ចូលសាសនាឥស្លាម ចុចទីនេះ
អ៊ីស្លាម អាល់-ហាក់: គួរអាន និង ហាទីស
(អ៊ីស្លាមពិតប្រាកដ)
Free Download / ទាញយកដោយឥតគិតថ្លៃ

Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 ហាទីស

ហាទីស

Imam Muslim : 4381

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَعْنِي اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ لِي و قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى لِعَبْدِي أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ

វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើងដោយ [អាប៊ូ បាក់ ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា] និង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាល់ មូសាណា] និង [មូហាំម៉ាត់ អ៊ីបនូ បាស៊ីយ៉ារ] ពួកគេបាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន ចាហ្វារ] បានប្រាប់យើង [ស្យូបា] ពី [សាអាដ ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម] គាត់បាននិយាយថា ខ្ញុំបានឮ [ហ៊ូម៉ៃដ ប៊ីន អាប់ឌូរ៉ាម៉ាន] រៀបរាប់រឿងមួយពី [អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ា] ថា ព្យាការី សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា អល់ឡោះ តាអាឡា បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «វាមិនសមរម្យទេសម្រាប់អ្នកបម្រើរបស់ខ្ញុំក្នុងការនិយាយថា ខ្ញុំល្អជាង យូនុស ប៊ីន ម៉ាត់តា អាល់ឡៃហ៊ី សាឡាម»។ ហើយ [អ៊ីបន អាប៊ូ សៃបា] បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «[មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន ចាហ្វារ] ពី [ស៊ូបា]»។

ហាទីស

Imam Muslim : 4382

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ

[លោក Muhammad bin Al Mutsanna] និង [លោក Ibn Basyar] បានប្រាប់យើងថា ឃ្លានេះជារបស់លោក Ibn Al Mutsanna អ្នកទាំងពីរបាននិយាយថា; [លោក Muhammad bin Ja'far] បានប្រាប់យើងថា [Syu'bah] ពី [Qatadah] បាននិយាយថា; ខ្ញុំបានឮ [Abu 'Aliyah] និយាយថា; [Ibn Abbas] បានប្រាប់ខ្ញុំអំពីកូនប្រុសរបស់ពូរបស់ព្យាការីរបស់អ្នកថា សូមសន្តិភាពកើតមានដល់លោក នោះគឺមកពីព្យាការីថា សូមសន្តិភាពកើតមានដល់លោក ដែលលោកបាននិយាយថា: វាមិនសមរម្យទេសម្រាប់អ្នកបម្រើនិយាយថា ខ្ញុំល្អជាង Yunus bin Matta (សូមសន្តិភាពកើតមានដល់លោក)។ ហើយខណៈពេលដែលលោកសន្មតខ្លួនឯងថាជាឪពុករបស់លោក។

ហាទីស

Imam Muslim : 4383

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَكْرَمُ النَّاسِ قَالَ أَتْقَاهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَيُوسُفُ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا

វាត្រូវបានគេប្រាប់ដល់យើង [Zuhair bin Harb] និង [Muhammad bin Al Mutsanna] និង [Ubaidullah bin Sa'id] ពួកគេបាននិយាយថា; បានប្រាប់យើង [Yahya bin Sa'id] ពី [Ubaidullah] បានប្រាប់យើង [Sa'id bin Abu Sa'id] ពី [ឪពុករបស់គាត់] ពី [Abu Hurairah] គាត់បាននិយាយ; Rasulullah sallalaahu 'alaihi wasallam' ត្រូវបានគេសួរថា: 'តើអ្នកណាជាមនុស្សថ្លៃថ្នូរបំផុត?' គាត់បានឆ្លើយថា: 'អ្នកដែលគោរពបូជាបំផុតក្នុងចំណោមពួកគេ'។ មិត្តភក្តិបាននិយាយថា; 'នោះមិនមែនជាអ្វីដែលយើងបានសួរទេឬ?' គាត់បានឆ្លើយថា: 'បើមិនដូច្នោះទេ វាមានន័យថា Yusuf ជាព្យាការីរបស់អល់ឡោះ ជាកូនរបស់ព្យាការីរបស់អល់ឡោះ -Ya'qub - ជាកូនរបស់ព្យាការីរបស់អល់ឡោះ -Ishaq - ជាកូនរបស់ Ibrahim ជាទីស្រឡាញ់របស់អល់ឡោះ' សហការីបាននិយាយ។ 'នោះមិនមែនជាអ្វីដែលយើងកំពុងសួរទេ' គាត់បានឆ្លើយថា: 'តើអ្វីទៅដែលទាក់ទងនឹងជនជាតិអារ៉ាប់ដែលអ្នកកំពុងសួរ?' មនុស្សល្អបំផុតពីពួកគេក្នុងសម័យកាល ចាហ៊ីលីយ៉ា គឺជាមនុស្សល្អបំផុតក្នុងសម័យកាលឥស្លាម ប្រសិនបើពួកគេយល់ពីឥស្លាម។

ហាទីស

Imam Muslim : 4384

حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ زَكَرِيَّاءُ نَجَّارًا

មានគេបានប្រាប់យើង [ហាដាប ប៊ីន ខាលីដ] មានគេបានប្រាប់យើង [ហាម៉ាដ ប៊ីន សាឡាម៉ា] ពី [ហ្សាប៊ីត] ពី [អាប៊ូ រ៉ាហ្វី] ពី [អាប៊ូ ហ៊ូរ៉ៃរ៉ាហ៍] ថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះមានលើលោក) បាននិយាយថា៖ «ព្យាការី ហ្សាការីយ៉ា គឺជាជាងឈើ»។

ហាទីស

Imam Muslim : 4385

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَامَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ قَالَ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى أَيْ رَبِّ كَيْفَ لِي بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَحَمَلَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حُوتًا فِي مِكْتَلٍ وَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ قَالَ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنَسِيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا } قَالَ مُوسَى { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } قَالَ يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلًا مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ أَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا } قَالَ لَهُ الْخَضِرُ { فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا } قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا { لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا } ثُمَّ خَرَجَا مِنْ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ فَقَالَ مُوسَى { أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا } قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ } يَقُولُ مَائِلٌ قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا { لَوْ شِئْتَ لَتَخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا } قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْتُ أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَخْبَارِهِمَا قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ الْبَحْرِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا

វាត្រូវបានទាក់ទងជាមួយយើង ['អាំរូ ប៊ីន មូហាំម៉ាត់ អាន ណាគីដ] និង [អ៊ីសាក ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម អាល់ ហាន់ហ្សាលី] និង ['អ៊ូបៃឌុលឡាហ៍ ប៊ីន សាអ៊ីដ] និង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាប៊ូ អ៊ូម៉ា អាល់ ម៉ាក់គី] ទាំងអស់មកពី [អ៊ីបន អ៊ូយ៉ាអ៊ីនា] ហើយឡាហ្វាហ្សនេះជាកម្មសិទ្ធិរបស់ អ៊ីបន អាប៊ូ អ៊ូម៉ា។ បានប្រាប់យើង [ស៊ូហ្វីយ៉ាន ប៊ីន អ៊ូយ៉ាអ៊ីនា]។ បានប្រាប់យើង ['អាំរូ ប៊ីន ឌីណា] ពី [សាអ៊ីដ ប៊ីន ជូប៊ែរ] គាត់បាននិយាយថា 'ខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់ [អ៊ីបនូ អាបាស់] ថា ណៅហ្វ អាល់ ប៊ីកាលី បាននិយាយថា មូសា 'អាឡៃហ៊ីស សាឡាម ដែលស្ថិតក្នុងចំណោមបានីអ៊ីស្រាអែល មិនមែនជាមូសា ដែលបានអមដំណើរព្យាការី ឃីឌៀ ទេ។ -អ៊ីបន អាបាស់- បាននិយាយថា 'កុហកសត្រូវរបស់អល់ឡោះ។ ខ្ញុំធ្លាប់បានឮ [អ៊ូបៃ ប៊ីន កាអាប់] និយាយ។ ខ្ញុំបានឮរ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម និយាយថា 'ពេលមួយ ព្យាការី មូសា 'អាឡៃហ៊ីស សាឡាម បានក្រោកឈរឡើងដើម្បីធ្វើសុន្ទរកថានៅចំពោះមុខបានីអ៊ីស្រាអែល'។ បន្ទាប់ពីនោះ មាននរណាម្នាក់បានសួរគាត់ថា «ឱមូសា តើអ្នកណាជាមនុស្សដែលមានចំណេះដឹងច្រើនជាងគេនៅលើផែនដីនេះ?» ព្យាការីមូសាបានឆ្លើយថា «ខ្ញុំជាមនុស្សដែលមានចំណេះដឹងច្រើនជាងគេនៅលើផែនដីនេះ»។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ដូច្នេះ អល់ឡោះបានរិះគន់មូសា អាឡៃហ៊ីសាឡាមយ៉ាងខ្លាំង។ ពីព្រោះគាត់មិនបានដឹងថាចំណេះដឹងដែលគាត់ទទួលបានគឺជាអំណោយពីព្រះ»។ បន្ទាប់មក អល់ឡោះបានបង្ហាញដល់មូសាថា «ឱមូសា ពិតជាមានអ្នកបម្រើរបស់ខ្ញុំម្នាក់ដែលមានចំណេះដឹងច្រើនជាង និងឆ្លាតជាងអ្នក ហើយឥឡូវនេះគាត់នៅចំណុចប្រសព្វនៃសមុទ្រទាំងពីរ»។ ព្យាការីមូសា អាឡៃហ៊ីសាឡាមបានសួរថា «ឱព្រះអម្ចាស់អើយ តើខ្ញុំអាចជួបអ្នកបម្រើរបស់ព្រះអង្គដោយរបៀបណា?» ព្យាការីមូសាបានឆ្លើយថា «ចូរយកត្រីមួយក្បាលមកដាក់ក្នុងកន្ត្រកដែលធ្វើពីស្លឹកត្នោត។ ពេលត្រីលោត នោះជាកន្លែងដែលអ្នកបម្រើរបស់ខ្ញុំនឹងនៅ»។ បន្ទាប់មក មូសាបានទៅកន្លែងនោះ ដោយមានសិស្សម្នាក់ឈ្មោះ យូស្យា ប៊ីន នុន អមដំណើរ។ ព្យាការីមូសាផ្ទាល់បានយកត្រីមួយក្បាលដាក់ក្នុងកន្ត្រកដែលធ្វើពីស្លឹកត្នោត។ អ្នកទាំងពីរបានដើរឆ្ពោះទៅកន្លែងនោះ។ ពេលពួកគេទៅដល់ថ្មធំមួយ ពួកគេទាំងពីរក៏ងងុយដេក។ ភ្លាមៗនោះ ត្រីនៅក្នុងកន្ត្រកបានញ័រចេញ ហើយចូលទៅក្នុងសមុទ្រ។ ព្យាការី (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អល់ឡោះបានទប់ទឹកដែលត្រីឆ្លងកាត់ រហូតដល់វាក្លាយជាផ្លូវរូងក្រោមដី។ ត្រីបានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់សមុទ្រ ខណៈពេលដែលមូសា និងសិស្សរបស់លោកមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងចំពោះទិដ្ឋភាពដ៏ពិសេសនេះ។ ជាចុងក្រោយ ពួកគេទាំងពីរបានបន្តដំណើររបស់ពួកគេទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ។ ជាក់ស្តែង សិស្សរបស់ព្យាការីមូសាភ្លេចប្រាប់លោក។ នៅពេលព្រឹក ព្យាការីមូសាបាននិយាយទៅកាន់សិស្សរបស់លោកថា៖ «ចូរយកអាហារមកឲ្យយើង!» យើងពិតជាហត់នឿយពីដំណើររបស់យើងណាស់»។ ព្យាការី (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើលោក) បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីកន្លែងដែលលោកត្រូវបានបញ្ជាឱ្យរកមើលវាទេ សិស្សរបស់លោកបាននិយាយថា៖ «តើអ្នកដឹងទេថា នៅពេលដែលយើងកំពុងស្វែងរកជម្រកនៅលើថ្មធំ ខ្ញុំភ្លេចប្រាប់អ្នកអំពីត្រី ហើយគ្មានអ្វីអាចធ្វើឱ្យខ្ញុំភ្លេចប្រាប់អ្នកអំពីវាក្រៅពីសាតាំង ហើយត្រីបានធ្វើដំណើរទៅកាន់សមុទ្រតាមរបៀបចម្លែកមួយ»។ មូសាបាននិយាយថា៖ «នោះជាកន្លែងដែលយើងកំពុងស្វែងរក»។ បន្ទាប់មកពួកគេទាំងពីរបានត្រឡប់ទៅផ្លូវដើមរបស់ពួកគេ។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ីវ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បន្ទាប់មកពួកគេទាំងពីរបានដើរតាមជំហានរបស់ពួកគេម្តងទៀត»។ បន្ទាប់ពីអ្នកទាំងពីរបានមកដល់ថ្មធំ ពួកគេបានឃើញបុរសម្នាក់ដែលកំពុងដេកគ្របដណ្ដប់ដោយក្រណាត់។ បន្ទាប់មកព្យាការីមូសា អាល់ហ៊ីស្ហាឡាម បានស្វាគមន៍គាត់។ ព្យាការីឃីឌៀរ បានសួរមូសាថា «តើសន្តិភាពនៅក្នុងប្រទេសរបស់អ្នកយ៉ាងម៉េចដែរ?» មូសាបានឆ្លើយថា «ខ្ញុំជាមូសា»។ ព្យាការីឃីឌៀរ មានការភ្ញាក់ផ្អើល ហើយបានសួរថា «ម៉ូសេនៃកូនចៅអ៊ីស្រាអែល»។ ព្យាការីមូសាបានឆ្លើយថា «បាទ»។ ព្យាការីឃីឌៀរ បាននិយាយទៅកាន់ មូសា៖ «ជាការពិតណាស់ អ្នកបានទទួលចំណេះដឹងមួយចំនួនរបស់អល់ឡោះ ដែលទ្រង់បានបង្រៀនអ្នក ដែលខ្ញុំមិនដឹង ហើយខ្ញុំបានទទួលចំណេះដឹងមួយចំនួនរបស់អល់ឡោះ ដែលទ្រង់បានបង្រៀនខ្ញុំ ដែលអ្នកមិនដឹង»។ មូសាបានជូនពរ ឃីឌៀរ៖ «តើខ្ញុំអាចដើរតាមអ្នក ដើម្បីឲ្យអ្នកអាចបង្រៀនខ្ញុំនូវចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវ ក្នុងចំណោមចំណេះដឹងដែលត្រូវបានបង្រៀនដល់អ្នកបានទេ?» ព្យាការី ឃីឌៀរ បានឆ្លើយថា «តាមពិតទៅ ពេលខ្លះអ្នកនឹងមិនអាចអត់ធ្មត់នឹងខ្ញុំបានទេ។ តើអ្នកអាចអត់ធ្មត់ចំពោះអ្វីដែលអ្នកមិនមានចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់ដោយរបៀបណា?» មូសា បានឆ្លើយថា «ប្រសិនបើព្រះជាម្ចាស់អនុញ្ញាត អ្នកនឹងរកឃើញខ្ញុំជាមនុស្សអត់ធ្មត់ ហើយខ្ញុំនឹងមិនប្រឆាំងនឹងអ្នកក្នុងរឿងណាមួយឡើយ»។ ឃីឌៀរ បានឆ្លើយថា «ប្រសិនបើអ្នកបន្តដើរតាមខ្ញុំ នោះកុំសួរអ្វីឡើយ រហូតដល់ខ្ញុំពន្យល់វាដល់អ្នក»។ មូសា បានឆ្លើយថា «យល់ព្រម»។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សហាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡឹម បានមានប្រសាសន៍ថា «បន្ទាប់មក មូសា និង ឃីឌៀរ បានដើរតាមឆ្នេរ។ មិនយូរប៉ុន្មាន ទូកមួយបានឆ្លងកាត់។ បន្ទាប់មក អ្នកទាំងពីរបានសុំជិះទូក។ វាបានបង្ហាញថា អ្នកជិះទូកស្គាល់ព្យាការី ឃីឌៀរ យ៉ាងច្បាស់ ដូច្នេះនៅទីបញ្ចប់ ពួកគេបានដឹកពួកគេទាំងពីរនាក់ដោយគ្មាន...» សុំ​ប្រាក់ឈ្នួល។ បន្ទាប់មក ព្យាការី ឃីឌៀរ បានដើរទៅជិតបន្ទះឈើមួយនៅលើទូក រួចទាញវាចេញ។ ឃើញដូច្នេះ មូសា បានស្តីបន្ទោស និងស្តីបន្ទោសគាត់ថា “ពួកគេជាមនុស្សដែលបានដឹកជញ្ជូនយើងដោយមិនសុំប្រាក់ឈ្នួល ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាអ្នកធ្វើរន្ធនៅលើទូករបស់ពួកគេ ដើម្បីឲ្យអ្នកអាចលង់អ្នកដំណើរបាន?” ឃីឌៀរ បានឆ្លើយថា “តើខ្ញុំមិនបានប្រាប់អ្នកទេឬថា អ្នកមិនព្រមរង់ចាំមកជាមួយខ្ញុំ”។ មូសា បាននិយាយដោយល្បួងថា “កុំដាក់ទោសខ្ញុំចំពោះការធ្វេសប្រហែសរបស់ខ្ញុំ ហើយកុំដាក់បន្ទុកខ្ញុំដោយការលំបាកណាមួយក្នុងកិច្ចការរបស់ខ្ញុំ”។ មិនយូរប៉ុន្មាន អ្នកទាំងពីរបានចុះពីទូក។ ពេលពួកគេកំពុងដើរតាមច្រាំង ស្រាប់តែមានក្មេងតូចម្នាក់កំពុងលេងជាមួយមិត្តភក្តិរបស់គាត់។ បន្ទាប់មក ព្យាការី ឃីឌៀរ បានចាប់ និងកាន់ក្បាលក្មេងនោះភ្លាមៗដោយដៃរបស់គាត់រហូតដល់គាត់ស្លាប់។ ដោយកំហឹង ព្យាការី មូសា បានព្យាយាមស្តីបន្ទោសព្យាការី ឃីឌៀរ ថា៖ “ហេតុអ្វីបានជាអ្នកសម្លាប់ព្រលឹងដែលគ្មានទោសពៃរ៍ នៅពេលដែលក្មេងនោះមិនដែលសម្លាប់? ពិតណាស់ អ្នកបានប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់មែនទេ?” ឃីឌៀរ បាននិយាយថា “តើខ្ញុំមិនបានប្រាប់អ្នកទេឬថា អ្នកមិនអាចអត់ធ្មត់ក្នុងការដើរតាមខ្ញុំបានទេ។ ហើយនេះគឺច្រើនជាង…” មុន»។ មូសាបាននិយាយថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំសួរអ្នកអំពីអ្វីមួយបន្ទាប់ពីនេះ នោះអ្នកមិនអនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំទៅជាមួយអ្នកទេ។ ជាការពិត អ្នកបានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំនូវលេសគ្រប់គ្រាន់ហើយ - ការអភ័យទោស»។ បន្ទាប់មកព្យាការីមូសា និង ឃីឌីរ បានបន្តដំណើររបស់ពួកគេ។ នៅពេលដែលយើងទាំងពីរបានមកដល់ប្រទេសមួយ យើងទាំងពីរបានស្នើសុំពិធីជប់លៀងពីប្រជាជននៃប្រទេសនោះ ប៉ុន្តែជាអកុសល ពួកគេស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការកម្សាន្តយើងទាំងពីរ។ បន្ទាប់មក ពួកគេទាំងពីរបានរកឃើញជញ្ជាំងផ្ទះមួយដែលហៀបនឹងដួលរលំ ហើយព្យាការី ឃីឌីរ បានតម្រង់វាភ្លាមៗ - ជួសជុលវា -។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សលឡោះ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡឹម បាននិយាយថា៖ «ជញ្ជាំងបានផ្អៀង - ខណៈពេលកំពុងធ្វើកាយវិការដោយដៃរបស់គាត់ - បន្ទាប់មក ឃីឌីរ បានតម្រង់វា»។ មូសាបាននិយាយទៅកាន់ ឃីឌីរ ថា «អ្នកដឹងរួចហើយថា ប្រជាជននៃប្រទេសដែលយើងកំពុងទៅទស្សនា ស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការស្វាគមន៍ និងកម្សាន្តយើង។ ប្រសិនបើអ្នកចង់ អ្នកគួរតែសុំប្រាក់ឈ្នួលពីលទ្ធផលនៃការជួសជុលជញ្ជាំងផ្ទះ។ ជាចុងក្រោយ ឃីឌីរ បាននិយាយថា៖ «នេះគឺជាការបំបែករវាងខ្ញុំ និងអ្នក។ ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកពីអាថ៌កំបាំងនៃទង្វើទាំងអស់ដែលអ្នកអន្ទះសារ»។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សលឡោះ الله អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «សូមអល់ឡោះប្រទានសេចក្តីមេត្តាករុណា និងព្រះគុណរបស់ទ្រង់ដល់ព្យាការីមូសា អាល់ឡៃហ៊ីសាឡាម។ តាមពិតទៅ ខ្ញុំចង់ឱ្យមូសាអត់ធ្មត់ជាងនេះបន្តិច ដើម្បីឲ្យរឿងរ៉ាវរបស់មូសា និងឃីឌៀរ អាចត្រូវបានប្រាប់មកយើងឲ្យបានវែងឆ្ងាយជាងនេះ»។ អ៊ូបៃ ប៊ីន កាអាប់ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ សឡាហ៍ ស៊ុលឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មូលហេតុនៃការបែកគ្នានេះគឺដោយសារតែមូសាមានការធ្វេសប្រហែស»។ រ៉ស៊ូលឡោះ ស៊ុលឡាហ៍ ស៊ុលឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនយូរប៉ុន្មាន សត្វស្លាបតូចនោះបានមកចឹកទឹកសមុទ្រដោយចំពុះរបស់វា។ បន្ទាប់មក ឃីឌៀរ បានមានប្រសាសន៍ទៅកាន់មូសាថា៖ «ជាការពិតណាស់ ចំណេះដឹងរបស់ខ្ញុំ ចំណេះដឹងរបស់អ្នក និងចំណេះដឹងដែលយើងទទួលបានពីអល់ឡោះ គឺដូចជាទឹកសមុទ្រមួយកែវដែលទទួលបានដោយសត្វស្លាបតូចនោះក្នុងចំណោមមហាសមុទ្រនៃចំណេះដឹងដែលអល់ឡោះមាន»។ [សាអ៊ីដ ប៊ីន ហ្ស៊ូប៊ែរ] បាននិយាយថា “អ៊ីបន អាបាស បានអានខគម្ពីរមួយពីគម្ពីរកូរ៉ាន ដែលមានន័យថា “មុនពួកគេមានអ្នកគ្រប់គ្រងម្នាក់ដែលបានដកហូតទូកល្អទាំងអស់”។ អ៊ីបន អាបាស ក៏បានអានខគម្ពីរមួយពីគម្ពីរកូរ៉ាន ដែលមានន័យថា “ក្មេងប្រុសតូចដែលត្រូវបានសម្លាប់ដោយព្យាការី ឃីឌៀរ គឺជាអ្នកមិនជឿ”។

ហាទីស

Imam Muslim : 4386

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَقَبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى الَّذِي ذَهَبَ يَلْتَمِسُ الْعِلْمَ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ أَسَمِعْتَهُ يَا سَعِيدُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَذَبَ نَوْفٌ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ بَيْنَمَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فِي قَوْمِهِ يُذَكِّرُهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ وَأَيَّامُ اللَّهِ نَعْمَاؤُهُ وَبَلَاؤُهُ إِذْ قَالَ مَا أَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا خَيْرًا وَأَعْلَمَ مِنِّي قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنِّي أَعْلَمُ بِالْخَيْرِ مِنْهُ أَوْ عِنْدَ مَنْ هُوَ إِنَّ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ فَدُلَّنِي عَلَيْهِ قَالَ فَقِيلَ لَهُ تَزَوَّدْ حُوتًا مَالِحًا فَإِنَّهُ حَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ قَالَ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَعُمِّيَ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ وَتَرَكَ فَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمَاءِ فَجَعَلَ لَا يَلْتَئِمُ عَلَيْهِ صَارَ مِثْلَ الْكُوَّةِ قَالَ فَقَالَ فَتَاهُ أَلَا أَلْحَقُ نَبِيَّ اللَّهِ فَأُخْبِرَهُ قَالَ فَنُسِّيَ فَلَمَّا تَجَاوَزَا { قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يُصِبْهُمْ نَصَبٌ حَتَّى تَجَاوَزَا قَالَ فَتَذَكَّرَ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَأَرَاهُ مَكَانَ الْحُوتِ قَالَ هَا هُنَا وُصِفَ لِي قَالَ فَذَهَبَ يَلْتَمِسُ فَإِذَا هُوَ بِالْخَضِرِ مُسَجًّى ثَوْبًا مُسْتَلْقِيًا عَلَى الْقَفَا أَوْ قَالَ عَلَى حَلَاوَةِ الْقَفَا قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَكَشَفَ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ قَالَ وَعَلَيْكُمْ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ وَمَنْ مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ جِئْتُ لِ { تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا } شَيْءٌ أُمِرْتُ بِهِ أَنْ أَفْعَلَهُ إِذَا رَأَيْتَهُ لَمْ تَصْبِرْ { قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا قَالَ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا } قَالَ انْتَحَى عَلَيْهَا قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا } غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ قَالَ فَانْطَلَقَ إِلَى أَحَدِهِمْ بَادِيَ الرَّأْيِ فَقَتَلَهُ فَذُعِرَ عِنْدَهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام ذَعْرَةً مُنْكَرَةً { قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ هَذَا الْمَكَانِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى مُوسَى لَوْلَا أَنَّهُ عَجَّلَ لَرَأَى الْعَجَبَ وَلَكِنَّهُ أَخَذَتْهُ مِنْ صَاحِبِهِ ذَمَامَةٌ { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا } وَلَوْ صَبَرَ لَرَأَى الْعَجَبَ قَالَ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى أَخِي كَذَا رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا { فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ } لِئَامًا فَطَافَا فِي الْمَجَالِسِ فَ { اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ } وَأَخَذَ بِثَوْبِهِ قَالَ { سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَإِذَا جَاءَ الَّذِي يُسَخِّرُهَا وَجَدَهَا مُنْخَرِقَةً فَتَجَاوَزَهَا فَأَصْلَحُوهَا بِخَشَبَةٍ { وَأَمَّا الْغُلَامُ } فَطُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ قَدْ عَطَفَا عَلَيْهِ فَلَوْ أَنَّهُ أَدْرَكَ أَرْهَقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا { فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ بِإِسْنَادِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَ حَدِيثِهِ

បានប្រាប់ខ្ញុំ [មូហាំម៉ាដ ប៊ីន អាប់ឌុល អាឡា អាល់ កៃស]; បានប្រាប់យើង [អាល់ មូតាមៀរ ប៊ីន ស៊ូឡៃម៉ាន អាត តៃមី] ពី [ឪពុករបស់គាត់] ពី [រ៉ាកាបា] ពី [អាប៊ូ អ៊ីសាក] ពី [សាអ៊ីដ ប៊ីន ជូប៊ែរ] គាត់បាននិយាយ; បានសួរ [អ៊ីបន អាបាស] ថា ណៅហ្វ គិតថា ម៉ូសេ ដែលបានទៅស្វែងរកចំណេះដឹង មិនមែនជា ម៉ូសេ ដែលត្រូវបានបញ្ជូនទៅកូនចៅអ៊ីស្រាអែលទេ។ អ៊ីបន អាបាស បានសួរថា តើអ្នកបានឮរឿងនោះដែរទេ សាអ៊ីដ? ខ្ញុំបានឆ្លើយថា 'បាទ'។ អ៊ីបន អាបាស បាននិយាយថា ណៅហ្វ បានកុហក! បានប្រាប់យើង [អ៊ូបៃ ប៊ីន កាអាប់] គាត់បាននិយាយ; ខ្ញុំបានឮព្យាការី សាលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម មានប្រសាសន៍ថា៖ 'ម៉ូសេ បានថ្លែងសុន្ទរកថានៅចំពោះមុខប្រជាជនរបស់គាត់ ដោយរំលឹកគាត់អំពីថ្ងៃរបស់អល់ឡោះ ជ័យជម្នះ និងការសាកល្បងរបស់គាត់ គាត់បាននិយាយថា 'ខ្ញុំមិនស្គាល់នរណាម្នាក់ដែលឆ្លាតបំផុតនៅលើផែនដីក្រៅពីខ្ញុំទេ'។ ដូច្នេះ អល់ឡោះ ស៊ូបហាណាហ៊ូ វ៉ាតាអាឡា បានបង្ហាញដល់គាត់ថា អល់ឡោះ មានអ្នកបម្រើម្នាក់ដែលឆ្លាតជាងគាត់ មូសា បាននិយាយថា៖ ឱព្រះអាឡស់របស់ខ្ញុំអើយ ចូរបង្ហាញខ្ញុំមក អល់ឡោះបានមានបន្ទូលទៅកាន់លោកថា ចូរយកត្រីប្រៃទៅជាមួយអ្នក។ រហូតដល់ទីបំផុតអ្នកនឹងរកត្រី។ បន្ទាប់មកលោកមូសាបានចេញទៅរហូតដល់លោកបានទៅដល់ថ្មមួយ ហើយលោកមើលមិនឃើញខ្សែពួរ។ បន្ទាប់មកលោកមូសាបានទៅជាមួយមិត្តភ័ក្តិដែលបានស្លាប់របស់លោកដើម្បីរកខ្សែពួរ។ ប៉ុន្តែភ្លាមៗនោះត្រីបានរើចេញដើម្បីឱ្យមិត្តភ័ក្តិរបស់លោកអាចរកឃើញលោក។ មិត្តភ័ក្តិរបស់លោកបាននិយាយថា ខ្ញុំនឹងដេញតាមលោកមូសារហូតដល់ខ្ញុំប្រាប់លោកអំពីត្រី។ អ៊ូបៃបាននិយាយ។ បន្ទាប់មកមិត្តភ័ក្តិនោះបានភ្លេចរហូតដល់ពួកគេបន្តដើរចេញ។ លោកមូសាបាននិយាយថា តាមពិតទៅ យើងមានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងដោយសារតែដំណើររបស់យើង”។ បន្ទាប់មកមិត្តភ័ក្តិរបស់លោកបាននិយាយថា “តើអ្នកបានឃើញយើងនៅស្ងៀមទេ ជាពិសេសពេលសម្រាកលើថ្មធំមួយ?” តាមពិតទៅ ខ្ញុំភ្លេចអំពីត្រីឆ្លាម ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ធ្វើឱ្យខ្ញុំភ្លេចវាទេ ក្រៅពីសាតាំង”។ បន្ទាប់មកពួកគេទាំងពីរបានត្រឡប់មកវិញ ដោយដើរតាមជំហានដើមរបស់ពួកគេ នៅពេលដែលត្រីបានរត់ចេញយ៉ាងលឿន ដែលវាធ្វើឱ្យលោកមូសាភ្ញាក់ផ្អើល ហើយពួកគេបានដើរតាមជំហានរបស់ត្រី។ លោកមូសាបាននិយាយថា នេះជាកន្លែងដែលត្រូវបានពិពណ៌នាមកខ្ញុំ។ បន្ទាប់មកលោកបានរកមើលវា ហើយបានជួបនរណាម្នាក់ដែលពាក់ក្រណាត់គ្របក្បាលកំពុងដេក។ លោកមូសាបានស្វាគមន៍លោក ហើយលោកបានឆ្លើយតប ខណៈពេលកំពុងដោះក្រណាត់គ្របមុខរបស់លោក។ «វ៉ា អាឡៃគុម សាឡាម តើអ្នកជានរណា?» ម៉ូសេបានឆ្លើយថា «ខ្ញុំជាម៉ូសេ»។ គាត់បានសួរថា «ម៉ូសេ ជានរណា?»។ ម៉ូសេបានឆ្លើយថា «ម៉ូសេនៃជនជាតិអ៊ីស្រាអែល»។ គាត់បានសួរម្តងទៀតថា «អ្វីដែលបណ្តាលឱ្យអ្នកមកទីនេះ?» ម៉ូសេបានឆ្លើយថា «ខ្ញុំមកដើម្បីឲ្យអ្នកបង្រៀនខ្ញុំអំពីចំណេះដឹងដែលអល់ឡោះបានប្រទានដល់អ្នក»។ ឃីឌៀរបានឆ្លើយថា «តាមពិតទៅ អ្នកនឹងមិនអាចអត់ធ្មត់នឹងខ្ញុំបានទេ។ ហើយតើអ្នកអាចអត់ធ្មត់ចំពោះអ្វីមួយដែលអ្នកមិនមានចំណេះដឹងគ្រប់គ្រាន់ដោយរបៀបណា?»។ «ម៉ូសេបានឆ្លើយថា «ប្រសិនបើអល់ឡោះអនុញ្ញាត អ្នកនឹងរកឃើញខ្ញុំជាមនុស្សអត់ធ្មត់ ហើយខ្ញុំនឹងមិនប្រឆាំងនឹងអ្នកក្នុងរឿងណាមួយឡើយ»។ គាត់បាននិយាយថា «ប្រសិនបើអ្នកដើរតាមខ្ញុំ កុំសួរខ្ញុំអំពីអ្វីឡើយ រហូតដល់ខ្ញុំពន្យល់វាដល់អ្នក»។ ដូច្នេះ អ្នកទាំងពីរបានដើររហូតដល់ពួកគេទាំងពីរចូលទៅក្នុងទូក ឃីឌៀរបានធ្វើរន្ធមួយនៅលើវា។ -អ៊ូបៃបាននិយាយថា «ឃីឌៀរបានធ្វើរន្ធមួយនៅលើវាដោយចេតនា»។ -មូសាបាននិយាយថា «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកធ្វើរន្ធមួយនៅលើទូកដែលធ្វើឲ្យអ្នកដំណើរលង់ទឹកស្លាប់?»។ ជាការពិតណាស់ អ្នកបានប្រព្រឹត្តកំហុសដ៏ធំមួយ។ លោក ឃីដ្រ៍ បាននិយាយថា៖ «តើខ្ញុំមិនបាននិយាយថា៖ «អ្នកនឹងមិនអត់ធ្មត់នឹងខ្ញុំទេឬ?»។ មូសា បាននិយាយថា៖ «សូមកុំដាក់ទោសខ្ញុំចំពោះការភ្លេចភ្លាំងរបស់ខ្ញុំ ហើយកុំដាក់បន្ទុកខ្ញុំដោយការលំបាកណាមួយក្នុងកិច្ចការរបស់ខ្ញុំ»។ ពួកគេទាំងពីរនាក់បានដើររហូតដល់ពួកគេបានទៅដល់ក្មេងៗមួយចំនួនកំពុងលេងនៅលើច្រាំង បន្ទាប់មកគាត់បានដើរទៅរកម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេយ៉ាងលឿន ហើយសម្លាប់គាត់។ មូសាមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ហើយនិយាយថា៖ «ហេតុអ្វីបានជាអ្នកសម្លាប់ព្រលឹងដ៏បរិសុទ្ធ ដែលមិនដែលសម្លាប់នរណាម្នាក់? ពិតណាស់ អ្នកបានធ្វើអ្វីខុសហើយ»។ ឃីដ្រ៍ បាននិយាយថា៖ «តើខ្ញុំមិនបានប្រាប់អ្នកទេឬថាអ្នកនឹងមិនអត់ធ្មត់នឹងខ្ញុំទេឬ?»។ មូសាមានអារម្មណ៍ខ្មាស់អៀន ហើយនិយាយថា៖ «ប្រសិនបើខ្ញុំសួរអ្នកអំពីអ្វីមួយបន្ទាប់ពីនេះ សូមកុំទុកខ្ញុំជាមួយអ្នកអី ពិតណាស់អ្នកបានផ្តល់ឱ្យខ្ញុំនូវលេសគ្រប់គ្រាន់ហើយ»។ ដូច្នេះពួកគេទាំងពីរនាក់បានដើរ។ ដូច្នេះនៅពេលដែលអ្នកទាំងពីរនាក់បានមកដល់ប្រជាជននៃប្រទេសមួយ ពួកគេបានសុំឱ្យប្រជាជននៃប្រទេសនោះកម្សាន្ត ប៉ុន្តែប្រជាជននៃប្រទេសនោះមិនចង់កម្សាន្តពួកគេទេ បន្ទាប់មកពួកគេទាំងពីរនាក់បានរកឃើញថាជញ្ជាំងផ្ទះស្ទើរតែដួលរលំ ដូច្នេះឃីដ្រ៍បានសង់ជញ្ជាំង។ មូសាបាននិយាយថា៖ «បើអ្នកចង់បាន អ្នកប្រាកដជាយកប្រាក់ឈ្នួលសម្រាប់វាហើយ»។ ឃីឌ្រ បាននិយាយទាំងកាន់សម្លៀកបំពាក់របស់មូសាថា៖ «នេះជាការបែងចែករវាងខ្ញុំ និងអ្នក ខ្ញុំនឹងប្រាប់អ្នកពីគោលបំណងនៃទង្វើដែលអ្នកមិនអាចទ្រាំទ្របាន។ ចំពោះទូកធំនោះ វាជារបស់មនុស្សក្រីក្រដែលធ្វើការនៅសមុទ្រ ហើយខ្ញុំមានគោលបំណងបំផ្លាញទូកធំនោះ ពីព្រោះនៅពីមុខពួកគេមានស្តេចមួយអង្គដែលបានយកទូកធំទាំងអស់។ ដូច្នេះ នៅពេលដែលស្តេចយាងកាត់ គាត់នឹងឃើញទូកធំនោះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពខូចខាត ដូច្នេះពួកគេមិនបានយកវាទេ ហើយអ្វីៗគឺមានសុវត្ថិភាព បន្ទាប់ពីនោះពួកគេអាចជួសជុលវាឡើងវិញដោយឈើ។ ហើយចំពោះក្មេងនោះ វាត្រូវបានកំណត់ឱ្យគាត់មិនជឿ ខណៈពេលដែលឪពុកម្តាយរបស់គាត់ជាមនុស្សដែលគោរពបូជា នៅពេលដែលគាត់ធំឡើង គាត់នឹងជំរុញឪពុកម្តាយរបស់គាត់ឱ្យវង្វេង និងមិនជឿ។ ហើយយើងសូមជូនពរឱ្យអល់ឡោះជំនួសពួកគេដោយក្មេងដទៃទៀតដែលមានភាពបរិសុទ្ធល្អជាងក្មេងនោះ និងមានសេចក្តីស្រឡាញ់កាន់តែជ្រៅ - ចំពោះម្តាយ និងឪពុករបស់ពួកគេ -»។ ចំពោះជញ្ជាំងផ្ទះវិញ វាជារបស់ក្មេងកំព្រាពីរនាក់នៅក្នុងទីក្រុង ហើយនៅខាងក្រោមវាមានកំណប់ទ្រព្យមួយដែលបានរក្សាទុកសម្រាប់ពួកគេទាំងពីរនាក់ ខណៈដែលឪពុកជាមនុស្សដែលគោរពបូជា ដូច្នេះព្រះអម្ចាស់របស់អ្នកមានព្រះហឫទ័យឱ្យពួកគេឈានដល់វ័យពេញវ័យ ហើយដកប្រាក់សន្សំរបស់ពួកគេចេញ ជាការអាណិតអាសូរពីព្រះអម្ចាស់របស់អ្នក។ ហើយទ្រង់បានប្រាប់យើង [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អាប់ឌួរ រ៉ាម៉ាន់ អាដ ដារីមី]; បានជូនដំណឹងដល់យើង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន យូស៊ូហ្វ]; ដូចគ្នានេះដែរ វាត្រូវបាននិទានពីផ្លូវមួយផ្សេងទៀត; ហើយបានប្រាប់យើង [អាបាដ ប៊ីន ហ៊ូម៉ៃដ]; បានរាយការណ៍ដល់យើង [អ៊ូបៃឌុលឡាហ៍ ប៊ីន មូសា] ពួកគេទាំងពីរនាក់មកពី [អ៊ីស្រាអែល] ពី [អាប៊ូ អ៊ីសាក] ជាមួយនឹងសាណាដ អាត តៃមី ពី អាប៊ូ អ៊ីសាក ជាមួយនឹងហាទីសស្រដៀងគ្នា។

ហាទីស

Imam Muslim : 4387

و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ { لَتَّخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا }

ហើយបានប្រាប់យើង [អាំរូ អាន ណាគីដ] បានប្រាប់យើង [ស៊ូហ្វីយ៉ាន ប៊ីន អ៊ូយៃណាហ៍] ពី [អាំរូ] ពី [សាអ៊ីដ ប៊ីន ជូប៊ែរ] ពី [អ៊ីបន អាបាស] ពី [អ៊ូបៃ ប៊ីន កាអាប់] ថា ព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានអានខគម្ពីរនេះថា៖ ប្រសិនបើអ្នកចង់បាន អ្នកអាចសុំរង្វាន់សម្រាប់វា។ -QS អាល់ កាហ្វ: 77-

ហាទីស

Imam Muslim : 4388

حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ الْخَضِرُ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْصَارِيُّ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ هَلُمَّ إِلَيْنَا فَإِنِّي قَدْ تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَهَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلْ عَبْدُنَا الْخَضِرُ قَالَ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا افْتَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَسَارَ مُوسَى مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسِيرَ ثُمَّ قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا } فَقَالَ فَتَى مُوسَى حِينَ سَأَلَهُ الْغَدَاءَ { أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ } فَقَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ إِلَّا أَنَّ يُونُسَ قَالَ فَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ

បានប្រាប់ខ្ញុំ [ហាម៉ាឡា ប៊ីន យ៉ាយ៉ា]; បានប្រាប់យើង [អ៊ីបន វ៉ាប]; មានរបាយការណ៍មកខ្ញុំ [យូនុស] ពី [អ៊ីបន ស៊ីហាប] ពី [អ៊ូបៃឌីឡា ប៊ីន អាប់ឌុលឡា ប៊ីន អ៊ុតបា ប៊ីន ម៉ាសអ៊ូដ] ពី [អាប់ឌុលឡា ប៊ីន អាបាស] ថាគាត់ និង អាល់ ហ៊ួរ ប៊ីន កៃស ប៊ីន ហ៊ីស្ន អាល់ ហ្វាហ្សារី បានឈ្លោះប្រកែកគ្នាអំពីមិត្តភ័ក្តិរបស់ មូសា អាឡៃហ៊ីសាឡាម ដែលបានសួរអំពីវិធីជួបគាត់ អ៊ីបនូ អាបាស បាននិយាយថាមិត្តភ័ក្តិនោះគឺ ឃីឌៀ ខណៈដែល ហ៊ួរ និយាយថាទេ។ បន្ទាប់មក [អ៊ូបៃ ប៊ីន កាអាប់ អាល់-អានសារី] បានដើរកាត់មុខពួកគេ។ បន្ទាប់មក អ៊ីបន អាបាស បានហៅគាត់ ហើយនិយាយថា 'អ្ហា អាប៊ូ ធូហ្វៃល មកនេះ តាមពិតខ្ញុំមានការមិនចុះសម្រុងជាមួយមិត្តភ័ក្តិរបស់ខ្ញុំ ដែលជាមិត្តភ័ក្តិរបស់ មូសា ដែលគាត់បានសួរអំពីវិធីទៅកន្លែងនោះ ដើម្បីឱ្យយើងអាចជួបគាត់បាន។ តើអ្នកធ្លាប់បានឮរឿងដែលអ្នកផ្ទាល់បានឮពីព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម ដែរឬទេ?' អ៊ូបៃ ប៊ីន កាអាប់ បានឆ្លើយថា «មែនហើយ ខ្ញុំបានឮរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ មានប្រសាសន៍ថា៖ «ពេលមូសាកំពុងអង្គុយជាមួយពួកបានីអ៊ីស្រាអែលមួយចំនួន ស្រាប់តែមានបុរសម្នាក់បានមកសួរគាត់ថា មូសា «តើមានអ្នកណាឆ្លាតជាងអ្នកទេ?» មូសាបានឆ្លើយថា «ទេ»។ ដូច្នេះ អល់ឡោះបានបញ្ជូនវិវរណៈមួយទៅកាន់មូសាថា «មាន គឺអ្នកបម្រើរបស់យើង ឃិឌៀរ»។ មូសាបានសួរអល់ឡោះពីរបៀបទៅដល់ទីនោះ។ ដូច្នេះ អល់ឡោះបានបង្កើតត្រីជាសញ្ញាសម្រាប់គាត់ ហើយមានបន្ទូលទៅកាន់គាត់ថា «ពេលត្រីបាត់ពីអ្នក ចូរត្រឡប់ទៅកន្លែងដែលត្រីបាត់ទៅ ព្រោះអ្នកនឹងជួបគាត់ ឃិឌៀរ»។ ដូច្នេះ មូសាបានដើរតាមគន្លងរបស់ត្រីសមុទ្រដោយព្រះហឫទ័យរបស់អល់ឡោះ។ បន្ទាប់មក មូសាបាននិយាយទៅកាន់ពួកសិស្សរបស់គាត់ថា «មក ចូរយើងញ៉ាំអាហារថ្ងៃត្រង់សិន តើអាហារនៅឯណា?» ពួកសិស្សរបស់ម៉ូសេបាននិយាយទៅកាន់គាត់នៅពេលដែលគាត់សុំអាហារថ្ងៃត្រង់ថា «តើអ្នកបានឃើញត្រីនោះទេ ពេលយើងសម្រាកលើថ្មធំ? តាមពិតទៅ ខ្ញុំភ្លេចអំពីត្រីឆ្លាម ហើយគ្មានអ្វីធ្វើឱ្យខ្ញុំភ្លេចវាទេ ក្រៅពីសាតាំង»។ មូសាបាននិយាយថា «ដូច្នេះហើយ នោះជាកន្លែងដែលយើងកំពុងស្វែងរក»។ បន្ទាប់មកពួកគេទាំងពីរបានត្រឡប់មកវិញ ដោយដើរតាមគន្លងដើមរបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់មកពួកគេបានជួប Khidhir។ ដូច្នេះអ្វីដែលបានកើតឡើងចំពោះពួកគេបន្ទាប់ត្រូវបានប្រាប់ដោយអល់ឡោះ Azza wa Jalla នៅក្នុងសៀវភៅរបស់ទ្រង់។ វាគ្រាន់តែថា Yunus បាននិយាយនៅក្នុង lafazh ថា «បន្ទាប់មកម៉ូសេបានដើរតាមគន្លងរបស់ត្រីឆ្លាមនៅក្នុងសមុទ្រ»។

ហាទីស

Imam Muslim : 4389

حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ حَدَّثَهُ قَالَ نَظَرْتُ إِلَى أَقْدَامِ الْمُشْرِكِينَ عَلَى رُءُوسِنَا وَنَحْنُ فِي الْغَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ أَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا

បានប្រាប់ខ្ញុំ [Zuhair bin Harb] និង [Abad bin Humaid] និង [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi]។ [Abdullah] បាននិយាយថា បានជូនដំណឹងដល់យើង ខណៈពេលដែលអ្នកផ្សេងទៀតនិយាយថា បានប្រាប់យើង [Habban bin Hilal] បានប្រាប់យើង [Hammam] បានប្រាប់យើង [Thabit] បានប្រាប់យើង [Anas bin Malik] ថា [Abu Bakr As Siddiq] បានប្រាប់គាត់ គាត់បាននិយាយថា 'ខ្ញុំបានឃើញបាតជើងរបស់ Mushrikin នៅពីលើយើង នៅពេលដែលយើងនៅក្នុងរូងភ្នំ។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះថា 'ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ប្រសិនបើម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានមើលចុះក្រោម គាត់នឹងបានឃើញយើងនៅក្នុងរូងភ្នំនេះ'។ ដូច្នេះគាត់បាននិយាយថា 'ឱ Abu Bakr តើអ្នកមិនដឹងទេឬថា ប្រសិនបើមានមនុស្សពីរនាក់ អល់ឡោះពិតជាមនុស្សទីបី?'

ហាទីស

Imam Muslim : 4390

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ عَبْدٌ خَيَّرَهُ اللَّهُ بَيْنَ أَنْ يُؤْتِيَهُ زَهْرَةَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَهُ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَهُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى فَقَالَ فَدَيْنَاكَ بِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الْمُخَيَّرُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ أَعْلَمَنَا بِهِ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَنَّ النَّاسِ عَلَيَّ فِي مَالِهِ وَصُحْبَتِهِ أَبُو بَكْرٍ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنْ أُخُوَّةُ الْإِسْلَامِ لَا تُبْقَيَنَّ فِي الْمَسْجِدِ خَوْخَةٌ إِلَّا خَوْخَةَ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ يَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ

មានគេប្រាប់យើងថា [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន ចាហ្វារ ប៊ីន យ៉ាយ៉ា ប៊ីន ខាលីដ] មានគេប្រាប់យើងថា [ម៉ាអាន] មានគេប្រាប់យើងថា [ម៉ាលីក] ពី [អាប៊ូ អាន ណាដរ] ពី [អ៊ូប៊ៃដ ប៊ីន ហ៊ូណៃន] ពី [អាប៊ូ សាអ៊ីដ អាល់ ឃូឌ្រី] ថា កាលណាព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ហៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម កំពុងអង្គុយលើវេទិកាអធិប្បាយ នោះលោកបាននិយាយថា៖ «មានអ្នកបម្រើម្នាក់ដែលត្រូវបានអល់ឡោះផ្តល់ជម្រើសពីររវាងភាពប្រណីតនៃលោកិយ និងរង្វាន់ជាមួយទ្រង់ ប៉ុន្តែអ្នកបម្រើបានជ្រើសរើសរង្វាន់ជាមួយទ្រង់»។ ពេលឮពាក្យរបស់រ៉ស៊ូលឡោះ អាប៊ូ បាកើរ យំសោកសៅភ្លាមៗ ហើយរ៉ស៊ូលឡោះក៏យំដែរ។ បន្ទាប់មក អាប៊ូ បាកើរ បាននិយាយថា៖ «ពិតណាស់ យើងប្រគល់អ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលយើងមានទៅអ្នក ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ»។ អាប៊ូ សាអ៊ីដ បាននិយាយថា៖ «ប្រសិនបើរ៉ស៊ូលឡោះ ស្ហាឡាហ៊ូ អាល់ហៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ជាមនុស្សល្អបំផុតក្នុងចំណោមយើង នោះអាប៊ូ បាកើរ គឺជាមនុស្សដែលនៅជិតលោកបំផុត»។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សឡាហ៍ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាល់ឡាំ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «អ្នកដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ និងមិត្តភាពជិតស្និទ្ធបំផុតជាមួយខ្ញុំគឺ អាប៊ូ បាកឺ។ ប្រសិនបើខ្ញុំត្រូវបានបញ្ជាឱ្យជ្រើសរើសគូស្នេហ៍ នោះខ្ញុំនឹងជ្រើសរើស អាប៊ូ បាកឺ ជាគូស្នេហ៍ ប៉ុន្តែយើងស្ថិតនៅក្នុងភាតរភាពអ៊ីស្លាម។ មិនមានទ្វារនៅក្នុងវិហារអ៊ីស្លាមទេ លើកលែងតែទ្វារ អាប៊ូ បាកឺ។ បានប្រាប់យើង [សាអ៊ីដ ប៊ីន ម៉ានស៊ើរ] បានប្រាប់យើង [ហ្វូឡៃហ៍ ប៊ីន ស៊ូឡៃម៉ាន] ពី [សាលីម អាប៊ូ អាន ណាដហឺរ] ពី [អ៊ូប៊ៃដ ប៊ីន ហ៊ូណៃន] និង [ប៊ូស ប៊ីន សាអ៊ីដ] ពី [អាប៊ូ សាអ៊ីដ អាល់ ឃូឌ្រី] គាត់បាននិយាយថា៖ ថ្ងៃមួយ ព្យាការី សឡាហ៍ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាល់ឡាំ បានថ្លែងធម្មទេសនានៅចំពោះមុខហ្វូងមនុស្សយ៉ាងច្រើន... ដែលស្រដៀងនឹងហាឌីតរបស់ ម៉ាលីក»។

ហាទីស

Imam Muslim : 4391

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي الْهُذَيْلِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنَّهُ أَخِي وَصَاحِبِي وَقَدْ اتَّخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلًا

បានប្រាប់យើង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន បាស៊ីយ៉ា អាល់ 'អាប់ឌី] បានប្រាប់យើង [អ៊ីបនូ ចាហ្វារ] បានប្រាប់យើង [ស្យូបា] ពី [អ៊ីស្មាអ៊ីល ប៊ីន រ៉ាចា] គាត់បាននិយាយ; ខ្ញុំបានឮ [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អាប៊ូ ហ៊ូដហ្សៃល] និយាយថា; ពី [អាប៊ូ អាល់ អាវ៉ាស] គាត់បាននិយាយ; ខ្ញុំបានឮ [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន ម៉ាសអ៊ូដ] និយាយថា; ពីព្យាការី សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម គាត់បាននិយាយថា៖ ប្រសិនបើខ្ញុំត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យជ្រើសរើសគូស្នេហ៍ នោះខ្ញុំនឹងធ្វើឱ្យ អាប៊ូ បាកើរ គូស្នេហ៍របស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែគាត់គឺជាបងប្រុស និងជាមិត្តរបស់ខ្ញុំ ហើយអល់ឡោះពិតជាបានធ្វើឱ្យមិត្តរបស់អ្នកក្លាយជាគូស្នេហ៍របស់អល់ឡោះមែន។

ហាទីស

Imam Muslim : 4392

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أُمَّتِي أَحَدًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ

បានប្រាប់យើង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាល់ មុតសាណា] និង [អ៊ីបន បាសយ៉ារ] ថា ឡាហ្វាហ្ស នេះជាកម្មសិទ្ធិរបស់អ៊ីបន អាល់ មុតសាណា ទាំងពីរនាក់បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន ចាហ្វារ] បានប្រាប់យើង [ស្យូបា] ពី [អាប៊ូ អ៊ីសាក] ពី [អាប៊ូ អាល់ អាវ៉ាស] ពី [អាប់ឌុលឡាហ៍] ពីព្យាការី សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ទ្រង់មានបន្ទូលថា ប្រសិនបើខ្ញុំត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យស្រឡាញ់ប្រជាជនរបស់ខ្ញុំ នោះខ្ញុំនឹងធ្វើឱ្យអាប៊ូ បាក់រ ក្លាយជាអ្នកស្រឡាញ់។

ហាទីស

Imam Muslim : 4393

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا

មាន​គេ​ប្រាប់​យើង​ថា [លោក Muhammad bin Al Mutsanna] និង [លោក Ibn Basyar] បាន​និយាយ​ថា មាន​គេ​ប្រាប់​យើង [លោក Abdurrahman] មាន​គេ​ប្រាប់​ខ្ញុំ [Sufyan] ពី [លោក Abu Ishaq] ពី [លោក Abu Al Ahwash] ពី [លោក Abdullah]។ ដូចគ្នា​នេះ​ដែរ មាន​គេ​និទាន​ពី​បន្ទាត់​ផ្សេង​ទៀត ហើយ​មាន​គេ​ប្រាប់​យើង [លោក Abad bin Humaid] មាន​គេ​ប្រាប់ [លោក Ja'far bin 'Aun] មាន​គេ​ប្រាប់ [លោក Abu Umais] ពី [លោក Ibnu Abu Awalkah]។ លោក Rasulullah sallalaahu 'alaihi wasallam បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ប្រសិនបើ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ជ្រើសរើស​គូស្នេហ៍ ខ្ញុំ​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ Ibn Quhafah ជា​គូស្នេហ៍​របស់​ខ្ញុំ'។

ហាទីស

Imam Muslim : 4394

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ وَاصِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْهُذَيْلِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا وَلَكِنْ صَاحِبُكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ

បានប្រាប់យើងអំពី [Uthman bin Abu Syaibah] និង [Zuhair bin Harb] និង [Ishaq bin Ibrahim]។ [Ishaq] បាននិយាយថា បានជូនដំណឹងដល់យើង ខណៈពេលដែលអ្នកផ្សេងទៀតនិយាយថា វាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [Jarir] ពី [Mughirah] ពី [Washil bin Hayyan] ពី [Abdullah bin Abu Hudzail] ពី [Abu Al Ahwash] ពី [Abdullah] ពីព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam គាត់បាននិយាយថា៖ 'ប្រសិនបើខ្ញុំត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យជ្រើសរើសគូស្នេហ៍ពីប្រជាជននៅលើផែនដី នោះខ្ញុំនឹងធ្វើឱ្យ Ibn Quhafah ជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែមិត្តរបស់អ្នកគឺជាអ្នកស្រឡាញ់របស់អល់ឡោះ'។

ហាទីស

Imam Muslim : 4395

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَاللَّفْظُ لَهُمَا قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنِّي أَبْرَأُ إِلَى كُلِّ خِلٍّ مِنْ خِلِّهِ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا إِنَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ

បានប្រាប់យើង [អាប៊ូបាក់ ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា]; បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ មូអាវីយ៉ា] និង [វ៉ាគី]; ដូចគ្នានេះដែរ វាត្រូវបាននិទានពីផ្លូវមួយផ្សេងទៀត ហើយបានប្រាប់យើង [អ៊ីសាក ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម]; បានប្រាប់យើង [ចារីរ]; ដូចគ្នានេះដែរ វាត្រូវបាននិទានពីផ្លូវមួយផ្សេងទៀត ហើយបានប្រាប់យើង [អ៊ីបន អាប៊ូ អ៊ូម៉ា]; បានប្រាប់យើង [ស៊ូហ្វីយ៉ាន] អ្វីៗគ្រប់យ៉ាងពី [អាល់ អាម៉ាស៊ី]; ដូចគ្នានេះដែរ វាត្រូវបាននិទានពីផ្លូវមួយផ្សេងទៀត ហើយបានប្រាប់យើង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាប់ឌីឡា ប៊ីន នូមែរ] និង [អាប៊ូ សាអ៊ីដ អាល់ អាស្យ៉ាជ] ហើយឡាហ្វាហ្សនេះជារបស់ពួកគេ ដោយនិយាយថា បានប្រាប់យើង [វ៉ាគី]; បានប្រាប់យើង [អាល់ អាម៉ាស៊ី] ពី [អាប់ឌីឡា ប៊ីន មួររ៉ា] ពី [អាប៊ូ អាល់ អាវ៉ាស] ពី [អាប់ឌុលឡា] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា រ៉ស៊ូលុលឡោះ សឡាលហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរដឹងថា ខ្ញុំពិតជាផ្ដាច់ខ្លួនចេញពីអ្នកដែលស្រឡាញ់គូស្នេហ៍របស់គាត់»។ ប្រសិនបើខ្ញុំត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យយកគូស្នេហ៍ ខ្ញុំពិតជានឹងយកអាប៊ូបាកឺជាគូស្នេហ៍របស់ខ្ញុំ។ ប្រាកដណាស់ មិត្តរបស់អ្នកគឺជាទីស្រឡាញ់របស់អល់ឡោះ។

ហាទីស

Imam Muslim : 4396

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلَاسِلِ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ أَيُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ عَائِشَةُ قُلْتُ مِنْ الرِّجَالِ قَالَ أَبُوهَا قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ عُمَرُ فَعَدَّ رِجَالًا

បានប្រាប់យើង [Yahya bin Yahya] បានប្រាប់យើង [Khalid bin Abdullah] ពី [Khalid] ពី [Abu Utsman] បានប្រាប់ខ្ញុំ [Amru bin Al Ash] ថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះធ្លាប់បានបញ្ជូនលោកឱ្យទៅដឹកនាំកងទ័ពមូស្លីមក្នុងសង្គ្រាម Dzatus Salasil។ Amru bin Al Ash បាននិយាយថា ខ្ញុំបានជួបអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ហើយបានសួរថា ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ តើអ្នកណាជាមនុស្សដែលអ្នកស្រឡាញ់? រ៉ស៊ូលុលឡោះបានឆ្លើយថា 'Aisha'។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានសួរម្តងទៀតថា ក្នុងចំណោមបុរសៗ តើអ្នកស្រឡាញ់អ្នកណាជាងគេ? រ៉ស៊ូលុលឡោះ shallallahu 'alaihi wasallam បានឆ្លើយថា 'ឪពុករបស់ Aisyah - Abu Bakr-'។ ខ្ញុំបានសួរម្តងទៀតថា 'តើនោះជានរណា?' រ៉ស៊ូលុលឡោះបានឆ្លើយថា 'Umar bin Khaththab'។ បន្ទាប់មកលោកបានរៀបរាប់ពីមិត្តភក្តិជាច្រើនទៀត។

ហាទីស

Imam Muslim : 4397

و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ وَسُئِلَتْ مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَخْلِفًا لَوْ اسْتَخْلَفَهُ قَالَتْ أَبُو بَكْرٍ فَقِيلَ لَهَا ثُمَّ مَنْ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ عُمَرُ ثُمَّ قِيلَ لَهَا مَنْ بَعْدَ عُمَرَ قَالَتْ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ ثُمَّ انْتَهَتْ إِلَى هَذَا

ហើយបានប្រាប់ខ្ញុំ [អាល់ ហាសាន ប៊ីន អាលី អាល់ ហ៊ុលវ៉ានី] បានប្រាប់យើង [ចាហ្វារ ប៊ីន អូន] ពី [អាប៊ូ អ៊ូម៉ៃស] ដូចគ្នានេះដែរ វាត្រូវបាននិទានពីផ្លូវមួយផ្សេងទៀត ហើយបានប្រាប់យើង [អាបាដ ប៊ីន ហ៊ូម៉ៃដ] ឡាហ្វាហ្សនេះជារបស់គាត់។ បានជូនដំណឹងដល់យើង [ចាហ្វារ ប៊ីន អូន] បានជូនដំណឹងដល់យើង [អាប៊ូ អ៊ូម៉ៃស] ពី [អ៊ីបន អាប៊ូ អាវ៉កកា] គាត់បាននិយាយថា ខ្ញុំធ្លាប់បានឮ [អៃសយ៉ា] ឆ្លើយសំណួរមួយដូចខាងក្រោម៖ 'តើអ្នកណានឹងត្រូវបានតែងតាំងជាកាលីហ្វ ប្រសិនបើគាត់ចង់តែងតាំងកាលីហ្វ?' អៃសយ៉ា បានឆ្លើយថា 'អាប៊ូ បាក់រ'។ អៃសយ៉ា ត្រូវបានសួរម្តងទៀត; បន្ទាប់មកអ្នកណាទៀត? អៃសយ៉ា បានឆ្លើយថា 'អ៊ូម៉ា ប៊ីន ខាតាប'។ សួរម្តងទៀត តើអ្នកណាទៀត? គាត់បានឆ្លើយថា 'អាប៊ូ អ៊ូបៃដា ប៊ីន ចារ៉ា។ បន្ទាប់មក អៃសយ៉ា បានបញ្ចប់វានៅទីនោះ។

ហាទីស

Imam Muslim : 4398

حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَيْهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جِئْتُ فَلَمْ أَجِدْكَ قَالَ أَبِي كَأَنَّهَا تَعْنِي الْمَوْتَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدِينِي فَأْتِي أَبَا بَكْرٍ و حَدَّثَنِيهِ حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ أَبَاهُ جُبَيْرَ بْنَ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمَتْهُ فِي شَيْءٍ فَأَمَرَهَا بِأَمْرٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ مُوسَى

បានប្រាប់ខ្ញុំ [អាបាប ប៊ីន មូសា] បានប្រាប់យើង [អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ីន សាអាដ] បានប្រាប់ខ្ញុំ [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] ពី [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន ជូប៊ែរ ប៊ីន មុតហ៊ីម] ពី [ឪពុករបស់គាត់] ថាមានស្ត្រីម្នាក់បានសុំអ្វីមួយទៅកាន់អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallaahu 'alaihi wasallam។ បន្ទាប់មកព្យាការីបានបញ្ជាឱ្យគាត់មកម្តងទៀតនៅឱកាសមួយផ្សេងទៀត។ ស្ត្រីនោះបាននិយាយថា ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ចុះបើខ្ញុំមកម្តងទៀត ប៉ុន្តែខ្ញុំមិនអាចជួបអ្នក? ជូប៊ែរបាននិយាយថា ឪពុករបស់ខ្ញុំបាននិយាយថា វាហាក់ដូចជាស្ត្រីនោះចង់មានន័យថា ព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam បានស្លាប់។ ដូច្នេះអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះបាននិយាយថា ៖ ប្រសិនបើអ្នកមិនជួបខ្ញុំទេ ចូរជួបអាប៊ូ បាក់រ! ហើយទ្រង់បានប្រាប់ខ្ញុំ [ហាជចាជ ប៊ីន អាសសៃអៀរ] បានប្រាប់យើង [យ៉ាគូប ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម] បានប្រាប់ខ្ញុំ [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] ពី [ឪពុករបស់គាត់] បានប្រាប់ខ្ញុំ [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន ជូប៊ែរ ប៊ីន មូសហ៊ីម] ថា ឪពុករបស់គាត់ [ជូប៊ែរ ប៊ីន មូសហ៊ីម] បានប្រាប់គាត់អំពីស្ត្រីម្នាក់ដែលបានមករកព្យាការី សលឡោះអាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡឹម បន្ទាប់មកគាត់បានប្រាប់គាត់អ្វីមួយ បន្ទាប់មកគាត់បានបញ្ជាគាត់.....ដូចហាឌីត អាបាប ប៊ីន មូសា។

ហាទីស

Imam Muslim : 4399

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ ادْعِي لِي أَبَا بَكْرٍ أَبَاكِ وَأَخَاكِ حَتَّى أَكْتُبَ كِتَابًا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَمَنَّى مُتَمَنٍّ وَيَقُولُ قَائِلٌ أَنَا أَوْلَى وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَّا أَبَا بَكْرٍ

បានប្រាប់យើង [Ubaidullah bin Sa'id] បានប្រាប់យើង [Yazid bin Harun] បានប្រាប់យើង [Ibrahim bin Sa'ad] បានប្រាប់យើង [Salih bin Kaisan] ពី [Az Zuhri] ពី [Urwah] ពី [Aisyah] គាត់បាននិយាយថា៖ ថ្ងៃមួយ នៅពេលដែលរ៉ស៊ូលុលឡោះ shallallahu 'alaihi wasallam ឈឺ គាត់បាននិយាយមកខ្ញុំថា៖ សូមហៅឪពុករបស់អ្នក Abu Bakr និងបងប្អូនរបស់អ្នកមកទីនេះ ដើម្បីឲ្យខ្ញុំអាចធ្វើលិខិតមួយ - ការសម្រេចចិត្តរបស់កាលីហ្វ -។ ពីព្រោះខ្ញុំព្រួយបារម្ភថា នៅពេលអនាគត នរណាម្នាក់នឹងមានមហិច្ឆតា ហើយនិយាយថា ខ្ញុំជាអ្នកដែលមានសិទ្ធិច្រើនជាងក្នុងការធ្វើជាកាលីហ្វ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អល់ឡោះ និងប្រជាជនមូស្លីមមិនបានយល់ស្របជាមួយវាទេ ក្រៅពី Abu Bakr។

ហាទីស

Imam Muslim : 4400

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ صَائِمًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ تَبِعَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ جَنَازَةً قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ أَطْعَمَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مِسْكِينًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ عَادَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مَرِيضًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا اجْتَمَعْنَ فِي امْرِئٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ

បានប្រាប់យើង [Muhammad bin Abu Umar AL Makki] បានប្រាប់យើង [Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari] មកពី [Yazid] គឺ Ibn Kaisan មកពី [Abu Hazim Al Asyja'i] មកពី [Abu Hurairah] លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ រ៉ស៊ូលុលឡោះ shallallahu 'alaihi wasallam៖ «តើអ្នកណាក្នុងចំណោមអ្នកកំពុងតមអាហារថ្ងៃនេះ?» Abu Bakr បានឆ្លើយថា «ខ្ញុំ»។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ sallallahu 'alaihi wasallam បានសួរម្តងទៀតថា «តើអ្នកណាក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានសម្រាលកូននៅថ្ងៃនេះ?» Abu Bakr បានឆ្លើយថា «ខ្ញុំ»។ រ៉ស៊ូលុលឡោះបានសួរម្តងទៀតថា «តើអ្នកណាក្នុងចំណោមអ្នកបានផ្តល់អាហារដល់ជនក្រីក្រនៅថ្ងៃនេះ?» Abu Bakr បានឆ្លើយថា «ខ្ញុំ»។ ព្យាការីបានសួរម្តងទៀតថា «តើអ្នកណាក្នុងចំណោមអ្នកដែលបានទៅសួរសុខទុក្ខអ្នកជំងឺនៅថ្ងៃនេះ?» Abu Bakr បានឆ្លើយថា «ខ្ញុំ»។ ដូច្នេះ ព្យាការីបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មិនមែនទង្វើទាំងអស់ខាងលើត្រូវបានអនុវត្តដោយមនុស្សម្នាក់ទេ លុះត្រាតែគាត់ពិតជានឹងចូលទៅក្នុងឋានសួគ៌»។