Revert to Islam, click here
Islam Al-Haq: Qur’an na Hadithi
(Islam nyayo)
Free Download / Gukuramo ku buntu

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadithi

Hadithi

Imam Muslim : 4381

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَعْنِي اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ لِي و قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى لِعَبْدِي أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ

Twabwiwe na [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Muhammad Ibnu Basyar] baravuze bati; Yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] Yatubwiye [Syu'bah] kuri [Sa'ad bin Ibrahim] yaravuze ati; Numvise [Humaid bin Abdurrahman] avuga inkuru ya [Abu Hurairah] ivuga ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yavuze ati: Allah Ta'ala yaravuze ati: 'Ntibikwiye ko umugaragu wanjye avuga ko ndi mwiza kurusha Yunus bin Matta Alaihis Salam'. Kandi [Ibn Abu Syaibah] yaravuze ati; ' [Muhammad bin Ja'far] kuri [Shu'bah].

Hadithi

Imam Muslim : 4382

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ

[Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] batubwiye ko iyi nteruro ari iya Ibn Al Mutsanna, bombi baravuze; [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Syu'bah] kuva kuri [Qatadah] yavuze; Numvise [Abu 'Aliyah] avuga ati; [Ibn Abbas] yambwiye umuhungu wa nyirarume w'Intumwa yawe, amahoro amubeho, ni ukuvuga, bivuye ku Muhanuzi, amahoro amubeho, yavuze ati: Ntibikwiye ko umugaragu avuga ko ndi mwiza kurusha Yunus bin Matta (amahoro amubeho). Kandi mu gihe yiyita se.

Hadithi

Imam Muslim : 4383

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَكْرَمُ النَّاسِ قَالَ أَتْقَاهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَيُوسُفُ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا

Twabwiwe [Zuhair bin Harb] na [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ubaidullah bin Sa'id] barabivuze; Yatubwiye [Yahya bin Sa'id] kuri [Ubaidullah] Yatubwiye [Sa'id bin Abu Sa'id] kuri [se] kuri [Abu Hurairah] aravuga; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yarabajijwe ati: 'Ni nde muntu w'icyubahiro kurusha abandi?' Arabasubiza ati: 'Uwiyeguriye Imana kurusha abandi'. Inshuti ziravuga ziti: 'Si byo twabajije?' aravuga ati: 'Niba atari byo, bivuze Yusufu, Intumwa ya Allah, umuhungu w'Intumwa ya Allah -Ya'qub- umuhungu w'Intumwa ya Allah -Ishaq- mwene Ibrahim, ukundwa na Allah,' abasangirangendo baravuga; 'Si byo tubaza,' aravuga ati: 'Ni iki mubaza ku Barabu?' Abantu beza muri bo mu gihe cya Jahiliyyah bari abantu beza mu gihe cya Islam, iyo baba barasobanukiwe Islam.

Hadithi

Imam Muslim : 4384

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ زَكَرِيَّاءُ نَجَّارًا

Twabwiwe [Haddab bin Khalid] Twabwiwe [Hammad bin Salamah] bivuye kuri [Tsabit] bivuye kuri [Abu Rafi'] bivuye kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yavuze iti: 'Intumwa Zakariya yari umubaji'.

Hadithi

Imam Muslim : 4385

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَامَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ قَالَ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى أَيْ رَبِّ كَيْفَ لِي بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَحَمَلَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حُوتًا فِي مِكْتَلٍ وَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ قَالَ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنَسِيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا } قَالَ مُوسَى { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } قَالَ يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلًا مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ أَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا } قَالَ لَهُ الْخَضِرُ { فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا } قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا { لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا } ثُمَّ خَرَجَا مِنْ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ فَقَالَ مُوسَى { أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا } قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ } يَقُولُ مَائِلٌ قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا { لَوْ شِئْتَ لَتَخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا } قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْتُ أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَخْبَارِهِمَا قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ الْبَحْرِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا

Byari bifitanye isano natwe ['Amru bin Muhammad An Naqid] na [Ishaq bin Ibrahim Al Handzali] na ['Ubaidullah bin Sa'id] na [Muhammad bin Abu 'Umar Al Makki] bose bakomoka kuri [Ibn 'Uyainah] kandi iyi lafazh ni iya Ibn Abu 'Umar; Yatubwiye [Sufyan bin 'Uyainah]; Yatubwiye ['Amru bin Dinar] kuri [Sa'id bin Jubair] yaravuze ati; 'Nabwiye [Ibnu Abbas] ko Nauf Al Bikali yavuze ko Musa 'Alaihis Salam wari mu Bani Israel atari Musa waherekeje Intumwa Khidhir'. -Ibn Abbas- yaravuze ati; 'Wibeshye umwanzi wa Allah.' Nigeze kumva [Ubay bin Ka'ab] avuga; Numvise Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam avuga ati: 'Igihe kimwe Intumwa Musa 'Alaihis Salam yarahagurutse kugira ngo agire icyo avuga imbere ya Bani Israel'. Nyuma y'ibyo, umuntu yaramubazaga ati; 'Yewe Musa, ni nde muntu ufite ubumenyi bwinshi ku isi?' Intumwa Musa arasubiza ati: 'Ndi umuntu ufite ubumenyi bwinshi ku isi'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: Kubwibyo, Allah yanenze cyane Musa 'Alaihis Salam. Kuko atari azi ko ubumenyi yari yakuye ku Mana. Hanyuma Imana ihishurira Mose iti: 'Yewe Musa, mu by'ukuri hari umugaragu wanjye ufite ubumenyi bwinshi kandi akurusha ubwenge kandi ubu ari ahantu inyanja ebyiri zihurira'. Intumwa Musa 'Alaihis Salam arabaza ati: 'Mwami, nahura nte n'umugaragu wawe?' Arasubiza ati: 'Zana ifi mu gitebo gikozwe mu mababi y'imikindo. Iyo ifi isimbutse, niho umugaragu wanjye azaba ari'. Hanyuma Musa ajya aho hantu ari kumwe n'umunyeshuri witwa Yusya' bin Nun. Intumwa Musa ubwe yari yitwaje ifi mu gitebo gikozwe mu mababi y'imikindo. Bombi baragiye berekeza aho hantu. Bageze ku rutare runini, bombi barasinzira. Mu buryo butunguranye, ifi yari mu gitebo yarahushye yinjira mu nyanja. Intumwa (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: "Allah yahagaritse amazi ifi yanyuzemo, kugeza ubwo yabaye umuyoboro. Ifi yanyuze mu nyanja, mu gihe Musa n'umwigishwa we batangajwe n'icyo kintu kidasanzwe. Amaherezo, bombi bakomeje urugendo rwabo amanywa n'ijoro. Uko bigaragara, umwigishwa w'Intumwa Musa yibagiwe kumubwira. Mu gitondo, Intumwa Musa yabwiye umwigishwa we ati: "Tuzanire ibiryo byacu!" Mu by’ukuri turananiwe kubera urugendo rwacu." Intumwa (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yaravuze iti: "Hafi y’aho yari yategetswe kuyishaka, umwigishwa we aramubwira ati: 'Uzi ko igihe twashakaga aho kwikinga ku rutare runini, nibagiwe kukubwira iby’ifi, kandi nta kintu cyashoboraga gutuma nibagirwa kukubwira uretse Satani, maze ifi ijya mu nyanja mu buryo butangaje cyane.' Musa aravuga ati: "Aho niho twashakaga." Hanyuma bombi basubira mu nzira yabo ya mbere. Rasulullah shallallahu alaihi wasallam aravuga ati: 'Hanyuma bombi bongera gusubira inyuma'. Nyuma yuko bombi bageze ku rutare runini, babonye umugabo wari uryamye yitwikiriye igitambaro. Hanyuma Intumwa Musa 'Alaihis Salam iramusuhuza. Intumwa Khidhir yabajije Musa ati: 'Amahoro ari gute mu gihugu cyawe?' Mose aravuga ati; 'Ndi Musa'. Intumwa Khidhir yaratangaye maze arabaza ati: 'Mose w’abana ba Isirayeli'. Intumwa Musa aramusubiza ati: 'Yego'. Intumwa Khidhir yabwiye Musa ati: 'Koko, wowe Nabonye ubumenyi bwa Allah yakwigishije ntari nzi, nanjye nabonye ubumenyi bwa Allah yanyigishije mutari muzi. Musa asabira Khidhir umugisha; 'Ese nshobora kugukurikira kugira ngo unyigishe ubumenyi bukwiye mu bumenyi wigishijwe?' Intumwa Khidhir asubiza ati: 'Mu by'ukuri, hari igihe utazabishobora kandi ntunyihanganire. Ni gute wakwihanganira ikintu udafite ubumenyi buhagije?' Mose aravuga ati: 'Imana nibishaka, uzansanga ndi umuntu wihangana kandi sinzakurwanya mu kintu icyo ari cyo cyose'. Khidhir asubiza ati: 'Nukomeza kunkurikira, ntumbaze ikintu na kimwe kugeza igihe nzagusobanurira'. Mose asubiza ati: 'Sawa'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Hanyuma Musa na Khidhir banyuze ku mucanga. Nyuma y'igihe gito, ubwato bwarahanyuze. Hanyuma bombi basaba urugendo rw'ubwato. Byagaragaye ko ubwato abantu bari bazi neza Intumwa Khidhir, bityo amaherezo barabatwara bombi batabanje kubasaba imishahara.' Hanyuma Intumwa Khidhir yegereye imwe mu mbaho zari ku bwato hanyuma arayikuramo. Musa abibonye aramucyaha aramucyaha ati: 'Aba ni abantu badutwaye batasabye imishahara, ariko kuki wakoze umwobo mu bwato bwabo kugira ngo ubashe kurohama abagenzi?' Khidhir arasubiza ati: 'Sinakubwiye ko utazigera utegereza kujyana nanjye'. Musa aravuga aryoshye ati: 'Ntimumpane kubera uburangare bwanjye kandi ntimundemereze ingorane mu buzima bwanjye'. Nyuma gato, bombi bava mu bwato. Ubwo bari bagenda ku nkombe, umwana muto yahitaga akina n'inshuti ze. Hanyuma, Intumwa Khidhir yahise afata umutwe w'umwana arawupfuka - awuhindura ukuboko kugeza ubwo yapfuye. Arakaye cyane, Intumwa Musa yagerageje gucyaha Intumwa Khidhir ati: 'Kuki wishe roho y'inzirakarengane, kandi uwo mwana atari yarigeze yica? Koko rero, wakoze igikorwa kibi?' Khidhir aravuga ati: 'Sinakubwiye ko utazashobora kwihangana mu kunkurikira. Kandi ibi birarenze mbere'. Musa aravuga ati: 'Nibibaza ikintu icyo ari cyo cyose nyuma y'ibi, ntunyemerere kujyana nawe. Mu by'ukuri, wampaye impamvu ihagije - imbabazi'. Hanyuma Intumwa Musa na Khidhir bakomeje urugendo rwabo. Ubwo twembi twageraga mu gihugu, twembi twasabye abaturage b'icyo gihugu ibirori, ariko ikibabaje ni uko batishimiye kutwakira twembi. Hanyuma bombi basanga urukuta rw'inzu rwari rugiye gusenyuka maze Intumwa Khidhir ahita arutunganya - ararusana -. Rasulullah sallallahu alaihi wasallam aravuga ati: 'Urukuta rwarahengamye - mu gihe yagaragazaga ukuboko kwe - hanyuma Khidhir ararutunganya'. Musa abwira Khidhir ati: 'Usanzwe uzi ko abaturage b'igihugu dusura badashaka kutwakira no kutwakira. Niba ubishaka, wagombye gusaba imishahara uhereye ku byavuye mu gusana inkuta z'inzu. Amaherezo Khidhir aravuga ati: 'Uku ni ugutandukana kwanjye nawe. Nzakubwira ibanga ry'ibikorwa byose utihanganira'. Rasulullah shallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Gira Imana ihe imbabazi n'ubuntu bwayo Intumwa Musa 'Alaihis Salam. Mu by'ukuri, nakwifuza ko Musa yakwihangana gato, kugira ngo inkuru ya Musa na Khidhir ishobore kuvugwa mu buryo burambuye. Ubay bin Ka'ab yaravuze ati: 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Impamvu yo gutandukana ni uko Musa yagize uburangare'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Nyuma y'igihe gito, ako kanyoni gato kaje gakubita amazi y'inyanja n'umunwa wako. Hanyuma Khidhir abwira Musa ati: 'Mu by'ukuri, ubumenyi bwanjye n'ubumenyi bwawe n'ubumenyi dukura kuri Allah ni nk'agace gato k'amazi yo mu nyanja kabonetse n'ako kanyoni gato mu isanzure ry'inyanja y'ubumenyi Allah afite.' [Sa'id bin Zubair] yaravuze ati; 'Ibn Abbas yasomye umurongo wo muri Qur'an usobanura ngo: 'Mbere yabo hari umutegetsi watwaye ubwato bwiza bwose.' Ibn Abbas yanasomye umurongo wo muri Qur'an usobanura ngo: 'Umwana muto wishwe n'Intumwa Khidhir yari umuhakanyi'.

Hadithi

Imam Muslim : 4386

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَقَبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى الَّذِي ذَهَبَ يَلْتَمِسُ الْعِلْمَ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ أَسَمِعْتَهُ يَا سَعِيدُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَذَبَ نَوْفٌ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ بَيْنَمَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فِي قَوْمِهِ يُذَكِّرُهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ وَأَيَّامُ اللَّهِ نَعْمَاؤُهُ وَبَلَاؤُهُ إِذْ قَالَ مَا أَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا خَيْرًا وَأَعْلَمَ مِنِّي قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنِّي أَعْلَمُ بِالْخَيْرِ مِنْهُ أَوْ عِنْدَ مَنْ هُوَ إِنَّ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ فَدُلَّنِي عَلَيْهِ قَالَ فَقِيلَ لَهُ تَزَوَّدْ حُوتًا مَالِحًا فَإِنَّهُ حَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ قَالَ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَعُمِّيَ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ وَتَرَكَ فَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمَاءِ فَجَعَلَ لَا يَلْتَئِمُ عَلَيْهِ صَارَ مِثْلَ الْكُوَّةِ قَالَ فَقَالَ فَتَاهُ أَلَا أَلْحَقُ نَبِيَّ اللَّهِ فَأُخْبِرَهُ قَالَ فَنُسِّيَ فَلَمَّا تَجَاوَزَا { قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يُصِبْهُمْ نَصَبٌ حَتَّى تَجَاوَزَا قَالَ فَتَذَكَّرَ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَأَرَاهُ مَكَانَ الْحُوتِ قَالَ هَا هُنَا وُصِفَ لِي قَالَ فَذَهَبَ يَلْتَمِسُ فَإِذَا هُوَ بِالْخَضِرِ مُسَجًّى ثَوْبًا مُسْتَلْقِيًا عَلَى الْقَفَا أَوْ قَالَ عَلَى حَلَاوَةِ الْقَفَا قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَكَشَفَ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ قَالَ وَعَلَيْكُمْ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ وَمَنْ مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ جِئْتُ لِ { تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا } شَيْءٌ أُمِرْتُ بِهِ أَنْ أَفْعَلَهُ إِذَا رَأَيْتَهُ لَمْ تَصْبِرْ { قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا قَالَ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا } قَالَ انْتَحَى عَلَيْهَا قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا } غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ قَالَ فَانْطَلَقَ إِلَى أَحَدِهِمْ بَادِيَ الرَّأْيِ فَقَتَلَهُ فَذُعِرَ عِنْدَهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام ذَعْرَةً مُنْكَرَةً { قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ هَذَا الْمَكَانِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى مُوسَى لَوْلَا أَنَّهُ عَجَّلَ لَرَأَى الْعَجَبَ وَلَكِنَّهُ أَخَذَتْهُ مِنْ صَاحِبِهِ ذَمَامَةٌ { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا } وَلَوْ صَبَرَ لَرَأَى الْعَجَبَ قَالَ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى أَخِي كَذَا رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا { فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ } لِئَامًا فَطَافَا فِي الْمَجَالِسِ فَ { اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ } وَأَخَذَ بِثَوْبِهِ قَالَ { سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَإِذَا جَاءَ الَّذِي يُسَخِّرُهَا وَجَدَهَا مُنْخَرِقَةً فَتَجَاوَزَهَا فَأَصْلَحُوهَا بِخَشَبَةٍ { وَأَمَّا الْغُلَامُ } فَطُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ قَدْ عَطَفَا عَلَيْهِ فَلَوْ أَنَّهُ أَدْرَكَ أَرْهَقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا { فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ بِإِسْنَادِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَ حَدِيثِهِ

Yambwiye [Muhammad bin 'Abdul A'laa Al Qais]; Yatubwiye [Al Mu'tamir bin Sulaiman At Taimi] avuye kuri [se] avuye kuri [Raqabah] avuye kuri [Abu Ishaq] avuye kuri [Sa'id bin Jubair] yaravuze; yabajije [Ibn Abbas] ko Nauf yatekerezaga ko Musa wagiye gushaka ubumenyi atari Mose woherejwe ku bana ba Isirayeli; Ibn Abbas arabaza ati: Ese nawe wabyumvise, yaravuze? Narasubije nti: 'Yego'. Ibn Abbas yaravuze ati: Nauf yarabeshye! Yatubwiye [Ubay bin Ka'ab] yaravuze; Numvise Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam ivuga iti: 'Mose yavuze ijambo imbere y'abantu be amwibutsa iminsi ya Allah, intsinzi ze n'ibigeragezo bye, yavuze ati 'Nta wundi nzi w'umunyabwenge kurusha abandi ku isi uretse njye'. Nuko Allah subhanahu wata'ala amuhishurira ko Allah yari afite umugaragu we w'umunyabwenge kumurusha, Musa aravuga ati; Mana yanjye, nyereka, Imana iramubwira iti: "Jyana ifi irimo umunyu. Kugeza aho uzashakira ifi." Hanyuma Mose aragenda kugeza ageze ku rutare ntiyabona umugozi. Hanyuma Musa yagiye n'inshuti ye yapfuye gushaka umugozi. Ariko ifi yimuka vuba kugira ngo inshuti ze zimubone. Inshuti ye iravuga iti: "Nzakurikirana Musa kugeza igihe nzamubwira iby'ifi." Ubay aravuga; hanyuma inshuti yibagirwa kugeza igihe bakomeje kugenda. Mose aravuga ati: "Mu by'ukuri, twumva tunaniwe kubera urugendo rwacu." Hanyuma inshuti ye iravuga iti: "Watubonye duhagaze, ni ukuvuga igihe turuhukiye ku rutare runini? Mu by'ukuri, nibagiwe ifi kandi nta wundi wanteye kubyibagirwa, uretse Satani." Hanyuma bombi baragarutse, bakurikiza intambwe zabo za mbere ubwo ifi yahungaga vuba cyane ku buryo yateye ubwoba Musa maze bakurikira intambwe z'ifi. Mose aravuga ati: "Aha niho hantu nasobanuriwe." Hanyuma yayishakiye maze ahura n'umuntu wambaye igitambaro gipfutse umutwe, aryamye. Musa aramusuhuza maze asubiza arimo gukuraho igitambaro gipfutse mu maso; 'Wa 'alaikum salam, uri nde?' Mose aravuga; 'Ndi Musa'. Arabaza; 'Mose ni nde?'. Mose arasubiza; Mose w'Abisirayeli. Yongera kubaza ati: 'Ni iki cyatumye uza hano?' Mose arasubiza ati: 'Naje kugira ngo unyigishe ubumenyi Allah yaguhaye.' Khidhir aravuga ati: 'Mu by'ukuri, ntuzigera ubasha kunyihanganira. Kandi ni gute wakwihanganira ikintu udafite ubumenyi buhagije?'. 'Mose aravuga ati: 'Imana nibishaka, uzansanga ndi umuntu wihangana, kandi sinzakurwanya mu kintu icyo ari cyo cyose'. Yaravuze ati: 'Nunkurikira, ntumbaze ikintu icyo ari cyo cyose, kugeza igihe nanjye ubwanjye nzagusobanurira'. Bombi baragenda, kugeza ubwo bombi binjiraga mu bwato, Khidhr yabucukuyemo umwobo. -Ubay aravuga ati: 'Khidr yabucukuyemo umwobo nkana.- Musa aravuga ati: 'Kuki wacukuye umwobo mu bwato warohamye abagenzi babwo?' Koko rero, wakoze ikosa rikomeye. Ye -Khidr- yaravuze ati: 'Sinavuze nti: 'Ntuzigera unyihanganira.' Musa aravuga ati: 'Ntumpane kubera kwibagirwa kwanjye kandi ntunyikoreze umutwaro uwo ari wo wose mu buzima bwanjye.' Bombi baragenda kugeza bageze aho abana bakina ku nkombe, maze yegera umwe muri bo yihuta aramwica. Musa aratangara aravuga ati: 'Kuki wishe roho nziza, itigeze yica umuntu? Koko rero, wakoze ikintu kibi.' Khidr aravuga ati: 'Sinababwiye ko mutanyihanganira?' Musa yagize isoni maze aravuga ati: 'Nibibaza ikintu icyo ari cyo cyose nyuma y'ibi, ntunyigumane, koko wampaye urwitwazo ruhagije.' Bombi baragenda; ku buryo bombi bageze ku baturage b'igihugu, basaba kwishimisha n'abaturage b'icyo gihugu ariko abaturage b'icyo gihugu ntibashakaga kubashimisha, bombi basanga inkuta z'amazu zari hafi gusenyuka, nuko Khidr ashinga inkuta. Musa yaravuze ati: 'Iyo muba mubishaka, mwari gufata umushahara kuri yo'. Khidhr yaravuze afashe imyenda ya Musa ati: 'Uku ni ugutandukana kwanjye nawe, ndababwira intego y'ibikorwa mudashobora kwihanganira. Ku bijyanye n'inkuge, yari iy'abakene bakoraga mu nyanja, kandi nari ngamije gusenya inkuge, kuko imbere yabo hari umwami wafataga buri nkuge. Bityo iyo umwami yahanyuraga yasangaga inkuge yangiritse, bityo ntibayifata kandi byose byari bitekanye, nyuma yaho bakongera kuyisana n'ibiti. Kandi ku bijyanye n'uwo mwana, byari byaragenewe ko atabyemera mu gihe ababyeyi be ari abantu b'abakiranutsi, nakura azasunika ababyeyi be mu makosa no mu kutizera. Kandi twifuza ko Imana ibasimbuza abandi bana bafite ubuziranenge bwiza kuruta uwo mwana kandi bakunda cyane - kuri nyina na se -. Ku bijyanye n'urukuta rw'inzu, rwari urw'imfubyi ebyiri zo mu mujyi, kandi munsi yarwo hari ubutunzi bwabitswe bombi, mu gihe se yari umuntu w'umunyamurava, bityo Umwami wawe yashatse ko bagera ku bukure bagakuramo amafaranga yabo, nk'imbabazi ziturutse kuri Nyagasani wawe. Kandi yatubwiye ['Abdullah bin 'Abdur Rahman Ad Darimi]; Yatubwiye [Muhammad bin Yusuf]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye ['Abad bin Humaid]; Yatubwiye ['Ubaidullah bin Musa] bombi bo muri [Isirayeli] kuva kuri [Abu Ishaq] hamwe na sanad Kuri Taimi kuva kuri Abu Ishaq hamwe na Hadithi isa.

Hadithi

Imam Muslim : 4387

و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ { لَتَّخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا }

Kandi yatubwiye [Amru An Naqid] Yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] kuva kuri [Amru] kuva kuri [Sa'id bin Jubair] kuva kuri [Ibn Abbas] kuva kuri [Ubay bin Ka'ab] Ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yasomye umurongo ugira uti: Niba ubishaka, ushobora gusaba igihembo kuri byo. -QS Al Kahf: 77-

Hadithi

Imam Muslim : 4388

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ الْخَضِرُ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْصَارِيُّ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ هَلُمَّ إِلَيْنَا فَإِنِّي قَدْ تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَهَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلْ عَبْدُنَا الْخَضِرُ قَالَ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا افْتَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَسَارَ مُوسَى مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسِيرَ ثُمَّ قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا } فَقَالَ فَتَى مُوسَى حِينَ سَأَلَهُ الْغَدَاءَ { أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ } فَقَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ إِلَّا أَنَّ يُونُسَ قَالَ فَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ

Yambwiye [Harmalah bin Yahya]; Yatubwiye [Ibn Wahb]; Nabwiwe [Yunus] na [Ibn Shihab] na [Ubaidillah bin 'Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] na [Abdullah bin Abbas] ko we na Al Hurr bin Qais bin Hisn Al Fazari batonganye ku nshuti ya Musa alaihissalam wabajije inzira yo kumusanganira, Ibnu Abbas yavuze ko iyo nshuti yari Khidhir, mu gihe Hurr atabivuze. Hanyuma [Ubay bin Ka'ab al-Ansari] yanyuze imbere yabo. Ibn Abbas aramuhamagara aramubwira ati: 'Abu Thufail, ngwino hano, mu by'ukuri mfite ukutumvikana n'inshuti yanjye, ari yo nshuti ya Musa, yabajije inzira yo kugera aho hantu, kugira ngo tumubone. Wigeze wumva ibintu wowe ubwawe wumvise bivuye ku ntumwa sallallahu 'alaihi wasallam?' Ubay bin Ka'ab yasubije ati: 'Yego, numvise Rasulullah sallallahu alaihi wasallam avuga ati: 'Ubwo Musa yari yicaye na bamwe mu Bani Isirayeli, umuntu yaje aramubaza ati: 'Hari undi muntu ukurusha ubwenge?' Musa asubiza ati: 'Oya'. Nuko, Allah yoherereza Musa ihishurirwa ati: 'Hariho umugaragu wacu Khidhir'. Musa yabajije -Allah - uko yagerayo. Nuko, Allah amugira ikimenyetso aramubwira ati: 'Ifi nimara kubura, subira aho ifi yazimiye - kuko uzamusanga - Khidhir.' 'Nuko, Mose yakurikiye amafi yo mu nyanja ku bushake bwa Allah. Hanyuma Mose abwira abigishwa be ati: 'Nimuze tubanze dufate ifunguro rya saa sita, ibiryo biri he?' Abigishwa ba Mose baramubwiye bati: 'Wabonye iyo Fishi igihe twaruhukiraga ku rutare runini. Mu by'ukuri, nibagiwe ifi kandi nta kintu na kimwe cyatumye nibagirwa, uretse Satani'. Musa aravuga ati: 'Noneho aho niho turi gushaka'. Hanyuma bombi baragarutse, bakurikiza intambwe zabo za mbere. Hanyuma bahura na Khidhir. Bityo, ibyakurikiyeho byavuzwe na Allah Azza wa Jalla mu gitabo cye. Ni uko Yunus yavuze mu ijwi rirenga ati: 'Hanyuma Musa yakurikije intambwe z'ifi mu nyanja'.

Hadithi

Imam Muslim : 4389

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ حَدَّثَهُ قَالَ نَظَرْتُ إِلَى أَقْدَامِ الْمُشْرِكِينَ عَلَى رُءُوسِنَا وَنَحْنُ فِي الْغَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ أَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا

Yambwiye [Zuhair bin Harb] na [Abad bin Humaid] na [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi]. [Abdullah] yaravuze ati; Yatumenyesheje Mu gihe abandi bavuga bati; Yatubwiye [Habban bin Hilal] Yatubwiye [Hammam] Yatubwiye [Thabit] Yatubwiye [Anas bin Malik] ko [Abu Bakr] Nk'uko Siddiq] yabimubwiye, yaravuze ati: 'Nabonye ibirenge by'Abashirkini hejuru yacu, ubwo twari mu buvumo.' Hanyuma mbwira Intumwa ya Allah nti: 'Yewe Ntumwa ya Allah, iyo umwe muri bo areba hasi, yari kutubona muri ubu buvumo.' Nuko aravuga ati: 'Ewe Abu Bakr, ntuzi ko niba hari abantu babiri, Allah ni uwa gatatu koko?'.

Hadithi

Imam Muslim : 4390

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ عَبْدٌ خَيَّرَهُ اللَّهُ بَيْنَ أَنْ يُؤْتِيَهُ زَهْرَةَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَهُ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَهُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى فَقَالَ فَدَيْنَاكَ بِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الْمُخَيَّرُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ أَعْلَمَنَا بِهِ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَنَّ النَّاسِ عَلَيَّ فِي مَالِهِ وَصُحْبَتِهِ أَبُو بَكْرٍ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنْ أُخُوَّةُ الْإِسْلَامِ لَا تُبْقَيَنَّ فِي الْمَسْجِدِ خَوْخَةٌ إِلَّا خَوْخَةَ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ يَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ

Twabwiwe [Abdullah bin Ja'far bin Yahya bin Khalid] Twabwiwe [Ma'an] Twabwiwe [Malik] twabwiwe [Abu An Nadhr] twabiwe [Ubaid bin Hunain] twabiwe [Abu Sa'id Al Khudri], ko igihe kimwe Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yari yicaye ku gisenge, hanyuma aravuga ati: 'Hari umugaragu wahawe amahitamo abiri na Allah hagati y'ibinezeza byo ku isi n'ibihembo hamwe na We, ariko umugaragu yahisemo ibihembo hamwe na We'. Yumvise amagambo ya Rasulullah, Abu Bakr yahise arira ababaye, maze Rasulullah na we ararira. Hanyuma Abu Bakr aravuga ati: 'Mu by'ukuri, turakwegurira byose, yewe Ntumwa ya Allah.' Abu Sa'id aravuga ati: Niba Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yari umuntu mwiza muri twe, ubwo Abu Bakr yari umuntu wa hafi cyane kuri we. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Umuntu ufite ubutunzi n'inshuti bye bya hafi ni Abu Bakr. Iyo ntegekwa guhitamo umukunzi, nahitamo Abu Bakr nk'umukunzi, ariko turi mu muryango w'abayisilamu. Nta nzugi zihari mu musigiti uretse umuryango wa Abu Bakr. Yatubwiye [Sa'id bin Manshur] Yatubwiye [Fulaih bin Sulaiman] kuri [Salim Abu An Nadhr] kuri [Ubaid bin Hunain] na [Busr bin Sa'id] kuri [Abu Sa'id Al Khudri] yaravuze ati; Umunsi umwe Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yatanze inyigisho imbere y'imbaga y'abantu benshi ... - byari bisa na Hadithi ya Malik.

Hadithi

Imam Muslim : 4391

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي الْهُذَيْلِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنَّهُ أَخِي وَصَاحِبِي وَقَدْ اتَّخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلًا

Yatubwiye [Muhammad bin Basyar Al 'Abdi] Yatubwiye [Ibnu Ja'far] Yatubwiye [Syu'bah] kuri [Isma'il bin Raja`] yaravuze; Numvise [Abdullah bin Abu Hudzail] avuga; kuri [Abu Al Ahwash] yaravuze; Numvise [Abdullah bin Mas'ud] avuga; kuri Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: Iyo nemererwa guhitamo umukunzi, ubwo nagira Abu Bakr umukunzi wanjye, ariko ni umuvandimwe wanjye akaba n'inshuti yanjye kandi mu by'ukuri Allah yagugize inshuti yawe umukunzi wa Allah'.

Hadithi

Imam Muslim : 4392

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أُمَّتِي أَحَدًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ

Yatubwiye [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] iyi lafazh ya Ibn Al Mutsanna bombi baravuze bati; Yatubwiye [Muhammad bin Ja'far] Yatubwiye [Syu'bah] kuri [Abu Ishaq] kuri [Abu Al Ahwash] kuri [Abdullah] kuri Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam' yaravuze ati: Iyo nemererwa gukunda abantu banjye, ubwo nagira Abu Bakr umukunzi'.

Hadithi

Imam Muslim : 4393

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا

Twabwiwe ko [Muhammad bin Al Mutsanna] na [Ibn Basyar] bombi bavuze bati; Twabwiwe [Abdurrahman] Twabwiwe [Sufyan] twabibwiwe na [Abu Ishaq] twabibwiwe na [Abu Al Ahwash] twabibwiwe na [Abdullah] Nk’uko byavuzwe mu yindi mirongo, Kandi twabibwiwe na [Abad bin Humaid] Twabibwiwe na [Ja'far bin 'Aun] Twabibwiwe na [Abu Umais] twabibwiwe na [Ibnu Abu Awalkah] twabibwiwe na [Abdullah] yaravuze ati; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: Iyo nemererwa guhitamo umukunzi, nagira Ibn Quhafah umukunzi wanjye'.

Hadithi

Imam Muslim : 4394

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ وَاصِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْهُذَيْلِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا وَلَكِنْ صَاحِبُكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ

Yatubwiye ibya [Uthman bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] na [Ishaq bin Ibrahim]. [Ishaq] yaravuze ati; Yatubwiye Mu gihe abandi bavuga bati; Twabwiwe [Jarir] na [Mughirah] na [Washil bin Hayyan] na [Abdullah bin Abu Hudzail] na [Abu Al Ahwash] na [Abdullah] na Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Iyo nemererwa guhitamo umukunzi mu batuye isi, ubwo nagira Ibn Quhafah umukunzi wanjye, ariko inshuti yawe ni umukunzi wa Allah'.

Hadithi

Imam Muslim : 4395

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَاللَّفْظُ لَهُمَا قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنِّي أَبْرَأُ إِلَى كُلِّ خِلٍّ مِنْ خِلِّهِ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا إِنَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ

Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Yatubwiye [Abu Mu'awiyah] na [Waki']; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim]; Yatubwiye [Jarir]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Ibn Abu 'Umar]; Yatubwiye [Sufyan] byose bivuye kuri [Al A'masy]; Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Muhammad bin 'Abdillah bin Numair] na [Abu Sa'id Al Asyaj] kandi iyi lafazh ni iyabo ivuga iti; Yatubwiye [Waki']; Yatubwiye [Al A'masy] bivuye kuri ['Abdillah bin Murrah] bivuye kuri [Abu Al Ahwash] bivuye kuri ['Abdullah] yaravuze; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mumenye ko ndi kure y'umuntu wese ukunda umukunzi we.' Iyo nemererwa gufata umukunzi, nta gushidikanya ko nafata Abu Bakr nk'umukunzi wanjye. Mu by'ukuri, inshuti yawe ni umukunzi wa Allah.'

Hadithi

Imam Muslim : 4396

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلَاسِلِ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ أَيُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ عَائِشَةُ قُلْتُ مِنْ الرِّجَالِ قَالَ أَبُوهَا قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ عُمَرُ فَعَدَّ رِجَالًا

Yatubwiye [Yahya bin Yahya] Yatubwiye [Khalid bin Abdullah] kuva kuri [Khalid] kuva kuri [Abu Utsman], Yambwiye [Amru bin Al Ash] ko Intumwa ya Allah yigeze kumwohereza kuyobora ingabo z'Abayisilamu mu ntambara ya Dzatus Salasil. Amru bin Al Ash yaravuze ati; Nahuye n'Intumwa ya Allah ndamubaza nti: Yewe Ntumwa ya Allah, ni nde muntu ukunda? Rasulullah arasubiza ati: 'Aisha'. Hanyuma nongeye kubaza nti: Mu bagabo, ni nde ukunda cyane? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam arasubiza ati: 'Se wa Aisyah - Abu Bakr-'. Nongeye kubaza nti: None se ni nde? Rasulullah arasubiza ati: 'Umar bin Khaththab'. Hanyuma avuga izindi nshuti nyinshi.

Hadithi

Imam Muslim : 4397

و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ وَسُئِلَتْ مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَخْلِفًا لَوْ اسْتَخْلَفَهُ قَالَتْ أَبُو بَكْرٍ فَقِيلَ لَهَا ثُمَّ مَنْ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ عُمَرُ ثُمَّ قِيلَ لَهَا مَنْ بَعْدَ عُمَرَ قَالَتْ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ ثُمَّ انْتَهَتْ إِلَى هَذَا

Kandi yambwiye [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] Yatubwiye [Ja'far bin 'Aun] kuri [Abu Umais] Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Abad bin Humaid] iyi lafazh ni iye. Yatubwiye [Ja'far bin 'Aun] Yatubwiye [Abu Umais] kuri [Ibn Abu Awalkah], aravuga; Nigeze kumva [Aisyah] asubiza ikibazo gikurikira: 'Ni nde uzashyirwaho nk'umukhalifa, niba ashaka gushyiraho khalifa?' Aisyah arasubiza; 'Abu Bakr'. Aisyah yongeye kubazwa; hanyuma ni nde wundi? Aisyah arasubiza; 'Umar bin Khattab'. Yongeye kubazwa, ni nde wundi? Arasubiza; Abu Ubaidah bin Jarrah. Hanyuma Aisyah arangiriza aho.

Hadithi

Imam Muslim : 4398

حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَيْهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جِئْتُ فَلَمْ أَجِدْكَ قَالَ أَبِي كَأَنَّهَا تَعْنِي الْمَوْتَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدِينِي فَأْتِي أَبَا بَكْرٍ و حَدَّثَنِيهِ حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ أَبَاهُ جُبَيْرَ بْنَ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمَتْهُ فِي شَيْءٍ فَأَمَرَهَا بِأَمْرٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ مُوسَى

Yambwiye [Abbad bin Musa] Yatubwiye [Ibrahim bin Sa'ad] Yambwiye [papa] kuri [Muhammad bin Jubair bin Muth'im] kuri [se] ko hari umugore wasabye ikintu Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam). Hanyuma Intumwa imutegeka kugaruka bundi bushya. Umugore aravuga ati: Yewe Ntumwa ya Allah, bite ningaruka, ariko sinshobora guhura nawe? Jubair aravuga; Data aravuga ati: 'Biragaragara ko umugore yashakaga kuvuga ko Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam) yapfuye. Nuko Intumwa ya Allah iravuga iti: 'Niba utambona, hura na Abu Bakr!' ' Kandi yambwiye [Hajjaj bin As Sya'ir] Yatubwiye [Ya'qub bin Ibrahim] Yambwiye [Data] kuri [Se] Yambwiye [Muhammad bin Jubair bin Muth'im] ko se [Jubair bin Muth'im] yamubwiye, iby'umugore waje ku ntumwa, hanyuma imubwira ikintu, hanyuma imutegeka.....nk'uko Hadith Abbad bin Musa yabivuze.

Hadithi

Imam Muslim : 4399

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ ادْعِي لِي أَبَا بَكْرٍ أَبَاكِ وَأَخَاكِ حَتَّى أَكْتُبَ كِتَابًا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَمَنَّى مُتَمَنٍّ وَيَقُولُ قَائِلٌ أَنَا أَوْلَى وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَّا أَبَا بَكْرٍ

Yatubwiye [Ubaidullah bin Sa'id] Yatubwiye [Yazid bin Harun] Yatubwiye [Ibrahim bin Sa'ad] Yatubwiye [Salih bin Kaisan] kuva kuri [Az Zuhri] kuva kuri [Urwah] kuva kuri [Aisyah] yaravuze ati; Umunsi umwe, ubwo Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yari arwaye, yarambwiye ati: Hamagara so Abu Bakr n'abavandimwe bawe hano, kugira ngo mbashe kwandika ibaruwa - icyemezo cya khalifa-. Kuko mfite impungenge ko mu gihe kizaza umuntu azaba afite intego akavuga ati; Ndi njye ufite uburenganzira bwo kuba khalifa. Hagati aho, Allah n'Abayisilamu ntibabyemeranyijeho uretse Abu Bakr.

Hadithi

Imam Muslim : 4400

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ صَائِمًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ تَبِعَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ جَنَازَةً قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ أَطْعَمَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مِسْكِينًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ عَادَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مَرِيضًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا اجْتَمَعْنَ فِي امْرِئٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ

Yatubwiye [Muhammad bin Abu Umar AL Makki] Yatubwiye [Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari] kuri [Yazid] ari we Ibn Kaisan kuri [Abu Hazim Al Asyja'i] kuri [Abu Hurairah] yaravuze; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Ni nde muri mwe uri kwiyiriza ubusa uyu munsi?' Abu Bakr aramusubiza ati: 'Njyewe'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yongeye kubaza ati: 'Ni nde muri mwe wagejeje umurambo uyu munsi?' Abu Bakr aramusubiza ati: 'Njyewe'. Rasulullah yongera kubaza ati: 'Ni nde muri mwe wagaburiye abakene uyu munsi?' Abu Bakr aramusubiza ati: 'Njyewe'. Intumwa yongera kubaza iti: 'Ni nde muri mwe wasuye umurwayi uyu munsi? Abu Bakr yongera gusubiza ati: 'Njyewe'. Nuko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Ntabwo ibikorwa byose byavuzwe haruguru bikorwa n'umuntu keretse azinjira mu ijuru'.