Revert to Islam, click here
ISLAM AL-HAQ: QURAN & HADITH
(The True Islam)
Free Download / Download

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith

Hadith

Imam Muslim : 4961

و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ عَنْ هِشَامٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أَسْمَاءَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَا شَيْءَ أَغْيَرُ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Ka sa tukuna vei keda [Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddami] sa tukuna vei keda [Bisyr bin Al Mufadhdhal] mai [Hysam] mai [Yahya bin Abu Katsir] mai [Abu Salamah] mai ['Urwah] mai [Asma'] mai na Parofita sallallaahu sega ni dua na jeasalamu e kaya ' Jala'.

Hadith

Imam Muslim : 4962

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْمُؤْمِنُ يَغَارُ وَاللَّهُ أَشَدُّ غَيْرًا و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ الْعَلَاءَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ

Sa tukuni vei keda [Qutaibah bin Said] sa tukuna vei keda ['Abdul Asiz bin Muhammad] mai vei [Al 'Ala] mai vei [tamana] mai vei [Abu Hurairah] ni a kaya o Rasula: 'E dau vuvu e dua na tamata vakabauta, ka dau vuvu vakalevu cake o Allah'. Ka ni sa tukuna vei keimami [Muhamadi bin Al Mutsanna] sa tukuna vei keimami [Muhamadi bin Ja’far] sa tukuna vei keimami [Syu’bah] sa kaya; Au rogoca [Al 'Ala] na salatu oqo.

Hadith

Imam Muslim : 4963

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْجَحْدَرِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ يَزِيدَ بْنِ زُرَيْعٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ قُبْلَةً فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ قَالَ فَنَزَلَتْ { أَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } قَالَ فَقَالَ الرَّجُلُ أَلِيَ هَذِهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ لِمَنْ عَمِلَ بِهَا مِنْ أُمَّتِي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَنَّهُ أَصَابَ مِنْ امْرَأَةٍ إِمَّا قُبْلَةً أَوْ مَسًّا بِيَدٍ أَوْ شَيْئًا كَأَنَّهُ يَسْأَلُ عَنْ كَفَّارَتِهَا قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ قَالَ أَصَابَ رَجُلٌ مِنْ امْرَأَةٍ شَيْئًا دُونَ الْفَاحِشَةِ فَأَتَى عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ فَعَظَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَتَى أَبَا بَكْرٍ فَعَظَّمَ عَلَيْهِ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَزِيدَ وَالْمُعْتَمِرِ

Sa tukuni vei keitou [Kutaipa bin Said] kei [Abu Kamil Fudhail bin Husain Al Jahdari] ruarua mai [Yazid bin Zurai'] - kei na lafadh oqo e nei Abu Kamil-; Sa tukuna vei keda o Yazid [E Taimi] mai vei [Abu 'Uthman] mai vei ['Abdullah bin Mas'ud] ni dua na tamata a reguca e dua na marama ena dua na gauna, oti sa qai sotava na Parofita ka ripotetaka vua na parofita. Sa qai sobu mai na tikina oqo: 'Ka vakadeitaka na masu ena mua ruarua ni siga - mataka kei na yakavi - kei na itekitekivu ni bogi.' Na kena dina, na cakacaka vinaka e bokoca laivi na ivalavala ca ni cakacaka ca. Oqori e dua na ivakasala vei ira era nanuma’. -QS Hud; 114-. E kaya o Abtula; a taroga na tamata; 'O iko na italai ni Allah, na tikina oqo e baleti au?' E sauma mai: ‘Na tikina e baleti ira era cakava mai na noqu ummah’. Sa tukuna vei keda [Muhammad bin 'Abdul A'la] sa tukuna vei keda [Mu'tamir] mai vei [tamana] sa tukuna vei keda [Abu 'Uthman] mai [Ibn Mas'ud] ni dua na tamata a sotava na Parofita ka tukuna vua ni a tara e dua na marama, se ena ivakarau ni dua na ki vakavinavinakataki koya me baleta na nona kafarah -borrador-. E kaya o Ibn Mas’ud; sa qai lako sobu mai na tikina - me vaka ena Hadith nei Yazid. Sa tukuna vei keimami [‘Usimani Bini Apu Saiba] sa tukuna vei keimami [Jarir] mai vei [Sulimani E Taimi] ena sanad oqo, e kaya; ‘E dua na turaga a cakava ena dua na gauna e dua na ivalavala ca lailai vua e dua na marama, oti sa qai sotavi Umar bin Khaththab, mani nanuma kina o Umar ni sa cakava e dua na ivalavala ca levu. Sa qai sotavi Abu Bakr, e nanuma ni sa cakava e dua na ivalavala ca levu. Sa qai lako mai vua na Parofita -sa qai cavuta na dautukutuku na Hadith nei Yazid kei Mu'tamir.-

Hadith

Imam Muslim : 4964

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لِيَحْيَى قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَلْقَمَةَ وَالْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَالَجْتُ امْرَأَةً فِي أَقْصَى الْمَدِينَةِ وَإِنِّي أَصَبْتُ مِنْهَا مَا دُونَ أَنْ أَمَسَّهَا فَأَنَا هَذَا فَاقْضِ فِيَّ مَا شِئْتَ فَقَالَ لَهُ عُمَرُ لَقَدْ سَتَرَكَ اللَّهُ لَوْ سَتَرْتَ نَفْسَكَ قَالَ فَلَمْ يَرُدَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَقَامَ الرَّجُلُ فَانْطَلَقَ فَأَتْبَعَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلًا دَعَاهُ وَتَلَا عَلَيْهِ هَذِهِ الْآيَةَ { أَقِمْ الصَّلَاةَ طَرَفَيْ النَّهَارِ وَزُلَفًا مِنْ اللَّيْلِ إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئَاتِ ذَلِكَ ذِكْرَى لِلذَّاكِرِينَ } فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هَذَا لَهُ خَاصَّةً قَالَ بَلْ لِلنَّاسِ كَافَّةً حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْعِجْلِيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ يُحَدِّثُ عَنْ خَالِهِ الْأَسْوَدِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ أَبِي الْأَحْوَصِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ مُعَاذٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لِهَذَا خَاصَّةً أَوْ لَنَا عَامَّةً قَالَ بَلْ لَكُمْ عَامَّةً

Sa tukuna vei keitou [o Yahya bin Yahya] kei [Kutaipa bin Yahya] kei [Apu Bakri bin Apu Saiba] -ka sa nona na lafadh oqo- e kaya o Yahya; sa tukuna vei keda, ka ra kaya eso tale; sa tukuna vei keimami [Abuli Awasi] mai [Simak] mai [Iparaimi] mai [Alikama] kei [Ali Aswad] mai [Apitula] e kaya; mai vei Atula, e kaya; 'E dua na tamata e lako mai vei Rasula ka kaya; 'O iko na italai i Allah! Au sa valavala ca, baleta niu a veiyacovi kei na dua na marama ena taudaku kei Medina. Au sa cakava vata kei koya na ivalavala ca ka sega ni veiyacovi. Moni totogitaki au gona ena itotogi cava ga oni vinakata. Sa qai kaya vua o Umari bini Kacacapi; 'Kevaka o a ubia na nomu ka vuni, ena ubia o Allah na nomu cala.' E kaya o Abtula; 'E sega ni cakitaka na Parofita o Umar ena dua na ka lailai'. Sa mani tucake na tamata ka lako yani. Sa qai tukuna na Parofita vua e dua me muria ka kacivi koya lesu tale. Sa qai wilika vua na tikina oqo: ‘Ka vakadeitaka na masu ena mua ruarua ni siga - ena mataka kei na yakavi - kei na itekitekivu ni bogi. E dina sara, na veicakacaka vinaka kece e bokoca laivi na ivalavala ca ni veicakacaka ca kece. Oqori e dua na ivakasala vei ira era nanuma’. -Vakacavacava: 114-. Taroga gona e dua mai vua e dua vei ira na tamata era tiko kina; 'I Nabiula! E tukuni vakatabakidua beka vua na tikina qori? ' E sauma na Parofita: 'Me baleta mada ga na tamata kecega'. Sa tukuna vei keda [Muhammad bin Al Mutsanna] sa tukuna vei keda [Abu An Nu'man Al Hakim bin 'Abdullah Al 'Ijli] sa tukuna vei keda [Syu'ba] mai [Simak bin Harb] e kaya; Au rogoca [Ibrahim] ni tukuna e dua na italanoa mai vei tukana [Al Aswad] mai vei [‘Abdullah] mai vua na Parofita Sallallahu Alaihi Wasallam ka kena ibalebale na hadith nei Abul Ahwash e tukuna ena nona Hadith; E kaya o Mu’adz; O iko na italai i Allah, na tikina oqo e baleta vakatabakidua na tamata oya se vei keda kece? E sauma mai: ‘Vei kemuni kece sara mada ga’.

Hadith

Imam Muslim : 4965

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ وَحَضَرَتْ الصَّلَاةُ فَصَلَّى مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا قَضَى الصَّلَاةَ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْ فِيَّ كِتَابَ اللَّهِ قَالَ هَلْ حَضَرْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا قَالَ نَعَمْ قَالَ قَدْ غُفِرَ لَكَ

Sa tukuna vei keda [Al Hasan bin 'Ali Al Hulwani] sa tukuna vei keda ['Amr bin Asim] sa tukuna vei keda [Hammam] mai [Ishaq bin 'Abdullah bin Abu Talhah] mai [Anas] e kaya; 'E dua na tamata e lako mai vua na Parofita ka kaya; ‘Io, na italai i Allah! Au sa voroka na lawa vei au -totogitaki au-! ’ E kaya o Ana; 'Ni sa yaco mai na gauna ni masu, sa qai masu vata kei Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam. Ni sa oti na masu sa qai kaya tale vua; ‘Io, na italai i Allah! Au sa vakacacana na lawa vei au me vaka na iVola i Allah’. E taroga na Parofita: ‘O sa masu vata kei keitou? ’ e sauma mai; 'Io! ' E kaya na Parofita: 'Sa vosoti iko o Allah'.

Hadith

Imam Muslim : 4966

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو أُمَامَةَ قَالَ بَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ وَنَحْنُ قُعُودٌ مَعَهُ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَسَكَتَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ أَعَادَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ فَسَكَتَ عَنْهُ وَأُقِيمَتْ الصَّلَاةُ فَلَمَّا انْصَرَفَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَاتَّبَعَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ انْصَرَفَ وَاتَّبَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْظُرُ مَا يَرُدُّ عَلَى الرَّجُلِ فَلَحِقَ الرَّجُلُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَصَبْتُ حَدًّا فَأَقِمْهُ عَلَيَّ قَالَ أَبُو أُمَامَةَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ حِينَ خَرَجْتَ مِنْ بَيْتِكَ أَلَيْسَ قَدْ تَوَضَّأْتَ فَأَحْسَنْتَ الْوُضُوءَ قَالَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ثُمَّ شَهِدْتَ الصَّلَاةَ مَعَنَا فَقَالَ نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ غَفَرَ لَكَ حَدَّكَ أَوْ قَالَ ذَنْبَكَ

Sa tukuna vei keitou o [Nashr bin 'Ali Al Jahdhami] kei [Zuhair bin Harb] -ka sa nona na lafadh oqo- erau kaya ruarua; sa tukuna vei keimami [‘Umari bin Yunusi] sa tukuna vei keimami [‘Ikirima bin ‘Amar] sa tukuna vei keimami [Syaddad] sa tukuna vei keimami [Abu Umama] e kaya; 'Ni sa tiko ena valenilotu o Rasulullah, ni keitou dabe tiko ka veitalanoa tiko kei koya, sa qai lako mai vakasauri e dua na tamata ka kaya; 'O iko na italai i Allah, au sa cala. O koya gona, mo ni solia vei au na itotogi! ’ Ia e a galu tu ga na italatala i Allah. Ni oti o ya, sa qai tokaruataka na tamata o ya na nona vosa; 'O iko na italai i Allah, au sa cala. O koya gona, mo ni solia vei au na itotogi’. Ia e a galu tu ga na Parofita. Sega ni dede sa vakayacori na masu vakaivavakoso. E kaya o Abu Umama; 'Ni sa lesu tale ki vale, e se muri koya tikoga na tamata o ya me kila na kena isau vua na tamata o ya. E sauma o Rasulullah na taro ni tamata oya: ‘O kila beka ni gauna o biuta kina na vale, o sa cakava oti na nomu wudhu ena kena levu ga e rawa? ’ Sauma mai na tamata; 'Sa dodonu, O iko na italai ni Allah'. Sa qai tomana na italai ni Allah na nona vosa: ‘Ni oti o ya, o sega li ni tomani keitou ena masu ni ivavakoso? ’ Sauma mai na tamata; 'Sa dodonu, O iko na italai ni Allah'. Sa qai kaya o Rasulullah: 'Sa vosoti iko dina o Allah ena itotogi, se e kaya, na nomu ivalavala ca'.'

Hadith

Imam Muslim : 4967

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الصِّدِّيقِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ رَجُلٌ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَسَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَاهِبٍ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّهُ قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَهَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ لَا فَقَتَلَهُ فَكَمَّلَ بِهِ مِائَةً ثُمَّ سَأَلَ عَنْ أَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ فَدُلَّ عَلَى رَجُلٍ عَالِمٍ فَقَالَ إِنَّهُ قَتَلَ مِائَةَ نَفْسٍ فَهَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَقَالَ نَعَمْ وَمَنْ يَحُولُ بَيْنَهُ وَبَيْنَ التَّوْبَةِ انْطَلِقْ إِلَى أَرْضِ كَذَا وَكَذَا فَإِنَّ بِهَا أُنَاسًا يَعْبُدُونَ اللَّهَ فَاعْبُدْ اللَّهَ مَعَهُمْ وَلَا تَرْجِعْ إِلَى أَرْضِكَ فَإِنَّهَا أَرْضُ سَوْءٍ فَانْطَلَقَ حَتَّى إِذَا نَصَفَ الطَّرِيقَ أَتَاهُ الْمَوْتُ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ جَاءَ تَائِبًا مُقْبِلًا بِقَلْبِهِ إِلَى اللَّهِ وَقَالَتْ مَلَائِكَةُ الْعَذَابِ إِنَّهُ لَمْ يَعْمَلْ خَيْرًا قَطُّ فَأَتَاهُمْ مَلَكٌ فِي صُورَةِ آدَمِيٍّ فَجَعَلُوهُ بَيْنَهُمْ فَقَالَ قِيسُوا مَا بَيْنَ الْأَرْضَيْنِ فَإِلَى أَيَّتِهِمَا كَانَ أَدْنَى فَهُوَ لَهُ فَقَاسُوهُ فَوَجَدُوهُ أَدْنَى إِلَى الْأَرْضِ الَّتِي أَرَادَ فَقَبَضَتْهُ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ قَالَ قَتَادَةُ فَقَالَ الْحَسَنُ ذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ لَمَّا أَتَاهُ الْمَوْتُ نَأَى بِصَدْرِهِ

Sa tukuna vei keda o [Muhamadi bin Al Mutsana] kei [Muhamadi bin Basisyar] -ka sa nona na lafadh oqo o Ibnul Mutsanna- erau kaya ruarua; sa tukuna vei keitou o [Mu'adz bin Hisham] sa tukuna vei au [na tamaqu] mai vei [Qatadah] mai vei [Abu Ash Shiddiq] mai vei [Abu Said Al Khudri] ni a kaya o Nabiyullah: 'Ena gauna makawa a tiko kina e dua na tamata ka vakamatea e ciwasagavulu ka ciwa na tamata. Sa qai vakasaqara na tamata oya e dua na tamata lotu ka levu na nona kila. Sa qai vakaraitaka vua e dua na monaki ka lako sara yani vua. Ki vua na monaki e vakatusa kina ni a vakamatea e ciwasagavulu ka ciwa na tamata ka na ciqomi beka na nona veivutuni? E vuki me sauma dina na monaki; 'Sega. Ena sega ni ciqomi na nomu veivutuni’. Kena itinitini, sa qai vakamatea sara na tamata na monaki me yacova mai oqo sa vakamatea e dua na drau na tamata. Sa qai vaqara na turaga oqo e dua tale e levu duadua na nona kila. Sa qai vakaraitaki vua e dua na vuku ka levu na nona kila. Ki vua na tamata lotu, e kaya na tamata; ‘Au sa vakamatea e dua na drau na tamata ka na ciqomi beka na noqu veivutuni? ’ E sauma na tamata lotu; 'Io. E sega ni dua na ilati ena maliwa ni nomu veivutuni kei iko. Lako ki na vanua vakaoqo kei na vanua vakaoqo, baleta ni levu na tamata era sokalou vei Allah Subhanahu Wa Ta'ala. Ni oti o ya, sokaloutaki Allah vata kei ira ka kakua ni lesu tale ki na nomu vanua, baleta na nomu vanua e dua na vanua ca.' E mani gole na turaga qori ina vanua e vakaraitaki. Ena sala ki kea sa mate kina na tamata. Erau sa qai veileti na agilosi i Mercy kei Asab. E kaya na Agilosi ni Yalololoma; 'Na tamata oqo e a nakita me lako ki na dua na vanua me veivutuni ka sokaloutaki Allah ena yalona taucoko'. E veiletitaka na Agilosi ni Veivakamatei; 'Ia, e sega beka ni dua na ka vinaka e cakava'. Kena itinitini, a lako mai e dua na agilosi ena yago vakatamata me sotavi rau na agilosi erau veileti tiko. Erau mani kerea na lewe rua vua na agilosi e vakaisulu vakatamata me vakatulewa ena sala vinaka duadua. E kaya na tamata; ‘Vakarautaka na yawa ni vanua e voleka duadua vua na tamata e mate mai na vanua e biubiu kina ki na vanua e lako kina. Se cava ga e voleka duadua, sa ikoya oqori na vakatulewa'. E laurai mai na nodrau veivakarautaki e vakadinadinataki ni mate na turaga oqo volekata na vanua e lako tiko kina. Sa vakakina na tamata e tiko ena liga ni agilosi ni loloma’. E kaya o Qatadah; 'E kaya o Al Hasan; "E dua e tukuna vei keitou ni a mate na tamata oqo ni sa lutu sobu."

Hadith

Imam Muslim : 4968

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا الصِّدِّيقِ النَّاجِيَّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ رَجُلًا قَتَلَ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ نَفْسًا فَجَعَلَ يَسْأَلُ هَلْ لَهُ مِنْ تَوْبَةٍ فَأَتَى رَاهِبًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ لَيْسَتْ لَكَ تَوْبَةٌ فَقَتَلَ الرَّاهِبَ ثُمَّ جَعَلَ يَسْأَلُ ثُمَّ خَرَجَ مِنْ قَرْيَةٍ إِلَى قَرْيَةٍ فِيهَا قَوْمٌ صَالِحُونَ فَلَمَّا كَانَ فِي بَعْضِ الطَّرِيقِ أَدْرَكَهُ الْمَوْتُ فَنَأَى بِصَدْرِهِ ثُمَّ مَاتَ فَاخْتَصَمَتْ فِيهِ مَلَائِكَةُ الرَّحْمَةِ وَمَلَائِكَةُ الْعَذَابِ فَكَانَ إِلَى الْقَرْيَةِ الصَّالِحَةِ أَقْرَبَ مِنْهَا بِشِبْرٍ فَجُعِلَ مِنْ أَهْلِهَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ مُعَاذِ بْنِ مُعَاذٍ وَزَادَ فِيهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى هَذِهِ أَنْ تَبَاعَدِي وَإِلَى هَذِهِ أَنْ تَقَرَّبِي

['Ubaidullah bin Mu'adz Al 'Anbari] sa tukuna vei au [o tamaqu] sa tukuna vei keitou [Syu'bah] mai [Qatadah] ni a rogoca [Abu Ash Shiddiq An Naji] mai vei [Abu Said Al Khudri] mai vei [Abu Said Al Khudri] mai vei [Abu Said Al Khudri] mai vua na Parofita ni a tiko e kea e dua na tamata ka a vakamatea e ciwa na tamata, katuba ni veivutuni ena vukuna?’ sa qai sotava e dua na monaki ka tarogi koya. E sauma o koya; 'E sega ni dua na katuba ni veivutuni vei iko'. Sa qai vakamatea na monaki. Sa qai tomana tikoga na nona vakatataro, me yacova ni sa biuta na nona koro ki na dua tale na koro era tiko kina na tamata yalododonu. Ia ni sa tiko ena lomadonu ni ilakolako, sa qai rawai koya o mate. E mate vakamalua. Sa qai veivala na agilosi ni loloma kei na agilosi ni veivakarusai. Ni vakarautaki oti na yawa ni nona ilakolako, e laurai ni dua na idi na kena voleka ki na dua na koro vinaka, sa mani vakatokai me lewe ni koro oya. Sa tukuna vei keda [Muhammad bin Basyyar] sa tukuna vei keda [Ibn Abu 'Adi] Sa tukuna vei keda [Syu'ba] mai [Qatadah] na sanad oqo me vaka na hadith nei Mu'adz bin Mu'adz ka tiko kina e dua na ikuri; 'Sa vakaraitaka kina o Allah ki na koro oqo me tiko vakayawa ni sa vakaroti ki na koro kadua me lako voleka mai'.

Hadith

Imam Muslim : 4969

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ دَفَعَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى كُلِّ مُسْلِمٍ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا فَيَقُولُ هَذَا فِكَاكُكَ مِنْ النَّارِ

Sa tukuna vei keda [o Apu Bakr bin Apu Saiba] sa tukuna vei keda [Apu Usama] mai vei [Tala bin Yahya] mai vei [Apu Burdah] mai vei [Apu Musa] e kaya; E kaya o Rasulullah: ‘Ena Siga ni Lewa, ena solia o Allah Subhanahu wa Ta’ala e dua na Jiu se dua na lotu Vakarisito vei ira na Musolomani kecega. Sa qai kaya o Allah Subhanahu wa Ta’ala; 'Oqo na nomu ivakabula mai na veivakararawataki ni bukawaqa mai eli.'

Hadith

Imam Muslim : 4970

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ أَنَّ عَوْنًا وَسَعِيدَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ حَدَّثَاهُ أَنَّهُمَا شَهِدَا أَبَا بُرْدَةَ يُحَدِّثُ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَمُوتُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ إِلَّا أَدْخَلَ اللَّهُ مَكَانَهُ النَّارَ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّا قَالَ فَاسْتَحْلَفَهُ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ بِاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَحَلَفَ لَهُ قَالَ فَلَمْ يُحَدِّثْنِي سَعِيدٌ أَنَّهُ اسْتَحْلَفَهُ وَلَمْ يُنْكِرْ عَلَى عَوْنٍ قَوْلَهُ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الصَّمَدِ بْنِ عَبْدِ الْوَارِثِ أَخْبَرَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ عَفَّانَ وَقَالَ عَوْنُ بْنُ عُتْبَةَ

Sa tukuna vei keda [Abu Bakr bin Abu Syaibah] sa tukuna vei keda ['Affan bin Musolomani] sa tukuna vei keda [Hammam] sa tukuna vei keda [Qatadah] ni ['Aun] kei [Said bin Abu Burdah] erau sa tukuna vei [Qatadah] ni rau a vakadinadinataka ruarua [Abu Burdah] na nona tukuna vei 'Azphez mai vei [Umar bi] E kaya o koya: 'E sega ni dua na Musolomani e mate vakavo ga ke biuta o Allah -vakaraitaka- ena nona vanua e dua na eli vakaJiu se Vakarisito'. E kaya o Qatadah; O koya gona, a kerei Abu Burdah kina o Umar bin Abdul Aziz me bubului ena yaca i Allah ka sega tale ni dua na nona kalou vakatolu kevaka e a rogoca dina o tamana ni tukuna vua na Hadith oqo mai vua na Parofita. E kaya o Qatadah; A bubului talega vua o Abu Burda. E kaya o Qatadah; Ia, e sega ni tukuna vei au o Said ni a kerea o Umar vei Abu Darda e dua na bubului, ia e sega talega ni cakitaka na vosa nei Aun. Sa tukuna vei keda [Ishaq bin Ibrahim] kei [Muhammad bin Al Mutsanna] na veika kece mai vei ['Abdush Shamad bin 'Abdul Warits] sa tukuna vei keda [Hammam] sa tukuna vei keda [Qatadah] na sanad oqo me vaka na hadith ni 'Affan ka sa kaya 'Aun bin 'Utbah.

Hadith

Imam Muslim : 4971

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبَّادِ بْنِ جَبَلَةَ بْنِ أَبِي رَوَّادٍ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا شَدَّادٌ أَبُو طَلْحَةَ الرَّاسِبِيُّ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ نَاسٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ بِذُنُوبٍ أَمْثَالِ الْجِبَالِ فَيَغْفِرُهَا اللَّهُ لَهُمْ وَيَضَعُهَا عَلَى الْيَهُودِ وَالنَّصَارَى فِيمَا أَحْسِبُ أَنَا قَالَ أَبُو رَوْحٍ لَا أَدْرِي مِمَّنْ الشَّكُّ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ فَحَدَّثْتُ بِهِ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَقَالَ أَبُوكَ حَدَّثَكَ هَذَا عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُلْتُ نَعَمْ

Sa tukuna vei keda [Muhammad bin Amru bin 'Abbad bin Jabalah bin Abu Rawwad] Sa tukuna vei keda [Harami Ibn 'Umarah] sa tukuna vei keda [Syaddad Abu Thalhah Ar Rasibi] mai vei [Ghailan bin Jarir] mai vei [Abu Burdah] mai na [tamana o Dayasalla sa] ni Veilewai, era na lako mai e dua na ilawalawa Musolomani ka kauta mai na nodra ivalavala ca e levu me vaka e dua na ulunivanua. Sa qai vosoti Allah na nona ivalavala ca, sa qai vakarota vei ira na Jiu kei na lotu Vakarisito.' -Oqori na noqu vakasama-. E kaya o Rauh; 'Au sega ni kila se o cei e lako mai kina na vakatitiqa oqo'. E kaya o Abu Burda; Au mani tukuna oqo vei Umar bin Abdul Asiz. Sa qai taroga ko koya; 'E tukuna beka oqo o tamamu mai vua na Parofita? Au sauma; 'Io'.

Hadith

Imam Muslim : 4972

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ هِشَامٍ الدَّسْتَوَائِيِّ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مُحْرِزٍ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لِابْنِ عُمَرَ كَيْفَ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ فِي النَّجْوَى قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ يُدْنَى الْمُؤْمِنُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ حَتَّى يَضَعَ عَلَيْهِ كَنَفَهُ فَيُقَرِّرُهُ بِذُنُوبِهِ فَيَقُولُ هَلْ تَعْرِفُ فَيَقُولُ أَيْ رَبِّ أَعْرِفُ قَالَ فَإِنِّي قَدْ سَتَرْتُهَا عَلَيْكَ فِي الدُّنْيَا وَإِنِّي أَغْفِرُهَا لَكَ الْيَوْمَ فَيُعْطَى صَحِيفَةَ حَسَنَاتِهِ وَأَمَّا الْكُفَّارُ وَالْمُنَافِقُونَ فَيُنَادَى بِهِمْ عَلَى رُءُوسِ الْخَلَائِقِ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلَى اللَّهِ

Sa tukuna vei keda [Zuhair bin Harb] sa tukuna vei keda [Isma'il bin Ibrahim] mai [Hisyam Ad Dastawa'i] mai [Qatadah] mai [Shafwan bin Muhriz] e kaya; ‘E dua na tamata e tarogi Ibn Umar; 'O rogoca vakacava na nona kaya o Rasulullah me baleta na vosa nei Allah ena dua na vosavosa? ’ E sauma o [Ibn Umar]; 'Au a rogoca ena dua na gauna ni kaya: 'Ena Siga ni Lewa era na sotava na vakabauta na Allah Azza Wa Jalla voleka sara me yacova ni sa tara na yagodra o Allah. Ni oti o ya, ena vakadeitaka o Allah na nona ivalavala ca. Sa na qai taroga o Allah: ‘O kila beka na nomu ivalavala ca? ’ Sa sauma na tamata vakabauta; ‘Oi, noqu Kalou. Au kila na noqu ivalavala ca. E kaya o Allah: E dina sara, au sa vunitaka vei iko niu tiko e vuravura ka nikua au sa vosoti iko. Sa qai soli vua na tamata lotu e dua nai tukutuku ni nona cakacaka vinaka. Ena gauna oqo, era na kacivi na tawavakabauta kei na dauveivakaisini ena domo levu ena matadra na veika buli kecega: 'Oqo na tamata era sa lasu vei Allah Azza Wa Jalla'.'

Hadith

Imam Muslim : 4973

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف

Sa tukuna vei au [o Apu Ath Thahir Ahamad bin Amru bin 'Apitula bin Amru bin Sarh] na bobula ni Umayyads sa tukuna vei au [Ibnu Wahb] sa tukuna vei au [Yunus] mai vei [Ibn Shihab] e kaya; 'E a lako ena dua na gauna na Parofita ki na ivalu mai Tabuk me sotava na kai Roma kei ira na kai Arapea era lotu Vakarisito e Siria'. E kaya o Ibn Sihapi; 'E sa tukuna vei au o [Abdul Rahman bin Abdullah bin Ka'ab bin Malik], ni o Abdullah bin Ka'ab bin Malik - o Abdullah bin Ka'ab e dua vei ira na luvei Ka'ab ka a tomani Ka'ab ena gauna e mataboko kina - e kaya; 'Au a rogoca ena dua na gauna me tukuna o [Ka'ab bin Malik] e dua na ka a yaco me baleti koya ena nona vakaitavi vata kei Rasulullah ena ivalu mai Tabuk'. E kaya o Ka'api bini Malik; 'Au sega vakadua ni biu tu mai muri meu tomani Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ena veivaluvaluti e vakaitavi kina vakavo ga na ivalu e Tabuk, ia au a biu tu talega mai muri ena ivalu ni Badr. E sega vakadua ni vakacacana e dua na Musolomani ka sega ni vakaitavi ena ivalu ni Badr, oqo baleta ni o Rasulullah kei ira na Musolomani - ena ivalu ni Badr - na inaki taumada me ra valuti ira na tawavakabauta ni Quraish era lako tiko ena kameli me yacova ni sa kauti ira mai o Allah e dua na nodra duavata kei ira na Musolomani ena dua na gauna taucoko. Ena gauna oya au a vakaitavi vata kei Rasulullah ena bogi ni 'Aqabah ni keitou yalataka me keitou taqomaka na lotu Musilimi. Ena noqu rai, na vakaitavi ena ivalu ni Badr e sega ni vakatauvatani rawa kei na vakaitavi ena bogi ni Aqabah, e dina ga ni ivalu ni Badr e taleitaki vakalevu cake vei ira e levu na tamata. Ena maliwa ni italanoa ni gauna au sega ni vakaitavi kina kei Rasulullah ena ivalu ni Tabuk e vakaoqo; ‘Au a sega sara ga ni rawa ni veivuke ka sega ni dua e galala vakalevu cake mai vei au ena gauna au sega ni vakaitavi kina ena ivalu e Tabuk. Ena Allah, e liu au a sega ni vakarautaka e rua na manumanu vodo ose ena dua na ka me baleta na ivalu duidui. Ia ena ivalu oqo ni Tabuk, au vakarautaka e rua na manumanu vodo ose. Kena itinitini, a gole o Rasulullah ki na ivalu mai Tabuk ni sa katakata sara na draki. E rawa ni tukuni ni a lakova e dua na vanua balavu sara ka sinai tu ena ririko ka sotava e dua na iwiliwili levu ni meca. Sa qai vakamacalataka vei ira na Musolomani na veika era na sotava vata kei koya. O koya gona, e vakaroti ira na Musolomani mera vakarautaka na iyaya ni ivalu e rauta. Ena gauna oya, e levu na Musolomani era tomani Rasulullah ka sega ni lesi ena ivola ni ilesilesi mera vala. E kaya o Ka’api; ‘E tiko e dua na tamata e sega ni vakaraitaki koya baleta ni vinakata me tiko tani mai na ivalu. E vakatitiqataka ni na sega ni kila na nona sega ni muria na lawa o Rasulullah - kevaka ga e sega ni dua na ivakatakila me baleti koya mai vei Allah Azza Wa Jalla -. E a lako ki na ivalu e Tabuk o Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam ni sa rui vakacegui na tatamusuki ni vuanikau, ka dodonu meu vakasuka na noqu vakasama mai na tatamusuki. Era sa vakarautaki ira tiko na Musolomani era vakaitavi ka’u sa qai lako sara me’u la’ki vakasaqara na iyaya vata kei ira. Au qai lesu i vale ka sega sara ga ni rawata e dua na iyaya. Au a kaya vei au; ‘Au rawa ni vakarautaka na iyaya ena dua ga na gauna. Au dau tiko ena dua na veilecayaki ena maliwa ni io kei na sega me yacova ni ra sa vakarau tu na tamata'. E a biubiu vata kei ira na Musolomani o Rasulullah, ka'u se bera sara ga ni vakarautaka e dua na iyaya. Kena itinitini au sa biubiu, oti au sa qai lesu tale ki vale ka sega ni vakarautaka e dua na ka. Au dau lomalomarua vakaoqo se meu vakaitavi ena ivalu se sega, me yacova ni ra sa cici yani vakatotolo na mataivalu Musolomani ka sa tekivu tiko na ivalu. Sa qai vinakati au lewena na vanua ni ivalu - ia oqori e vakasama walega - ka kena itinitini au sa vakarautaki meu kakua ni vakaitavi ena vanua ni ivalu. Ni oti na nona lako o Rasulullah ki na vanua ni ivalu e Tabuk, sa tekivu me wavoliti au e dua na yalo ni rarawa. Niu sa lako yani ki na veivanua wavoliti au, au sa qai kila ni sega ni dua au rawa ni sotava vakavo ga na tamata era dau veivakaisini se tamata malumalumu ka sa soli vei ira na vakacegu mai vei Allah Azza Wa Jalla. Ena gauna oqo, e sega ni nanumi au o Rasulullah me yacova ni sa yaco yani ki Tabuk. Oti, ni sa dabe tiko ena kedra maliwa na nona itokani, sa qai taroga vakasauri; ‘Na cava e sega ni lako vata mai kina kei keitou o Ka’api bini Malik? ' E sauma mai e dua na wekaqu mai Banu Salimah; 'O iko na italai ni Allah, e vaka me sa kauwaitaki koya vakalevu cake o Ka'ab bin Malik mai na veivala oqo? ’ Ni rogoca na nona vosa na itokani, e kaya kina o Muadz bin Jabali; ‘Ei itokani, sa dua na ka ca o tukuna! Ena vuku i Allah, Oi kemuni na italai ni Allah, au kila ni o Ka’ab bin Malik e dua na tamata vinaka’. Sa qai vakanomodi o Rasula. Ni galu tu vaka o ya, vakasauri ga sa raica e dua na turaga e daramaka tiko e dua na isala kaukamea ka dredre me kilai. Sa qai kaya o Rasula: ‘E dodonu mo Abu Khaitsamah? ' E qai laurai ni tamata oqo e dina sara o Abu Khaitsamah Al Ansari, e dua na itokani ka a solia ena dua na gauna na loloma soli wale e dua na sha' ni deiti ena gauna era vakalialiai koya kina na dauveivakaisini. E kaya o Ka'api bini Malik; 'Niu rogoca ni sa vakarau lesu mai na ivalu mai Tabuk o Rasulullah, au sa qai vakasinaiti ena rarawa. Au qai tekivu vakasamataka na veivakacacani meu lasu kina. Au a kaya vei au; ‘Na vuna cava e rawa ni vakabulai au mai na nona cudru na Parofita? ’ Meu walia na leqa oqo, au kerea na nodratou veivuke na noqu vuvale eratou rawa ni soli ivakasala. Ni dua e tukuna vei au ni sa voleka ni yaco yani ki na koro o Medina o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam, sa yali mai na noqu vakasama na vuna ni lasu. Kena itinitini au sa qai kila niu sega ni rawa ni lasu vei Rasulullah Salaalahu Alahi Wasallam ena dua na ka. O koya gona, e dodonu meu tukuna vua na ka dina. Sega ni dede mai na gauna oya, sa yaco yani ki na koro levu o Medina o Rasula. Me vaka ga na kena ivakarau, e dau lako sara ga ki na valenilotu - me vaka na nona itovo vakavanua ena veigauna kece e yaco mai kina mai na ilakolako ki na dua na vanua - me vakayacora na masu. Ni oti na nona vakayacora na masu ni sunnah, a veitalanoa sara o Rasulullah kei ira na nona itokani. Ni oti o ya, era sa qai lako mai e vica na itokani ka sega ni tiko na nodra gauna me ra vakaitavi ena veivaluvaluti kei ira na Musolomani ka ra vakadewataka vua na veimataqali vuna ena nodra bubului. E vakadeitaki ni sivia e walusagavulu na tamata era sega ni vakaitavi ena veivaluvaluti. E laurai ni a ciqoma na Parofita na nodra dina o ira era sega ni vakaitavi ena ivalu, yalataka na yalodina vei ira, kerea na veivosoti ena vukudra, ka solia na veika era vunitaka e lomadra vei Allah. Ni oti e vica na gauna, au sa qai mai raici Rasula. Ni oti na noqu kidavaki koya, e matadredredre me vaka na matadredredre ni tamata cudrucudru. Sa qai kaya ko koya; 'Lako mai! ’ Au qai lako voleka yani vua me yacova niu sa dabe sara ga e matana. Ni oti o ya, a taroga o Rasulullah: ‘Na cava o sega ni tomani keimami kina ena ivalu, o Ka’ab? O sa yalataka beka mo solia na yagomu kei na yalomu ki na lotu Musilimi? ’ Au sauma; 'O iko na italai ni Allah, mai vei Allah, kevaka au dabe volekata e dua tale ka sega ni o iko, au sa vakadeitaka niu na galala mai na nona cudru ena vuku ni vuna kei na veibeitaki au sa vakaraitaka. Ia, mai vei Allah, Au kila ni kevaka au sa solia vei iko ena gauna oqo na vuna e sinai tu ena lasu me kakua ni vakacudrui iko, vakaidina o Allah ena o koya e . vakavuna mo cudruvi au. Kevaka au vakaraitaka vei iko, O iko na italai i Allah, na noqu vuna dodonu ka dina, ka qai o vakacudrui au ena vuku ni vuna oqori, au na qai ciqoma ena marau. Me totogitaki au o Allah ena noqu vosa dina. Ena Allah, e sega ni dua na yabaki ena tarovi au mai na noqu vakaitavi ena ivalu. Ena Allah, Au a sega sara ga ni rawa ni veivuke ena gauna oya e dina ga ni lailai sara na madigi meu lewena na veivala kei ira na Musolomani. Ni rogoca na veivutuni dina oqo, e kaya kina na italai i Allah: ‘Na tamata oqo e sa vosa vakadodonu ka dodonu. O koya gona, tu me yacova ni sa solia vei iko o Allah e dua na vakatulewa'. Kena itinitini au sa tucake ka toso tani mai na nona yasana. Sega ni dede era sa muri au mai e vica na tamata mai Bani Salimah ka ra kaya; 'O Ka'ab, mai vei Allah, e liu keitou sega ni kila ni o sa cakava e dua na cala/ivalavala ca. O sa sega sara ga ni vakamacalataka na vuna vua na italai ni Allah me vaka na vuna era biuta mai na itokani tale eso era sega ni lako ki na ivalu. E dina sara, sa ikoya ga na italatala ni istighfar nei Allah vei iko e bokoca na nomu ivalavala ca’. E kaya o Ka’api bini Malik ni oti o ya; 'Ena vuku i Allah, era dau vakalialiai au me yacova niu vinakata meu lesu tale vei Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam ka qai lasu vei au'. E kaya o Ka'api bini Malik; 'E tiko tale beka e dua e sa rairai mai vei Rasulullah me vakataki au? ’ Era sauma na tamata mai Bani Salima; 'Io. E rua tale na tamata vakataki iko. Erau kaya na tamata e rua vua na italai ni Allah na ka o sa tukuna ka sauma vei rau na italai ni Allah me vaka e sauma vei iko’. E kaya o Ka'api bini Malik; ‘Au sa qai taroga; ‘O cei o rau na tamata oqo, itokani? ' Era sauma mai na Bani Salima; 'Na tamata e rua oqo o Murarah na bin Rabi'a Al Amin kei Hilal bin Umaya Al Waqifi'. E kaya o Ka'api bini Malik; 'Era qai cavuta e rua na itokani yalododonu ka rau vakaitavi ena ivalu mai Badr ka rau sa dodonu ruarua me rau ivakaraitaki vinaka. Ni oti o ya, au sa qai biubiu ni rau sa cavuta vei au na tamata e rua oqo’. E kaya o Ka'api bini Malik; 'Ni oti e vica na siga, a vakatabui ira na Musolomani o Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam me ra veitalanoa kei keitou na lewe tolu ka sega ni vakaitavi ena ivalu e Tabuk. Me tekivu mai na gauna oya, era sa tekivu vakayawataki ira na Musolomani ka veisautaka na nodra rai me baleti keitou na lewe tolu me yacova ni sa vakila na vuravura oqo ni duatani vei keitou. E vaka me, na vuravura oqo e sega ni vuravura au a bula kina e liu ka sa dede oqo me limasagavulu na bogi’. E rua na noqu itokani ka rau sega ni vakaitavi ena ivalu e Tabuk erau sa tekiduru tiko ena gauna oqo ena rarawa ena nodrau vale ka tagi, ia o au e dua na cauravou kaukauwa ka kaukauwa. Au tomana tikoga na noqu itovo vakaivakarau ka vakayacora na itaviqaravi ni veisiga me vaka e dau caka. Au se biuta tiko ga na vale, lako ina valenilotu meu tiko ena masu vakaivavakoso kei ira na vo ni Musolomani, au qai lako voli ena makete dina ga ni sega ni dua e via vosa vei au. Me yacova ni dua na siga au a torovi Rasulullah ka kidavaki koya ni sa tiko ena nona idabedabe ni oti na masu. Au a tarogi au; 'Ena toso beka na gusuna me sauma na veivakabulai se sega? Au qai masu volekata na italai i Allah niu butakoca tiko na rai vua. Niu sa vakarau masu, a raici au mai. Niu vuki vua, e kauta laivi na matana mai vei au.’ Ni oti e dua na gauna balavu na noqu tu vakatikitiki mai na isoqosoqo ni Musolomani, au a lako meu veilakoyaki me yacova niu sa yaco yani ki na bai ni iteitei nei Abu Qatadah. O Abu Qatadah na luvei tukaqu - na tavalequ - ka sa ikoya na tamata au taleitaka. Niu yaco yani, au sa vakabula vua. Ia, mai vei Allah, e sega sara ga ni sega ni sauma na noqu veivakabulai. Kena itinitini au sa qai yaloqaqa meu tarogi koya; 'O Abu Qatadah, Au bubului vei iko ena yaca i Allah, o sega ni kila niu lomani Allah dina kei na Nona italai? ’ E qai laurai ni sa galu tu ga o Abu Qatadah. Au qai tokaruataka tale na noqu vosa ena noqu bubului me vaka na imatai ni gauna. Ia e galu tiko ga. Au qai tokaruataka na ka au tukuna ka sauma mai; 'E dina sara o Allah kei na Nona italai era kila vinaka cake na ka oqo'. Niu rogoca na nona vosa, e drodro mai na wai ni mataqu kau lesu tale ki vale niu lako voli ena loma ni iteitei. Niu lako voli ena makete mai Medina, a taroga e dua na turaga mai na vanua o Siria ka volitaki kakana tiko ena koro levu o Medina; ‘O cei e rawa ni vakaraitaka vei au na vanua e tiko kina o Ka'api bini Malik? ’ Era qai vakaraitaka vei au na tamata me yacova ni sa lako mai vei au na tamata ka solia vei au e dua na ivola mai vei Tui Ghassan. Niu kila vinaka na wilivola kei na volavola, au kila tale ga kina na lewe ni ivola. E laurai ni veika e tiko ena ivola e vakaoqo; 'Keimami rogoca ni nomu itokani - kena ibalebale o Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam - sa vakatikitikitaki iko mai na veimaliwai raraba, ia na nomu Kalou vakataki koya e sega ni biuti iko vakakina. O koya gona, tomani keitou, keitou na vukei iko vakaidina'. Niu wilika oti na ivola, au kaya; 'Na kena dina, na ivola oqo e dua talega na leqa vei au'. Au qai biuta ena ovani qai vakama me yacova ni sa oti. Ni oti e vasagavulu na siga ni veivakasavasavataki raraba, sa qai laurai ni se bera ni lako sobu mai na ivakatakila ni Kalou. Me yacova ni dua na siga, a lako mai vei au e dua na italai mai vei Rasula ka vakadewataka e dua na itukutuku; 'O iko na Ka'ab, e dina sara ni a vakaroti iko o Rasulullah mo vakawaleni watimu'. Au taroga; ‘Meu veisere beka se cava? ’ Sa sauma mai na italai; ‘E sega ni gadrevi mo veibiu. Ia, mo vakawalena ga ka kakua ni torova.’ Au a qai kaya vei watiqu; 'O sis, e dodonu mo lako taumada ki vale vei rau na nomu itubutubu ka tiko vata kei rau me yacova ni sa solia o Allah e dua na vakatulewa matata ena ka oqo'. E kaya o Ka'api bini Malik; 'Sega ni dede mai na gauna oya, a lako yani na wati Hilal bin Umayyah vei Rasula ka taroga; 'O iko na italai ni Allah, Hilal bin Umayyah sa qase ka malumalumu ka sega na nona dauveiqaravi. O koya gona, me'u qaravi koya'. E sauma o Rasulullah: ‘Sega. E vinaka cake kevaka o sega ni tomani koya taumada ka sega ni dodonu me volekati iko ena dua na gauna'. E dei tikoga na wati Hilal ka kaya; 'Ena vuku i Allah, O iko na italai i Allah, oqo sa sega tale ni dua na nona gagadre me baleta na bula. E dau tagi tikoga, mai na gauna e sotava kina na leqa oqo me yacova mai oqo.’ E kaya o Ka'api bini Malik; ‘Eso na tamata mai na noqu matavuvale era kaya; 'E dodonu mo kerea taumada na italai i Allah me baleta na veivakadonui me baleta na ka oqo ni watimu. Baleta ni sa solia sara ga na veivakadonui vei Hilal bin Umayyah me qarava na watina. E kaya o Ka'api bini Malik; 'Au na sega ni kerea na veivakadonui mai vei Rasulullah Shalallahu Alaihi Wasallam ena ka oqo ni watiqu.' Ia, baleta niu na sega ni kila se cava na isaunitaro nei Rasulullah kevaka au kerea vua na veivakadonui niu se gone.’ E kaya o Ka'api bini Malik; ‘E qai laurai ni a tomani tiko oqo me tini na bogi, ka sa limasagavulu kina na bogi vei keitou me tekivu mai na gauna era vakatabui kina na Musolomani me ra vosa vei keitou. E kaya o Ka'api bini Malik; ‘Au qai vakayacora na masu ni mataka lailai ena ikalimasagavulu ni bogi ena taudaku ni vale. Niu dabe tiko ena masu, au a vakasinaiti ena veivutuni kei na rarawa. E vaka me vakila na vuravura levu oqo ni lailai ba . gi au. Vakasauri ga au rogoca e dua ni kailavaka vakadomoilevu ena yasa ni lomalagi; ‘O iko na Ka’api bini Malik, mo marau! ’ Au mani bale sobu qai kila niu sa galala mai na noqu leqa. E kaya o Ka'api bini Malik; 'Sa qai kacivaka vei ira na Musolomani ni sa oti .

Hadith

Imam Muslim : 4974

حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ الْأَيْلِيُّ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ وَالسِّيَاقُ حَدِيثُ مَعْمَرٍ مِنْ رِوَايَةِ عَبْدٍ وَابْنِ رَافِعٍ قَالَ يُونُسُ وَمَعْمَرٌ جَمِيعًا عَنْ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ حَدِيثِ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا فَبَرَّأَهَا اللَّهُ مِمَّا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا ذَكَرُوا أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَلِكَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَأَنَا أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ مَسِيرَنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوِهِ وَقَفَلَ وَدَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ مِنْ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى الرَّحْلِ فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يَرْحَلُونَ لِي فَحَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِيَ الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ قَالَتْ وَكَانَتْ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يُهَبَّلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ ثِقَلَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَحَلُوهُ وَرَفَعُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ وَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ وَظَنَنْتُ أَنَّ الْقَوْمَ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ قَدْ عَرَّسَ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَادَّلَجَ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَأَتَانِي فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَقَدْ كَانَ يَرَانِي قَبْلَ أَنْ يُضْرَبَ الْحِجَابُ عَلَيَّ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا يُكَلِّمُنِي كَلِمَةً وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِيَ الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ بَعْدَ مَا نَزَلُوا مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ فِي شَأْنِي وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ وَلَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ فَذَاكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ بَعْدَ مَا نَقَهْتُ وَخَرَجَتْ مَعِي أُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَهُوَ مُتَبَرَّزُنَا وَلَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي التَّنَزُّهِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ بِنْتُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا ابْنَةُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَبِنْتُ أَبِي رُهْمٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا قَدْ شَهِدَ بَدْرًا قَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ أَوْ لَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قُلْتُ وَمَاذَا قَالَ قَالَتْ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ فَازْدَدْتُ مَرَضًا إِلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي فَدَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ قُلْتُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأَنَا حِينَئِذٍ أُرِيدُ أَنْ أَتَيَقَّنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَبَوَيَّ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهْ مَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ فَقَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةٌ عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا وَلَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ وَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ فِي نَفْسِهِ لَهُمْ مِنْ الْوُدِّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُمْ أَهْلُكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَإِنْ تَسْأَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ مِنْ عَائِشَةَ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ عَلَيْهَا أَكْثَرَ مِنْ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ ابْنِ سَلُولَ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَ أَذَاهُ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَوَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا كَانَ يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ الْأَنْصَارِيُّ فَقَالَ أَنَا أَعْذِرُكَ مِنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْنَا عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ وَكَانَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ اجْتَهَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ وَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ بَكَيْتُ لَيْلَتِي الْمُقْبِلَةَ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ وَأَبَوَايَ يَظُنَّانِ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَمَا هُمَا جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي اسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْرَأَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ فَأَذِنْتُ لَهَا فَجَلَسَتْ تَبْكِي قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ جَلَسَ قَالَتْ وَلَمْ يَجْلِسْ عِنْدِي مُنْذُ قِيلَ لِي مَا قِيلَ وَقَدْ لَبِثَ شَهْرًا لَا يُوحَى إِلَيْهِ فِي شَأْنِي بِشَيْءٍ قَالَتْ فَتَشَهَّدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ و

Sa tukuna vei keda [Hibban bin Musa] Sa tukuna vei keda [Abdullah bin Al Mubarak] Sa tukuna vei keda [Yunus bin Yazid Al Aili] Vakakina sa tukuni mai na dua tale na sala, Sa tukuna vei keda [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] kei [Muhammad bin Abama bin]. E kaya o Ibn Rafi’; Sa tukuna vei keitou. Ni so tale era kaya; Sa vakaraitaka vei keitou [Abdurrazaq] Sa vakaraitaka vei keitou [Ma'mar], na nona laini ni Hadith na itukutuku ni 'Abd kei Ibnu Rafi'. Erau kaya o Yunusi kei Ma'mar; ena kena taucoko mai [Az Zuhri] Sa ripotetaki vei au [E kaya o Bin Al Musayyab] kei [Urwah bin Zubair], [AlQamah bin Waqash], [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] mai na Hadith ni [Aisyah] - na watina o Rasullahulah itukutuku tukuna na ka ga era vinakata ena ka era tukuna, Sa qai vakamacalataka o Allah na nona savasava mai na veibeitaki. E dua na i lawalawa era talanoataka vei au na veika e yaco oqo, eso vei ira era ciqoma na i talanoa ni veika e yaco mai vei ira na tani, me vaka me kaukauwa na i talanoa, me yacova niu sa vulica vakayalo na vosa ni veika kece era tukuna vei au ka so na i talanoa e vakadeitaka eso tale. Mai Urwah e tukuna vei au mai Aisyah, na watina na Parofita e kaya; Ni sa vinakata na Parofita me lako, sa dau vakawirimadigitaki ira na watina. O koya e dreta na lotari, o koya e lako vata kei na Parofita sallaallahu 'alaihi wa sallam'. E kaya o Aisa; 'Sa qai dreta na veidinadinati ena keda maliwa ena dua na ivalu ka lako mai na noqu dakaititi ena veidinadinati, au sa qai lako vata kei na italatala ni Allah sallaallahu 'alaihi wa sallam.' Na ka oqo e yaco ni oti na kena vakatakilai na tikina me baleta na hijab. Sa qai kau au ena noqu ikarua. Ena loma ni ilakolako, au a lako sobu me yacova ni sa vakaotia e dua na ivalu na Parofita ka sa lesu tale ki Medina. Dua na yakavi au a tiko vata kei na dua na ilawalawa Musolomani. Ni rau sa moce, au sa qai tucake ka lako me yacova niu sa liu vei rau. Ni oti na noqu qarava na noqu bisinisi, au lesu tale meu lewena na ilawalawa Musolomani. Niu vakila na noqu kato, sa qai laurai ni sa ramusu na noqu iqaqalo, ka lako mai Zhafar, Yemen. Au mani lesu tale ka vakasaqara na noqu iqaqalo, na vakasaqaqara e vakavuna meu bera. Ka, era sa biubiu na ilawalawa tamata era kauta na noqu dra ni bula, era lako ena nodra biuta na noqu dra ni bula ena noqu kameli au dau vodo kina. Era nanuma niu sa tiko kina'. E kaya o Aisa; ‘Ena gauna oya, eratou sa yago lailai ka mamada na watina, baleta ni ratou sega vakadua ni kania na lewe ni manumanu. Ia, era dau kania ga na kakana mamada. O koya gona, ena sega ni dua ena vakatitiqataka na bibi ni cina oqori, ni ra lako yani ka laveta cake. Kuria oya, ena gauna oya au se gone lailai. Kena itinitini erau sa kauta na nodrau kameli ka lako -tomana na nodrau ilakolako-. Au rawata na noqu iqaqalo ni sa sivi na mataivalu. O koya gona, niu gole ina nodrau idabedabe, e sega ni dua e qiri mai qai sega ni dua e sauma mai. Au qai lesu tale ina noqu idabedabe au dabe tiko kina. Au nuitaka ni dua - mai na mataivalu ni Musolomani - ena kunei au ka lesu tale mai me mai kauti au. Niu dabe ena noqu idabedabe, au vakila na moce qai moce. Ena gauna oqo, era a tiko ga e dakudra na mataivalu o Shafwan bin Mu'atthal Assulami kei ira na tamata nei Dzakwan - ka ra dikeva tiko kevaka e dua e biu tu mai muri -. Erau lako ena yakavi lailai ka ena mataka erau yaco yani ki na noqu idabedabe. A raica o Shafwan bin al Mu’atthal Assulami e dua e se moce tu ga, mani lako mai vei au ka kilai au ena gauna e raici au kina. Oqo baleta ni a raici au ni bera ni gadrevi me daramaka na hijab e cake vei au. Vakasauri ga au yadra mai ka rogoca ni sa kaya tiko mai ji'un- ni sa kila na veika me baleti au. Au sa qai ubia sara na mataqu ena noqu hijab. Ena vuku i Allah, e sega ni vosa e dua na vosa ka'u sega ni rogoca e dua na vosa vakavo ga na nona istirja '. Kena itinitini e vakalailaitaka sobu na nona kameli ka’u sa cabeta. Sa qai lako ka liutaka na kameli - ka'u a vodo tiko kina - me yacova ni keitou sa sotavi ira na mataivalu Musolomani ni oti na nodra vakacegu ena baravi o Azhzhariah. Era na rarawa o ira era vakaduiduitaka na noqu veika. Ena gauna oya, na tamata e laurai vakalevu duadua na nona viavialevu o Abdullah bin Ubay bin Salul. Kena itinitini, au sa yaco yani ki Medina. Ni oti na neirau yaco yani, au a tauvimate vakasauri me voleka ni dua na vula, ni ra se vosa tikoga na tamata me baleta na veibeitaki - vakatautauvatataki vei au -, e dina ga niu sega ni vakila e dua na ka lailai me baleta na ka oqo. O koya gona, e vakatitiqataka tale ga na noqu tauvimate. Au sa sega ni kila na yalomalua nei Rasulullah au a raica mai vua e liu. Niu sa tauvimate, a curu mai o Rasulullah ka kidavaki au ka taroga; 'Vakacava o iko?' E vaka ga ena gauna oya e vakatitiqataki au, dina ga niu sega ni vakila niu a cakava na ka ca oya. Ni oti na noqu vakila niu sa tekivu me vakabulai, au sa qai lako yani kei Umm Misthah ki na dua na vanua sogo me keirau laki vakasaqa, keirau sega vakadua ni lako yani vakavo ga ena bogi me yacova ni sa bogi tale. Na veivanua sogo oqo e buli volekata na neitou vale. Na neitou bisinisi e vaka na neitou qase ni Arapea, keitou dau cakava e dua na vanua sogo me defecate kina e vale. Sa qai o Umm Mistah kei au - o koya na luvena yalewa o Abu Ruhmi bin al Mutalib bin al Mutalib bin Abdi Manaf kei na tinana na luvena yalewa o Shakhr bin Amir, na tinadrau o Abu Bakr ash Shidiq kei na luvena tagane o Mistah bin Utsaba bin Abbad bin al Mutalib - a lesu mai ki na noqu vale ni oti na neitou bisinisi. Ena gauna oya, a lutu o Umm Misthah baleta ni a kabata se a vesuki ena nona isulu. Ena gauna oya e kaya kina; 'E ca Misita'. Au a tarogi koya; 'E vakacava na ca ni ka o sa tukuna, o sa vakalewa tiko na tamata era vakaitavi ena ivalu mai Badr?'. E kaya; 'Io, o sega beka ni rogoca na ka e tukuna?' Au kaya; 'Na cava e sa tukuna?' sa mani tukuna kina vei au na nodra vosa o ira era beitaki au. Ena gauna oya sa qai vakalevutaki ga na noqu tauvimate ka niu sa lesu tale ki noqu vale, sa sotavi au mai o Rasulullah shallaallah ‘alaihi wa sallam ka kaya vei au na vakabula. E qai kaya: ‘O sa vakaevei?’ Au kaya; ‘O na vakatara beka meu lako vei rau na noqu itubutubu?’ e kaya o koya. e kaya; ‘Ena gauna oya au vinakata meu vakadeitaka na itukutuku mai vei rau ruarua. Kena itinitini, a solia vei au na veivakadonui o Rasulullah. Au qai lako vei rau na noqu itubutubu, au tarogi tinaqu; 'I tinaqu, na cava era veitalanoataka tiko na tamata?' e sauma mai; 'Oi kemuni na luvequ, me vakarawarawataki na nomu veika, mai vei Allah, e sega ni baleta e dua na marama e matata ni lomani koya na watina ni sa tiko vua na oni - e dua tale na wati ni tagane - vakavo ga ke ra - na watina na tagane kadua - ena vakalevutaka na veibeitaki me baleta na yalewa'. e kaya; 'Me vakalagilagi vei Allah, oqo beka na ka era vosa tiko kina na tamata?' e kaya; ‘Ena bogi vata ga o ya au a tagi, me yacova ni sa mataka sa sega ni drodro rawa na wai ni mataqu baleta ni sa oti kau sega ni tagi niu moce. Ena mataka, au tagi. Ka, ena gauna o ya a kacivi rau kina o Ali bin Abi Talib kei Usamah bin Zaid na Parofita me rau sureti rau me rau veitalanoa me rawa ni rau tawasei rau kina na watidrau ni se bera ni lako sobu mai na ivakatakila. E kaya o Aisa; 'Me baleta na Usamah bin Zaid, e vakaraitaka na italai ni Allah sallaallahu 'alaihi wa sallam ena veika e kila me baleta na watina na yawa mai na ivalavala oqo kei na veika e kila me baleta na nona loloma vei koya. E kaya o Usama; 'O iko na italai i Allah! Erau sa watimu, keirau sega ni kila e dua na ka, na vinaka ga’. Me baleti Ali bini Api Talipi, e kaya; 'Allah 'azza waja Ena sega ni vakadredretaka vei iko na veika, era se levu tikoga na marama me ikuri ni nona. Ka dina sara, kevaka o taroga na nomu bobula, ena dina sara." E kaya o Aisha; 'Sa qai kacivi Barirah o Rasulullah, ka taroga: 'O Barirah! O raica beka e dua na ka e vakatitiqataki iko me baleti Aisha?' Sa sauma o Barira; ‘Ena vuku i Koya e talai kemuni mai ena ka dina, au sega ni raica e dua na ka e lailai vua mai na kena e sega ni levu cake. Ni se gone, e dau moce ni waraka tiko na falawa ena nona vuvale qai kania na falawa e dua na manumanu susu.’ Sa qai tucake o Rasulullah ka kerea e dua na veileti mai vua e dua na tamata ka yacana o Abdullah bin Ubai bin Salul. Ni sa tiko ena itutu ni vunau o Rasulullah, a kaya o Rasulullah: ‘Oi kemuni kece na Musolomani, o cei e vinakata me solia vei au e dua na veileti mai vua e dua na tamata ka sa vakamavoataka na noqu matavuvale. E dina sara, mai vei Allah, au sega ni kila e dua na ka mai na noqu matavuvale vakavo ga na vinaka. Erau a tukuna vei au e dua na tamata au sega ni kila e dua na ka me baleti koya, ia na vinaka ga. Ka sega ni dua e sotava na watiqu vakavo ga ke tiko vata kei au’. E kaya o Sa'ad bin Mu'adz al Ansari; 'O iko na italai i Allah! Au na vukei iko mai kina. Kevaka e dua mai na Bani Aus e musuki na nona domo, o ira sara mada ga na taci keimami mai na Bani Khazraj, kevaka o ni vakaroti keimami keimami na qai vakayacora na nomuni vakaroti’. Vakasauri ga, Sa'ad bin Ubadah - o koya na iliuliu ni Bani Khazraj, o koya e dua na tamata yalododonu. Ia, e se tiko ga vua e dua na itovo ni veivakaduiduitaki - e kaya vei Sa'ad bin Mu'ad; 'Ena vuku i Allah, o na sega ni rawa ni vakamatei koya ka na sega ni rawa ni vakamatei koya'. Sa qai tucake o Usaid bin Hudlair ka sa luvena tagane o Saati bin Muadz, e kaya vei Saati bin Ubadah; 'O sa lasu tiko, dina keitou na vakamatei koya baleta ni o sa dua na dauveivakaisini ka dau veileti kei ira na dauveivakaisini'. Sa qai katakata sara na ituvaki ena kedrau maliwa na gone ni Aus kei na Khazraj, me yacova sara na nodrau vinakata me rau veivakamatei ena gauna e se tu ga kina ena itutu ni vunau na italai i Allah (me tiko vata kei koya na vakacegu kei na veivakalougatataki nei Allaah). Sa qai vakacegui rau o Rasulullah, me yacova ni rau sa galu ka sa galu o koya. Ena siga oya, au tagi me yacova ni sa oti na wainimataqu qai sega ni dau daramaka na eyeliner niu moce. Ena bogi ka tarava, au se tagi tikoga me yacova ni sa oti na wai ni mataqu ka sega ni dau daramaka na eyeliner niu moce. Erau nanuma na noqu itubutubu ni na wase rua na lomaqu na noqu tagi. E kaya o Aisa; ‘Erau qai dabe ruarua e yasaqu niu tagi tiko ga. Ena gauna oya, e tiko e dua na marama Ansar ka kerea vei au na veivakadonui me sotavi au, au vakatara vua. E dabe sobu ka tagi vata kei au. Ni keitou sa tu vakaoqo, sa qai mai sotavi keitou o Rasulullah, sa qai mai vakabula ka qai dabe sobu. E kaya; ‘Sa dua na vula na nona sega ni dabe e yasaqu, ni sa sega ni vakatakilai vua na ivakatakila me baleta na noqu veika’. E kaya; E vakadinadinataka talega o Rasulullah, ka tukuna na veivakabulabulataki ni dabe tiko. e kaya: 'Amma ba'd, O Aisyah, dina sara oqo kei na itukutuku vakaoqo sa yaco mai vei au, dina sara, kevaka o dro tani mai kina baleta ni o sega ni cakava, me maroroi iko tani o Allah Azzawajalla. Kevaka o cakava na ivalavala ca oqo, kerea vei Allah na veivosoti ka veivutuni Vua. Baleta, e dua na dauveiqaravi e vakatusa na nona ivalavala ca ka qai veivutuni, ena ciqoma o Allah na nona veivutuni’. E kaya o Aisa; 'Ni sa vosa oti o Rasulullah, sa totolo sara na kena drodro na wai ni mataqu me yacova niu sa sega ni vakila rawa na wai ni mataqu'. Au kaya vei tamaqu; 'Sauma na ka e tukuna na italai nei Allah (me tiko vata kei koya na vakacegu kei na veivakalougatataki nei Allaah) me baleti au. E kaya o tamaqu; 'Au sega ni kila, mai vei Allah, au na sega ni vosa vei iko . e tiko kina na Parofita 'alaihi wa salam'. Au qai kaya vei tinaqu; 'Sauma na ka e tukuna na italai nei Allah (sautu kei na veivakalougatataki nei Allaah) me baleti au!' e kaya o tinaqu; 'Ena vuku i Allah, au sega ni kila na ka meu tukuna vei Rasulullah 'alaihi wa salam'. E kaya o Aisa; Au kaya; ‘Au goneyalewa lailai, au sega ni dau wilika vakalevu na Koran. Ena Allah, Au kila vakaidina ni o sa rogoca oqo me rawa ni o vakila na nuidei ka vakabauta. Ia ni’u sa vosa vei kemuni; 'E dina sara, au sa yawa sara mai na veika oqo ka sa kila kece o Allah Azzawajalla niu sa yawa sara mai na veika oqo. O koya gona, o na sega tale ga ni vakabauta. Kevaka au vakatusa vei iko e dua na ka, ni kila vinaka o Allah Azzawajalla niu sa yawa sara mai na kena caka, o na vakabauti au vakaidina. Ena Allah, e sega sara ga ni dua na vosa ena kedrau maliwa o au kei iko vakavo ga na ka e tukuna o Abu Yusuf; Na vosota e vinaka ka Allah na vanua mo kere veivuke kina ena veika o beitaki kina'. -QS. Yusufa 18- ' E kaya o Aisa; 'Au sa qai veisautaka na noqu itutu, au sa davo sobu ena noqu idavodavo'. E kaya; 'Ena vuku i Allah, ena gauna o ya au kila niu sa yawa sara mai na cakacaka oqori, ka na maroroi au o Allah Azzawajalla baleta niu sa yawa sara mai na cakacaka oqori. Ia, mai vei Allah, au sega ni namaka ni na lako sobu mai na ivakatakila oqori ena noqu kisi. Ka sa dina sara ni noqu ka e lailai sara mai na ka e tukuna vei au o Allah Azza wa Jalla ena ivakatakila e wilika. Na noqu vakanuinui ena gauna oya sa ikoya ga me'u vakanuinui ni ena tadra ni Parofita ena vakaraitaki ni o Allah Azzawajalla ena vakayawataki au mai na ivalavala oqo'. E kaya o Aisa; 'By Allah, na italai ni Allah shallaallahu 'alaihi wa sallam a sega ni biuta na nona soqoni, ka sega ni dua e biuta na vale me yacova ni sa vakauta sobu o Allah Azzawajalla e dua na ivakatakila vua na Nona Parofita. O koya gona, a veisau na nona ituvaki me vaka na veisau e dau yaco ni sa yaco mai na ivakatakila, e tomana tikoga na nona buno dina ga ni sa vulaikatakata. Oqo baleta ni sa rui bibi na bibi ni vosa sa vakatakilai mai vua’. E kaya o Aisa; 'Ni sa ciqoma o Rasulullah na itukutuku vinaka, e a lagata ka imatai ni malanivosa e tukuna ena gauna oya: 'Itukutuku vinaka, O Aisyah! O Allah Azza wa Jalla sa maroroi iko tani mai na ivalavala oqo'. Sa qai kaya vei au o tinaqu; 'Tucake vua'. Au kaya; 'Ena vuku i Allah, au na sega ni tu me saqati koya ka'u na sega ni vakacaucautaka vakavo ga o Allah Azza wa jalla, O Koya e sa vakauta sobu na ivakatakila ka vakamacalataka na kena yawa au sa tiko kina. Allah Azzawajalla sa vakatakila e dua na tikina ka kena ibalebale: E dina sara, o ira era kauta na itukutuku lasu era mai na nomu ilawalawa, me yacova na tini na tikina -QS. Yabaki 1-11-. Sa vakauta sobu mai o Allah Azzawajalla e vica na tikina ka vakamacalataka na noqu yawa mai na ivalavala oqo. E kaya o Aisa; E dau soli cau o Abu Bakr vei Misthah, baleta ni wekana ka tamata dravudravua. E kaya; 'Ena vuku i Allah, au na sega vakadua ni vukei koya me tawamudu ni oti na nona beitaki Aisyah.' Sa qai vakauta sobu mai o Allah Azzawajalla e dua na ivakatakila, ka kena ibalebale; Ka sega ni o ira era sa - me yacova na Nona vosa - o sega ni vinakata me vosoti iko o Allah' -QS. Yabaki 22-. E kaya o Hibban bin Musa, e kaya o Abdullah bin Mubarok: "Na tikina oqo e tikina e namaki duadua ena ivola i Allah. Sa qai kaya kina o Abu Bakr; 'Ena vuku i Allah, au na marau vakalevu cake kevaka ena vosoti au o Allah'. E kaya o Aisyah; aihi wa sallam, me baleta na ka e yaco vei au: 'Na cava o kila, na cava o raica, se na itukutuku cava e yacovi iko?' e sauma mai; 'O iko na italai i Allah! Au dau maroroya na noqu rogo kei na noqu rai, ka sega ni dua na ka au kila, na vinaka ga’. E kaya o Aisa; ‘Dina ga ni watina o Zaenab e kilai ni dau vakacerecerei koya e mataqu, .

Hadith

Imam Muslim : 4975

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَجُلًا كَانَ يُتَّهَمُ بِأُمِّ وَلَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ اذْهَبْ فَاضْرِبْ عُنُقَهُ فَأَتَاهُ عَلِيٌّ فَإِذَا هُوَ فِي رَكِيٍّ يَتَبَرَّدُ فِيهَا فَقَالَ لَهُ عَلِيٌّ اخْرُجْ فَنَاوَلَهُ يَدَهُ فَأَخْرَجَهُ فَإِذَا هُوَ مَجْبُوبٌ لَيْسَ لَهُ ذَكَرٌ فَكَفَّ عَلِيٌّ عَنْهُ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ لَمَجْبُوبٌ مَا لَهُ ذَكَرٌ

Sa tukuna vei au [Zuhair bin Harb] Sa tukuna vei keimami [Affan] Sa tukuna vei keimami [Hamad bin Salamah] Sa tukuna vei keimami [Thabit] mai [Ana] ni a tiko e dua na tamata ka beitaki ni veibutakoci kei na watina na Parofita. sa qai kaya vei Ali o Rasula: lako, ka musuka na nona iqaqalo - ena vuku ni nona veivakaisini -. sa qai lako mai vua o Ali ka sa qai laurai ni sa vakacegu tiko ena dua na tobu lailai, sa qai kaya vua o Ali: Lako mai tuba! Sa qai dreta mai o Ali na ligana ka sa qai laurai ni dua na tamata ka sa musuki na nona ibulibuli, sa sega kina ni vakamatei koya o Ali. Sa qai lako mai o Ali vei Rasula ka kaya; O iko na italai ni Allah, na kena dina o koya e dua na tamata ka a musuki na nona yago - e sega na nona yago -.

Hadith

Imam Muslim : 4976

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَقَ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ أَرْقَمَ يَقُولُا خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ أَصَابَ النَّاسَ فِيهِ شِدَّةٌ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ لِأَصْحَابِهِ { لَا تُنْفِقُوا عَلَى مَنْ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ حَتَّى يَنْفَضُّوا } مِنْ حَوْلِهِ قَالَ زُهَيْرٌ وَهِيَ قِرَاءَةُ مَنْ خَفَضَ حَوْلَهُ وَقَالَ { لَئِنْ رَجَعْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ لَيُخْرِجَنَّ الْأَعَزُّ مِنْهَا الْأَذَلَّ } قَالَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ فَأَرْسَلَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ فَسَأَلَهُ فَاجْتَهَدَ يَمِينَهُ مَا فَعَلَ فَقَالَ كَذَبَ زَيْدٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَوَقَعَ فِي نَفْسِي مِمَّا قَالُوهُ شِدَّةٌ حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَصْدِيقِي { إِذَا جَاءَكَ الْمُنَافِقُونَ } قَالَ ثُمَّ دَعَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيَسْتَغْفِرَ لَهُمْ قَالَ فَلَوَّوْا رُءُوسَهُمْ و قَوْله { كَأَنَّهُمْ خُشُبٌ مُسَنَّدَةٌ } وَقَالَ كَانُوا رِجَالًا أَجْمَلَ شَيْءٍ

Sa tukuna vei keimami [Apu Bakr bin Apu Saiba] sa tukuna vei keimami [Al Hasan bin Musa] sa tukuna vei keimami [Zuhair bin Muawiyah] sa tukuna vei keimami [Apu Ishaq] ni a rogoca [Zaid bin Arqam] ni kaya; 'Ena dua na gauna, keitou a lako vata kei Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam ena dua na ilakolako balavu ka ra sotava kina e vuqa na neitou itokani na dredre. Sa qai kaya o Abdullah bin Ubay vei ira na nona itokani; 'Kakua ni solia na ilavo vei ira era tiko ena yasa ni italai ni Allah me rawa ni ra biuta na italai ni Allah'. E kaya o Zuhai; Na vosa 'Haulihi' - kei na kasrah ena matanivola lam - sa ikoya na wiliwili dodonu duadua. E kaya o Abtula bin Ubay; ‘E dina sara, kevaka keitou a lesu tale ki Medina, era na rawa dina ni vakasavi ira tani na tamata malumalumu na tamata kaukauwa’. -Taro. 63-: 8-. E kaya o Zaid bin Arqam; 'Au sa qai lako vua na Parofita o Muhamadi me'u tukuna vua na ka e tukuna vua o Abdullah bin Ubay.' Sa qai tala e dua na tamata vei Abdullah bin Ubay me vakatarogi koya. Ia, e qai laurai ni a bubuluitaka o Abdullah bin Ubay ni sega vakadua ni tukuna e dua na ka vaka oqori! A sa kaya ko koya; 'Sa lasu o Zaid vei Rasula'. E kaya o Zaid bin Arqam; 'E dina, na nodra vosa na dauveivakaisini e vakavuna me cudru na lomaqu, me yacova ni sa vakaraitaka o Allah Subhanahu wa Ta'ala e dua na tikina e vakadonuya na noqu rai ka wiliki vakaoqo: 'Kevaka era lako mai vei iko na dauveivakaisini... -Qs. 63-: 1- '. E kaya o Zaid bin Arqam; 'Sa qai kacivi ira, na dauveivakaisini, me ra kere veivosoti vei Allah, ia era sa qai rai tani'. E kaya o Allah Subhanahu wa Ta'ala: 'O ira na dauveivakaisini era vaka na kau e vakararavi...' -Al Munaafiquun -63-: 4-. E kaya o Zaid bin Arqam; 'Era sa tamata dina era rairai vakasakiti dina'.

Hadith

Imam Muslim : 4977

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا يَقُولُا أَتَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَبْرَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ فَأَخْرَجَهُ مِنْ قَبْرِهِ فَوَضَعَهُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَنَفَثَ عَلَيْهِ مِنْ رِيقِهِ وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ فَاللَّهُ أَعْلَمُ حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ حُفْرَتَهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ سُفْيَانَ

Sa tukuna vei keitou [o Apu Bakr bin Apu Saiba] kei [Zuhair bin Harb] kei [Amad bin 'Apida Adh Dhabbi] -kei na lafadh oqo e nona o Ibn Apu Saiba- e kaya o Ipnu Abdah; Sa tukuna vei keimami, ka kaya e dua tale; sa tukuna vei keimami [Sufyani bin ‘Uyaina] mai [Amru] ni a rogoca [Jabir] ni kaya; Na Parofita sallallaahu alaihi wasallam a lako ki na ibulubulu nei Abdullah bin Ubbay, ni oti na nona biu ena ibulubulu, sa qai vakarota me kau tani, ka sa biuti koya ena duruna, sa qai vukataka e dua na saliva lailai vua ka daramaka na nona isulu’. Valahu A'lam. Sa tukuna vei au [Amadu bin Yusuf Al Azdi] sa tukuna vei keitou [‘Abdurrazzaq] sa tukuna vei keitou [Ibnu Juraij] sa tukuna vei au [Amru bin Dinar] e kaya; Au rogoca [o Jabiri Bini Apitula] ni kaya; 'A lako mai na Parofita ki na ibulubulu nei Abdullah bin Ubbay, ni oti na nona biu ena nona ibulubulu. -Tarava me vaka ena Hadisi Sufyani.

Hadith

Imam Muslim : 4978

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ جَاءَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ أَنْ يُعْطِيَهُ قَمِيصَهُ يُكَفِّنُ فِيهِ أَبَاهُ فَأَعْطَاهُ ثُمَّ سَأَلَهُ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَامَ عُمَرُ فَأَخَذَ بِثَوْبِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي عَلَيْهِ وَقَدْ نَهَاكَ اللَّهُ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا خَيَّرَنِي اللَّهُ فَقَالَ { اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً } وَسَأَزِيدُهُ عَلَى سَبْعِينَ قَالَ إِنَّهُ مُنَافِقٌ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلَا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ وَزَادَ قَالَ فَتَرَكَ الصَّلَاةَ عَلَيْهِمْ

Sa tukuna vei keda [Apu Bakr bin Apu Syaibah] sa tukuna vei keda [Apu Usamah] sa tukuna vei keda [‘Ubaidula bin ‘Umar] mai vei [Nafi’] mai vei [Ibn ‘Umar] e kaya; 'Ni sa mate o Abdullah bin 'Ubay bin Salul, a lako mai na luvena tagane o Abdullah bin Abdullah -bin Ubay- ka kerea na nona isulu me baleta na i ubi ni tamana. A vakayacora na Parofita na kerekere nei luvena tagane. Sa qai kerei talega me masulaka na Parofita na yagoi tamana. Ni sa tucake me masulaka na yago, sa dreta vakasauri o Umar - bin Khaththab - na nona i sulu ka kaya; 'O iko na italai i Allah! O na masulaki koya beka? E sega beka ni vakatabui iko o Allah mo vakararamataka? ' E sauma o koya: 'A soli ga vei au na digidigi mai vei Allah Subanahu Wa Ta'ala ena maliwa ni masu se sega'. Sa qai wilika na tikina oqo: Se o kere veivosoti ena vukudra se o sega ni kere veivosoti ena vukudra -e tautauvata ga-; kevaka mada ga o kere veivosoti ena vukudra vakavitusagavulu...'. -QS. Na Taba -9-: 80-. Ka'u na sivia vakavitusagavulu'. E kaya o Umar; ‘Ia e dau veivakaisini o koya! ' Ia e se masulaka tikoga o Rasula. Sa qai vakaraitaka o Allah Ta’ala na tikina oqo: ‘Ka kakua vakadua ni masulaka na yago ni dua vei ira era mate, se mo tu ena nona ibulubulu...’. -QS. Na Taba -9-: 84-. Sa tukuna vei keitou [Muhamadi bin Al Mutsana] kei [‘Ubaidula bin Said] erau kaya ruarua; sa vakamacalataka vei keda [o Yahya Al Katacani] mai vei [‘Ubaidullah] na sanad oqo kei na Hadith tautauvata kei na ikuri; sa qai biuta na masu ena vukudra na dauveivakaisini.

Hadith

Imam Muslim : 4979

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ ابْنِ مَسْعُودٍ قَالَ اجْتَمَعَ عِنْدَ الْبَيْتِ ثَلَاثَةُ نَفَرٍ قُرَشِيَّانِ وَثَقَفِيٌّ أَوْ ثَقَفِيَّانِ وَقُرَشِيٌّ قَلِيلٌ فِقْهُ قُلُوبِهِمْ كَثِيرٌ شَحْمُ بُطُونِهِمْ فَقَالَ أَحَدُهُمْ أَتُرَوْنَ اللَّهَ يَسْمَعُ مَا نَقُولُ وَقَالَ الْآخَرُ يَسْمَعُ إِنْ جَهَرْنَا وَلَا يَسْمَعُ إِنْ أَخْفَيْنَا وَقَالَ الْآخَرُ إِنْ كَانَ يَسْمَعُ إِذَا جَهَرْنَا فَهُوَ يَسْمَعُ إِذَا أَخْفَيْنَا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُونَ أَنْ يَشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَا أَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُودُكُمْ } الْآيَةَ و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ الْبَاهِلِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ عَنْ عُمَارَةَ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ وَهْبِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بِنَحْوِهِ

Sa tukuna vei keda [Muhammad bin Abu 'Umar Al Makki] sa tukuna vei keda [Sufyan] mai [Mansur] mai [Mujahid] mai [Abu Ma'mar] mai [Ibn Mas'ud] e kaya; ‘E tolu na tamata era soqoni vata volekata na Kaaba, e rua na tamata mai na yavusa Quraysh kei na dua mai na yavusa Tsaqafi se na kena veibasai. Eratou sega ni vuli vinaka kece na lewe tolu ia eratou uro. E dua vei rau a taroga na nona itokani; ‘O kila ni rogoca o Allah na ka eda tukuna? ’ Sauma mai o koya kadua; 'E rogoca na neirau vosa vakadomoilevu, ka sega ni rogoca na neirau vosa vakamalua'. E kaya na ikatolu ni tamata; ‘Kevaka e rogoca o Koya ni da vosa vakadomoilevu, e rogoca dina o Koya ni da vosa vakamalua’. Sa qai vakaraitaka o Allah Azza wa Jalla na tikina: ‘O na sega vakadua ni rawa ni vunitaki iko mai na ivakadinadina ni nomu rogoca, rai kei na kuli...’. -QS. 41-: 22-. Ka sa tukuni vei au [Abu Bakar bin Khallad Al Bahili] sa tukuna vei keitou [Yahya bin Said] sa tukuna vei keitou [Sufyani] sa tukuna vei au [Sulimani] mai vei [‘Umara bin ‘Umair] mai vei [Wahb bin Rabi’a] mai vei [‘Abdullah] Vakakina e dua tale e tukuni mai vei [‘Abdullah]; sa tukuna vei keitou [Yahya] sa tukuna vei keitou [Sufyan] sa tukuna vei au [Mansur] mai vei [Mujahid] mai vei [Abu Ma'mar] mai vei [Abdullah] ena dua na Hadith tautauvata.

Hadith

Imam Muslim : 4980

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَدِيٍّ وَهُوَ ابْنُ ثَابِتٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ يَزِيدَ يُحَدِّثُ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى أُحُدٍ فَرَجَعَ نَاسٌ مِمَّنْ كَانَ مَعَهُ فَكَانَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ فِرْقَتَيْنِ قَالَ بَعْضُهُمْ نَقْتُلُهُمْ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَا فَنَزَلَتْ { فَمَا لَكُمْ فِي الْمُنَافِقِينَ فِئَتَيْنِ } و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ

Sa tukuna vei keitou [‘Ubaidullah bin Mu’adz Al ‘Anbari] sa tukuna vei keitou [o tamaqu] sa tukuna vei keitou [Syu’bah] mai [‘Adi bin Thabit] e kaya; Au rogoca [‘Abdullah bin Yazid] ni tukuna e dua na italanoa mai vei [Zaid bin Thabit] ni gauna e lako kina na Parofita ki na vanua ni ivalu mai Uhud, e vica na tamata era a lako vata kei koya era a lesu tale mai ena lomadonu ni ilakolako. Ena vuku ni ka oqo, era a duidui kina na nodra vakasama na itokani ni Parofita Sallallahu Alaihi Wasallam ki na rua na ilawalawa: Eso era kaya ni dodonu me ra valuti ka so tale era kaya ni sega ni dodonu me ra valuti. O koya gona, e lako sobu mai kina na tikina oqo: ‘Na cava o ni sa rua kina na ilawalawa ena -veisotari- kei ira na dauveivakaisini...’ -QS. Na Nisa -4-: 88-. Ka sa tukuni vei au [Zuhair bin Harb] sa tukuna vei keitou [Yahya bin Said] Vakakina sa tukuni mai na dua tale na sala, ka sa tukuni vei au [Abu Bakr bin Nafi'] sa tukuna vei keitou [Ghundar] ruarua mai [Syu'ba] ena sala oqo kei na dua na Hadith tautauvata.