m n'obi ike ịjụ ya; 'O Abu Qatadah, ana m ekwe gị nkwa n'aha Allah, ị maghị na m hụrụ Allah na onye ozi Ya n'anya n'ezie?' O mechara bụrụ na Abu Qatadah gbachiri nkịtị. Mgbe ahụ, m kwughachiri okwu m ọzọ site n'ịṅụ iyi dịka nke mbụ. Ma ọ gbachiri nkịtị. Mgbe ahụ, m kwughachiri ihe m kwuru, ọ zara, sị: 'N'ezie Allah na onye ozi Ya maara nke ọma gbasara nke a'. Mgbe m nụrụ okwu ya, anya mmiri juru m anya, m wee laghachi n'ụlọ ka m na-eje ije n'ogige ahụ. Mgbe m na-eje ije n'ahịa Medina, otu nwoke si ala Siria nke na-ere nri n'obodo Medina jụrụ, sị: 'Ònye ga-egosi m ebe Ka'ab bin Malik nọ?' Mgbe ahụ, ndị mmadụ gosiri m ruo mgbe onye ahụ bịakwutere m wee nye m akwụkwọ ozi sitere n'aka eze Ghassan. Ebe m nwere ike ịgụ na ide ihe, aghọtara m ihe dị n'akwụkwọ ozi ahụ. O mechara bụrụ na ihe dị n'ime akwụkwọ ozi ahụ bụ ndị a: 'Anyị nụrụ na enyi gị - nke pụtara onye ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam - ekewapụla gị na mmekọrịta ọha na eze, ebe Onyenwe gị n'onwe ya anaghị emefusị gị otú ahụ.' Ya mere, sonye anyị, n'ezie anyị ga-enyere gị aka.' Mgbe m gụchara akwụkwọ ozi ahụ, m kwuru, sị: 'N'ezie, akwụkwọ ozi a bụkwa ọdachi nye m.' Mgbe ahụ, etinyere m ya n'ọkụ ma gbaa ya ọkụ ruo mgbe e bibiri ya. Mgbe ụbọchị iri anọ nke ịnọpụ iche n'ihu ọha gasịrị, o doro anya na mkpughe Chineke agbadaghị. Ruo otu ụbọchị, onye ozi nke Onye Ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam' bịakwutere m na ozi: 'Ka'b, n'ezie Onye Ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam na-enye gị iwu ka ị zere nwunye gị.' M jụrụ; 'M̀ kwesịrị ịgba alụkwaghịm ma ọ bụ gịnị?' Onye ozi ahụ zara; 'Ịkwesighi ịgba alụkwaghịm. Mana, zere ya ma agakwala ya nso.' Mgbe ahụ, m gwara nwunye m; 'O sis, buru ụzọ laa n'ụlọ gaa n'ụlọ ndị mụrụ gị ma nọrọnyere ha ruo mgbe Allah ga-enye mkpebi doro anya n'okwu a'. Ka'ab bin Malik kwuru; 'N'oge na-adịghị anya, nwunye Hilal bin Umayyah gara na Onye Ozi Allah sallallaahu 'alaihi wasallam' wee jụọ; 'Onye ozi nke Allah, Hilal bin Umayyah emeela agadi ma ghara ịdị ike, ọ nweghịkwa ndị ohu. Ya mere, ka m lekọta ya'. Onye ozi nke Allah zara, sị: 'Mba. Ọ ka mma ma ọ bụrụ na ị gaghị eso ya mbụ, ọ kwesịghịkwa ịnọ gị nso ruo oge ụfọdụ'. Nwunye Hilal nọgidere na-ekwusi ike, sị: 'Site n'aka Allah, O onye ozi nke Allah, ugbu a ọ nweghịzi mmasị maka ndụ. Ọ na-ebe ákwá kemgbe ọ zutere nsogbu a ruo ugbu a.' Ka'ab bin Malik kwuru; Ụfọdụ n'ime ndị ezinụlọ m kwuru, sị, 'Ị kwesịrị ibu ụzọ rịọ Onye ozi nke Allah ikike gbasara nwunye gị. N'ihi na Onye ozi nke Allah, udo na ngọzi dịrị ya, nyere Hilal bin Umayyah ikike ilekọta di ya.' Ka'ab bin Malik kwuru, sị, "Agaghị m arịọ Onye ozi nke Allah, udo na ngọzi dịrị ya, gbasara nwunye m. N'ihi na, e kwuwerị, agaghị m ama ihe Onye ozi nke Allah ga-aza ma ọ bụrụ na m arịọ ya ikike mgbe m ka dị obere." Ka'ab bin Malik kwuru, sị: 'O wee bụrụ na nke a mere ruo abalị iri, nke mere na ọ bụ abalị iri ise maka anyị malite mgbe ndị Alakụba machibidoro anyị okwu. Ka'ab bin Malik kwuru, sị: 'Mgbe ahụ, ekpere m ekpere ụtụtụ n'abalị iri ise n'azụ ụlọ. Ka m nọdụrụ ala na-ekpe ekpere, obi gbawara m n'ihi mwute na mwute. O yiri ka ụwa a buru ibu dị m obere. Na mberede, anụrụ m ka mmadụ na-eti mkpu n'olu dara ụda n'ofe mbara igwe, sị: 'Ka'ab bin Malik, ṅụrịa ọṅụ!' Ya mere, m dara n'ala ma mara na enwere m onwe m na nsogbu m. Ka'ab bin Malik kwuru; 'Mgbe ahụ, onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama gwara ndị Alakụba na ọ gwụchaala.
Imam Muslim : 4974
حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الْأَيْلِيُّ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَالسِّيَاقُ حَدِيثُ مَعْمَرٍ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدٍ وَابْنِ رَافِعٍ قَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا ذَكَرُوا أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ مَسِيرَنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوِهِ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ مِنْ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَحَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِيَ الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ قَالَتْ وَكَانَتْ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُهَبَّلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَحَلُوهُ وَرَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ وَظَنَنْتُ أَنَّ الْقَوْمَ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ قَدْ عَرَّسَ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَادَّلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَقَدْ كَانَ يَرَانِي قَبْلَ أَنْ يُضْرَبَ الْحِجَابُ عَلَيَّ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا يُكَلِّمُنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِيَ الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ فِي شَأْنِي وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ وَلَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ فَذَاكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقَهْتُ وَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَلَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّنَزُّهِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ بِنْتُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا ابْنَةُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَبِنْتُ أَبِي رُهْمٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا قَدْ شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوْ لَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قُلْتُ وَمَاذَا قَالَ قَالَتْ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ قُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَتَيَقَّنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ لَهُمْ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُمْ أَهْلُكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ مِنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَ أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ اجْتَهَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ وَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ بَكَيْتُ لَيْلَتِي الْمُقْبِلَةَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَأَبَوَايَ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي اسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ لِي مَا قِيلَ وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي بِشَيْءٍ قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ و
Ọ gwara anyị [Hibban bin Musa] Ọ gwala anyị [Abdullah bin Al Mubarak] Ọ gwala anyị [Yunus bin Yazid Al Aili] N'otu aka ahụ, ọ kọrọ site n'ụzọ ọzọ, Ọ gwara anyị [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] na [Muhammad bin Rafi'] na [Abad bin Humaid]. Ibn Rafi' kwuru; Ọ gwara anyị. Ebe ndị ọzọ kwuru; Ọ gwara anyị [Abdurrazaq] Ọ gwala anyị [Ma'mar], onye usoro Hadith ya bụ akụkọ ihe mere eme nke 'Abd na Ibnu Rafi'. Yunus na Ma'mar kwuru; n'ozuzu ya site na [Az Zuhri] Ọ kọọrọ m [Sa'id bin Al Musayyab] na [Urwah bin Zubair], [AlQamah bin Waqqash], [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] site na Hadith nke [Aisyah] - nwunye nke Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam- mgbe ndị na-agbasa asịrị ụgha na-ekwu ihe ọ bụla ha chọrọ na ihe ha kwuru, Mgbe ahụ Allah kọwara ịdị ọcha ya nke ebubo ndị a. E nwere otu ndị mmadụ gwara m gbasara ihe merenụ a, ụfọdụ n'ime ha natara akụkọ ihe merenụ n'aka ndị ọzọ, nke mere ka akụkọ ahụ dị ike, ruo mgbe m bu n'isi okwu niile ha gwara m, ụfọdụ akụkọ ndị ahụ kwadoro ndị ọzọ. Site n'ọnụ Urwah, ọ gwara m site n'ọnụ Aisyah, nwunye onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama kwuru, sị: Mgbe onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama chọrọ ịga njem, ọ dọtara nza n'etiti ndị nwunye ya. Onye ọ bụla dọtara nza, ọ bụ ya na-eso onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama aga. Aisha kwuru, sị: 'Mgbe ahụ, o dọtara nza n'etiti anyị n'agha, akụ m wee pụta n'ọtụtụ, ya mere m gara soro onye ozi Allah Sallallahu Alaihi Wasallama. Ihe a mere mgbe amaokwu gbasara hijab kpughechara. Mgbe ahụ, e jidere m na nke abụọ m. N'etiti njem ahụ, agara m ruo mgbe onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama gwụchara agha wee laghachi Medina. Otu mgbede, anọ m na otu ndị Alakụba. Mgbe ha rahụ ụra, ebiliri m wee jee ije ruo mgbe m nọ n'ihu ha. Mgbe m mechara ọrụ m, m laghachiri isonyere otu ndị Alakụba. Mgbe m metụrụ obi m aka, o mechara bụrụ na olu m, nke si Zhafar, Yemen, gbajiri. Ya mere, m laghachiri chọọ olu m, nchọgharị ahụ mere ka m ghara ịbịa. Ndị otu ndị bu ọbara ndụ m apụọla, ha na-aga site n'itinye ọbara ndụ m n'elu kamel m nke m na-agbakarị. Ha chere na anọọla m na ya. Aisha kwuru; 'N'oge ahụ, ndị nwunye ya dị gịrịgịrị ma dị mfe, n'ihi na ha erighị anụ. Agbanyeghị, ha na-eri naanị nri dị mfe. Ya mere, ọ dịghị onye ga-enyo enyo maka ibu nke ìhè ahụ, mgbe ha jere ije ma bulie ya. Ọzọkwa, n'oge ahụ ka dị obere. N'ikpeazụ ha buuru kamel ha gaa ije - gaa n'ihu na njem ha -. Enwetara m olu m mgbe ndị agha gafere. Ya mere, mgbe m gara n'oche ha, ọ dịghị onye kpọrọ oku ma ọ dịghị onye zara. Mgbe ahụ, m laghachiri n'oche m ebe m nọ. Enwere m olileanya na onye - si n'òtù ndị Alakụba - ga-achọta m ma lọta iburu m. Mgbe m nọdụrụ n'oche m, ụra tụrụ m wee hie ụra. Ka ọ dị ugbu a, ndị Shafwan bin Mu'atthal Assulami na ndị Dzakwan nọ n'azụ ndị agha - na-enyocha ma onye ọ bụla fọdụrụ -. Ha jere ije n'isi ụtụtụ, n'ụtụtụ ha rutere n'oche m. Shafwan bin al Mu'atthal Assulami hụrụ onye ka nọ n'ụra, ya mere ọ bịakwutere m, ọ matakwara m mgbe ọ hụrụ m. Nke a bụ n'ihi na ọ hụla m tupu a chọọ ka o yikwasị m hijab. Ozugbo m tetara, anụrụ m ka ọ na-ezu ike - na-asị, inna lillahi wa inna ilaihi raaji'un - mgbe ọ matara m. Ekpuchiri m ihu m ozugbo na hijab m. Site n'aka Allah, ọ kwughị okwu ọ bụla, anụghịkwa m okwu ọ bụla ma e wezụga istirja' ya. N'ikpeazụ, o wedatara kamel ya, m wee rịgoro na ya. Mgbe ahụ, ọ gara duru kamel - nke m nọ n'elu ya - ruo mgbe anyị zutere ndị agha Alakụba mgbe ha zuru ike n'ụsọ osimiri Azhzharia. Ahụhụ ga-adịrị ndị na-eme ihe ọjọọ n'ihe m. N'oge ahụ, onye mpako ya pụtara ìhè bụ Abdullah bin Ubay bin Salul. N'ikpeazụ, erutere m Medina. Mgbe anyị rutere, ọrịa dara m na mberede ruo ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu ọnwa, ebe ndị mmadụ nọgidere na-akparịta ụka gbasara ebubo m, ọ bụ ezie na enwechaghị m mmetụta nke ikpe ọmụma maka ya. Ya mere, ọ malitere inwe obi abụọ banyere ọrịa m. Amaghị mzi ịdị nwayọọ nke Onye Amụma (udo na ngọzi Chineke) nke m hụrụ n'ime ya na mbụ. Mgbe m na-arịa ọrịa, Onye Amụma (udo na ngọzi Chineke) batara wee kelee m ma jụọ, sị, "Kedu ka ị dị?" O yiri ka ọ na-enwe obi abụọ, ebe ọ dịghị m ka m mere ihe ọjọọ ọ bụla. Mgbe m chere na m na-aka mma, m gara na Umm Mistah gaa n'ebe nzuzo iji belata onwe m. Anyị anaghị apụ apụ ma e wezụga n'abalị ruo abalị. E wuru ebe nzuzo a nso ụlọ anyị. Ihe anyị na-eme dị ka nke ndị Arab bu anyị ụzọ; anyị na-enwe ebe nzuzo iji belata onwe anyị n'ụlọ. Mgbe ahụ, mụ na Umm Mistah - ọ bụ ada Abu Ruhmi bin al Muthallib bin Abdi Manaf, nne ya bụkwa ada Shakhr bin Amir, nwanne nne Abu Bakr dị ka Shidiq, nwa ya nwoke bụ Mistah bin Utsabah bin Abbad bin al Muthallib - laghachiri n'ụlọ m mgbe ọrụ anyị gwụchara. N'oge ahụ, Umm Mistah mịpụrụ n'ihi na ọ zọgidere ụkwụ ma ọ bụ jide ya n'ákwà ya. N'oge ahụ, ọ sịrị: 'Ahụhụ dịrị Mistah!' Ajụrụ m ya: 'Lee ka ihe i kwuru si dị njọ, ị katọrọ otu nwoke so na agha Badr?' Ọ sịrị: 'Ee, ị nụghị ihe o kwuru?' Ajụrụ m: 'Gịnị ka o kwuru?' Mgbe ahụ, ọ gwara m okwu ndị na-ebo m ebubo. N'oge ahụ, ahụ malitere ịrịa m ọrịa, mgbe m laghachiri n'ụlọ m, Onye Ozi Allah sallallaahu 'alaihi wa sallam zutere m ma kelee m. Mgbe ahụ, ọ jụrụ, sị: 'Kedu ka ị dị?' Ajụrụ m: 'Ị ga-ekwe ka m gaa hụ ndị mụrụ m?' ka o kwuru; 'N'oge ahụ, achọrọ m ịkwado akụkọ sitere n'aka ha abụọ. N'ikpeazụ, onye ozi Allah sallallahu 'alaihi wa sallam kwekwara ka m mee. Mgbe ahụ, agakwuru m nne na nna m, m jụrụ nne m: 'Nne m, gịnị ka ndị mmadụ na-ekwu?' ọ zara, sị: 'Nwa m nwanyị, ka ihe dịrị gị mfe, site n'aka Allah, ọ dịghị nwanyị di ya hụrụ ya n'anya nke ọma ebe o nwere ndị nwunye ndị ọzọ - di -, ma e wezụga na ha - ndị nwunye di ya ndị ọzọ - ga-eme ka ebubo ndị a na-ebo ya bawanye.' ka o kwuru; 'Ekele dịrị Allah, nke a ọ̀ bụ ihe ndị mmadụ na-ekwu?' ka o kwuru; 'N'abalị ahụ, m bere ákwá, ruo n'ụtụtụ, anya mmiri m enweghịzi ike ịgba n'ihi na ike gwụrụ ha, anaghịkwa m eyi etemeete mgbe m na-ehi ụra. Mgbe m rutere n'ụtụtụ, m bere ákwá. N'oge ahụ, onye amụma kpọrọ Ali bin Abi Talib na Usamah bin Zaid ka ha kpọọ ha abụọ ka ha gaa kparịta ụka iji kewaa nwunye ha ebe mkpughe ahụ agbadabeghị. Aisha kwuru; "Maka Usamah bin Zaid, o gosiri Onyeozi Allah sallallahu 'alaihi wa sallam' ihe ọ maara gbasara anya nwunye ya dị n'ihe a na ihe ọ maara gbasara ịhụnanya o nwere n'ebe ọ nọ. Usamah kwuru, sị: 'O onye ozi Allah! Ha bụ nwunye gị, anyị amaghị ihe ọ bụla ma e wezụga ịdị mma'. Banyere Ali bin Abi Talib, o kwuru, sị: 'Allah 'azza wajalla agaghị enye gị ihe isi ike, ọtụtụ ụmụ nwanyị ka nọ n'akụkụ ya. Ma n'ezie, ọ bụrụ na ị jụọ ohu gị, ọ ga-ekwu eziokwu." Aisha kwuru; 'Mgbe ahụ, Rasulallah sallallahu 'alaihi wa sallam' kpọrọ Barirah, ọ jụrụ, sị: 'O Barirah! Ị hụrụ ihe ọ bụla na-enyo gị enyo gbasara Aisha?' Barirah zara, sị: 'Site n'aka Onye zitere gị eziokwu, ahụghị m ihe ọ bụla dị ala n'ime ya karịa ihe ọ bụla ọzọ. Mgbe ọ ka bụ nwata, ọ rahụ ụra na-eche ntụ ọka n'ezinụlọ ya, anụmanụ na-eme nri riri ntụ ọka ahụ.' Mgbe ahụ, Rasul Allah (s.a.w.) biliri wee jụọ otu nwoke aha ya bụ Abdullah bin Ubai bin Salul ka o kwuo okwu. Mgbe Rasul Allah (s.a.w.) nọ n'elu ikpo okwu, Rasul Allah (s.a.w.) kwuru, sị: 'Ndị Alakụba niile, onye chọrọ inye m arụmụka n'aka nwoke merụrụ ezinụlọ m ahụ. N'ezie, site n'aka Allah, amaghị m ihe ọ bụla n'ezinụlọ m ma e wezụga ezi omume. Ha agwaala m gbasara otu nwoke m na-amaghị ihe ọ bụla ma e wezụga ezi omume. Ọ dịghịkwa onye zutere nwunye m ma ọ bụrụ na ọ nọghị m'. Sa'ad bin Mu'adz al Ansari kwuru, sị: 'O onye ozi Allah! M ga-enyere gị aka na ya. Ọ bụrụ na e bepụ onye ọ bụla si na Bani Aus olu ya, ọbụna ụmụnne anyị si na Bani Khazraj, ọ bụrụ na ị nye anyị iwu, anyị ga-emezu iwu gị'. Ozugbo ahụ, Sa'ad bin Ubadah - ọ bụ onye ndu nke Bani Khazraj, ọ bụ onye ezi omume. Agbanyeghị, ọ ka nwere àgwà nke ndị na-anaghị asọpụrụ Chineke - ọ gwara Sa'ad bin Mu'ad; 'S.a.w., ị gaghị enwe ike.' igbu ya ma agaghị m enwe ike igbu ya'. Usaid bin Hudlair wee bilie, ọ bụkwa nwa nwanne Sa'ad bin Mu'adz, ọ gwara Sa'ad bin Ubadah; 'Ị na-agha ụgha, n'ezie anyị ga-egbu ya n'ihi na ị bụ onye ihu abụọ nke na-arụrịta ụka na ndị ihu abụọ'. Ọnọdụ ahụ malitere ịdị ọkụ n'etiti ụmụ Aus na Khazraj, ruo n'ókè nke na ha chọrọ igbu ibe ha ebe onye ozi Allah (udo na ngọzi Allah dịrị ya) ka nọ n'elu ikpo okwu. Mgbe ahụ, Rasūlullah sallallahu 'alaihi wa sallam' mere ka ha dajụọ, ruo mgbe ha gbachiri nkịtị, o wee gbachi nkịtị. N'ụbọchị ahụ, m bere ákwá ruo mgbe anya mmiri m gwụchara, anaghịkwa m eyi eyeliner mgbe m na-ehi ụra. N'abalị sochirinụ, m ka na-ebe ákwá ruo mgbe anya mmiri m gwụchara, anaghịkwa m eyi eyeliner mgbe m na-ehi ụra. Ndị mụrụ m chere na ákwá m ga-ekewa obi m. Aisyah kwuru; 'Mgbe ahụ, ha abụọ nọdụrụ n'akụkụ m ka m na-ebe ákwá. N'oge ahụ, e nwere otu nwanyị Ansar nke rịọrọ m ikike izute m, ekwere m ya. Ọ nọdụrụ ala wee Tie mkpu n'ebe m nọ. Mgbe anyị nọ n'ọnọdụ dị otu a, Ozizi Eluigwe na Ala anyị bịara izute anyị, o kelee anyị wee nọdụ ala. O kwuru, sị: 'Ọ nọghị n'akụkụ m ruo otu ọnwa, ebe ọ bụ na ekpugheghị m ihe m kpughere nye ya gbasara ihe m'.' O kwuru, sị: 'Rasūlullah shallallahu alaihi wa sallam gbakwara akaebe, na-ekele m mgbe ọ nọ ọdụ.' O kwuru, sị: 'Mama ba'd, O Aisyah, n'ezie akụkọ a na nke dị otu a erutela m, n'ezie, ọ bụrụ na ị gbapụ na ya n'ihi na ị meghị ya, ka Allah Azzawajalla gbochie gị. Ọ bụrụ na i mee mmehie a, rịọ Allah mgbaghara ma chegharịa nye Ya. N'ihi na, ohu nke kwetara mmehie ya wee chegharịa, Allah ga-anabata nchegharị ya'. Aisha kwuru, sị: 'Mgbe Ozizi Eluigwe na Ala anyị kwuchara okwu, anya mmiri m na-agba ọsọ ọsọ ruo mgbe enweghịzi m ike ịnụ anya mmiri ahụ'. Agwara m nna m; 'Zaa ihe Ozizi Eluigwe na Ala anyị (udo na ngọzi Chineke) kwuru gbasara m. Papa m kwuru; 'M Amaghị m, site n'aka Allah, agaghị m agwa Ozizi Eluigwe (Onyenwe anyị) okwu. Mgbe ahụ, m gwara nne m; 'Zaa ihe Ozizi Eluigwe (Onyenwe anyị) kwuru gbasara m!' nne m kwuru; 'Site n'aka Allah, amaghị m ihe m ga-agwa Ozizi Eluigwe (Onyenwe anyị) okwu gbasara m!' Aisha kwuru; 'Asị m; 'Abụ m nwa agbọghọ, anaghị m agụ Koran nke ukwuu. Site n'aka Allah, amaara m nke ọma na ị nụla nke a ka i wee nwee obi ike ma kwere na ya. Mgbe m na-agwa gị okwu; 'N'ezie, anọ m ebe dị anya na omume ndị a, Allah Azzawajalla makwaara ihe niile mgbe m nọ n'ebe dị anya site na omume ndị a. Ya mere, ị gaghị ekwetakwa ya. Ọ bụrụ na m ekwupụtaara gị ihe, ebe Allah Azzawajalla maara nke ọma na m adịghị anya ime ya, ị ga-ekwere m n'ezie. Site n'aka Allah, ọ dịghị okwu ọ bụla dị n'etiti mụ na gị ma e wezụga ihe Abu Yusuf kwuru; Ndidi dị mma, Allah bụkwa ebe ị ga-arịọ maka enyemaka n'ihe a na-ebo gị ebubo'. -QS. Yusuf 18- ' Aisha kwuru; 'Mgbe ahụ, agbanwere m ọnọdụ m, dinaara m n'elu ihe ndina m'. O kwuru; 'Site n'aka Allah, n'oge ahụ amaara m na m nọ n'ebe dị anya site n'ihe ahụ, Allah Azzawajalla ga-egbochi m n'ihi na anọ m n'ebe dị anya site n'ihe ahụ. Agbanyeghị, site n'aka Allah, atụghị m anya na mkpughe ga-ada n'ọnọdụ m. N'ezie okwu m dị obere karịa ka Allah Azza wa jalla gwara m na mkpughe ọ gụrụ. Olileanya m n'oge ahụ bụ naanị inwe olileanya na n'ọchịchọ nke Onye Amụma sallallahu 'alaihi wa sallam', a ga-egosi na Allah Azzawajalla ga-eme ka m ghara ime ihe a'. Aisha kwuru; 'Site n'aka Allah, Onye Ozi Allah shallaallahu 'alaihi wa sallam' apụghị n'ọgbakọ ya, ọ dịghịkwa onye si n'ụlọ ahụ pụọ ruo mgbe Allah Azzawajalla zigara Onye Amụma Ya mkpughe. Ya mere, ọnọdụ ya gbanwere ka mgbanwe na-emekarị mgbe mkpughe bịara, ọsụsọ ya nọgidere na-awụsa n'agbanyeghị na ọ bụ oge oyi. Nke a bụ n'ihi na ibu nke okwu ahụ e kpughere nye ya dị arọ'. Aisha kwuru; 'Mgbe Onye Amụma shallaallahu 'alaihi wa sallam' natara ozi ọma ahụ, ọ chịrị ọchị, ahịrịokwu mbụ o kwuru n'oge ahụ bụ: 'Ozi ọma, Aisyah! Allah Azza wa jalla egbochila gị ime ihe a'. Nne m wee sị m: 'Guzo n'ihu ya'. M wee sị; 'Site Allah, agaghị m eguzogide ya, agaghịkwa m eto ma e wezụga Allah Azza wa jalla, Ọ bụ ya zitere mkpughe ndị na-akọwa otú m si dị anya. Allah Azzawajalla ekpugheela amaokwu nke pụtara: N'ezie, ndị na-ebu akụkọ ụgha sitere n'ìgwè gị, ruo amaokwu iri -QS. Annuur 1-11-. Allah Azzawajalla ezipụla ọtụtụ amaokwu ndị na-akọwa otú m si dị anya site na omume a.' Aisha kwuru; 'Abu Bakr na-enye Misthah onyinye, n'ihi na ọ bụ onye ikwu ya, ọ bụkwa onye ogbenye. Ọ sịrị; 'Site Allah, agaghị m enyere ya aka ruo mgbe ebighị ebi mgbe o boro Aisyah ebubo.' Mgbe ahụ Allah Azzawajalla wedatara mkpughe, nke pụtara; Ndị ahụ - na-emezu okwu Ya - unu achọghị ka Allah gbaghara unu' ---QS. Annur 22-. Hibban bin Musa kwuru, Abdullah bin Mubarok kwuru, sị: "Amaokwu a bụ amaokwu a kacha atụ anya ya n'akwụkwọ Allah. Ya mere, Abu Bakr kwuru, sị: 'Site n'aka Allah, m ga-enwekwu obi ụtọ ma ọ bụrụ na Allah gbaghara m'. Mgbe ahụ, ọ laghachiri inyere Misthah aka dịka ọ na-enyere ya aka. Abu Bakr kwuru, sị: 'N'ezie, agaghị m akwụsị inye aka ruo mgbe ebighị ebi''. Aisha kwuru; Ozizi Chineke jụrụ Zainab bint Jahsy, nwunye amuma Sallallahu Alaihi Wasallam, gbasara ihe merenụ m: 'Gịnị ka ị maara, gịnị ka ị hụrụla, ma ọ bụ ozi abịakwutela gị?' ọ zara, sị: 'O onye ozi Allah! Ana m echekwa ntị na anya m mgbe niile, amaghịkwa m ihe ọ bụla ma e wezụga ihe ọma'. Aisyah kwuru, sị: 'Ọ bụ ezie na Zaenab bụ nwunye ya nke a maara na ọ na-anya isi mgbe niile n'ihu m,'
Imam Muslim : 4975
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَجُلًا كَانَ يُتَّهَمُ بِأُمِّ وَلَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ اذْهَبْ فَاضْرِبْ عُنُقَهُ فَأَتَاهُ عَلِيٌّ فَإِذَا هُوَ فِي رَكِيٍّ يَتَبَرَّدُ فِيهَا فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ اخْرُجْ فَنَاوَلَهُ يَدَهُ فَأَخْرَجَهُ فَإِذَا هُوَ مَجْبُوبٌ لَيْسَ لَهُ ذَكَرٌ فَكَفَّ عَلِيٌّ عَنْهُ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ لَمَجْبُوبٌ مَا لَهُ ذَكَرٌ
Ọ gwara m [Zuhair bin Harb] Ọ gwara anyị [Affan] Ọ gwara anyị [Hammad bin Salamah] Ọ gwara anyị [Thabit] site na [Anas] na e nwere otu nwoke e boro ebubo ịkwa iko na nwunye onye amụma Sallallahu Alaihi Wasallama. Mgbe ahụ, Rasul Allahu Alaihi Wasallama gwara Ali: gaa bee olu ya - n'ihi ihu abụọ ya -. Mgbe ahụ, Ali bịakwutere ya, o wee pụta na ọ na-ajụ oyi n'ime obere olulu mmiri, Ali gwara ya: Pụọ! Mgbe ahụ, Ali dọpụtara aka ya, o wee pụta na ọ bụ nwoke e bepụrụ akụkụ ahụ ya, Ali egbughị ya. Mgbe ahụ, Ali bịakwutere Rasul Allahu sallallahu alaihi wasallam wee sị: O onye ozi Allah, n'eziokwu, ọ bụ nwoke e bepụrụ akụkụ ahụ ya - ọ nweghị akụkụ ahụ ya -.
Imam Muslim : 4976
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ يَقُولُا خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ أَصَابَ النَّاسَ فِيهِ شِدَّةٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ لِأَصْحَابِهِ { لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا } مِنْ حَوْلِهِ قَالَ زُهَيْرٌ وَهِيَ قِرَاءَةُ مَنْ خَفَضَ حَوْلَهُ وَقَالَ { لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ } قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ فَأَرْسَلَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ فَسَأَلَهُ فَاجْتَهَدَ يَمِينَهُ مَا فَعَلَ فَقَالَ كَذَبَ زَيْدٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِمَّا قَالُوهُ شِدَّةٌ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقِي { إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ } قَالَ ثُمَّ دَعَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَسْتَغْفِرَ لَهُمْ قَالَ فَلَوَّوْا رُءُوسَهُمْ و قَوْله { كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ } وَقَالَ كَانُوا رِجَالًا أَجْمَلَ شَيْءٍ
Ọ gwara anyị [Abu Bakr bin Abu Syaibah] agwaala anyị [Al Hasan bin Musa] na ọ nụrụ [Zuhair bin Mu'awiyah] ka ọ na-ekwu, sị: 'O nwere mgbe anyị gara na Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama n'oge njem dị ogologo nke ọtụtụ n'ime ndị enyi anyị nwetara nsogbu. Mgbe ahụ, Abdullah bin Ubay gwara ndị enyi ya; 'Unu enyela ndị nọ n'akụkụ Onye Amụma Allah ego ka ha wee hapụ Onye Amụma Allah'. Zuhair kwuru; Okwu ahụ bụ 'Haulihi' - nke nwere kasrah na mkpụrụedemede lam - bụ ihe kacha mma a gụrụ. Abdullah bin Ubay kwuru; 'N'ezie, ọ bụrụ na anyị alaghachite na Medina, ndị siri ike ga-enwe ike ịchụpụ ndị na-adịghị ike'. -QS. Al Munaafiquun -63-: 8-. Zaid bin Arqam kwuru; 'Mgbe ahụ, agara m na Onye Amụma Muhammad Sallallahu Alaihi Wasallama ịgwa ya ihe Abdullah bin Ubay gwara ya.' Mgbe ahụ, Rasul Allah sallallahu alaihi wasallam zigara mmadụ n'ebe Abdullah bin Ubay nọ ka ọ jụọ ya ajụjụ. Ma, o yiri ka Abdullah bin Ubay ṅụrụ iyi na ọ dịghị mgbe ọ kwuru ihe dị otu a! O wee sị: 'Zaid ghaara Rasul Allah sallallahu alaihi wasallam ụgha. Zaid bin Arqam kwuru; 'N'ezie, okwu ndị ihu abụọ mere ka obi gbawaa m, ruo mgbe Allah Subhanahu wa Ta'ala kpughere amaokwu nke kwadoro àgwà m nke na-agụ, sị: 'Ọ bụrụ na ndị ihu abụọ abịakwute gị... -Qs. Al Munaafiquun -63-: 1-'. Zaid bin Arqam kwuru; 'Mgbe ahụ, Rasul Allah sallallahu alaihi wasallam kpọrọ ha, ndị ihu abụọ, ka ha rịọ Allah mgbaghara, mana ha lere anya n'ebe ọzọ'. Allah Subhanahu wa Ta'ala kwuru, sị: 'Ndị ihu abụọ dị ka osisi na-agbagọ agbagọ...' -Al Munaafiquun -63-: 4-. Zaid bin Arqam kwuru; 'Ha bụ n'ezie ndị mara mma n'ezie'.
Imam Muslim : 4977
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا أَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْرَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ فَأَخْرَجَهُ مِنْ قَبْرِهِ فَوَضَعَهُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَنَفَثَ عَلَيْهِ مِنْ رِيقِهِ وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ فَاللَّهُ أَعْلَمُ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ حُفْرَتَهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ سُفْيَانَ
Ọ gwara anyị [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] na [Ahmad bin 'Abdah Adh Dhabbi] - lafadh a bụkwa nke Ibn Abu Syaibah - Ibnu Abdah kwuru; Ọ gwawo anyị, ma kwuo onye ọzọ; ọ gwawo anyị [Sufyan bin 'Uyainah] site na [Amru] na ọ nụrụ [Jabir] ka ọ na-ekwu; Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama gara n'ili Abdullah bin Ubbay, mgbe e tinyere ya n'ili, o wee nye iwu ka a kpọpụta ya, o wee tinye ya n'ikpere ya, wee fesa ya ntakịrị ọnụ mmiri ma yikwasị uwe ya. Wallahu A'lam. Ọ gwara m [Ahmad bin Yusuf Al Azdi] agwawo anyị [Abdurrazzaq] agwawo anyị [Ibnu Juraij] agwawo m [Amru bin Dinar] ka o kwuru; Anụrụ m [Jabir bin 'Abdullah] ka ọ na-ekwu; Onye Amụma (udo na ngọzi Chineke dịrị ya) gara n'ili Abdullah bin Ubbay mgbe e liri ya. - dịka e si kwuo ya na Hadith nke Sufyan.
Imam Muslim : 4978
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ أَنْ يُعْطِيَهُ قَمِيصَهُ يُكَفِّنُ فِيهِ أَبَاهُ فَأَعْطَاهُ ثُمَّ سَأَلَهُ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ بِثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي عَلَيْهِ وَقَدْ نَهَاكَ اللَّهُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ فَقَالَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً } وَسَأَزِيدُهُ عَلَى سَبْعِينَ قَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَزَادَ قَالَ فَتَرَكَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِمْ
Ọ gwara anyị [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Usamah] agwaala anyị [Ubaidullah bin 'Umar] si [Nafi] site n'aka [Ibn 'Umar], o kwuru sị: 'Mgbe Abdullah bin 'Ubay bin Salul nwụrụ, nwa ya nwoke bụ Abdullah bin Abdullah - bin Ubay - bịakwutere Allah na-arịọ maka uwe mwụda ya maka ákwà mwụda nna ya. Onye Amụma mezuru arịrịọ nwa ya nwoke. Mgbe ahụ, a rịọkwara ka Onye Amụma ahụ kpee ekpere maka ozu nna ya. Mgbe o biliri ọtọ ikpe ekpere ahụ, Umar - bin Khaththab - dọkpụrụ uwe ya na mberede wee sị: 'O Onye Ozi Allah! Ị ga-ekpe ekpere maka ya? Chineke egbochighị gị ịgba ya ọkụ?' Ọ zara, sị: 'Ọ bụ naanị Allah Subhanahu Wa Ta'ala nyere m nhọrọ n'etiti ikpe ekpere ma ọ bụ na ị gaghị arịọ mgbaghara maka ha - ọ bụ otu ihe ahụ-; Ọ bụrụgodị na ị rịọọ mgbaghara maka ha ugboro iri asaa...'. -QS. Na Taubah -9-: 80-. M ga-emebigakwa ugboro iri asaa'. Umar kwuru; 'Ma ọ bụ onye ihu abụọ!' Ma onye ozi Allah sallallaahu alaihi wasallam ka kpekwara ekpere ya. Mgbe ahụ, Allah Ta'ala kpughere amaokwu a: 'Ekpekwala ekpere maka ozu nke onye nwụrụ anwụ, ị kwụkwala n'ili ya...'. -QS. Na Taubah -9-: 84-. Ọ gwara anyị [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ubaidullah bin Sa'id] ha abụọ kwuru; akọọrọla anyị [Yahya Al Qaththan] site na [Ubaidullah] na sanad a na Hadith yiri ya na mgbakwunye; mgbe ahụ ọ kwụsịrị ikpe ekpere maka ndị ihu abụọ.
Imam Muslim : 4979
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ اجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ أَوْ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ قَلِيلٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ كَثِيرٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتُرَوْنَ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ وَقَالَ الْآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلَا يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا وَقَالَ الْآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَهُوَ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ } الْآيَةَ و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ
[Muhammad bin Abu 'Umar Al Makki] kọọrọ anyị [Sufyan] si [Mansur] si [Mujahid] si [Abu Ma'mar] si [Ibn Mas'ud] onye kwuru sị: 'E nwere mmadụ atọ zukọrọ nso Ka'bah, mmadụ abụọ n'ime ha si n'ebo Quraysh na otu si n'ebo Thaqafi ma ọ bụ ihe ọzọ. Mmadụ atọ ahụ agụghị akwụkwọ mana ha buru ibu. Otu n'ime ha jụrụ enyi ya: 'Ị ma na Allah na-anụ ihe anyị na-ekwu?' Onye nke ọzọ zara, sị: 'Ọ na-anụ mgbe anyị na-ekwu okwu n'olu dara ụda, ọ naghị anụkwa mgbe anyị na-ekwu okwu n'olu dị ala'. Onye nke atọ kwuru, sị: 'Ọ bụrụ na Ọ na-anụ mgbe anyị na-ekwu okwu n'olu dị ala, Ọ na-anụkwa mgbe anyị na-ekwu okwu n'olu dị ala'. Mgbe ahụ, Allah Azza wa Jalla kpughere amaokwu ahụ: 'Ị gaghị ezobe ihe akaebe nke ịnụ ihe gị, anya gị, na akpụkpọ ahụ gị...' -QS. Fushilat -41-: 22-. Agwakwala m [Abu Bakr bin Khallad Al Bahili] agwaala anyị [Yahya bin Sa'id] agwaala anyị [Sufyan] agwaala m [Sulaiman] site na [Umarah bin 'Umair] site na [Wahb bin Rabi'ah] site na [Abdullah]. Otu a ka akọwara ya site n'ụzọ ọzọ, o wee sị; agwaala anyị [Yahya] agwaala anyị [Sufyan] agwaala m [Mansur] site na [Mujahid] site na [Abu Ma'mar] site na [Abdullah] site na Hadith yiri ya.
Imam Muslim : 4980
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى أُحُدٍ فَرَجَعَ نَاسٌ مِمَّنْ كَانَ مَعَهُ فَكَانَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ فِرْقَتَيْنِ قَالَ بَعْضُهُمْ نَقْتُلُهُمْ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا فَنَزَلَتْ { فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ } و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Ọ gwara anyị ['Ubaidullah bin Mu'adz Al 'Anbari' gwara anyị [nna m] agwaala anyị [Syu'bah] site n'aka ['Adi bin Thabit], o kwuru; Anụrụ m ['Abdullah bin Yazid] na-akọ akụkọ site n'aka [Zaid bin Thabit] na mgbe Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama gara agha Uhud, ụfọdụ n'ime ndị ya na ha gara agha lọtara n'etiti. N'ihi nke a, ndị enyi nke Onye Amụma Sallallahu Alaihi Wasallama nwere nghọtahie gbasara ha wee ghọọ otu abụọ: Ụfọdụ kwuru na a ga-alụ ha ọgụ, ụfọdụ kwuru na a gaghị alụ ha ọgụ. N'ihi nke a, amaokwu ahụ kpughere: 'Gịnị mere e ji kewaa unu ụzọ abụọ n'ihu ndị ihu abụọ...' -QS. An Nisaa -4-: 88-. Agwakwala m [Zuhair bin Harb] agwaala anyị [Yahya bin Sa'id]. N'otu aka ahụ, a kọrọ ya site n'ụzọ ọzọ, a gwakwara m [Abu Bakr bin Nafi'] agwaala anyị [Ghundar] abụọ si [Syu'bah] site na sanad a nwere Hadith yiri ya.