Imam Muslim : 4381
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالُوا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ حُمَيْدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ يَعْنِي اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى لَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ لِي و قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى لِعَبْدِي أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ ابْنُ أَبِي شَيْبَةَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ شُعْبَةَ
Gisultihan kami ni [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ug [Muhammad bin Al Mutsanna] ug [Muhammad Ibnu Basyar] sila miingon; Gisultihan kami [Muhammad bin Ja'far] Gisultihan kami [Syu'bah] gikan [Sa'ad bin Ibrahim] siya miingon; Nakadungog ko [Humaid bin Abdurrahman] sa pagsulti sa usa ka istorya gikan sa [Abu Hurairah] nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: Allah Ta'ala miingon: 'Kini mao ang dili angay alang sa usa ka alagad sa Akong sa pag-ingon nga Ako mas maayo pa kay sa Yunus bin Matta Alaihis Salam'. Ug si [Ibn Abu Syaibah] miingon; ' [Muhammad bin Ja'far] gikan sa [Shu'bah].
Imam Muslim : 4382
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَالِيَةِ يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ عَمِّ نَبِيِّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا يَنْبَغِي لِعَبْدٍ أَنْ يَقُولَ أَنَا خَيْرٌ مِنْ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَنَسَبَهُ إِلَى أَبِيهِ
Gisultihan kami [Muhammad bin Al Mutsanna] ug [Ibn Basyar] kini nga lafazh nga iya ni Ibn Al Mutsanna pareho nga nag-ingon; Nagsulti kanamo [Muhammad bin Ja'far] Nagsulti kanamo [Syu'bah] gikan sa [Qatadah] nag-ingon; Nakadungog ko [Abu 'Aliyah] nga nag-ingon; Kini nga misulti kanako nga ang anak nga lalake sa imong Propeta uyoan shallallahu 'alaihi wasallam, nga mao [Ibn Abbas] sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya miingon: Kini mao ang dili angay alang sa usa ka sulugoon sa pag-ingon nga ako mas maayo pa kay sa Yunus bin Matta Alaihis Salam. Ug bisag gipahinungod niya ang iyang kaugalingon sa iyang amahan'.
Imam Muslim : 4383
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَكْرَمُ النَّاسِ قَالَ أَتْقَاهُمْ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَيُوسُفُ نَبِيُّ اللَّهِ ابْنُ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ نَبِيِّ اللَّهِ ابْنِ خَلِيلِ اللَّهِ قَالُوا لَيْسَ عَنْ هَذَا نَسْأَلُكَ قَالَ فَعَنْ مَعَادِنِ الْعَرَبِ تَسْأَلُونِي خِيَارُهُمْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ خِيَارُهُمْ فِي الْإِسْلَامِ إِذَا فَقُهُوا
Gisultihan kami [Zuhair bin Harb] ug [Muhammad bin Al Mutsanna] ug [Ubaidullah bin Sa'id] sila miingon; Gisultihan kami [Yahya bin Sa'id] gikan [Ubaidullah] Gisultihan kami [Sa'id bin Abu Sa'id] gikan sa [iyang amahan] gikan [Abu Hurairah] siya miingon; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam gipangutana; 'Kinsa ang labing halangdon nga tawo?' Siya miingon: 'Ang labing debotado kanila'. ang mga higala miingon; 'Dili kana ang among gipangutana?' siya miingon: 'Kon dili, kini nagpasabot Yusuf, ang Propeta sa Allah, ang anak nga lalake sa Propeta sa Allah -Ya'qub- ang anak nga lalake sa Propeta sa Allah -Ishaq- ang anak nga lalake ni Ibrahim, ang hinigugma sa Allah, ang mga kauban miingon; 'Dili kana ang among gipangutana,' siya miingon: 'Unsa may bahin sa mga Arabo nga imong gipangutana? Ang labing maayo nga mga tawo gikan kanila sa panahon sa Jahiliyyah mao ang labing maayo nga mga tawo sa panahon sa Islam, kung sila nakasabut sa Islam'.
Imam Muslim : 4384
حَدَّثَنَا هَدَّابُ بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَبِي رَافِعٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَ زَكَرِيَّاءُ نَجَّارًا
Gisultihan kami [Haddab bin Khalid] Gisultihan kami [Hammad bin Salamah] gikan sa [Tsabit] gikan [Abu Rafi'] gikan [Abu Hurairah] nga ang Mensahero sa Allah (ang kalinaw ug mga panalangin sa Allah anaa sa ibabaw niya) miingon: 'Ang Propeta Zakaria usa ka panday'.
Imam Muslim : 4385
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ كُلُّهُمْ عَنْ ابْنِ عُيَيْنَةَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبِكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام صَاحِبَ بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ هُوَ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ سَمِعْتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ قَامَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَسُئِلَ أَيُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا أَعْلَمُ قَالَ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنَّ عَبْدًا مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ مُوسَى أَيْ رَبِّ كَيْفَ لِي بِهِ فَقِيلَ لَهُ احْمِلْ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ فَهُوَ ثَمَّ فَانْطَلَقَ وَانْطَلَقَ مَعَهُ فَتَاهُ وَهُوَ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ فَحَمَلَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام حُوتًا فِي مِكْتَلٍ وَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يَمْشِيَانِ حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَقَدَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام وَفَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمِكْتَلِ حَتَّى خَرَجَ مِنْ الْمِكْتَلِ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ قَالَ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْمَاءِ حَتَّى كَانَ مِثْلَ الطَّاقِ فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَكَانَ لِمُوسَى وَفَتَاهُ عَجَبًا فَانْطَلَقَا بَقِيَّةَ يَوْمِهِمَا وَلَيْلَتِهِمَا وَنَسِيَ صَاحِبُ مُوسَى أَنْ يُخْبِرَهُ فَلَمَّا أَصْبَحَ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يَنْصَبْ حَتَّى جَاوَزَ الْمَكَانَ الَّذِي أُمِرَ بِهِ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا } قَالَ مُوسَى { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } قَالَ يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ فَرَأَى رَجُلًا مُسَجًّى عَلَيْهِ بِثَوْبٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ أَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلَامُ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لَا أَعْلَمُهُ وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ لَا تَعْلَمُهُ قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا } قَالَ لَهُ الْخَضِرُ { فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا } قَالَ نَعَمْ فَانْطَلَقَ الْخَضِرُ وَمُوسَى يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَكَلَّمَاهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمَا فَعَرَفُوا الْخَضِرَ فَحَمَلُوهُمَا بِغَيْرِ نَوْلٍ فَعَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى لَوْحٍ مِنْ أَلْوَاحِ السَّفِينَةِ فَنَزَعَهُ فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا { لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا } ثُمَّ خَرَجَا مِنْ السَّفِينَةِ فَبَيْنَمَا هُمَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ إِذَا غُلَامٌ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَاقْتَلَعَهُ بِيَدِهِ فَقَتَلَهُ فَقَالَ مُوسَى { أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا } قَالَ وَهَذِهِ أَشَدُّ مِنْ الْأُولَى { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ } يَقُولُ مَائِلٌ قَالَ الْخَضِرُ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ قَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا { لَوْ شِئْتَ لَتَخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا } قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى لَوَدِدْتُ أَنَّهُ كَانَ صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَخْبَارِهِمَا قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتْ الْأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا قَالَ وَجَاءَ عُصْفُورٌ حَتَّى وَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ ثُمَّ نَقَرَ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ الْخَضِرُ مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلَّا مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْ الْبَحْرِ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ وَكَانَ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا وَكَانَ يَقْرَأُ وَأَمَّا الْغُلَامُ فَكَانَ كَافِرًا
Giasoy kini kanamo ['Amru bin Muhammad An Naqid] ug [Ishaq bin Ibrahim Al Handzali] ug ['Ubaidullah bin Sa'id] ug [Muhammad bin Abu 'Umar Al Makki] tanan gikan [Ibn 'Uyainah] ug kini nga lafazh iya ni Ibn Abu 'Umar; Gisultihan kami [Sufyan bin 'Uyainah]; Nagsulti kanamo ['Amru bin Dinar] gikan [Sa'id bin Jubair] siya miingon; 'Ako miingon kang [Ibnu Abbas] nga si Nauf Al Bikali miingon nga si Musa 'Alaihis Salam nga usa sa mga Bani Israel dili si Musa nga mikuyog kang Propeta Khidhir'. -Ibn Abbas- miingon; 'Bakak ang kaaway ni Allah. Kausa nakadungog ako [Ubay bin Ka'ab] nga nag-ingon; Nakadungog ko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nag-ingon: 'Sa higayon nga ang Propeta Musa 'Alaihis Salam mitindog sa paghimo sa usa ka pakigpulong sa atubangan sa Bani Israel'. Human niadto, may nangutana kaniya; 'O Musa, kinsa ang tawo nga adunay labing kahibalo sa ibabaw niini nga yuta? ' Si Propeta Musa mitubag; 'Ako ang tawo nga adunay labing kahibalo sa nawong sa yuta'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: Busa, Allah sa hilabihan gayud gisaway Musa 'Alaihis Salam. Tungod kay wala siya makaamgo nga ang kahibalo nga iyang naangkon gasa gikan sa Dios. Unya si Allah mipadayag kang Moises; 'O Musa, sa pagkatinuod adunay usa ka sulugoon nako nga adunay labaw nga kahibalo ug mas maalamon kay kanimo ug siya karon anaa sa tagboanan sa duha ka dagat'. Si Propeta Musa 'Alaihis Salam nangutana; 'O Ginoo, unsaon ko pagtagbo ang imong alagad? ' Gitubag; 'Pagdala ug isda sa basket nga hinimo sa dahon sa palma. Sa diha nga ang isda molukso, didto ang Akong alagad'. Unya si Musa miadto sa maong dapit nga giubanan sa usa ka estudyante nga ginganlan og Yusya' bin Nun. Ang Propeta Musa mismo nagdala ug isda sa basket nga hinimo sa mga dahon sa palma. Nanglakaw silang duha paingon sa maong dapit. Pag-abot nilang duha sa dakong bato, nangatulog silang duha. Sa kalit nangurog ang mga isda sa bukag ug miadto sa tubig sa dagat. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam miingon: 'Allah nga gibabagan sa tubig nga pinaagi niini ang mga isda nga moagi, hangtud nga kini nahimong usa ka tunel. Ang isda mipaingon sa dagat, samtang si Moises ug ang iyang mga tinun-an nahingangha sa talagsaong talan-awon. Sa kataposan nagpadayon silang duha sa ilang panaw adlaw ug gabii. Dayag nga ang mga estudyante ni Propeta Musa nakalimot sa pagsulti kaniya. Sa buntag, si Propeta Musa miingon sa iyang mga tinun-an; 'Dad-a dinhi ang among pagkaon! Sa pagkatinuod, gibati namo ang kakapoy tungod sa among panaw'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam miingon: 'Dili pa kung unsa ka layo Musa milabay sa dapit diin siya gisugo sa pagpangita kaniya, ang iyang tinun-an miingon; 'Nasayod ka ba nga sa dihang nangita ta ug kapasilungan sa dakong bato, nakalimot gyud ko sa pagsulti kanimo mahitungod sa isda ug walay bisan unsa nga nakapalimot kanako sa pagsulti niini gawas kang Satanas, samtang ang isda mipaingon sa dagat sa talagsaong paagi'. Si Moises miingon; 'Mao kana ang lugar nga among gipangita'. Unya mibalik silang duha sa ilang orihinal nga dalan. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam miingon: 'Unya ang duha kanila mibalik sa ilang mga lakang pag-usab'. Pag-abot sa duha sa dakong bato, ilang nakita ang usa ka tawo nga natulog nga nagtabon ug panapton. Unya ang Propeta Musa 'Alaihis Salam mitimbaya kaniya. Si Propeta Khidhir nangutana kang Musa; 'Kumusta ang kalinaw sa imong nasud? ' Miingon si Moises; 'Ako mao si Moises'. Si Propeta Khidhir nakurat ug nangutana; 'Moises sa mga Anak sa Israel'. Si Propeta Musa mitubag; 'Oo'. Si Propeta Khidhir miingon kang Musa; 'Sa pagkatinuod, nakuha nimo ang pipila sa kahibalo ni Allah nga Iyang gitudlo kanimo nga wala nako nahibal-an ug nakuha nako ang pipila sa kahibalo ni Allah nga Iyang gitudlo kanako nga wala nimo nahibal-an'. Musa panalangin Khidhir; 'Mahimo ba ako nga mosunod kanimo aron ikaw makatudlo kanako sa husto nga kahibalo taliwala sa kahibalo nga gitudlo kanimo? ' Si Propeta Khidhir mitubag; 'Sa pagkatinuod, dili ka gayod mokanta salig ug pasensya kanako. Unsaon nimo pagpailub sa usa ka butang nga wala nimo igong kahibalo? ' Miingon si Moises; 'Kon itugot sa Diyos, makit-an mo ako nga usa ka mapailubon nga tawo ug dili ko ikaw supakon sa bisan unsang butang'. Si Khidhir mitubag; 'Kung magpadayon ka sa pagsunod kanako, nan ayaw pagpangutana bisan unsa hangtod ako mismo ang magpasabut niini'. Si Moises mitubag; 'Sige'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam miingon: 'Unya Musa ug Khidhir milakaw ubay sa baybayon. Wala madugay, may nag-agi nga sakayan. Unya nangayog sakay ang duha. Kini nahimo nga ang mga sakayan nga mga tawo nakaila pag-ayo ni Propeta Khidhir, mao nga sa katapusan ilang gidala silang duha nga wala mangayo og suhol.' Unya si Propeta Khidhir miduol sa usa sa mga tabla sa sakayan ug dayon gibira kini. Sa pagkakita niini, gibadlong ni Musa ug gibadlong siya; 'Kini sila nga mga tawo nga naghatod kanamo nga wala mangayo og suhol, apan nganong gilungag man ninyo ang ilang sakayan aron kamo malumos sa mga pasahero? ' Si Khidhir mitubag; 'Di ba nga giingon ko na ikaw nga dili ka maghulat nga mouban kanako'. Si Musa miingon nga madanihon; 'Ayaw ako siloti tungod sa akong pagpasagad ug ayaw ako palas-a sa bisan unsang kalisdanan sa akong mga kalihokan'. Wala madugay, nanaug silang duha sa sakayan. Sa dihang naglakaw silang duha sa baybayon, kalit lang nga adunay gamay nga bata nga nagduwa-duwa uban sa iyang ubang mga higala. Unya, si Propeta Khidhir diha-diha dayon mikupot ug migunit - gilubag - ang ulo sa gamay nga bata sa iyang mga kamot hangtud nga iyang nasugatan ang iyang kamatayon. Uban sa kalagot, si Propeta Musa misulay sa pagbadlong kang Propeta Khidhir; 'Nganong imong patyon ang usa ka walay sala nga kalag, nga ang gamay nga bata wala gayud makapatay? May nahimo ka ba nga sayop? ' Si Khidhir miingon; 'Dili ba giingon ko na kanimo nga dili ka makalahutay sa pagsunod kanako. Ug kini labaw pa sa kaniadto'. Si Moises miingon; 'Kon mangutana ako kanimo mahitungod sa bisan unsa human niini, nan ayaw ako tugoti sa pag-uban kanimo. Sa pagkatinuod, igo na nimo akong gipasaylo -sorry-'. Sunod, si Propeta Musa ug Khidhir mipadayon sa ilang panaw. Pag-abot namong duha sa usa ka nasod, nangayo ming duha og bangkete sa mga tawo sa maong nasod, apan sa kasubo wala silay gana sa paglingaw kanamong duha. Unya nakit-an nilang duha ang bungbong sa balay nga hapit na mahugno ug gitul-id dayon ni Propeta Khidhir - giayo -. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Ang kuta tilted - samtang nagkumpas sa iyang kamot - unya Khidhir mitul-id niini'. Si Musa miingon kang Khidhir; 'Nasayod ka na nga ang mga tawo sa nasud nga among gibisitahan nagpanuko sa pag-abiabi ug paglingaw kanamo. Kung gusto nimo, kinahanglan ka mangayo og suhol gikan sa mga resulta sa pag-ayo sa mga dingding sa balay. Sa katapusan si Khidhir miingon; 'Kini ang panagbulag tali kanako ug kanimo. Isulti ko kanimo ang sekreto sa tanan nga mga buhat nga wala nimo pasensya'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam miingon: 'Hinaut nga Allah mohatag sa Iyang kalooy ug grasya sa Propeta Musa 'Alaihis Salam. Sa pagkatinuod, mas gusto ko kon si Musa mahimong mas mapailubon, aron ang istorya ni Musa ug Khidhir masulti kanato sa mas taas nga gitas-on. Si Ubay bin Ka'ab miingon; 'Ang Sinugo sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Ang hinungdan sa panagbulag tungod kay si Musa nagpasagad'. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Wala madugay human, ang gamay nga langgam miabut pecking sa tubig sa dagat uban sa iyang sungo. Unya si Khidhir miingon kang Musa; 'Sa pagkatinuod, ang akong kahibalo ug ang imong kahibalo ug ang kahibalo nga atong makuha gikan sa Allah sama ra sa usa ka higop sa tubig sa dagat nga nakuha nianang gamay nga langgam taliwala sa hawan sa kadagatan sa kahibalo nga anaa sa Allah.' [Sa'id bin Zubair] miingon; Gibasa ni Ibn Abbas ang usa ka bersikulo gikan sa Qur'an nga nagpasabut; Sa atubangan nila dihay usa ka punoan nga mikuha sa tanang maayong sakayan. Ibn Abbas usab pag-recite sa mga bersikulo gikan sa Qur'an nga nagpasabot; 'Ang gamay nga bata nga lalaki nga gipatay ni Propeta Khidhir usa ka dili magtutuo'.
Imam Muslim : 4386
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَقَبَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ قِيلَ لِابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى الَّذِي ذَهَبَ يَلْتَمِسُ الْعِلْمَ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ أَسَمِعْتَهُ يَا سَعِيدُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ كَذَبَ نَوْفٌ حَدَّثَنَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّهُ بَيْنَمَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فِي قَوْمِهِ يُذَكِّرُهُمْ بِأَيَّامِ اللَّهِ وَأَيَّامُ اللَّهِ نَعْمَاؤُهُ وَبَلَاؤُهُ إِذْ قَالَ مَا أَعْلَمُ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا خَيْرًا وَأَعْلَمَ مِنِّي قَالَ فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ إِنِّي أَعْلَمُ بِالْخَيْرِ مِنْهُ أَوْ عِنْدَ مَنْ هُوَ إِنَّ فِي الْأَرْضِ رَجُلًا هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ يَا رَبِّ فَدُلَّنِي عَلَيْهِ قَالَ فَقِيلَ لَهُ تَزَوَّدْ حُوتًا مَالِحًا فَإِنَّهُ حَيْثُ تَفْقِدُ الْحُوتَ قَالَ فَانْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَعُمِّيَ عَلَيْهِ فَانْطَلَقَ وَتَرَكَ فَتَاهُ فَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فِي الْمَاءِ فَجَعَلَ لَا يَلْتَئِمُ عَلَيْهِ صَارَ مِثْلَ الْكُوَّةِ قَالَ فَقَالَ فَتَاهُ أَلَا أَلْحَقُ نَبِيَّ اللَّهِ فَأُخْبِرَهُ قَالَ فَنُسِّيَ فَلَمَّا تَجَاوَزَا { قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا } قَالَ وَلَمْ يُصِبْهُمْ نَصَبٌ حَتَّى تَجَاوَزَا قَالَ فَتَذَكَّرَ { قَالَ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهُ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَأَرَاهُ مَكَانَ الْحُوتِ قَالَ هَا هُنَا وُصِفَ لِي قَالَ فَذَهَبَ يَلْتَمِسُ فَإِذَا هُوَ بِالْخَضِرِ مُسَجًّى ثَوْبًا مُسْتَلْقِيًا عَلَى الْقَفَا أَوْ قَالَ عَلَى حَلَاوَةِ الْقَفَا قَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ فَكَشَفَ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ قَالَ وَعَلَيْكُمْ السَّلَامُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى قَالَ وَمَنْ مُوسَى قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ مَجِيءٌ مَا جَاءَ بِكَ قَالَ جِئْتُ لِ { تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا قَالَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا } شَيْءٌ أُمِرْتُ بِهِ أَنْ أَفْعَلَهُ إِذَا رَأَيْتَهُ لَمْ تَصْبِرْ { قَالَ سَتَجِدُنِي إِنْ شَاءَ اللَّهُ صَابِرًا وَلَا أَعْصِي لَكَ أَمْرًا قَالَ فَإِنْ اتَّبَعْتَنِي فَلَا تَسْأَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ خَرَقَهَا } قَالَ انْتَحَى عَلَيْهَا قَالَ لَهُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام { أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلَا تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا لَقِيَا } غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ قَالَ فَانْطَلَقَ إِلَى أَحَدِهِمْ بَادِيَ الرَّأْيِ فَقَتَلَهُ فَذُعِرَ عِنْدَهَا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام ذَعْرَةً مُنْكَرَةً { قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَاكِيَةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا } فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ هَذَا الْمَكَانِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى مُوسَى لَوْلَا أَنَّهُ عَجَّلَ لَرَأَى الْعَجَبَ وَلَكِنَّهُ أَخَذَتْهُ مِنْ صَاحِبِهِ ذَمَامَةٌ { قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍ بَعْدَهَا فَلَا تُصَاحِبْنِي قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا } وَلَوْ صَبَرَ لَرَأَى الْعَجَبَ قَالَ وَكَانَ إِذَا ذَكَرَ أَحَدًا مِنْ الْأَنْبِيَاءِ بَدَأَ بِنَفْسِهِ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا وَعَلَى أَخِي كَذَا رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْنَا { فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ } لِئَامًا فَطَافَا فِي الْمَجَالِسِ فَ { اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ قَالَ لَوْ شِئْتَ لَاتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ } وَأَخَذَ بِثَوْبِهِ قَالَ { سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا أَمَّا السَّفِينَةُ فَكَانَتْ لِمَسَاكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ فَإِذَا جَاءَ الَّذِي يُسَخِّرُهَا وَجَدَهَا مُنْخَرِقَةً فَتَجَاوَزَهَا فَأَصْلَحُوهَا بِخَشَبَةٍ { وَأَمَّا الْغُلَامُ } فَطُبِعَ يَوْمَ طُبِعَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ قَدْ عَطَفَا عَلَيْهِ فَلَوْ أَنَّهُ أَدْرَكَ أَرْهَقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا { فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا وَأَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلَامَيْنِ يَتِيمَيْنِ فِي الْمَدِينَةِ وَكَانَ تَحْتَهُ } إِلَى آخِرِ الْآيَةِ و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى كِلَاهُمَا عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ بِإِسْنَادِ التَّيْمِيِّ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ نَحْوَ حَدِيثِهِ
Gisultihan ako [Muhammad bin 'Abdul A'laa Al Qais]; Nagsulti kanamo [Al Mu'tamir bin Sulaiman At Taimi] gikan sa [iyang amahan] gikan sa [Raqabah] gikan [Abu Ishaq] gikan [Sa'id bin Jubair] siya miingon; nangutana [Ibn Abbas] nga si Nauf naghunahuna nga ang Moises nga miadto sa pagpangita sa kahibalo dili si Moises nga gipadala ngadto sa mga Anak sa Israel; Si Ibn Abbas nangutana; Nakadungog ka ba usab niana, Said? Ako mitubag; 'Oo'. Si Ibn Abbas miingon; Namakak si Nauf! Gisultihan kami [Ubay bin Ka'ab] siya miingon; Nakadungog ko sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam nag-ingon: 'Moises naghimo sa usa ka pakigpulong sa atubangan sa iyang mga tawo nga nagpahinumdom kaniya sa mga adlaw sa Allah, sa iyang mga kadaugan ug mga pagsulay, siya miingon nga 'Ako wala mahibalo sa bisan kinsa nga mao ang smartest sa ibabaw sa nawong sa yuta gawas kanako'. Busa Allah subhanahu wata'ala gipadayag kaniya nga Allah adunay usa ka alagad nga mas maalamon kay kaniya, si Musa miingon; O akong Rabb, ipakita kanako, si Allah miingon kaniya; magdala ug suplay sa inasnan nga isda. Hangtod sa kataposan pangitaon nimo ang isda. Unya si Moises milakaw hangtod nga nakaabot siya sa usa ka bato ug wala niya makita ang pisi. Unya si Musa miadto uban sa iyang namatay nga higala aron sa pagpangita sa pisi. Apan kalit nga milihok ang isda aron makit-an siya sa iyang mga higala. Ang iyang higala miingon; Akong gukdon si Musa hangtod sultihan ko siya bahin sa isda. Si Ubay miingon; unya nakalimot ang amigo hangtod nga nipadayon sila sa paglakaw. Si Moises miingon; Sa pagkatinuod, gibati namo ang kakapoy tungod sa among panaw'. Unya ang iyang higala miingon; 'Nakita ba nimo kami nga nagpabilin, nga nagpahulay sa usa ka dako nga bato? Sa pagkatinuod, nakalimot ko bahin sa iho ug walay nakapalimot kanako niini, kondili si Satanas'. Unya namalik silang duha, nagsunod sa ilang orihinal nga tunob sa dihang dali kaayong midagan ang isda nga nakapakurat ni Musa ug misunod sila sa tunob sa isda. Si Moises miingon; kini mao ang dapit nga gihulagway kanako. Unya gipangita niya kini ug nasugatan niya ang usa ka tawo nga nagtabon sa iyang ulo, nga naghigda. Si Musa nangumusta kaniya ug siya mitubag samtang gitangtang ang panapton nga nagtabon sa iyang nawong; 'Wa 'alaikum salam, kinsa ka?' Si Moises miingon; 'Ako mao si Moises'. Nangutana siya; 'Kinsa si Moises?'. Si Moises mitubag; Moises sa mga Israelita. Nangutana siya pag-usab; Unsay hinungdan nga mianhi ka dinhi? Si Moises mitubag; Mianhi ako aron tudloan mo ako bahin sa kahibalo nga gihatag kanimo ni Allah. Si Khidhir miingon; 'Sa pagkatinuod, dili ka gayod makahimo sa pagpailub kanako. Ug unsaon man nimo pagpailub sa usa ka butang, nga wala nimo igong kahibalo?'. 'Si Moises miingon: 'Kon itugot sa Diyos, kamo makakaplag kanako nga usa ka mapailobon nga tawo, ug ako dili mosupak kaninyo sa bisan unsa nga butang'. Siya miingon: 'Kon kamo mosunod kanako, nan ayaw pangutana kanako mahitungod sa bisan unsa, hangtud nga ako sa akong kaugalingon mosaysay niini kaninyo'. Busa silang duha naglakaw, hangtud sa diha nga silang duha misakay sa sakayan, si Khidhr mibuslot niini. -Si Ubay miingon; 'Gihimo ni Khidr ang usa ka lungag niini sa tuyo.- Si Musa miingon: 'Nganong naghimo ka ug lungag sa sakayan ug isip resulta imong nalumos ang mga pasahero?' Sa pagkatinuod, nakahimo ka og dakong sayop. Siya -Khidhr- miingon: 'Dili ba ako nag-ingon: 'Sa pagkatinuod ikaw dili gayud mapailubon uban kanako'. Si Musa miingon: 'Ayaw ako pagsiloti tungod sa akong pagkalimot ug ayaw ako palas-a sa bisan unsang kalisdanan sa akong mga kalihokan'. Nanglakaw silang duha hangtod nga naabot ang pipila ka gagmayng bata nga nagduwa sa baybayon, dayon giduol dayon niya ang usa ug gipatay dayon. Nakibot si Moises kag nagsiling: ‘Ngaa ginapatay mo ang putli nga kalag, nga wala pa gid makapatay sing iban nga tawo? Sa pagkatinuod, nakahimo ka og sayop'. Si Khidhr miingon: 'Wala ba ako nag-ingon kanimo nga ikaw dili makahimo sa pagpailub uban kanako?'. Si Musa naulaw ug miingon: 'Kon ako... mangutana kanimo mahitungod sa usa ka butang human -nii- nga higayon, unya ayaw ako paubana kanimo, sa pagkatinuod ikaw naghatag kanako ug igong panahon'. Busa ang duha nagpadayon; mao nga sa pag-abut nilang duha sa mga tawo sa usa ka nasud, sila mihangyo nga lingawon sila sa mga tawo sa maong nasud apan ang mga tawo niana nga nasud dili gusto sa paglingaw kanila, unya nakita sa duha nga ang mga bongbong sa mga balay hapit mahugno, mao nga si Khidr mipatindog sa mga paril. Si Musa miingon: 'Kon gusto nimo, mokuha ka unta og suhol alang niini'. Si Khidhr miingon samtang nagkupot sa mga bisti ni Musa: 'Kini mao ang panagbulag tali kanako ug kanimo, Ako mosulti kanimo sa katuyoan sa mga buhat nga dili nimo madala. Mahitungod sa arka, kini iya sa mga kabos nga nagtrabaho sa dagat, ug gitinguha ko ang pagguba sa arka, tungod kay sa ilang atubangan adunay usa ka hari nga mikuha sa matag arka. Busa sa pag-agi sa hari iyang makaplagan ang arka sa guba nga kahimtang, mao nga wala nila kini kuhaa ug ang tanan luwas na, ug human niana sila makaayo niini pag-usab gamit ang kahoy. Ug mahitungod sa maong bata, gitakda na alang kaniya nga dili motoo samtang ang iyang mga ginikanan mga diosnon nga mga tawo, sa diha nga siya modako na siya magduso sa iyang mga ginikanan ngadto sa kasaypanan ug kawalay pagtuo. Ug nanghinaut kami nga ilisan sila ni Allah sa ubang mga bata kansang kaputli mas maayo pa sa bata ug mas lawom ang gugma - sa ilang inahan ug amahan -. Mahitungod sa bungbong sa balay, kini iya sa duha ka mga ilo sa siyudad, ug sa ilawom niini adunay usa ka bahandi nga gitipigan alang kanilang duha, samtang ang amahan usa ka tawong diosnon, mao nga ang imong Ginoo mibuot nga sila modangat sa pagkahamtong ug mokuha sa ilang mga tinigum, ingon nga usa ka kalooy gikan sa imong Ginoo. Ug nagsulti kanamo ['Abdullah bin 'Abdur Rahman Ad Darimi]; Nagpahibalo kanamo [Muhammad bin Yusuf]; Ingon usab kini giasoy gikan sa laing agianan, Ug nagsulti kanamo ['Abad bin Humaid]; Nagreport kanamo ['Ubaidullah bin Musa] silang duha gikan sa [Israil] gikan [Abu Ishaq] nga adunay sanad At Taimi gikan sa Abu Ishaq nga adunay parehas nga Hadith.
Imam Muslim : 4387
و حَدَّثَنَا عَمْرٌو النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ { لَتَّخِذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا }
Ug misulti kanato [Amru An Naqid] Nagsulti kanato [Sufyan bin Uyainah] gikan sa [Amru] gikan sa [Sa'id bin Jubair] gikan sa [Ibn Abbas] gikan sa [Ubay bin Ka'ab] Nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam mibasa sa bersikulo: Kon kamo gusto, nga kamo mahimo nga mangayo alang sa usa ka ganti alang niini. -QS Al Kahf: 77-
Imam Muslim : 4388
حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ الْخَضِرُ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ الْأَنْصَارِيُّ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أَبَا الطُّفَيْلِ هَلُمَّ إِلَيْنَا فَإِنِّي قَدْ تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَهَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ فَقَالَ أُبَيٌّ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلْ عَبْدُنَا الْخَضِرُ قَالَ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا افْتَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ فَسَارَ مُوسَى مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَسِيرَ ثُمَّ قَالَ لِفَتَاهُ { آتِنَا غَدَاءَنَا } فَقَالَ فَتَى مُوسَى حِينَ سَأَلَهُ الْغَدَاءَ { أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ } فَقَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ { ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا } فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا مَا قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ إِلَّا أَنَّ يُونُسَ قَالَ فَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ
Gisultihan ako [Harmalah bin Yahya]; Nagpahibalo kanamo [Ibn Wahb]; Kini gitaho kanako [Yunus] gikan sa [Ibn Shihab] gikan sa ['Ubaidillah bin 'Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] gikan sa ['Abdullah bin Abbas] nga siya ug si Al Hurr bin Qais bin Hisn Al Fazari nakiglantugi mahitungod sa Musa' alaihissalam higala nga nangutana mahitungod sa paagi sa pagsugat kaniya, si Ibnu Hurr miingon nga ang higala dili Khid, samtang sa pangutana. Unya [Ubay bin Ka'ab al-Ansari] milabay sa ilang atubangan. Ibn Abbas unya mitawag kaniya ug miingon, 'Hoy Abu Thufail, umari ka dinhi, sa pagkatinuod ako adunay dili pagsinabtanay uban sa akong higala, nga mao ang higala ni Musa, nga iyang gipangutana mahitungod sa dalan sa pag-adto sa maong dapit, aron kita makasugat kaniya. Nakadungog ka na ba sa mga butang nga ikaw mismo nakadungog gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam?' Ubay bin Ka'ab mitubag, 'Oo, nakadungog ako Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nag-ingon: 'Sa diha nga si Musa naglingkod uban sa pipila sa mga Bani Israel, sa kalit usa ka tawo miabut ug nangutana kaniya - Musa -, 'Aduna bay bisan kinsa nga mas maalamon kay kanimo? ' Si Musa mitubag, 'Dili'. Busa, Allah nagpadala ug usa ka pagpadayag ngadto kang Moises, 'Adunay, nga mao ang Atong alagad Khidhir'. Si Musa nangutana -Allah- unsaon pag-abot didto. Busa, gihimo ni Allah ang mga isda ingon nga usa ka timaan alang kaniya ug miingon kaniya, 'Sa diha nga ang mga isda mawala gikan kanimo, unya balik - ngadto sa dapit diin ang mga isda nawala - tungod kay ikaw makigtagbo kaniya - Khidhir -. 'Busa, si Moises misunod sa mga tunob sa mga isda sa dagat uban sa kabubut-on sa Allah. Unya si Moises miingon sa iyang mga tinon-an; Hala, maniudto una ta, asa ang pagkaon? Ang mga tinun-an ni Moises miingon kaniya sa dihang siya nangayo ug paniudto, 'Nakita mo ba kadtong Isda sa dihang mipahulay kami sa dakong bato? Sa pagkatinuod, nakalimot ko bahin sa iho ug walay nakapalimot kanako niini, kondili si Satanas'. Si Musa miingon, 'Nan mao kana ang dapit nga atong gipangita'. Unya namalik silang duha, nagsunod sa ilang orihinal nga tunob. Unya nahimamat nila si Khidhir. Busa, ang sunod nga nahitabo kanila gisulti na ni Allah Azza wa Jalla sa Iyang Libro. Mao lang nga si Yunus miingon sa usa ka lafazh; 'Unya gisunod ni Moises ang mga tunob sa iho sa dagat'.
Imam Muslim : 4389
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ حَدَّثَهُ قَالَ نَظَرْتُ إِلَى أَقْدَامِ الْمُشْرِكِينَ عَلَى رُءُوسِنَا وَنَحْنُ فِي الْغَارِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ إِلَى قَدَمَيْهِ أَبْصَرَنَا تَحْتَ قَدَمَيْهِ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ مَا ظَنُّكَ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا
Gisultihan ako [Zuhair bin Harb] ug [Abad bin Humaid] ug [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi]. [Abdullah] miingon; Nagpahibalo kanamo Samtang ang uban nag-ingon; Gisultihan kami [Habban bin Hilal] Gisultihan kami [Hammam] Gisultihan kami [Thabit] Gisultihan kami [Anas bin Malik] nga gisultihan siya ni [Abu Bakr As Siddiq], siya miingon; 'Akong nakita ang mga lapalapa sa mga tiil sa Mushrikin sa ibabaw namo, sa dihang didto kami sa langob. Unya ako miingon ngadto sa Sinugo sa Allah; 'O Sinugo sa Allah, kon ang usa kanila mitan-aw sa ubos, siya unta makakita kanamo niini nga langub. Busa siya miingon: 'O Abu Bakr, wala ka makaamgo nga kon adunay duha ka mga tawo, Allah mao ang tinuod nga ikatulo?'.
Imam Muslim : 4390
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ يَحْيَى بْنِ خَالِدٍ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ جَلَسَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ عَبْدٌ خَيَّرَهُ اللَّهُ بَيْنَ أَنْ يُؤْتِيَهُ زَهْرَةَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَهُ فَاخْتَارَ مَا عِنْدَهُ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ وَبَكَى فَقَالَ فَدَيْنَاكَ بِآبَائِنَا وَأُمَّهَاتِنَا قَالَ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ الْمُخَيَّرُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ أَعْلَمَنَا بِهِ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَنَّ النَّاسِ عَلَيَّ فِي مَالِهِ وَصُحْبَتِهِ أَبُو بَكْرٍ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنْ أُخُوَّةُ الْإِسْلَامِ لَا تُبْقَيَنَّ فِي الْمَسْجِدِ خَوْخَةٌ إِلَّا خَوْخَةَ أَبِي بَكْرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ حُنَيْنٍ وَبُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ يَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ مَالِكٍ
Gisultihan kami niini [Abdullah bin Ja'far bin Yahya bin Khalid] Gisultihan kami [Ma'an] Gisultihan kami Gisultihan kami [Malik] gikan [Abu An Nadhr] gikan [Ubaid bin Hunain] gikan [Abu Sa'id Al Khudri], nga sa makausa ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, unya naglingkod siya sa pulpito; 'Adunay usa ka sulugoon nga gihatagan og duha ka mga pagpili sa Allah tali sa mga luho sa kalibutan ug sa ganti uban Kaniya, apan ang sulugoon mipili sa ganti uban Kaniya'. Pagkadungog sa mga pulong ni Rasulullah, mihilak dayon si Abu Bakr sa kasubo, ug mihilak usab si Rasulullah. Unya si Abu Bakr miingon; 'Sa pagkatinuod, among gitugyan ang tanan nga anaa kanimo, O Sinugo sa Allah. Si Abu Sa'id miingon; Kon Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam mao ang labing maayo nga tawo sa taliwala kanato, nan Abu Bakr mao ang tawo nga labing duol kaniya. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam miingon: 'Ang tawo kansang bahandi ug panaghigalaay mao ang labing duol kanako mao si Abu Bakr. Kon ako gisugo sa pagpili sa usa ka hinigugma, unya ako mopili Abu Bakr ingon nga usa ka hinigugma, apan kita anaa sa Islam nga panag-igsoonay. Walay mga pultahan sa mosque gawas sa pultahan sa Abu Bakr. Gisultihan kami [Sa'id bin Manshur] Gisultihan kami [Fulaih bin Sulaiman] gikan [Salim Abu An Nadhr] gikan [Ubaid bin Hunain] ug [Busr bin Sa'id] gikan [Abu Sa'id Al Khudri] siya miingon; Usa ka adlaw ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam mihatag sa usa ka sermon sa atubangan sa usa ka dako nga panon sa katawhan...-nga mao ang susama sa Malik ni Hadith.
Imam Muslim : 4391
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي الْهُذَيْلِ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا وَلَكِنَّهُ أَخِي وَصَاحِبِي وَقَدْ اتَّخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلًا
Gisultihan kami [Muhammad bin Basyar Al 'Abdi] Gisultihan kami [Ibnu Ja'far] Gisultihan kami [Syu'bah] gikan [Isma'il bin Raja`] siya miingon; Nakadungog ko [Abdullah bin Abu Hudzail] nag-ingon; gikan kang [Abu Al Ahwash] siya miingon; Nakadungog ko [Abdullah bin Mas'ud] nga nag-ingon; gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam siya miingon: Kon ako gitugotan sa pagpili sa usa ka hinigugma, nan ako sa paghimo sa Abu Bakr nga akong hinigugma, apan siya mao ang akong igsoon nga lalake ug ang akong higala ug sa pagkatinuod Allah naghimo sa imong higala nga mahimong Allah sa hinigugma'.
Imam Muslim : 4392
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أُمَّتِي أَحَدًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ
Gisultihan kami [Muhammad bin Al Mutsanna] ug [Ibn Basyar] kini nga lafazh nga iya ni Ibn Al Mutsanna pareho nga nag-ingon; Gisultihan kami [Muhammad bin Ja'far] Gisultihan kami [Syu'bah] gikan sa [Abu Ishaq] gikan sa [Abu Al Ahwash] gikan sa [Abdullah] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam siya miingon: Kon ako gitugotan sa paghimo sa usa ka hinigugma sa akong mga katawhan, nan akong himoon si Abu Bakr nga usa ka hinigugma'.
Imam Muslim : 4393
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا
Gisultihan kami nga si [Muhammad bin Al Mutsanna] ug [Ibn Basyar] parehong miingon; Gisulti kini kanamo [Abdurrahman] Gisultihan kini kanako [Sufyan] gikan [Abu Ishaq] gikan sa [Abu Al Ahwash] gikan sa [Abdullah] Ingon usab giasoy kini gikan sa ubang mga linya, Ug gisugilon kanamo [Abad bin Humaid] Gisultihan kami [Ja'far bin 'Aun] Gisulti kini kanamo [Abukah gikan sa Abudullah] miingon; Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: Kon ako gitugotan sa pagpili sa usa ka hinigugma, ako sa paghimo sa Ibn Quhafah akong hinigugma'.
Imam Muslim : 4394
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ وَاصِلِ بْنِ حَيَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الْهُذَيْلِ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أَهْلِ الْأَرْضِ خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلًا وَلَكِنْ صَاحِبُكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ
Nagsulti kanamo mahitungod [Uthman bin Abu Syaibah] ug [Zuhair bin Harb] ug [Ishaq bin Ibrahim]. [Ishaq] miingon; Nagpahibalo kanamo Samtang ang uban nag-ingon; Gisultihan kami [Jarir] gikan sa [Mughirah] gikan sa [Washil bin Hayyan] gikan sa [Abdullah bin Abu Hudzail] gikan sa [Abu Al Ahwash] gikan sa [Abdullah] gikan sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, siya miingon: 'Kon tugutan ako sa pagpili sa usa ka hinigugma gikan sa mga lumulupyo sa yuta, nan ako ang akong higala,' si Quhafah nga akong higala.
Imam Muslim : 4395
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَاللَّفْظُ لَهُمَا قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ عَنْ أَبِي الْأَحْوَصِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا إِنِّي أَبْرَأُ إِلَى كُلِّ خِلٍّ مِنْ خِلِّهِ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلًا لَاتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ خَلِيلًا إِنَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ
Nagsulti kanamo [Abu Bakr bin Abu Syaibah]; Nagsulti kanamo [Abu Mu'awiyah] ug [Waki']; Ingon usab kini giasoy gikan sa laing agianan, Ug nagsulti kanamo [Ishaq bin Ibrahim]; Nagpahibalo kanamo [Jarir]; Ingon usab kini giasoy gikan sa laing agianan, Ug nagsulti kanamo [Ibn Abu 'Umar]; Gisulti kanamo [Sufyan] ang tanan gikan sa [Al A'masy]; Ingon usab kini giasoy gikan sa laing agianan, Ug nagsulti kanamo [Muhammad bin 'Abdillah bin Numair] ug [Abu Sa'id Al Asyaj] ug kini nga lafazh iya nila nga nag-ingon; Nagsulti kanamo [Waki']; Nagsulti kanamo [Al A'masy] gikan ['Abdillah bin Murrah] gikan [Abu Al Ahwash] gikan ['Abdullah] siya miingon; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam miingon: 'Hibaloi nga ako tinuod nga bulag gikan sa tanan nga nahigugma sa iyang hinigugma. Kung tugotan ako nga magkuha usa ka hinigugma, kuhaon gyud nako si Abu Bakr ingon akong hinigugma. Sa pagkatinuod, ang imong higala mao ang hinigugma ni Allah.'
Imam Muslim : 4396
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ خَالِدٍ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلَاسِلِ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ أَيُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ عَائِشَةُ قُلْتُ مِنْ الرِّجَالِ قَالَ أَبُوهَا قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ عُمَرُ فَعَدَّ رِجَالًا
Gisultihan kami [Yahya bin Yahya] Gisultihan kami [Khalid bin Abdullah] gikan [Khalid] gikan sa [Abu Utsman], Gisultihan ako [Amru bin Al Ash] nga ang Mensahero sa Allah sa makausa nagpadala kaniya aron manguna sa kasundalohan sa Muslim sa gubat sa Dzatus Salasil. Amru bin Al Ash miingon; Akong nahimamat ang Sinugo sa Allah ug nangutana; O Mensahero sa Allah, kinsa ang tawo nga imong gihigugma? Rasulullah mitubag; 'Aisha'. Unya nangutana ako pag-usab; Sa mga lalaki, kinsa imong pinaka love? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam mitubag: 'Aisyah ni amahan -Abu Bakr-'. Nangutana ako pag-usab; Kinsa man diay? Rasulullah mitubag: 'Umar bin Khaththab'. Dayon iyang gihisgotan ang pipila ka mga higala.
Imam Muslim : 4397
و حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ أَخْبَرَنَا أَبُو عُمَيْسٍ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ وَسُئِلَتْ مَنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُسْتَخْلِفًا لَوْ اسْتَخْلَفَهُ قَالَتْ أَبُو بَكْرٍ فَقِيلَ لَهَا ثُمَّ مَنْ بَعْدَ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْ عُمَرُ ثُمَّ قِيلَ لَهَا مَنْ بَعْدَ عُمَرَ قَالَتْ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ ثُمَّ انْتَهَتْ إِلَى هَذَا
Ug nagsulti kanako [Al Hasan bin Ali Al Hulwani] Nagsulti kanamo [Ja'far bin 'Aun] gikan sa [Abu Umais] Ingon usab kini giasoy gikan sa lain nga agianan, Ug nagsulti kanamo [Abad bin Humaid] kini nga lafazh iya. Nagpahibalo kanamo [Ja'far bin 'Aun] Nagpahibalo kanamo [Abu Umais] gikan [Ibn Abu Awalkah], siya miingon; Kausa nakadungog ko [Aisyah] pagtubag sa usa ka pangutana sama sa mosunod; 'Kinsa ang itudlo nga caliph, kung gusto niya nga magtudlo usa ka caliph? Si Aisyah mitubag; 'Abu Bakr'. Gipangutana pag-usab si Aisyah; unya kinsa pa? Si Aisyah mitubag; 'Umar bin Khattab'. Gipangutana pag-usab, kinsa pa? Siya mitubag; Abu Ubaidah bin Jarrah. Unya gitapos ni Aisyah didto.
Imam Muslim : 4398
حَدَّثَنِي عَبَّادُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّ امْرَأَةً سَأَلَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَيْهِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ جِئْتُ فَلَمْ أَجِدْكَ قَالَ أَبِي كَأَنَّهَا تَعْنِي الْمَوْتَ قَالَ فَإِنْ لَمْ تَجِدِينِي فَأْتِي أَبَا بَكْرٍ و حَدَّثَنِيهِ حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ أَبِيهِ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ أَنَّ أَبَاهُ جُبَيْرَ بْنَ مُطْعِمٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً أَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَلَّمَتْهُ فِي شَيْءٍ فَأَمَرَهَا بِأَمْرٍ بِمِثْلِ حَدِيثِ عَبَّادِ بْنِ مُوسَى
Gisultihan ako [Abbad bin Musa] Gisultihan kami [Ibrahim bin Sa'ad] Gisultihan ako [sa akong amahan] gikan sa [Muhammad bin Jubair bin Muth'im] gikan sa [iyang amahan] nga adunay usa ka babaye nga nangutana usa ka butang sa Sinugo sa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. Dayon ang Propeta mimando kaniya sa pag-anhi pag-usab sa laing okasyon. Ang babaye miingon; O Mensahero sa Allah, unsa kaha kon ako moanhi pag-usab, apan ako dili makigkita kanimo? Si Jubair miingon; Ang akong amahan miingon; 'Kini daw nga ang babaye nagpasabot nga ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam namatay. Busa ang Mensahero sa Allah miingon: 'Kon kamo dili sa pagsugat kanako, unya pakigkita Abu Bakr! ' Ug misulti kanako [Hajjaj bin As Sya'ir] Nagsugilon kanamo [Ya'qub bin Ibrahim] Nagsulti kanako [Akong amahan] gikan sa [Iyang amahan] Nagsulti kanako [Muhammad bin Jubair bin Muth'im] nga ang iyang amahan [Jubair bin Muth'im] Gisugilon kaniya, mahitungod sa usa ka babaye nga miadto sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, unya iyang gimandoan si Abbad bin.
Imam Muslim : 4399
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ ادْعِي لِي أَبَا بَكْرٍ أَبَاكِ وَأَخَاكِ حَتَّى أَكْتُبَ كِتَابًا فَإِنِّي أَخَافُ أَنْ يَتَمَنَّى مُتَمَنٍّ وَيَقُولُ قَائِلٌ أَنَا أَوْلَى وَيَأْبَى اللَّهُ وَالْمُؤْمِنُونَ إِلَّا أَبَا بَكْرٍ
Gisultihan kami [Ubaidullah bin Sa'id] Gisultihan kami [Yazid bin Harun] Gisultihan kami [Ibrahim bin Sa'ad] Gisultihan kami [Salih bin Kaisan] gikan sa [Az Zuhri] gikan sa [Urwah] gikan sa [Aisyah] siya miingon; Usa ka adlaw, sa diha nga si Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nasakit, siya miingon kanako: Tawga ang imong amahan nga si Abu Bakr ug ang imong mga igsoon dinhi, aron ako makahimo og usa ka sulat - ang desisyon sa caliph-. Kay nabalaka ko nga sa umaabot adunay mag-ambisyon ug moingon; Ako ang mas may katungod nga mahimong caliph. Samtang, si Allah ug ang mga Muslim wala mouyon niini gawas sa Abu Bakr'.
Imam Muslim : 4400
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْفَزَارِيُّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَصْبَحَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ صَائِمًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ تَبِعَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ جَنَازَةً قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ أَطْعَمَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مِسْكِينًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا قَالَ فَمَنْ عَادَ مِنْكُمْ الْيَوْمَ مَرِيضًا قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا اجْتَمَعْنَ فِي امْرِئٍ إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Gisultihan kami [Muhammad bin Abu Umar AL Makki] Gisultihan kami [Marwan bin Mu'awiyah Al Fazari] gikan sa [Yazid] nga mao si Ibn Kaisan gikan sa [Abu Hazim Al Asyja'i] gikan sa [Abu Hurairah] siya miingon; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Kinsa kaninyo ang nagpuasa karon? Si Abu Bakr mitubag; 'Ako'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam nangutana pag-usab: 'Kinsa kaninyo ang naghatud sa lawas karong adlawa? Si Abu Bakr mitubag; 'Ako'. Rasulullah nangutana pag-usab; 'Kinsa ba kaninyo ang nagpakaon sa mga kabos karong adlawa? ' Si Abu Bakr mitubag; 'Ako'. Ang Propeta nangutana pag-usab: 'Kinsa kaninyo ang mibisita sa usa ka masakiton nga tawo karon? Si Abu Bakr mitubag pag-usab; 'Ako'. Busa ang Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam miingon: 'Dili ang tanan nga sa ibabaw nga mga buhat nga gidala sa gawas sa usa ka tawo gawas kon siya siguradong mosulod sa langit'.