امام مسلم (الامام مسلم) - 5362 حدیث
افراد صادق نباید فحش دادن را دوست داشته باشند
امام مسلم : 4701
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَنْبَغِي لِصِدِّيقٍ أَنْ يَكُونَ لَعَّانًا حَدَّثَنِيهِ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
[هارون بن سعید العیلی] برای ما نقل کرده است؛ [ابن وهب] برای ما نقل کرده است؛ [سلیمان] به نام ابن بلال از [علاء بن عبدالرحمن] برای من نقل کرده است؛ [پدرش] از [ابوهریره] به او گفته است که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرموده است: «شخص راستگو نباید دشنام دادن را دوست داشته باشد.» این را برای من [ابو کریب] نقل کرده است؛ [خالد بن مخلد] از [محمد بن جعفر] از [علاء بن عبدالرحمن] از این طریق با حدیثی مشابه برای ما نقل کرده است.
یک مدافع نمی تواند شهید شود و شفاعت کند.
امام مسلم : 4702
حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَ بَعَثَ إِلَى أُمِّ الدَّرْدَاءِ بِأَنْجَادٍ مِنْ عِنْدِهِ فَلَمَّا أَنْ كَانَ ذَاتَ لَيْلَةٍ قَامَ عَبْدُ الْمَلِكِ مِنْ اللَّيْلِ فَدَعَا خَادِمَهُ فَكَأَنَّهُ أَبْطَأَ عَلَيْهِ فَلَعَنَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَتْ لَهُ أُمُّ الدَّرْدَاءِ سَمِعْتُكَ اللَّيْلَةَ لَعَنْتَ خَادِمَكَ حِينَ دَعَوْتَهُ فَقَالَتْ سَمِعْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَكُونُ اللَّعَّانُونَ شُفَعَاءَ وَلَا شُهَدَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَعَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ كِلَاهُمَا عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ
[سوید بن سعید] به من خبر داد؛ [حفش بن میسره] از [زید بن اسلم] برایم خبر داد که عبدالملک بن مروان اثاثیه خانه‌اش را برای ام درداء فرستاد. یک شب عبدالملک از خواب بیدار شد و خدمتکارش را صدا زد. اما به نظر می‌رسید که آن کنیز در اجابت دعوتش کوتاهی می‌کند. تا اینکه عبدالملک او را نفرین کرد. صبح، [ام درداء] به او گفت: «دیشب شنیدم که کنیزت را وقتی صدا زدی، نفرین کردی.» شنیدم که [ابو درداء] می‌گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «در حقیقت، نفرین‌کنندگان نمی‌توانند شهید شوند (کسانی که شاهد می‌شوند) و نمی‌توانند در روز قیامت شفاعت کنند.» به ما [معتمر بن سلیمان] خبر داد؛ همچنین از طریق دیگری روایت شده است، و به ما [اسحاق بن ابراهیم] خبر داد: [عبدالرزاق] هر دو را از [معمر] از [زید بن اسلم] از این طریق به ما خبر داده است که با حدیث حفش بن میسره مطابقت دارد.
شاهدان یا شفیعان در روز قیامت شاهد نخواهند بود
امام مسلم : 4703
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ وَأَبِي حَازِمٍ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّعَّانِينَ لَا يَكُونُونَ شُهَدَاءَ وَلَا شُفَعَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[ابوبکر بن ابوسیبه] به ما خبر داده است؛ [معاویه بن هشام] از [هصام بن سعد] از [زید بن اسلم] و [ابو حازم] از [ام درداء] از [ابو درداء] برای ما نقل کرده‌اند که «از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می‌فرمود: «در حقیقت، لعنت‌کنندگان نمی‌توانند شهید شوند» (کسانی که شاهد هستند) و نمی‌توانند در روز قیامت شفاعت کنند.»
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم به عنوان فیض مبعوث شد نه مرگ
امام مسلم : 4704
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ عَلَى الْمُشْرِكِينَ قَالَ إِنِّي لَمْ أُبْعَثْ لَعَّانًا وَإِنَّمَا بُعِثْتُ رَحْمَةً
به ما گفته شده است که [محمد بن عباد] و [ابن ابوعمر] هر دو گفته‌اند؛ [مروان] یعنی الفزاری از [یزید] یعنی ابن کیسان از [ابو حازم] از [ابوهریره] نقل کرده‌اند که گفت: «شخصی گفت: ای رسول خدا، برای مشرکان دعا کن تا آسیب ببینند!»
رسول الله عفو کرد و لعنت هایش را با مهربانی جایگزین کرد.
امام مسلم : 4705
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ دَخَلَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلَانِ فَكَلَّمَاهُ بِشَيْءٍ لَا أَدْرِي مَا هُوَ فَأَغْضَبَاهُ فَلَعَنَهُمَا وَسَبَّهُمَا فَلَمَّا خَرَجَا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَصَابَ مِنْ الْخَيْرِ شَيْئًا مَا أَصَابَهُ هَذَانِ قَالَ وَمَا ذَاكِ قَالَتْ قُلْتُ لَعَنْتَهُمَا وَسَبَبْتَهُمَا قَالَ أَوَ مَا عَلِمْتِ مَا شَارَطْتُ عَلَيْهِ رَبِّي قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ فَأَيُّ الْمُسْلِمِينَ لَعَنْتُهُ أَوْ سَبَبْتُهُ فَاجْعَلْهُ لَهُ زَكَاةً وَأَجْرًا حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَاه عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ السَّعْدِيُّ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ جَمِيعًا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ جَرِيرٍ و قَالَ فِي حَدِيثِ عِيسَى فَخَلَوَا بِهِ فَسَبَّهُمَا وَلَعَنَهُمَا وَأَخْرَجَهُمَا
[زهیر بن حرب] برای ما نقل کرده است. [جریر] از [اعماسی] از [ابو ضحی] از [مسروق] از [عیسیه] برای ما نقل کرده است. او گفت: «روزی دو نفر نزد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم آمدند. سپس آن دو نفر درباره چیزی که من نمی‌دانستم با رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم صحبت کردند که باعث عصبانیت ایشان شد. کمی بعد، شنیدم که رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم آنها را نفرین و دشنام می‌داد. پس از اینکه آن دو مرد بیرون آمدند، از ایشان پرسیدم: «ای رسول خدا، به نظر می‌رسد که آن دو نفر از خوبی‌هایی که دیگران از آن برخوردارند، بهره‌مند نشده‌اند.» رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم پرسید: «منظورت چیست، عیسیه؟» عیسیه پاسخ داد: «منظورم این است که تو آن دو نفر را نفرین و دشنام داده‌ای.» سپس رسول خدا فرمود: «ای عایشه، آیا نمی‌دانی که من چه شرطی با پروردگارم گذاشته‌ام؟ من دعا کرده‌ام: «خدایا، من فقط یک بشر هستم. اگر مسلمانی را نفرین یا لعنت کنم، آن را کفاره گناهان و پاداش او قرار بده.» این را [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابو کریب] به ما گفته‌اند؛ [ابو معاویه] به ما گفته‌اند؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است؛ و آن را [علی بن حجر ساعدی] و [اسحاق بن ابراهیم] و [علی بن خصیرم] - در مجموع - از [عیسی بن یونس] و هر دو از [العماسی] از این طریق روایت کرده‌اند که شبیه حدیث جریر است و او گفت؛ در حدیث عیسی؛ سپس هر دو از رسول خدا روی گرداندند، تا اینکه سرانجام او را نفرین و لعنت کرد و هر دو را بیرون انداخت.
رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم سرزنش را به عنوان پاک کننده گناه دانسته است.
امام مسلم : 4706
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللَّهُمَّ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ سَبَبْتُهُ أَوْ لَعَنْتُهُ أَوْ جَلَدْتُهُ فَاجْعَلْهَا لَهُ زَكَاةً وَرَحْمَةً و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّ فِيهِ زَكَاةً وَأَجْرًا حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِإِسْنَادِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ مِثْلَ حَدِيثِهِ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ عِيسَى جَعَلَ وَأَجْرًا فِي حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ وَجَعَلَ وَرَحْمَةً فِي حَدِيثِ جَابِرٍ
به ما [محمد بن عبدالله بن نمیر] گفته است؛ به ما [پدرم] گفته است؛ به ما [اعماسی] از [ابو صالح] از [ابوهریره] روایت شده است که گفت: رسول الله صلی الله علیه و آله فرمود: «پروردگارا، من فقط یک بشر هستم، هر مسلمانی را که سرزنش می‌کنم، یا نفرین می‌کنم یا شلاق می‌زنم، او را پاک‌کننده یا رحمت قرار بده.» و به ما [ابن نمیر] گفته است؛ حدیث مشابه است. فقط او از لفاظی استفاده می‌کند؛ یعنی تطهیر و پاداش. حدیث. فقط او از آن استفاده می‌کند؛ یعنی «باشد که برای او پاداش باشد». در همین حال، در حدیث ابوهریره و جابر، از لفاظی استفاده شده است؛ یعنی «باشد که برای او رحمت باشد».
رسول خدا دعا کرد که عقوبت او، احسان و ثواب برای مؤمن باشد.
امام مسلم : 4707
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِزَامِيَّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَتَّخِذُ عِنْدَكَ عَهْدًا لَنْ تُخْلِفَنِيهِ فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ فَأَيُّ الْمُؤْمِنِينَ آذَيْتُهُ شَتَمْتُهُ لَعَنْتُهُ جَلَدْتُهُ فَاجْعَلْهَا لَهُ صَلَاةً وَزَكَاةً وَقُرْبَةً تُقَرِّبُهُ بِهَا إِلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ أَوْ جَلَدُّهُ قَالَ أَبُو الزِّنَادِ وَهِيَ لُغَةُ أَبِي هُرَيْرَةَ وَإِنَّمَا هِيَ جَلَدْتُهُ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ مَعْبَدٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِهِ
[قتیبه بن سعید] برای ما نقل کرده است؛ [مغیره] یعنی ابن عبدالرحمن حزامی از [الزناد] از [الاعرج] از [ابوهریره] نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «پروردگارا، من با تو پیمانی بسته‌ام که آن را نقض نخواهی کرد، من فقط یک بشر هستم، پس هر مؤمنی را که آزرده‌ام، یا سرزنش کرده‌ام، یا تازیانه زده‌ام، یا لعنت کرده‌ام، تو به جای او پاداش نماز، زکات و تقرب را به او عطا کن که با آن در روز قیامت به تو نزدیک می‌شود.» [ابن ابوعمر] برای ما نقل کرده است؛ [سفیان] برای ما نقل کرده است؛ [ابوالزناد] از این طریق حدیث مشابهی را برای ما نقل کرده است. فقط او تلفظ «جلادهوه» را به کار می‌برد. اما [ابوالزناد] گفته است: «این فقط زبان ابوهریره است، لفظ صحیح؛ «جلَدْتُهُ». [سلیمان بن معبد] برای من نقل کرده است؛ [سلیمان بن حرب] برای ما نقل کرده است؛ [حماد بن زید] از [ایوب] از [عبدالرحمن اعرج] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله حدیث مشابهی را برای ما نقل کرده است.»
دعای رسول خدا تا ثواب و کیفر او در روز قیامت باشد.
امام مسلم : 4708
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ سَالِمٍ مَوْلَى النَّصْرِيِّينَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّمَا مُحَمَّدٌ بَشَرٌ يَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُ الْبَشَرُ وَإِنِّي قَدْ اتَّخَذْتُ عِنْدَكَ عَهْدًا لَنْ تُخْلِفَنِيهِ فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ آذَيْتُهُ أَوْ سَبَبْتُهُ أَوْ جَلَدْتُهُ فَاجْعَلْهَا لَهُ كَفَّارَةً وَقُرْبَةً تُقَرِّبُهُ بِهَا إِلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[قتیبه بن سعید] برای ما نقل کرده است؛ [لیتس] را از [سعید بن ابوسعید] از [سالم] -بردگان- از قبیله نشر برای ما نقل کرده است. او گفت: من از [ابوهریره] شنیدم که می‌گفت؛ من از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می‌فرمود: «خداوندا، من فقط محمد هستم، بشری که مانند سایر انسان‌ها خشمگین می‌شود. در واقع، من با تو پیمانی بسته‌ام که آن را نقض نخواهی کرد. پس هر مؤمنی را که من آزرده خاطر کرده‌ام، یا به او توهین کرده‌ام، یا او را تازیانه زده‌ام، تو آن را به عنوان کفاره گناهان و قربانی‌ای که با آن در روز قیامت به تو نزدیک می‌شوند، به او عطا خواهی کرد.»
دعای رسول خدا که تکرارش فدای مؤمنین شود
امام مسلم : 4709
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ فَأَيُّمَا عَبْدٍ مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ فَاجْعَلْ ذَلِكَ لَهُ قُرْبَةً إِلَيْكَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[حرمله بن یحیی] به من خبر داده است؛ [ابن وهب] به ما خبر داده است؛ [یونس] از [ابن شهاب] به من خبر داده است؛ [سعید بن مسیب] از [ابوهریره] به من خبر داده است که از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیده است که می گفت: «خداوندا، هر مؤمنی را که من آزرده خاطر کرده‌ام، آن را برای او قربانی قرار ده که در روز قیامت با آن تسلیم تو شود.»
هر سرزنش رسول الله صلی الله علیه وسلم رفع گناه خواهد بود.
امام مسلم : 4710
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَمِّهِ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي اتَّخَذْتُ عِنْدَكَ عَهْدًا لَنْ تُخْلِفَنِيهِ فَأَيُّمَا مُؤْمِنٍ سَبَبْتُهُ أَوْ جَلَدْتُهُ فَاجْعَلْ ذَلِكَ كَفَّارَةً لَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ
[زهیر بن حرب] و [عباد بن حمید] هر دو گفتند؛ [زهیر] برای ما [یعقوب بن ابراهیم] خبر داد؛ از پسر برادرم، یعنی [ابن شهاب] از [عمویش] برای ما خبر داد؛ [سعید بن مسیب] از [ابوهریره] برایم خبر داد که گفت: «خداوندا، من با تو پیمانی بسته‌ام که آن را نقض نخواهی کرد. پس هر مؤمنی را که من از او انتقاد کرده‌ام یا او را تازیانه زده‌ام، بگذار آن را به عنوان کفاره گناهانش در روز قیامت جایگزین کنی.»
سخنان رسول الله به عنوان تطهیر و پاداش برای خلقش
امام مسلم : 4711
حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ قَالَا حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ وَإِنِّي اشْتَرَطْتُ عَلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ أَيُّ عَبْدٍ مِنْ الْمُسْلِمِينَ سَبَبْتُهُ أَوْ شَتَمْتُهُ أَنْ يَكُونَ ذَلِكَ لَهُ زَكَاةً وَأَجْرًا حَدَّثَنِيهِ ابْنُ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ ح و حَدَّثَنَاه عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
به من گفته شده است که [هارون بن عبدالله] و [حجاج بن اسی صیر] هر دو گفته‌اند؛ [حجاج بن محمد] به ما گفته است؛ [ابن جریج] گفته است؛ [ابن زبیر] به من خبر داده است که از [جابر بن عبدالله] شنیده است که می‌گفت؛ من از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می‌فرمود: «من فقط بشری هستم و از پروردگارم عز و جل شرطی خواسته‌ام که هر بنده مسلمانی را که مورد انتقاد یا توهین قرار دهم، برای او مایه تطهیر و پاداش شود.» این را به من گفته است [ابن ابوخلف] به ما گفته است [روح]؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است، و آن را برای ما [عباد بن حمید] روایت کرده است؛ [ابو اشم] تمام این روایت را از [ابن جریج] به همین طریق و با حدیثی مشابه برای ما روایت کرده است.
توصیه پیامبر به ام سلیم در مورد یتیمان
امام مسلم : 4712
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَاللَّفْظُ لِزُهَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ أَبِي طَلْحَةَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ كَانَتْ عِنْدَ أُمِّ سُلَيْمٍ يَتِيمَةٌ وَهِيَ أُمُّ أَنَسٍ فَرَأَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْيَتِيمَةَ فَقَالَ آنْتِ هِيَهْ لَقَدْ كَبِرْتِ لَا كَبِرَ سِنُّكِ فَرَجَعَتْ الْيَتِيمَةُ إِلَى أُمِّ سُلَيْمٍ تَبْكِي فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ مَا لَكِ يَا بُنَيَّةُ قَالَتْ الْجَارِيَةُ دَعَا عَلَيَّ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ لَا يَكْبَرَ سِنِّي فَالْآنَ لَا يَكْبَرُ سِنِّي أَبَدًا أَوْ قَالَتْ قَرْنِي فَخَرَجَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ مُسْتَعْجِلَةً تَلُوثُ خِمَارَهَا حَتَّى لَقِيَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا لَكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَدَعَوْتَ عَلَى يَتِيمَتِي قَالَ وَمَا ذَاكِ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ قَالَتْ زَعَمَتْ أَنَّكَ دَعَوْتَ أَنْ لَا يَكْبَرَ سِنُّهَا وَلَا يَكْبَرَ قَرْنُهَا قَالَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ أَمَا تَعْلَمِينَ أَنَّ شَرْطِي عَلَى رَبِّي أَنِّي اشْتَرَطْتُ عَلَى رَبِّي فَقُلْتُ إِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ أَرْضَى كَمَا يَرْضَى الْبَشَرُ وَأَغْضَبُ كَمَا يَغْضَبُ الْبَشَرُ فَأَيُّمَا أَحَدٍ دَعَوْتُ عَلَيْهِ مِنْ أُمَّتِي بِدَعْوَةٍ لَيْسَ لَهَا بِأَهْلٍ أَنْ يَجْعَلَهَا لَهُ طَهُورًا وَزَكَاةً وَقُرْبَةً يُقَرِّبُهُ بِهَا مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ و قَالَ أَبُو مَعْنٍ يُتَيِّمَةٌ بِالتَّصْغِيرِ فِي الْمَوَاضِعِ الثَّلَاثَةِ مِنْ الْحَدِيثِ
[زهیر بن حرب] و [ابو معن رقاسی] به من گفته‌اند و این کلام از زهیر است. او گفت؛ [عمر بن یونس] به ما گفت؛ [عکرمه بن عمار] به ما گفت؛ [اسحاق بن ابوطلحه] به ما گفت؛ [انس بن مالک] به من گفت که او گفت: «ام سلیم، مادر انس، دختر یتیم داشت. روزی رسول خدا دختر یتیم را دید و گفت: «ای تو! تو واقعاً بزرگ شده‌ای اما هنوز بالغ نشده‌ای.» دختر یتیم با شنیدن این حرف، گریه‌کنان نزد ام سلیم برگشت. سپس ام سلیم پرسید: «دخترم، تو را چه شده است؟» دخترش پاسخ داد: «رسول خدا به من گفته است که من هنوز بالغ نشده‌ام و تا ابد بالغ نخواهم شد.» ام سلیم با شنیدن شکایت دخترش، سرانجام در حالی که چادر به سر داشت، از خانه بیرون آمد تا به استقبال پیامبر برود. پس از ملاقات، پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فوراً پرسید: «ای ام سلیم، مشکلت چیست؟» ام سلیم پاسخ داد: «دخترم از من شکایت کرد که سخنانی گفتی که قلب دختر یتیمم را اندوهگین کرد.» پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم پرسید: «منظورت چیست، ام سلیم؟» ام سلیم شروع به توضیح کرد: «دخترم گفت که گفتی او بزرگ نخواهد شد.» با شنیدن این سخن، رسول خدا خندید و فرمود: «ای ام سلیم، آیا نمی‌دانی که من چه شرطی با پروردگارم گذاشته‌ام؟ در واقع، شروطی وجود دارد که باید آنها را در برابر پروردگارم انجام دهم. گفتم: خدای من، من فقط یک انسان هستم. می‌توانم مانند دیگران خوشحال شوم و می‌توانم مانند دیگران خشمگین شوم. اگر کسی از قوم من از سخنان من که نباید به او می‌گفتم، رنجیده خاطر شود، پس بگذار این کفاره گناهان او و پاداشی باشد که او را در روز قیامت به تو نزدیک کند.» ابومعان گفت: «کلمه یتیم که سه بار در این حدیث ذکر شده است، باید به صورت تشغیر (صدای کوچک) تلفظ شود، یعنی با صدای یتیم کوچک.»
دعای رسول الله صلی الله علیه وسلم در برابر معاویه
امام مسلم : 4713
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى الْعَنَزِيُّ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ الْقَصَّابِ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ كُنْتُ أَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَوَارَيْتُ خَلْفَ بَابٍ قَالَ فَجَاءَ فَحَطَأَنِي حَطْأَةً وَقَالَ اذْهَبْ وَادْعُ لِي مُعَاوِيَةَ قَالَ فَجِئْتُ فَقُلْتُ هُوَ يَأْكُلُ قَالَ ثُمَّ قَالَ لِيَ اذْهَبْ فَادْعُ لِي مُعَاوِيَةَ قَالَ فَجِئْتُ فَقُلْتُ هُوَ يَأْكُلُ فَقَالَ لَا أَشْبَعَ اللَّهُ بَطْنَهُ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى قُلْتُ لِأُمَيَّةَ مَا حَطَأَنِي قَالَ قَفَدَنِي قَفْدَةً حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا النَّضْرُ بْنُ شُمَيْلٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُا كُنْتُ أَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَبَأْتُ مِنْهُ فَذَكَرَ بِمِثْلِهِ
به ما [محمد بن مثنی عنزی] گفته است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است؛ و به ما [ابن بسیار] گفته است و این لفظ متعلق به ابن مثنی است که او گفته است؛ به ما [امیه بن خالد] گفته است؛ و از [ابو حمزه قشاب] از [ابن عباس] برای ما [سیوعبه] روایت کرده است که او گفته است: «روزی با کودکان بازی می‌کردم که ناگهان رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آمد و من فوراً پشت در پنهان شدم. سپس نزدیک شد و از پشت به شانه من زد و گفت: «ای عبدالله، برو و معاویه را اینجا صدا بزن!» پس از آن، رسول خدا مرا برگرداند و گفت: «برو و معاویه را صدا بزن تا اینجا بیاید!» ابن عباس گفت: «سپس نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آمدم و گفتم: «ای رسول خدا، معاویه غذا می‌خورد.» سپس رسول خدا فرمود: «خداوند شکمش را سیر نکند.» ابن مثنی گفت: «از امیه پرسیدم: «منظور از زدن به پشت چیست؟» امیه پاسخ داد: «با یک ضربه به پشت گردن بزن.» [اسحاق بن منصور] به من خبر داده است؛ [نضر بن صیمیل] به ما خبر داده است؛ [شعبه] به ما خبر داده است؛ [ابو حمزه] به ما خبر داده است. شنیدم [ابن عباس] می‌گفت: «روزی با بچه‌ها بازی می‌کردم که ناگهان رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آمد و من فوراً پنهان شدم.» - همانطور که در حدیث بالا آمده است. -
ممنوعیت دو چهره بودن
امام مسلم : 4714
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مِنْ شَرِّ النَّاسِ ذَا الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ
برای ما روایت شده است که [یحیی بن یحیی] گفت: من حدیث [مالک] را از [ابو زناد] از [اعرج] از [ابوهریره] خواندم که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «بدترین مردم، آدم دو رو است، با یک روی به اینجا می‌آید و با روی دیگر به روی دیگر».
ویژگی های افراد دو چهره
امام مسلم : 4715
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ شَرَّ النَّاسِ ذُو الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ
[قتیبه بن سعید] به ما خبر داده است؛ [لیتس] به ما خبر داده است؛ همچنین از طریق دیگری روایت شده است؛ و [محمد بن روح] به ما خبر داده است؛ برای ما [آل لیتس] از [یزید بن ابو حبیب] از [عراق بن مالک] از [ابوهریره] روایت شده است که از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) شنیده است که می‌فرمود: «بدترین مردم، مردی دو رو است، با یک چهره به اینجا می‌آید و وقتی به سوی دیگری می‌رود با چهره‌ای دیگر».
هشدار در مورد افراد دو چهره به عنوان بدترین انسان ها
امام مسلم : 4716
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ عُمَارَةَ عَنْ أَبِي زُرْعَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَجِدُونَ مِنْ شَرِّ النَّاسِ ذَا الْوَجْهَيْنِ الَّذِي يَأْتِي هَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ وَهَؤُلَاءِ بِوَجْهٍ
[حرمله بن یحیی] به من خبر داد؛ [ابن وهب] به من خبر داد؛ [یونس] از [ابن شهاب] به من خبر داد؛ [سعید بن مسیب] از [ابو هریره] به من خبر داد که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم چنین گفت؛ همچنین از طریق دیگری نیز روایت شده است؛ و [زهیر بن حرب] به من خبر داد؛ [جریر] از [عماره] از [ابو زرعه] از [ابو هریره] برای ما نقل کرد که گفت؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: «شما با بدترین مردم، یعنی مردمی که دو رو هستند، ملاقات خواهید کرد، آنها با یک روی به اینجا می‌آیند و وقتی به روی دیگری می‌آیند با روی دیگری.»
ممکن است حقیقت در شرایط خاص برای خوب بودن دروغ باشد
امام مسلم : 4717
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّ أُمَّهُ أُمَّ كُلْثُومٍ بِنْتَ عُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ وَكَانَتْ مِنْ الْمُهَاجِرَاتِ الْأُوَلِ اللَّاتِي بَايَعْنَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَقُولُ لَيْسَ الْكَذَّابُ الَّذِي يُصْلِحُ بَيْنَ النَّاسِ وَيَقُولُ خَيْرًا وَيَنْمِي خَيْرًا قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَمْ أَسْمَعْ يُرَخَّصُ فِي شَيْءٍ مِمَّا يَقُولُ النَّاسُ كَذِبٌ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ الْحَرْبُ وَالْإِصْلَاحُ بَيْنَ النَّاسِ وَحَدِيثُ الرَّجُلِ امْرَأَتَهُ وَحَدِيثُ الْمَرْأَةِ زَوْجَهَا حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُسْلِمِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ صَالِحٍ وَقَالَتْ وَلَمْ أَسْمَعْهُ يُرَخِّصُ فِي شَيْءٍ مِمَّا يَقُولُ النَّاسُ إِلَّا فِي ثَلَاثٍ بِمِثْلِ مَا جَعَلَهُ يُونُسُ مِنْ قَوْلِ ابْنِ شِهَابٍ و حَدَّثَنَاه عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَى قَوْلِهِ وَنَمَى خَيْرًا وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ
[حرمله بن یحیی] به من خبر داده است؛ [ابن وهب] به ما خبر داده است؛ [یونس] از [ابن شهاب] برای من خبر داده است؛ [حمید بن عبدالرحمن بن عوف] به من خبر داده است که مادرش [ام کلثوم بن عقبه بن ابو معیط] - و او یکی از زنانی بود که به اولین گروهی که با رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم بیعت کردند، مهاجرت کرد - که از رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم شنیده است که می‌فرمود: «کسی که طرفین درگیر را آشتی دهد، کسی که به خیر سخن گوید و کسی که نیکی را برانگیزد (یادآوری کند)، دروغگو نیست.» ابن شهاب گفت: «من هرگز نشنیده‌ام که دروغ گفتن توسط انسان‌ها جایز باشد، مگر در سه مورد: دروغ در جنگ، دروغ برای آشتی دادن طرفین درگیر، و دروغ شوهر به زن یا زن به شوهر (برای رسیدن به سعادت یا جلوگیری از شر). [عمرو النقید] برای ما نقل کرده است. [یعقوب بن ابراهیم بن سعد] برای ما نقل کرده است. [پدرم] از [صالح] برای ما نقل کرده است. [محمد بن مسلم بن عبیدالله بن عبدالله بن سیهاب] را از این طریق با حدیثی مشابه برای ما نقل کرده است. فقط در حدیث صالح با این عبارت آمده است؛ ام کلثوم گفت: «من هرگز از رسول خدا صلی الله علیه و آله نشنیده‌ام که دروغ مردم را جز در سه مورد، حلال بداند.» - همانطور که در حدیث یونس از قول ابن سیهاب آمده است. [عمرو النقید] را برای ما نقل کرده است. [اسماعیل بن ابراهیم] را برای ما نقل کرده است. [معمر] را از [زهری] از این طریق فقط تا کلمه «خلق خیر» برای ما نقل کرده است. - بدون ذکر جمله بعد از آن.
تهدید کشته شدگان و اهمیت صداقت
امام مسلم : 4718
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَقَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ إِنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُنَبِّئُكُمْ مَا الْعَضْهُ هِيَ النَّمِيمَةُ الْقَالَةُ بَيْنَ النَّاسِ وَإِنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الرَّجُلَ يَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ صِدِّيقًا وَيَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ كَذَّابًا
به ما گفته شده است که [محمد بن مثنی] و [ابن بسیار] هر دو گفته‌اند: [محمد بن جعفر] به ما گفته است؛ [سیوعه] به ما گفته است: من از [ابو اسحاق] از [ابو الاحوش] از [عبدالله بن مسعود] شنیدم که گفت: محمد صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «توجه کنید، من به شما می‌گویم که عُذو چیست؟ عُذو به معنای تهمت زدن و شایعه‌پراکنی در جامعه است.» رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم نیز فرمود: «در واقع، کسی که همیشه راست می‌گوید، صادق و کسی که همیشه دروغ می‌گوید، دروغگو ثبت می‌شود.»
صداقت منجر به خیر و حقیقت می شود
امام مسلم : 4719
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الصِّدْقَ يَهْدِي إِلَى الْبِرِّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَصْدُقُ حَتَّى يُكْتَبَ صِدِّيقًا وَإِنَّ الْكَذِبَ يَهْدِي إِلَى الْفُجُورِ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَكْذِبُ حَتَّى يُكْتَبَ كَذَّابًا
[زهیر بن حرب] و [عثمان بن ابوسیبه] و [اسحاق بن ابراهیم] به ما خبر داده‌اند. [اسحاق] گفت: به ما خبر داده است در حالی که دیگران می‌گویند: [جریر] از [منصور] از [ابو وائل] از [عبدالله] برای ما روایت کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «به راستی که راستگویی به نیکی منجر می‌شود. و نیکی به بهشت. کسی که همواره راستگو باشد، در زمره‌ی راستگویان ثبت می‌شود. و به راستی که دروغگویی به بدی منجر می‌شود. و به راستی که بدی به جهنم منجر می‌شود. کسی که دروغ بگوید، در زمره‌ی دروغگویان ثبت می‌شود.»
صداقت به بهشت منتهی می شود، دروغ به جهنم منتهی می شود
امام مسلم : 4720
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الصِّدْقَ بِرٌّ وَإِنَّ الْبِرَّ يَهْدِي إِلَى الْجَنَّةِ وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَحَرَّى الصِّدْقَ حَتَّى يُكْتَبَ عِنْدَ اللَّهِ صِدِّيقًا وَإِنَّ الْكَذِبَ فُجُورٌ وَإِنَّ الْفُجُورَ يَهْدِي إِلَى النَّارِ وَإِنَّ الْعَبْدَ لَيَتَحَرَّى الْكَذِبَ حَتَّى يُكْتَبَ كَذَّابًا قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ فِي رِوَايَتِهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
به ما گفته شده است که [ابوبکر بن ابوسیبه] و [هناد بن سری] هر دو گفتند: [ابو الاحوش] از [منصور] از [ابو وائل] از [عبدالله بن مسعود] برای ما نقل کردند که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «به راستی که راستگویی نیکی است و نیکی به بهشت منتهی می‌شود. کسی که همواره راستگو باشد و راستگویی را رعایت کند، نزد خدا صادق نوشته می‌شود. و به راستی که دروغگویی بد است. و به راستی که دروغگویی به جهنم منتهی می‌شود. کسی که دروغ بگوید، نزد خدا دروغگو نوشته می‌شود.» ابن ابوسیبه در روایت این حدیث از پیامبر صلی الله علیه و آله می‌گوید.
