Imam Muslim : 4421
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ سَعْدٍ عَنْ سَعْدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لِعَلِيٍّ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Yatubwiye [Ghundar] kuri [Shu'bah]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibnu Basysyar] bombi baravuze bati: Yatubwiye [Syu'bah] kuri [Sa'ad bin Ibrahim] Numvise [Ibrahim bin Sa'ad] kuri [Sa'ad] kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam' abwira Ali ati: Ntushaka ko umwanya wawe kuri njye umera nk'uwa Aroni kuri Mose?
Imam Muslim : 4422
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ خَيْبَرَ لَأُعْطِيَنَّ هَذِهِ الرَّايَةَ رَجُلًا يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ مَا أَحْبَبْتُ الْإِمَارَةَ إِلَّا يَوْمَئِذٍ قَالَ فَتَسَاوَرْتُ لَهَا رَجَاءَ أَنْ أُدْعَى لَهَا قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهَا وَقَالَ امْشِ وَلَا تَلْتَفِتْ حَتَّى يَفْتَحَ اللَّهُ عَلَيْكَ قَالَ فَسَارَ عَلِيٌّ شَيْئًا ثُمَّ وَقَفَ وَلَمْ يَلْتَفِتْ فَصَرَخَ يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلَى مَاذَا أُقَاتِلُ النَّاسَ قَالَ قَاتِلْهُمْ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ فَقَدْ مَنَعُوا مِنْكَ دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id]; Twabwiwe [Ya'qub], ari we Ibn 'Abdur Rahman Al Qari wa [Suhail] wa [se] wa [Abu Hurairah] ko mu ntambara ya Khaibar, Intumwa ya Allah sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri iyi bendera nzayiha umuntu ukunda Allah n'Intumwa ye, kandi Allah azayiha intsinzi n'amaboko ye. Umar bin Khaththab yaravuze ati: Mu by'ukuri sinigeze nifuza ubuyobozi keretse uwo munsi. Yaravuze ati: hanyuma nereka isura yanjye nizeye ko nzahamagarwa guhabwa ibendera. Yaravuze ati: hanyuma Rasulullah shallallahu alaihi wasallam ahamagara Ali bin Abi Talib amuha ibendera aramubwira ati: 'Vaho nturebe inyuma kugeza igihe Allah azabatsindiye'. Abu Hurairah aravuga ati: hanyuma Ali aragenda arahagarara adarebye inyuma, arataka ati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, nshingiye ku ki ku rugamba rw'abantu?' Arabasubiza ati: 'Murwane na bo kugeza igihe bazahamya ko nta yindi mana iriho uretse Allah kandi ko Muhammad ari intumwa ya Allah. Niba barabikoze, bivuze ko bababujije kumena amaraso yabo no gutwara imitungo yabo uretse ibyabo byemewe - Islam - mu gihe kubara kwabo - kubara - kuri Allah'.
Imam Muslim : 4423
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلٍ ح و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَاللَّفْظُ هَذَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ أَخْبَرَنِي سَهْلُ بْنُ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَوْمَ خَيْبَرَ لَأُعْطِيَنَّ هَذِهِ الرَّايَةَ رَجُلًا يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَ فَبَاتَ النَّاسُ يَدُوكُونَ لَيْلَتَهُمْ أَيُّهُمْ يُعْطَاهَا قَالَ فَلَمَّا أَصْبَحَ النَّاسُ غَدَوْا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُلُّهُمْ يَرْجُونَ أَنْ يُعْطَاهَا فَقَالَ أَيْنَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالُوا هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ قَالَ فَأَرْسِلُوا إِلَيْهِ فَأُتِيَ بِهِ فَبَصَقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عَيْنَيْهِ وَدَعَا لَهُ فَبَرَأَ حَتَّى كَأَنْ لَمْ يَكُنْ بِهِ وَجَعٌ فَأَعْطَاهُ الرَّايَةَ فَقَالَ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا فَقَالَ انْفُذْ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الْإِسْلَامِ وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِيهِ فَوَاللَّهِ لَأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلًا وَاحِدًا خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ
Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id]; Yatubwiye [Abdul 'Aziz] ni ukuvuga [Ibn Hazim] yavuye kuri Abu Hazim yavuye kuri [Sahl]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] kandi amagambo ni aya; Yatubwiye [Ya'qub] ni ukuvuga Ibn 'Abdur Rahman yavuye kuri [Abu Hazim]; Yambwiye [Sahl bin Sa'ad] ko Intumwa ya Allah shallallahu 'alaihi wasallam yavuze mu ntambara ya Khaibar ati: 'Mu by'ukuri, nzaha iyi bendera y'intambara umuntu Allah azaha intsinzi abayisilamu mu ntoki ze. Akunda Allah n'Intumwa ye, kandi Allah n'Intumwa ye nabo baramukunda.' Sahl aravuga; 'Ijoro rimwe abasangirangendo baribajije bati: 'Ni nde muri bo wahawe inshingano yo gutwara ibendera ry'intambara?' Umunsi ukurikiyeho, abasangirangendo n'abandi bayisilamu baje ku ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam. Buri wese muri bo yashakaga guhabwa inshingano zo gutwara ibendera ry'intambara. Hanyuma Rasulullah arabaza ati: 'Ali bin Abu Talib ari he?' Inshuti zaramushubije ziti: 'Arwaye amaso ye, yewe Ntumwa ya Allah'. Intumwa ya Allah iravuga iti: 'Muzane hano!' Nyuma y'igihe gito, Ali bin Abu Talib yaje kureba Intumwa. Hanyuma Intumwa ya Allah imucira amacandwe mu maso imusabira gukira. Nyuma y'igihe gito, amaso ya Ali arakira nta bubabare. Hanyuma Intumwa imushyikiriza ibendera ry'intambara. Ali bin Abu Talib aramubaza ati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, ese narwana n'abasenga Imana kugeza igihe bazaba Abayisilamu nkatwe?' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam arasubiza ati: 'Yewe Ali, kora inshingano zawe neza kandi ntuhutire, kugeza igihe ugeze mu karere kabo'. Nyuma y'ibyo, bahamagare bahindukire Ubuyisilamu, ubabwire inshingano bagomba gusohoza mu nyigisho za Islam! Ndahiye Imana, mu by'ukuri ubuyobozi Allah aha umuntu - kugeza igihe ahindukiriye Ubuyisilamu - binyuze mu buvuzi bwawe, ni bwiza kuri wewe kuruta kubona imigisha myinshi ituruka ku ngamiya itukura'.
Imam Muslim : 4424
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الْأَكْوَعِ قَالَ كَانَ عَلِيٌّ قَدْ تَخَلَّفَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي خَيْبَرَ وَكَانَ رَمِدًا فَقَالَ أَنَا أَتَخَلَّفُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ عَلِيٌّ فَلَحِقَ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ اللَّيْلَةِ الَّتِي فَتَحَهَا اللَّهُ فِي صَبَاحِهَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ أَوْ لَيَأْخُذَنَّ بِالرَّايَةِ غَدًا رَجُلٌ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَوْ قَالَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيْهِ فَإِذَا نَحْنُ بِعَلِيٍّ وَمَا نَرْجُوهُ فَقَالُوا هَذَا عَلِيٌّ فَأَعْطَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الرَّايَةَ فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ
Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id]; Yatubwiye [Hatim] ari we Isma'il wo kuri [Yazid bin Abu 'Ubaid] wo kuri [Salamah bin Al Akwa] yaravuze ati: 'Igihe kimwe Ali ntiyajyanye n'intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam mu ntambara ya Khaibar kuko icyo gihe yari afite ikibazo cy'amaso. Yaravuze kandi ati: 'Sinajyanye n'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Hanyuma Ali yahuye n'Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam. Ku gicamunsi, mu gitondo cyakurikiyeho Allah yatanze intsinzi, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri ejo nzaha iri bendera umuntu ukunzwe na Allah n'Intumwa ye cyangwa yavuze; ukunda Allah n'Intumwa ye, kandi Allah azamutsinda. Kandi ibyo twari twiteze byari byibanze kuri Ali bityo ntitwari tubyiteze ukundi. hanyuma baravuga bati: 'Nguyu Ali araje, nuko Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam amuha ibendera, maze Allah aramutsinda'.
Imam Muslim : 4425
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَشُجَاعُ بْنُ مَخْلَدٍ جَمِيعًا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنِي أَبُو حَيَّانَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ حَيَّانَ قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَحُصَيْنُ بْنُ سَبْرَةَ وَعُمَرُ بْنُ مُسْلِمٍ إِلَى زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ فَلَمَّا جَلَسْنَا إِلَيْهِ قَالَ لَهُ حُصَيْنٌ لَقَدْ لَقِيتَ يَا زَيْدُ خَيْرًا كَثِيرًا رَأَيْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَمِعْتَ حَدِيثَهُ وَغَزَوْتَ مَعَهُ وَصَلَّيْتَ خَلْفَهُ لَقَدْ لَقِيتَ يَا زَيْدُ خَيْرًا كَثِيرًا حَدِّثْنَا يَا زَيْدُ مَا سَمِعْتَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي وَاللَّهِ لَقَدْ كَبِرَتْ سِنِّي وَقَدُمَ عَهْدِي وَنَسِيتُ بَعْضَ الَّذِي كُنْتُ أَعِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَمَا حَدَّثْتُكُمْ فَاقْبَلُوا وَمَا لَا فَلَا تُكَلِّفُونِيهِ ثُمَّ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمًا فِينَا خَطِيبًا بِمَاءٍ يُدْعَى خُمًّا بَيْنَ مَكَّةَ وَالْمَدِينَةِ فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَوَعَظَ وَذَكَّرَ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ أَلَا أَيُّهَا النَّاسُ فَإِنَّمَا أَنَا بَشَرٌ يُوشِكُ أَنْ يَأْتِيَ رَسُولُ رَبِّي فَأُجِيبَ وَأَنَا تَارِكٌ فِيكُمْ ثَقَلَيْنِ أَوَّلُهُمَا كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ الْهُدَى وَالنُّورُ فَخُذُوا بِكِتَابِ اللَّهِ وَاسْتَمْسِكُوا بِهِ فَحَثَّ عَلَى كِتَابِ اللَّهِ وَرَغَّبَ فِيهِ ثُمَّ قَالَ وَأَهْلُ بَيْتِي أُذَكِّرُكُمْ اللَّهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي أُذَكِّرُكُمْ اللَّهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي أُذَكِّرُكُمْ اللَّهَ فِي أَهْلِ بَيْتِي فَقَالَ لَهُ حُصَيْنٌ وَمَنْ أَهْلُ بَيْتِهِ يَا زَيْدُ أَلَيْسَ نِسَاؤُهُ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ قَالَ نِسَاؤُهُ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ وَلَكِنْ أَهْلُ بَيْتِهِ مَنْ حُرِمَ الصَّدَقَةَ بَعْدَهُ قَالَ وَمَنْ هُمْ قَالَ هُمْ آلُ عَلِيٍّ وَآلُ عَقِيلٍ وَآلُ جَعْفَرٍ وَآلُ عَبَّاسٍ قَالَ كُلُّ هَؤُلَاءِ حُرِمَ الصَّدَقَةَ قَالَ نَعَمْ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ حَدَّثَنَا حَسَّانُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَيَّانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِهِ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي حَيَّانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ وَزَادَ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ كِتَابُ اللَّهِ فِيهِ الْهُدَى وَالنُّورُ مَنْ اسْتَمْسَكَ بِهِ وَأَخَذَ بِهِ كَانَ عَلَى الْهُدَى وَمَنْ أَخْطَأَهُ ضَلَّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارِ بْنِ الرَّيَّانِ حَدَّثَنَا حَسَّانُ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ عَنْ سَعِيدٍ وَهُوَ ابْنُ مَسْرُوقٍ عَنْ يَزِيدَ بْنِ حَيَّانَ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ قَالَ دَخَلْنَا عَلَيْهِ فَقُلْنَا لَهُ لَقَدْ رَأَيْتَ خَيْرًا لَقَدْ صَاحَبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَصَلَّيْتَ خَلْفَهُ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِ أَبِي حَيَّانَ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَلَا وَإِنِّي تَارِكٌ فِيكُمْ ثَقَلَيْنِ أَحَدُهُمَا كِتَابُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ هُوَ حَبْلُ اللَّهِ مَنْ اتَّبَعَهُ كَانَ عَلَى الْهُدَى وَمَنْ تَرَكَهُ كَانَ عَلَى ضَلَالَةٍ وَفِيهِ فَقُلْنَا مَنْ أَهْلُ بَيْتِهِ نِسَاؤُهُ قَالَ لَا وَايْمُ اللَّهِ إِنَّ الْمَرْأَةَ تَكُونُ مَعَ الرَّجُلِ الْعَصْرَ مِنْ الدَّهْرِ ثُمَّ يُطَلِّقُهَا فَتَرْجِعُ إِلَى أَبِيهَا وَقَوْمِهَا أَهْلُ بَيْتِهِ أَصْلُهُ وَعَصَبَتُهُ الَّذِينَ حُرِمُوا الصَّدَقَةَ بَعْدَهُ
Amaze kumbwira [Zuhair bin Harb] na [Syuja' bin Makhlad] byose bivuye kuri [Ibn 'Ulayyah], [Zuhair] yaravuze ati; Yatubwiye [Isma'il bin Ibrahim]; Yambwiye [Abu Hayyan]; Amaze kumbwira [Yazid bin Hayyan] yaravuze ati: 'Umunsi umwe nagiye kwa [Zaid bin Arqam] ndi kumwe na Husain bin Sabrah na Umar bin Muslim. Tumaze kwicara, Husain yabwiye Zaid bin Arqam ati: Muraho Zaid, wakiriye ibyiza byinshi. Wabonye Intumwa y'Imana. Wumvise amagambo yayo. Wigeze kurwana iruhande rwayo. Kandi wasenze hamwe na yo. Mu by'ukuri, wabonye ibyiza byinshi. Niyo mpamvu, Muraho Zaid. Tubwire ibyo wumvise ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam! Zaid bin Arqam yaravuze ati: Muraho muvandimwe wanjye, ndakwinginze, ndakwinginze, koko ndashaje kandi urupfu rwanjye ruri hafi. Nibagiwe bimwe mu byo nigeze kumva bivuye ku Muhanuzi sallallahu 'alaihi wasallam. Kubwibyo, icyo nshobora kuvuga, nimwemere n'icyo ntashobora kuvuga. Bityo rero ntimumpate kubitangaza'. Hanyuma Zaid bin Arqam yakomeje amagambo ye. Kera, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yarahagaze atanga ikiganiro ahantu hazwi ku mazi hitwa Khumm, hagati ya Maka na Madina. Yashimiye Allah, hanyuma atanga inama n'imiburo maze aravuga ati: Mumenye, bavandimwe, ko ndi umuntu usanzwe nkamwe. Vuba aha intumwa y'Imana yanjye, marayika w'urupfu, izaza aho ndi kandi nzaba niteguye kumwakira. Mu by'ukuri, nzabasigira ibintu bibiri bigoye, ari byo: Icya mbere, Koran irimo ubuyobozi n'umucyo. Kubwibyo, nimukurikize ibikubiye muri Koran kandi muyikurikize. Bisa nkaho Intumwa yashishikarije kandi ishishikariza ishyirwa mu bikorwa rya Koran. Icya kabiri, umuryango wanjye. Ndabibutsa mwese kuyoborwa n'amategeko ya Allah mu gufata umuryango wanjye'. -Yabivuze inshuro eshatu-. Husain yabajije Zaid bin Arqarn ati: 'Wa Zaid, ni bande mu by'ukuri bagize umuryango w'Intumwa Muhamadi? Ese abagore be si ba nyirabayazana b'umuryango we?' Zaid bin Arqam aravuga ati: 'Abagore be ni ba nyirabayazana b'umuryango we. Ariko ba nyirabayazana b'umuryango avuga ni abantu babujijwe guhabwa zakat nyuma y'urupfu rwe.' Husain arabaza ati: 'Ni bande?' Zaid bin Arqam arasubiza ati: 'Ni umuryango wa Ali, umuryango wa Aqil, umuryango wa Ja'far, n'umuryango wa Abbas. Husain arabaza ati: 'Bose babujijwe guhabwa zakat?' Zaid bin Arqam arasubiza ati 'Yego'. Kandi yatubwiye [Muhammad bin Bakkar bin Ar Rayyan]; Yatubwiye [Hassan] ari we Ibn Ibrahim yavuye kuri [Sa'id bin Masruq] yavuye kuri [Yazid bin Hayyan] yavuye kuri [Zaid bin Arqam] yavuye ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, - hanyuma avuga Hadithi ye isa na Hadithi ya Zuhair; Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Yatubwiye [Muhamad bin Fudhail]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim]; Byatubwiwe [Jarir] byombi bivuye kuri [Abu Hayyan] binyuze muri iyi nzira nk'uko biri muri Hadithi ya Ismail no muri Hadithi Jarir hari inyongera: 'Icyo ni Igitabo cya Allah kirimo ubuyobozi n'umucyo. Uzagikomeraho akagikuramo amasomo azaba atari ubuyobozi. Kandi uzagitekereza ko ari kibi azabura. Yatubwiye [Muhammad bin Bakkar bin Ar Rayyan]; Yatubwiye [Hassan] ari we Ibn Ibrahim wa [Sa'id] ari we Ibn Masruq wa [Yazid bin Hayyan] wa [Zaid bin Arqam] yaravuze ati; Twahuye na Zaid bin Arqam, hanyuma turamubwira tuti: 'Mu by'ukuri wagize ibyiza byinshi. Wahuye n'Intumwa ya Allah, usenga inyuma ye ... n'ibindi nk'uko Hadithi ya Abu Hayyan ibivuga. Ni uko yavuze gusa; Intumwa sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mumenye ko nabasigiye ibintu bibiri bikomeye cyane. Kimwe muri byo ni Qur'an, uzakurikiza amabwiriza yayo azahabwa ubuyobozi. Kandi uzayivamo azabura'. Irimo kandi amagambo ati: Hanyuma twarabajije tuti: ni bande bantu bo mu rusengero rwe, si abagore be? Yarasubije ati: Oya, ndahiye Imana, umugore ashobora kuba ari kumwe n'umugabo we igihe icyo ari cyo cyose. Ariko noneho yashoboraga kumusezerera kugeza igihe azagarukira se n'abantu be. Icyo ahlu ye isobanura ni uko, urubyaro rwe, bibujijwe ko bahabwa zakat'.
Imam Muslim : 4426
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ اسْتُعْمِلَ عَلَى الْمَدِينَةِ رَجُلٌ مِنْ آلِ مَرْوَانَ قَالَ فَدَعَا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ فَأَمَرَهُ أَنْ يَشْتِمَ عَلِيًّا قَالَ فَأَبَى سَهْلٌ فَقَالَ لَهُ أَمَّا إِذْ أَبَيْتَ فَقُلْ لَعَنَ اللَّهُ أَبَا التُّرَابِ فَقَالَ سَهْلٌ مَا كَانَ لِعَلِيٍّ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَبِي التُّرَابِ وَإِنْ كَانَ لَيَفْرَحُ إِذَا دُعِيَ بِهَا فَقَالَ لَهُ أَخْبِرْنَا عَنْ قِصَّتِهِ لِمَ سُمِّيَ أَبَا تُرَابٍ قَالَ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْتَ فَاطِمَةَ فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ فَقَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَيْءٌ فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِإِنْسَانٍ انْظُرْ أَيْنَ هُوَ فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ فَجَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ مُضْطَجِعٌ قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ فَأَصَابَهُ تُرَابٌ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَمْسَحُهُ عَنْهُ وَيَقُولُ قُمْ أَبَا التُّرَابِ قُمْ أَبَا التُّرَابِ
[Qutaibah bin Sa'id] yaratubwiye; [Abdul 'Aziz], ni ukuvuga Ibn Abu Hazim, ukomoka kuri [Abu Hazim] ukomoka kuri [Sahl bin Sa'ad], yaravuze ati: 'Igihe kimwe, umwe mu bagize umuryango wa Marwan yagizwe umukozi i Madina. Hanyuma umuntu yategetse Sahal bin Sa'ad kuvuma Ali bin Abu Talib, ariko Sahal yanze itegeko.' Uwo mukozi yabwiye Sahal ati: 'Niba udashaka, vuga uti: 'Allah avume Abu Turab.' Sahal aramusubiza ati: 'Nta zina rya Ali bin Abu Talib yakundaga kurusha izina rya Abu Turab kandi yishimiye kwitwa iryo zina.' Uwo mukozi arabaza ati: 'Yewe Sahal, mbwira, ni gute yabonye izina rya Abu Turab?' Sahal aravuga; 'Umunsi umwe, Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yaje kwa Fatimah. Ariko ntiyasanze Ali bin Abu Talib iwe. Hanyuma Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) irabaza iti: 'Niba udashaka, vuga uti: 'Allah avume Abu Turab.' Fatimah aramusubiza ati: “Mu by’ukuri, hari ikibazo gito hagati yanjye na we. Ahubwo yarankankamiye. Nyuma y’ibyo, yavuye mu nzu yanga kuruhuka hano.” Amaherezo, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yategetse umuntu gushaka Ali bin Abu Talib, umukwe wa Rasulullah akaba na mubyara we. Nyuma y’igihe gito, umuntu yaraje abwira Rasulullah ati: “Yewe Rasulullah, Ali bin Abu Talib arasinziriye mu musigiti”. Nyuma y’ibyo, Rasulullah yaje kwa Ali wari uryamye muri icyo gihe asinziriye mu gihe igitambaro cye cyamugwaga mu nda maze gikomera hasi. Hanyuma Intumwa ya Allah iramukubita iramubwira iti: “Kanguka, yewe Abu Turab! Haguruka, yewe Abu Turab!”
Imam Muslim : 4427
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أَرِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَالَ لَيْتَ رَجُلًا صَالِحًا مِنْ أَصْحَابِي يَحْرُسُنِي اللَّيْلَةَ قَالَتْ وَسَمِعْنَا صَوْتَ السِّلَاحِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ هَذَا قَالَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ جِئْتُ أَحْرُسُكَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى سَمِعْتُ غَطِيطَهُ
Yatubwiye ['Abdullah bin Maslamah bin Qa'nab]; Yatubwiye [Sulaiman bin Bilal] kuva kuri [Yahya bin Sa'id] kuva kuri ['Abdillah bin 'Amir bin Rabi'ah] kuva kuri ['Aisyah] yaravuze ati; 'Ijoro rimwe Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam ntiyashoboraga gusinzira.' Nyuma y'ibyo yaravuze ati: 'Nizeye ko hari umugabo w'umukiranutsi wo mu nshuti zanjye uzanyitaho muri iri joro'. Aisha aravuga; Mu buryo butunguranye twumvise urusaku rw'imbunda. Hanyuma Rasulullah arabaza ati: 'Uyu ni nde?' aramusubiza ati: 'Sa'ad bin Abu Waqqash, yewe Ntumwa y'Imana, naje hano kukwitaho'. Aisha aravuga; Hanyuma Intumwa y'Imana irasinzira kugeza ubwo numvise urusaku rw'induru ze.
Imam Muslim : 4428
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ أَنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ سَهِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَقْدَمَهُ الْمَدِينَةَ لَيْلَةً فَقَالَ لَيْتَ رَجُلًا صَالِحًا مِنْ أَصْحَابِي يَحْرُسُنِي اللَّيْلَةَ قَالَتْ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ سَمِعْنَا خَشْخَشَةَ سِلَاحٍ فَقَالَ مَنْ هَذَا قَالَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ وَقَعَ فِي نَفْسِي خَوْفٌ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُ أَحْرُسُهُ فَدَعَا لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ نَامَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ رُمْحٍ فَقُلْنَا مَنْ هَذَا و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ يَقُولُ قَالَتْ عَائِشَةُ أَرِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ
Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id]; Yatubwiye [Laits]; Nk’uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Muhammad bin Rumh]; Byavuzwe kuri twe [Al Laits] bivuye kuri [Yahya bin Sa'id] bivuye kuri [Abdillah bin 'Amir bin Rabi'ah] ko ['Aisyah] yavuze ati: 'Mu ijoro rya mbere tugeze i Madina, RasululIah sallallaahu 'alaihi wasallam yahoraga ari maso kandi ntiyigeze aryama. Nyuma y’ibyo yaravuze ati: 'Nizeye ko hari umugabo w’intungane mu nshuti zanjye uzanyitaho muri iri joro.' Aisha aravuga ati: 'Ubwo twari tumeze dutyo, twahise twumva urusaku rw’imbunda. Hanyuma Intumwa ya Allah iramubaza iti: Uri nde?' Uwo muntu aramusubiza ati: 'Sa'ad bin Abi Waqqash'. Rasulullah yongeye kubaza ati: 'Kuki waje hano, Sa'ad?' Sa'ad bin Abi Waqqash aramusubiza ati; 'Mu mutwe wanjye nari mfite impungenge ku Muhanuzi wa Allah (sallallahu alaihi wasallam). OIeh, niyo mpamvu naje hano kumurera'. Hanyuma Muhanuzi wa Allah yasabiye Sa'ad ibyiza maze nyuma araryama. Kandi mu mateka ya Ibn Rumh handitsemo ngo: 'Hanyuma twarabajije tuti: 'Uyu ni nde?' Kandi yabitubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] Yatubwiye [Abdul Wahab] Numvise [Yahya bin Sa'id] avuga; Numvise [Abdullah bin Amir bin Rabi'ah] avuga; [Aisha] aravuga ati: 'Ijoro rimwe, Muhanuzi wa Allah (sallallahu alaihi wasallam) ntiyashoboraga gusinzira…….-nk'uko Hadithi ya Sulaiman bin Bilal- ibivuga.
Imam Muslim : 4429
حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا يَقُولُا مَا جَمَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَوَيْهِ لِأَحَدٍ غَيْرِ سَعْدِ بْنِ مَالِكٍ فَإِنَّهُ جَعَلَ يَقُولُ لَهُ يَوْمَ أُحُدٍ ارْمِ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ الْحَنْظَلِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ بِشْرٍ عَنْ مِسْعَرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مِسْعَرٍ كُلُّهُمْ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Yatubwiye [Mansur bin Abu Muhazim]; Yatubwiye [Ibrahim] ari we Ibn Sa'ad abivanye kuri [se] abivanye kuri [Abdillah bin Syaddad] yaravuze; Numvise [Ali] avuga ati: 'Intumwa sallallahu alaihi wasallam ntiyahuje ababyeyi be nk'incungu, uretse Sa'ad bin Malik, yabaremye bombi kuri Ka'ab ku munsi w'intambara ya Uhud, agira ati: 'Tera umwambi wawe, Sa'ad, mu by'ukuri data na mama ni incungu yawe'. Twabwiwe ko [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basysyar] bombi bavuze bati; Yatubwiye [Muhammad bin Ja'far]; Yatubwiye [Shu'bah]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Yatubwiye [Waki']; Mu buryo nk'ubwo bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Abu Kuraib] na [Ishaq Al Hanzhali] bivuye kuri [Muhammad bin Bisyr] bivuye kuri [Mis'ar]; Kandi yatubwiye mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Ibn Abu 'Umar]; Yatubwiye [Sufyan bin Mis'ar] byose bivuye kuri [Sa'ad bin Ibrahim] bivuye kuri ['Abdullah bin Syaddad] bivuye kuri ['Ali] bivuye ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam hamwe na Hadithi zisa.
Imam Muslim : 4430
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ قَالَ لَقَدْ جَمَعَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبَوَيْهِ يَوْمَ أُحُدٍ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ رُمْحٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ كِلَاهُمَا عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Yatubwiye ['Abdullah bin Maslamah bin Qa'nab]; Yatubwiye [Sulaiman] ari we Ibn Bilal kuri [Yahya] ari we Ibn Sa'id kuri [Sa'id] kuri [Sa'ad bin Abu Waqqash] yaravuze ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yahuje ababyeyi be nk'incungu yanjye mu ntambara ya Uhud'. Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] na [Ibnu Rumh] kuri [Al Laits bin Sa'ad]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Ibn Al Mutsanna]; Yatubwiye ['Abdul Wahhab] bombi [Yahya bin Sa'id] banyuze muri iyi nzira.
Imam Muslim : 4431
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ يَعْنِي ابْنَ إِسْمَعِيلَ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ مِسْمَارٍ عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَمَعَ لَهُ أَبَوَيْهِ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ كَانَ رَجُلٌ مِنْ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَحْرَقَ الْمُسْلِمِينَ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ارْمِ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي قَالَ فَنَزَعْتُ لَهُ بِسَهْمٍ لَيْسَ فِيهِ نَصْلٌ فَأَصَبْتُ جَنْبَهُ فَسَقَطَ فَانْكَشَفَتْ عَوْرَتُهُ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى نَظَرْتُ إِلَى نَوَاجِذِهِ
Yatubwiye [Muhammad bin 'Abbad]; Twabwiwe [Hatim], ari we Ibn Isma'il wo kuri [Bukair bin Mismar] wo kuri ['Amir bin Sa'ad] wo kuri [se] ko Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yafatanyije n'ababyeyi be kumubera incungu mu ntambara ya Uhud'. Saad bin Abi Waqqash yaravuze ati: 'Umuyoboke w'Imana yarakaje Abayisilamu'. Hanyuma Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam abwira Sa'ad ati: 'Mutere umwambi!' Sa'ad aravuga; Hanyuma ndamushyira umwambi udafite umutwe utyaye kugeza aho umuguye mu nda. Hanyuma umuntu aragwa maze imyanya ye y'ibanga iragaragara. Intumwa ibibonye iramwenyura inyurwa kugeza ubwo amenyo ye yagaragaye.
Imam Muslim : 4432
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي مُصْعَبُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ نَزَلَتْ فِيهِ آيَاتٌ مِنْ الْقُرْآنِ قَالَ حَلَفَتْ أُمُّ سَعْدٍ أَنْ لَا تُكَلِّمَهُ أَبَدًا حَتَّى يَكْفُرَ بِدِينِهِ وَلَا تَأْكُلَ وَلَا تَشْرَبَ قَالَتْ زَعَمْتَ أَنَّ اللَّهَ وَصَّاكَ بِوَالِدَيْكَ وَأَنَا أُمُّكَ وَأَنَا آمُرُكَ بِهَذَا قَالَ مَكَثَتْ ثَلَاثًا حَتَّى غُشِيَ عَلَيْهَا مِنْ الْجَهْدِ فَقَامَ ابْنٌ لَهَا يُقَالُ لَهُ عُمَارَةُ فَسَقَاهَا فَجَعَلَتْ تَدْعُو عَلَى سَعْدٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي الْقُرْآنِ هَذِهِ الْآيَةَ { وَوَصَّيْنَا الْإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا } { وَإِنْ جَاهَدَاكَ عَلَى أَنْ تُشْرِكَ بِي } وَفِيهَا { وَصَاحِبْهُمَا فِي الدُّنْيَا مَعْرُوفًا } قَالَ وَأَصَابَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَنِيمَةً عَظِيمَةً فَإِذَا فِيهَا سَيْفٌ فَأَخَذْتُهُ فَأَتَيْتُ بِهِ الرَّسُولَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ نَفِّلْنِي هَذَا السَّيْفَ فَأَنَا مَنْ قَدْ عَلِمْتَ حَالَهُ فَقَالَ رُدُّهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى إِذَا أَرَدْتُ أَنْ أُلْقِيَهُ فِي الْقَبَضِ لَامَتْنِي نَفْسِي فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ أَعْطِنِيهِ قَالَ فَشَدَّ لِي صَوْتَهُ رُدُّهُ مِنْ حَيْثُ أَخَذْتَهُ قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَسْأَلُونَكَ عَنْ الْأَنْفَالِ } قَالَ وَمَرِضْتُ فَأَرْسَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَانِي فَقُلْتُ دَعْنِي أَقْسِمْ مَالِي حَيْثُ شِئْتُ قَالَ فَأَبَى قُلْتُ فَالنِّصْفَ قَالَ فَأَبَى قُلْتُ فَالثُّلُثَ قَالَ فَسَكَتَ فَكَانَ بَعْدُ الثُّلُثُ جَائِزًا قَالَ وَأَتَيْتُ عَلَى نَفَرٍ مِنْ الْأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرِينَ فَقَالُوا تَعَالَ نُطْعِمْكَ وَنَسْقِكَ خَمْرًا وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ تُحَرَّمَ الْخَمْرُ قَالَ فَأَتَيْتُهُمْ فِي حَشٍّ وَالْحَشُّ الْبُسْتَانُ فَإِذَا رَأْسُ جَزُورٍ مَشْوِيٌّ عِنْدَهُمْ وَزِقٌّ مِنْ خَمْرٍ قَالَ فَأَكَلْتُ وَشَرِبْتُ مَعَهُمْ قَالَ فَذَكَرْتُ الْأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرِينَ عِنْدَهُمْ فَقُلْتُ الْمُهَاجِرُونَ خَيْرٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَالَ فَأَخَذَ رَجُلٌ أَحَدَ لَحْيَيْ الرَّأْسِ فَضَرَبَنِي بِهِ فَجَرَحَ بِأَنْفِي فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرْتُهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيَّ يَعْنِي نَفْسَهُ شَأْنَ الْخَمْرِ { إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ } حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ أُنْزِلَتْ فِيَّ أَرْبَعُ آيَاتٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَنْ سِمَاكٍ وَزَادَ فِي حَدِيثِ شُعْبَةَ قَالَ فَكَانُوا إِذَا أَرَادُوا أَنْ يُطْعِمُوهَا شَجَرُوا فَاهَا بِعَصًا ثُمَّ أَوْجَرُوهَا وَفِي حَدِيثِهِ أَيْضًا فَضَرَبَ بِهِ أَنْفَ سَعْدٍ فَفَزَرَهُ وَكَانَ أَنْفُ سَعْدٍ مَفْزُورًا
Twabwiwe ko [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] bombi bavuze bati; Yatubwiye [Al Hasan bin Musa]; Yatubwiye [Zuhair]; Yatubwiye [Simak bin Harb]; [Mush'ab bin Sa'ad] yambwiye [se] ko hari imirongo myinshi ya Qur'ani yahishuwe kuri Sa'ad. Mus'ab yaravuze ati: 'Nyina wa Sa'ad yararahiye ko atazigera avugana na Sa'ad kugeza igihe - Sa'ad - azava mu nyigisho za Islam. Uretse ibyo, nyina na we ntiyashakaga kurya cyangwa kunywa.' Nyina wa Sa'ad yabwiye Sa'ad ati: 'Muraho Sa'ad, wigeze uvuga ko Allah Subhanahu wa Ta'ala yagutegetse guhora ukorera ababyeyi bawe ibyiza? Noneho ndi nyoko, rero ndagutegeka kuva muri Islam'. Mus'ab yaravuze ati; Nyina wa Sa'ad yihanganiye kutarya cyangwa ngo anywe iminsi itatu n'amajoro atatu kugeza ubwo yananiwe kuko yari afite intege nke. Hanyuma Umarah, umuhungu we, yamuhaye icyo kunywa. Hanyuma nyina yahoraga ahamagara Sa'ad. Hanyuma ijambo rya Allah ryamanutse rivuga riti: 'Twategetse abantu kugirira neza ababyeyi babo' -Ibibazo. Al Ankabuut-29-: 8-. Hagati aho, undi murongo ugira uti: Niba ababyeyi bawe baguhatira gufatanya nanjye n'ikintu utazi, ntukabakurikize kandi ubashyire hamwe neza ku isi'. -Ibibazo. Luqmaan -31-: 15-. Saad yaravuze ati; 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yigeze kubona iminyago myinshi y'intambara maze bigaragara ko imbere yayo harimo inkota. Hanyuma mfata inkota nyizanira Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, ngira nti: 'Yewe Ntumwa ya Allah, mpa inkota, kuko ndi umuntu uzi imico ye'. Ariko Rasulullah sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Yewe Sa'ad, subiza inkota aho wayikuye, aho wayikuye.' Hanyuma ndagenda, kugeza ubwo nshaka kuyisubiza, nicuza. Nyuma y'ibyo negereye Intumwa ya Allah ndamubwira nti: 'Yewe Ntumwa ya Allah, mpa iyo nkota!' Ariko, Intumwa ya Allah yagumye aho yari ihagaze mbere imusubiza mu ijwi riranguruye iti: 'Yewe Sa'ad, nakubwiye gusubiza inkota aho wayikuye!' Nyuma y'ibyo, Allah Subhanahu wa Ta'ala yohereje ijambo rye agira ati: 'Barakubaza iby'iminyago y'intambara' -Ibi. Al Anfaal-8-: 1-. Sa'ad yaravuze ati: 'Ubwo narwaraga, nohereje umuntu guhura n'Intumwa ya Allah. Nyuma y'ibyo, yaraje aho ndi. Hanyuma ndamubwira nti: 'Yewe Ntumwa ya Allah, ndakwinginze unyemerere nyigabanye nk'irage uko nshaka. Ariko, uko bigaragara Intumwa yabibujije. Nongera kubivuga; 'Ese kimwe cya kabiri?' Arakibibuza. Hanyuma nongeye kuvuga nti: 'Bite se kimwe cya gatatu?' Yacecetse akanya gato, hanyuma yemerera kimwe cya gatatu cy'umutungo. Sa'd aravuga ati: 'Nigeze kuza kwa Ansari na Muhajirin. Hanyuma baravuga bati: 'Ngwino hano, Sa'ad, tuzaguha ibiryo n'inzoga - khamr -' - Icyo gihe, khamr ntiyari yabujijwe. Hanyuma nagiye kwifatanya nabo mu busitani. Byagaragaye ko hari umutwe w'ingamiya yokejwe n'agacupa k'inzoga. Hanyuma ndarya ndanywa n'umutima wanjye unezerewe. Igitangaje ni uko muri icyo gihe, bari kuganira kandi bavuga ku busugire bwa Ansari na Muhajirin. Nuko mvuga ko Muhajirin ari beza kandi baruta Ansari. Birumvikana ko amagambo yanjye yari ateye impaka cyane kandi yababaje abantu benshi bari bahari icyo gihe. Kugeza ubwo umwe muri bo yafashe umwe mu bana b'ingamiya n'umutwe wayo ankubise kugeza ikomeretse izuru ryanjye. Hanyuma naje kureba Intumwa mubwira ibyambayeho. Amaherezo ijambo rya Allah ryamanutse rivuga riti: 'Mu by'ukuri, kunywa Khamr, gukina urusimbi, gutambira ibigirwamana ibitambo, no gukurura ubutunzi bwinshi n'imyambi ni ibintu biteye ishozi bifatwa nk'ibikorwa bya Satani'. -Al Maidah: 90- Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad bin Basysyar] bombi baravuze bati; Yatubwiye [Muhammad bin Ja'far]; Yatubwiye [Syu'bah] kuva kuri [Simak bin Harb] kuva kuri [Mush'ab bin Sa'ad] kuva kuri [se] yagize ati: 'Hari imirongo ine ya Qur'an yahishuwe kuri njye, n'ibindi, nk'uko bisobanurwa na Zuhair Hadithi kuva kuri Simak. Muri Hadithi ya Syu'bah harimo inyongera: 'Iyo bashaka kugaburira nyina, barayifungura bakoresheje inkoni, hanyuma bakayisukamo ibiryo. Nanone bivugwa muri Hadithi; "Hanyuma umwe muri bo yakubise izuru rya Sa'ad kugeza ricitse."
Imam Muslim : 4433
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدٍ فِيَّ نَزَلَتْ { وَلَا تَطْرُدْ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ } قَالَ نَزَلَتْ فِي سِتَّةٍ أَنَا وَابْنُ مَسْعُودٍ مِنْهُمْ وَكَانَ الْمُشْرِكُونَ قَالُوا لَهُ تُدْنِي هَؤُلَاءِ
Yatubwiye [Zuhair bin Harb]; Yatubwiye ['Abdur Rahman] bivuye kuri [Sufyan] bivuye kuri [Al Miqdam bin Syuraih] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Sa'ad] yaravuze ati: umurongo wahishuwe kuri njye uti: 'Kandi ntukirukane abambaza Nyagasani wabo mu gitondo na nimugoroba..'. Yaravuze ati: 'Umurongo wahishuwe abantu batandatu; njye na Ibnu Mas'ud twari muri bo. Kuko mbere abasenga Imana bamubwiye bati: 'Urabatuka'.
Imam Muslim : 4434
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْأَسَدِيُّ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ سَعْدٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتَّةَ نَفَرٍ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اطْرُدْ هَؤُلَاءِ لَا يَجْتَرِئُونَ عَلَيْنَا قَالَ وَكُنْتُ أَنَا وَابْنُ مَسْعُودٍ وَرَجُلٌ مِنْ هُذَيْلٍ وَبِلَالٌ وَرَجُلَانِ لَسْتُ أُسَمِّيهِمَا فَوَقَعَ فِي نَفْسِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقَعَ فَحَدَّثَ نَفْسَهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَلَا تَطْرُدْ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ }
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Yatubwiye [Muhammad bin 'Abdullah Al Asadi] wo muri [Isirayeli] wo muri [Al Miqdam bin Syuraih] wo muri [se] wo muri [Sa'ad] yaravuze ati: 'Umunsi umwe, batandatu muri twe twaherekeje Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam.' Hanyuma abasenga Imana babwira Intumwa ya Allah bati: 'Nimunige abatazadutinyuka kuturwanya!' Abo bantu bari njye -Sa'ad-, Ibn Mas'ud, umugabo wo muri Hudzail, Bilal, n'abagabo babiri ntazi amazina yabo. Nyuma y'igihe gito, hari ikintu cyaje mu mutwe w'Intumwa maze arakivuga mu mutima we. Nuko Allah ahishura ijambo rye ati: 'Ntimukirukane abambaza Umwami wabo mu gitondo na nimugoroba, mu gihe koko biringira ibyiza bye'.
Imam Muslim : 4435
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالُوا حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ وَهُوَ ابْنُ سُلَيْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي عَنْ أَبِي عُثْمَانَ قَالَ لَمْ يَبْقَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ تِلْكَ الْأَيَّامِ الَّتِي قَاتَلَ فِيهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ طَلْحَةَ وَسَعْدٍ عَنْ حَدِيثِهِمَا
[Muhammad bin Abu Bakr Al Muqaddami] na [Hamid bin 'Umar Al Bakrawi] na [Muhammad bin 'Abdul A'laa] batubwiye; [Al Mu'tamir], Ibn Sulaiman, yatubwiye; numvise [data] kuri [Abu Uthman] avuga ati: Mu ntambara zimwe Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yagizemo uruhare, nta wundi wasigaye ari kumwe na we uretse [Thalhah] na [Sa'ad]. -bombi barambwiye-.
Imam Muslim : 4436
حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ نَدَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ ثُمَّ نَدَبَهُمْ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ ثُمَّ نَدَبَهُمْ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ نَبِيٍّ حَوَارِيٌّ وَحَوَارِيَّ الزُّبَيْرُ حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كِلَاهُمَا عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ عُيَيْنَةَ
Yatubwiye ['Amru An Naqid]; Yatubwiye [Sufyan bin 'Uyainah] bivuye kuri [Muhammad bin Al Munkadir] bivuye kuri [Jabir bin 'Abdullah] yaravuze; Nigeze kumva avuga ati: 'Ubwo intambara ya Khandak yatangiraga, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yahamagaye Abayisilamu ngo bamwegere, nuko Zubair aramwegera. Hanyuma Intumwa ya Allah ihamagara Abayisilamu ngo bamwegere, nuko Zubair aramwegera. Hanyuma Intumwa ihamagara Abayisilamu ngo bamwegere. Nuko Zubair yongera kumwegera. Amaherezo Intumwa iravuga iti: 'Mumenye ko buri muhanuzi afite umufasha - umufasha - kandi umufasha wanjye ni Zubair'. Yatubwiye [Abu Kuraib]; Yatubwiye [Abu Usamah] bivuye kuri [Hisyam bin 'Urwah]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Abu Kuraib] na [Ishaq bin Ibrahim] bose bivuye kuri [Waki']; Twabibwiwe [Sufyan] bombi kuva kuri [Muhammad bin Al Munkadir] kuva kuri [Jabir] wo ku ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam ihwanye na Hadithi ya Ibin Uyainah.
Imam Muslim : 4437
حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ الْخَلِيلِ وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ مُسْهِرٍ قَالَ إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ كُنْتُ أَنَا وَعُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ مَعَ النِّسْوَةِ فِي أُطُمِ حَسَّانَ فَكَانَ يُطَأْطِئُ لِي مَرَّةً فَأَنْظُرُ وَأُطَأْطِئُ لَهُ مَرَّةً فَيَنْظُرُ فَكُنْتُ أَعْرِفُ أَبِي إِذَا مَرَّ عَلَى فَرَسِهِ فِي السِّلَاحِ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِأَبِي فَقَالَ وَرَأَيْتَنِي يَا بُنَيَّ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ لَقَدْ جَمَعَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَئِذٍ أَبَوَيْهِ فَقَالَ فَدَاكَ أَبِي وَأُمِّي و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ الْخَنْدَقِ كُنْتُ أَنَا وَعُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ فِي الْأُطُمِ الَّذِي فِيهِ النِّسْوَةُ يَعْنِي نِسْوَةَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ ابْنِ مُسْهِرٍ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُرْوَةَ فِي الْحَدِيثِ وَلَكِنْ أَدْرَجَ الْقِصَّةَ فِي حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ابْنِ الزُّبَيْرِ
Amaze kutubwira [Isma'il bin Al Khalil] na [Suwaid bin Sa'id] bombi baturutse kuri [Ibn Mushir] yaravuze ati; [Isma'il] Yatubwiye [Ali bin Mushir] aturutse kuri [Hisyam bin 'Urwah] aturutse kuri [se] aturutse kuri [Abdullah bin Az Zubair] yaravuze ati: 'Mu gihe cy'intambara ya Khandak, Umar bin Abu Salamah twari mu gihome cya Hassan hamwe n'abagore. Igihe kimwe yaramwunamiye umutwe ndamwitegereza. Hanyuma naramwinamiye umutwe arawubona. Namenye data neza ubwo yanyuraga ku ifarashi yitwaje intwaro yerekeza kuri Bani Quraizhah. Uwanditse Hadithi yagize ati: 'Nabwiwe na [Abdullah bin Urwah] aturutse kuri [Abdullah bin Zubair] aravuga, hanyuma mbibwira [data] arambwira ati: 'Urambona mwana wanjye?' Naramushubije nti: 'Yego, muraho papa!' Data aravuga ati; 'Ndahiye Imana, kuri uwo munsi Intumwa ya Allah yankusanyirije ababyeyi bayo iravuga iti: 'Incungu yawe ni data na mama! Kandi yatubwiye [Abu Kuraib]; amaze kutubwira [Abu Usamah] kuri [Hisham] kuri [se] kuri [Abdillah bin Az Zubair] yaravuze ati: 'Mu gihe cy'intambara ya Khandak, Umar bin Abu Salamah nanjye twari mu gihome aho hari abagore benshi b'Intumwa. -n'ibindi nk'uko bisobanurwa na Hadithi ya Ibn Mushir binyuze muri iyi nzira. Ariko ntaho ivuga Abdullah bin Urwah, yayishyize muri Hadithi ya Hisham yavuye kuri se kuri Ibn Zubair.
Imam Muslim : 4438
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ سُهَيْلٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى حِرَاءٍ هُوَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ فَتَحَرَّكَتْ الصَّخْرَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اهْدَأْ فَمَا عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ
Kandi [Qutaibah bin Sa'id] yaratubwiye ati; [Abdul 'Aziz], ni ukuvuga Ibn Muhammad, yatubwiye ati [Suhail] ati [se] ati [Abu Hurairah] ko Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha] ubwo yari mu buvumo bwa Hira` ari kumwe na Abu Bakr, Umar, Uthman, Ali, Talhah na Zubair, mu buryo butunguranye ibuye rinini - bari barimo gukandagiraho - ryaratigitaga, Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) iravuga iti: 'Nimutuze, nta wundi uri kumwe namwe uretse Intumwa, cyangwa Siddiq, cyangwa umumaritiri'.
Imam Muslim : 4439
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ خُنَيْسٍ وَأَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْدِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى جَبَلِ حِرَاءٍ فَتَحَرَّكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْكُنْ حِرَاءُ فَمَا عَلَيْكَ إِلَّا نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ وَعَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ وَعَلِيٌّ وَطَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَسَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ
Twabwiwe ko ['Ubaidullah bin Yazid bin Khunais] na [Ahmad bin Yusuf Al Azdi] bombi bavuze bati; Yatubwiye [Isma'il bin Abu Uwais]; Nabwiwe na [Sulaiman bin Bilal] bivuye kuri [Yahya bin Sa'id] bivuye kuri [Suhail bin Abu Salih] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Abu Hurairah] ko igihe kimwe Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yari ku musozi wa Hira. Ako kanya umusozi warahindutse, hanyuma Intumwa y'Imana iravuga iti: 'Yewe Hira', humura! Nta wundi uri hejuru yawe uretse umuhanuzi, cyangwa shiddiq, cyangwa umumaritiri'. Icyo gihe, ku musozi wa Hira, hari Intumwa Muhamadi, Abu Bakr, Umari, Uthman, Ali, Thalhah, Zubair, na Said bin Abu Waqqash -Radliallah 'Anhum-.
Imam Muslim : 4440
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَعَبْدَةُ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَتْ لِي عَائِشَةُ أَبَوَاكَ وَاللَّهِ مِنَ { الَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمْ الْقَرْحُ } و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ تَعْنِي أَبَا بَكْرٍ وَالزُّبَيْرَ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] Yatubwiye [Ibn Numair] na [Abdah] bombi barabivuga; Amaze kutumenyesha [Hisham] abikuye kuri [Se] yaravuze; ['Aisyah] yigeze kumbwira ati: Ndakwinginze Allah, ababyeyi bawe bari mu 'bumviye amategeko ya Allah n'Intumwa ye nyuma y'uko bakomeretse - mu ntambara ya Uhud-...'. Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] Yatubwiye [Abu Usamah] Yatubwiye [Hisham] anyuze muri iyi nzira, yongeraho ati: Abu Bakr na Az Zubair.