امام مسلم (الامام مسلم) - 5362 حدیث
مزایای بوسیدن کودکان
امام مسلم : 4281
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَدِمَ نَاسٌ مِنْ الْأَعْرَابِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا أَتُقَبِّلُونَ صِبْيَانَكُمْ فَقَالُوا نَعَمْ فَقَالُوا لَكِنَّا وَاللَّهِ مَا نُقَبِّلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمْلِكُ إِنْ كَانَ اللَّهُ نَزَعَ مِنْكُمْ الرَّحْمَةَ و قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ مِنْ قَلْبِكَ الرَّحْمَةَ
به ما گفته شده است که [ابوبکر بن ابو سیابه] و [ابو کریب] هر دو گفتند. [ابو اسامه] و [ابن نمیر] از [هشام] از [پدرش] از [عایشه] برای ما نقل کردند که گفت: «گروهی از اعراب روستایی نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله آمدند و پرسیدند: آیا شما معمولاً نوزادان خود را می‌بوسید؟ دوستان پاسخ دادند: بله.» سپس گفتند: «به خدا قسم، ما هرگز او را نبوسیدیم. پس رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: اگر خداوند عز و جل محبت را از شما بگیرد، من ناتوانم.» ابن نمیر با لحنی تند گفت: «محبت را از قلبتان.»
پیامبر نوه ها را بوسید و به محبت توصیه کرد
امام مسلم : 4282
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ الْأَقْرَعَ بْنَ حَابِسٍ أَبْصَرَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَبِّلُ الْحَسَنَ فَقَالَ إِنَّ لِي عَشْرَةً مِنْ الْوَلَدِ مَا قَبَّلْتُ وَاحِدًا مِنْهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ مَنْ لَا يَرْحَمْ لَا يُرْحَمْ حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
و همه اینها را از [سفیان] برای من [عمرو عن نقید] و [ابن ابوعمر] نقل کرد. [عمرو] گفت: برای ما [سفیان بن عیینه] از [زهری] از [ابو سلمه] از [ابوهریره] روایت شده است که «اقرع بن حابس روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله را دید که نوه‌اش حسن را می‌بوسید. اقرع گفت: «من ده فرزند دارم.» اما من هرگز هیچ یک از آنها را نبوسیده‌ام.» پس رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «هر که رحم نکند، دوست داشته نخواهد شد.» [عباد بن حمید] برای ما نقل کرده است؛ [عبدالرزاق] برای ما نقل کرده است؛ [معمر] از [زهری] برای ما نقل کرده است؛ [ابو سلمه] از [ابوهریره] از پیامبر صلی الله علیه و آله حدیث مشابهی را برای من نقل کرده است.
خدا کسانی را که مردم را دوست ندارند دوست ندارد
امام مسلم : 4283
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ غِيَاثٍ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ وَأَبِي ظِبْيَانَ عَنْ جَرِيرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ لَا يَرْحَمْ النَّاسَ لَا يَرْحَمْهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ إِسْمَعِيلَ عَنْ قَيْسٍ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ
[زهیر بن حرب] و [اسحاق بن ابراهیم] هر دو از [جریر] روایت کرده‌اند؛ همچنین از طریق دیگری روایت شده است، و [اسحاق بن ابراهیم] و [علی بن حصیرم] هر دو گفته‌اند؛ و [عیسی بن یونس] را به ما خبر داده‌اند؛ و همچنین از طریق دیگری روایت کرده‌اند، و [ابو کریب محمد بن اعلاء] به ما خبر داده‌اند؛ و [ابو معاویه] به ما خبر داده‌اند؛ و همچنین از طریق دیگری روایت شده‌اند، و [ابو سعید اصیاج] به ما خبر داده‌اند؛ و [حفش] یعنی ابن غیاث، همگی از [اعماسی] از [زید بن وهب] و [ابو ظبیان] از [جریر بن عبدالله] نقل کرده‌اند؛ پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «هر که مردم را دوست نداشته باشد، خداوند عز و جل او را دوست ندارد.» و برای ما [ابوبکر بن ابوسیبه] روایت شده است. [وکیع] و [عبدالله بن نمیر] از [اسماعیل] از [قیس] از [جریر] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت شده است. همچنین از طریق دیگری نیز روایت شده است. و برای ما [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابن ابوعمر] و [احمد بن عبده] روایت شده است که گفتند: [سفیان] از [عمرو] از [نافع بن زبیر] از [جریر] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که مشابه حدیث اعماسی است.
خجالتی بودن رسول الله صلی الله علیه وسلم بیشتر از یک دختر خصوصی بود.
امام مسلم : 4284
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي عُتْبَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَأَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي عُتْبَةَ يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ يَقُولُا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشَدَّ حَيَاءً مِنْ الْعَذْرَاءِ فِي خِدْرِهَا وَكَانَ إِذَا كَرِهَ شَيْئًا عَرَفْنَاهُ فِي وَجْهِهِ
[عبیدالله بن معاذ] برای من نقل کرده است؛ [پدرم] برای ما نقل کرده است؛ [سیوبة] از [قتاده] برای ما نقل کرده است، او از [عبدالله بن ابوعتبه] از [ابوسعید خدری] شنیده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است؛ و از [زهیر بن حرب] و [محمد بن مثنی] و [احمد بن سنان] برای ما نقل کرده است. [زهیر] گفته است؛ [عبدالرحمن بن مهدی] از [سیوبة] از [قتاده] برای ما نقل کرده است؛ من از [عبدالله بن ابی عتبه] شنیده‌ام که می‌گفت؛ من از [ابوسعید خدری] شنیده‌ام که می‌گفت: «پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فردی بسیار خجالتی بود، خجالتی‌تر از یک دختر گوشه‌گیر. اگر چیزی را دوست نداشت، از چهره‌اش متوجه می‌شدیم.»
اصالت اخلاق حسنه در اسلام
امام مسلم : 4285
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ قَالَا حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو حِينَ قَدِمَ مُعَاوِيَةُ إِلَى الْكُوفَةِ فَذَكَرَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ خِيَارِكُمْ أَحَاسِنَكُمْ أَخْلَاقًا قَالَ عُثْمَانُ حِينَ قَدِمَ مَعَ مُعَاوِيَةَ إِلَى الْكُوفَةِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ يَعْنِي الْأَحْمَرَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
به ما گفته شده است که [زهیر بن حرب] و [عثمان بن ابوسیبه] هر دو گفتند: [جریر] از [اعماسی] از [سیاقق] از [مسروق] برای ما نقل کرد که گفت: «ما [عبدالله بن عمرو] را هنگامی که معاویه به کوفه آمد، ملاقات کردیم، سپس او رسول خدا صلی الله علیه و آله را به یاد آورد و گفت: «او هرگز کار بدی نمی‌کند و به کار بدی فرمان نمی‌دهد.» سپس عبدالله بن عمرو گفت: «پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «به راستی برگزیدگان شما زیباترین خلق و خو را دارند.» [عثمان] گفت: «هنگامی که او با معاویه به کوفه آمد.» و آن را برای ما [ابوبکر بن ابوسیبه] نقل کرده است. [ابو معاویه] و [وکیع] نیز به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است. و [ابن نمیر] نیز برای ما نقل کرده است. [پدرم] به ما خبر داده است؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است، و [ابوسعید اسیاج] به ما خبر داده است؛ [ابو خالد] یعنی آل احمر، همگی را از [آل اعمش] از این طریق با حدیثی مشابه برای ما نقل کرده است.
عادات پیامبر بعد از نماز صبح
امام مسلم : 4286
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ قُلْتُ لِجَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ أَكُنْتَ تُجَالِسُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ كَثِيرًا كَانَ لَا يَقُومُ مِنْ مُصَلَّاهُ الَّذِي يُصَلِّي فِيهِ الصُّبْحَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ فَإِذَا طَلَعَتْ قَامَ وَكَانُوا يَتَحَدَّثُونَ فَيَأْخُذُونَ فِي أَمْرِ الْجَاهِلِيَّةِ فَيَضْحَكُونَ وَيَتَبَسَّمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
[یحیی بن یحیی] برای ما نقل کرده است؛ [ابو خیثمه] از [سماک بن حرب] برای ما نقل کرده است که گفت: «از [جابر بن سمره] پرسیدم: آیا تا به حال با پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم نشسته‌ای؟» جابر پاسخ داد: «در واقع، اغلب. او معمولاً قبل از طلوع خورشید، از محل نمازش بلند نمی‌شد. وقتی خورشید طلوع می‌کرد، بلند می‌شد. در حالی که آنجا نشسته بود، برخی از دوستانش درباره مسائل دوران جاهلیت صحبت می‌کردند، سپس آنها می‌خندیدند، در حالی که او فقط لبخند می‌زد.»
پیام رسول الله صلی الله علیه وسلم به انجاسیه که مراقب نگهبانی زنان باشد.
امام مسلم : 4287
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ جَمِيعًا عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ قَالَ أَبُو الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ وَغُلَامٌ أَسْوَدُ يُقَالُ لَهُ أَنْجَشَةُ يَحْدُو فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدَكَ سَوْقًا بِالْقَوَارِيرِ و حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الْعَتَكِيُّ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ وَأَبُو كَامِلٍ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ بِنَحْوِهِ
[ابو ربیع العتکی]، [حمید بن عمر]، [قتیبه بن سعید] و [ابو کامل] همگی از [حماد بن زید] برای ما نقل کرده‌اند. [ابو ربیع] گفت؛ [حماد] برای ما نقل کرده است؛ [ایوب] از [ابو قلابه] از [انس] برای ما نقل کرده است که گفت: «روزی رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم در حالی که محافظش برده سیاه پوستی به نام انجسیه بود، سفر می‌کرد (و زنان او را تعقیب می‌کردند). رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به او فرمود: «ای انجسیه، در همراهی با زنان آهسته (مراقب) باش.» و [ابو ربیع العتکی] و [حمید بن عمر] و [ابو کامل] گفتند: [حماد] از [ثابت] از [انس] حدیثی مشابه برای ما نقل کرده‌اند.»
رسول الله صلی الله علیه وسلم از انجاسیه خواست که در نگهبانی زنان دقت کند.
امام مسلم : 4288
و حَدَّثَنِي عَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ عُلَيَّةَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى عَلَى أَزْوَاجِهِ وَسَوَّاقٌ يَسُوقُ بِهِنَّ يُقَالُ لَهُ أَنْجَشَةُ فَقَالَ وَيْحَكَ يَا أَنْجَشَةُ رُوَيْدًا سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ قَالَ قَالَ أَبُو قِلَابَةَ تَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكَلِمَةٍ لَوْ تَكَلَّمَ بِهَا بَعْضُكُمْ لَعِبْتُمُوهَا عَلَيْهِ
و [عمرو ناقض] و [زهیر بن حرب] هر دو از [ابن علیا] برای من روایت کردند؛ [زهیر] گفت؛ [اسماعیل] برای ما روایت کرد؛ [ایوب] از [ابو قلابه] از [انس] برای ما روایت کرد که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با همراهش به نام انجسیه با همسرانش ملاقات کرد. او گفت: «ای انجسیه، مراقب باش، در همراهی زنان آهسته باش.» انس گفت؛ ابوقلابه گفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم جمله‌ای فرمود که اگر یکی از شما آن را می‌گفت، گوینده‌اش را مسخره می‌کردید.» (زیرا کمتر کسی چنین می‌کند).
پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از محافظان خواست که در نگهبانی زنان مراقب باشند.
امام مسلم : 4289
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ حَدَّثَنَا التَّيْمِيُّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ مَعَ نِسَاءِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُنَّ يَسُوقُ بِهِنَّ سَوَّاقٌ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ أَنْجَشَةُ رُوَيْدًا سَوْقَكَ بِالْقَوَارِيرِ
و [یحیی بن یحیی] برای ما نقل کرده است؛ و [یزید بن زرعی] از [سلیمان تیمی] از [انس بن مالک] برای ما نقل کرده است؛ و به همین ترتیب از طریق دیگری نیز نقل شده است؛ و [ابو کامل] برای ما نقل کرده است؛ و [یزید] برای ما نقل کرده است؛ و [تیمی] از [انس بن مالک] برای ما نقل کرده است که گفته است: ام سلیم نزد همسران پیامبر صلی الله علیه و آله بود. زنان را محافظی به نام انجاسیه همراهی می‌کرد. پیامبر صلی الله علیه و آله به او فرمود: «ای انجاسیه، هنگام همراهی زنان، آهسته‌تر برو.»
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم زنان را مانند یک بطری شیشه ای نگه می داشت.
امام مسلم : 4290
و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنِي هَمَّامٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَادٍ حَسَنُ الصَّوْتِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رُوَيْدًا يَا أَنْجَشَةُ لَا تَكْسِرْ الْقَوَارِيرَ يَعْنِي ضَعَفَةَ النِّسَاءِ و حَدَّثَنَاه ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَذْكُرْ حَادٍ حَسَنُ الصَّوْتِ
و [ابن مثنی] برای ما نقل کرده است؛ [عبدش شمد] برای ما نقل کرده است؛ [همام] برای من نقل کرده است؛ [قتاده] از [انس] برای ما نقل کرده است که گفته است: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم راهنمایی داشت که صدای خوبی داشت. رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم به او فرمود: «ای انجسیه، آهسته برو، شیشه‌ها را نشکن.» یعنی زنان ضعیفی را که او هدایت کرد. [ابن بسیار] برای ما نقل کرده است. [ابو داود] برای ما نقل کرده است. [هصیم] از [قتاده] از [انس] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، اما ذکر نکرده است که «راهنما صدای خوبی دارد.»
رسول الله صلی الله علیه وسلم با فرو بردن انگشت خود در آب به خدمتگزاران خدمت می کند.
امام مسلم : 4291
حَدَّثَنَا مُجَاهِدُ بْنُ مُوسَى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ وَهَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي النَّضْرِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ يَعْنِي هَاشِمَ بْنَ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى الْغَدَاةَ جَاءَ خَدَمُ الْمَدِينَةِ بِآنِيَتِهِمْ فِيهَا الْمَاءُ فَمَا يُؤْتَى بِإِنَاءٍ إِلَّا غَمَسَ يَدَهُ فِيهَا فَرُبَّمَا جَاءُوهُ فِي الْغَدَاةِ الْبَارِدَةِ فَيَغْمِسُ يَدَهُ فِيهَا
او گفت: «[مجاهد بن موسی] و [ابوبکر بن نضر] و [هارون بن عبدالله] همه را از [ابو نضر] برای ما نقل کرد؛ [ابوبکر] از [ابو نضر] یعنی حسیم بن قاسم برای ما نقل کرد؛ [سلیمان بن مغیره] از [ثابت] از [انس بن مالک] برای ما نقل کرد که گفت: وقتی پیامبر صلی الله علیه و آله نماز صبح را به پایان رساند، خدمتکاران مدینه با حمل ظروف پر از آب به او خدمت کردند. او انگشتان خود را در هر ظرفی که به او داده می‌شد، فرو می‌برد. گاهی اوقات خدمتکاران در صبح‌های بسیار سرد به نزد او می‌آمدند، اما او همچنان حاضر بود دست خود را در ظرف حاوی آب فرو ببرد.»
فعالیت های دوستان نظرسنجی از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در هنگام اشتراک گذاری ایشان
امام مسلم : 4292
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْحَلَّاقُ يَحْلِقُهُ وَأَطَافَ بِهِ أَصْحَابُهُ فَمَا يُرِيدُونَ أَنْ تَقَعَ شَعْرَةٌ إِلَّا فِي يَدِ رَجُلٍ
[محمد بن رافع] برای ما نقل کرده است؛ [ابو نضر] برای ما نقل کرده است؛ [سلیمان] از [ثابت] از [انس] برای ما نقل کرده است که گفت: «در واقع، من یک بار دیدم که پیامبر صلی الله علیه و آله توسط آرایشگری که دوستانش او را احاطه کرده بودند، تراشیده می‌شد. در واقع، آنچه آنها می‌خواستند این بود که هر تار موی تراشیده شده او به دست دوستی که او را احاطه کرده بود، بیفتد.»
رسول الله صلی الله علیه وسلم به نیازهای یک زن در مکانی دورافتاده خدمت کرد
امام مسلم : 4293
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ عَنْ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ امْرَأَةً كَانَ فِي عَقْلِهَا شَيْءٌ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً فَقَالَ يَا أُمَّ فُلَانٍ انْظُرِي أَيَّ السِّكَكِ شِئْتِ حَتَّى أَقْضِيَ لَكِ حَاجَتَكِ فَخَلَا مَعَهَا فِي بَعْضِ الطُّرُقِ حَتَّى فَرَغَتْ مِنْ حَاجَتِهَا
و [ابوبکر بن ابوسیبه] به ما خبر داده است؛ ما به [یزید بن هارون] از [حماد بن سلامه] از [ثابت] از [انس] خبر داده‌ایم که شخصی مشکلی داشت و گفت: «ای رسول خدا، من واقعاً به کمک شما نیاز دارم.» رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «ای مادر فلانی، کجا می‌خواهی حاجتت را به من برسانی؟» سپس رسول خدا و آن زن در جاده‌ای توقف کردند تا آن زن حاجتش را بگوید.
رسول خدا
امام مسلم : 4294
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ فِيمَا قُرِئَ عَلَيْهِ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْ مَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَمْرَيْنِ إِلَّا أَخَذَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ وَمَا انْتَقَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِنَفْسِهِ إِلَّا أَنْ تُنْتَهَكَ حُرْمَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ عِيَاضٍ كِلَاهُمَا عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ مُحَمَّدٍ فِي رِوَايَةِ فُضَيْلٍ ابْنُ شِهَابٍ وَفِي رِوَايَةِ جَرِيرٍ مُحَمَّدٌ الزُّهْرِيُّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ و حَدَّثَنِيهِ حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ
[قتیبه بن سعید] از [مالک بن انس] آنچه را که برایش خوانده بود، برای ما نقل کرده است. همچنین از طریق دیگری نیز نقل شده است. و از [یحیی بن یحیی] نقل شده است که گفت: «من حدیث [مالک] را از [ابن شهاب] از [عروة بن زبیر] از [عیسیه] همسر پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم خواندم که گفت: «هنگامی که رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم را بین دو کار یا شغل مخیر می‌کردند، آسان‌ترین آن را انتخاب می‌کرد، تا زمانی که آسان‌ترین آن گناهی در پی نداشت. اگر کار گناهی در پی داشت، او کسی بود که بیشتر از آن دوری می‌کرد. و هرگز خشمگین نمی‌شد، مگر زمانی که می‌دید حرام خدا نقض شده است.» و از [زهیر بن حرب] و [اسحاق بن ابراهیم] همه چیز را از [جریر] نقل کرده است. همچنین از طریق دیگری نیز نقل شده است. و از [احمد بن عبده] نقل شده است. [فضیل بن عیاض] هر دو را از [منصور] از [محمد] طبق تاریخ فضیل بن شهاب برای ما نقل کرده است. در حالی که طبق تاریخ، جریر از محمد زهری از [عروه] از [عیسیه] است؛ و آن را برای من [حرمله بن یحیی] نقل کرده است؛ [ابن وهب] به ما خبر داده است؛ از این طریق برای من [یونس] از [ابن شهاب] روایت کرده است که مشابه حدیث مالک است.
رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم آسان ترین کار را انتخاب کنید به شرط اینکه گناه نکنید.
امام مسلم : 4295
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا خُيِّرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَ أَمْرَيْنِ أَحَدُهُمَا أَيْسَرُ مِنْ الْآخَرِ إِلَّا اخْتَارَ أَيْسَرَهُمَا مَا لَمْ يَكُنْ إِثْمًا فَإِنْ كَانَ إِثْمًا كَانَ أَبْعَدَ النَّاسِ مِنْهُ و حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَى قَوْلِهِ أَيْسَرَهُمَا وَلَمْ يَذْكُرَا مَا بَعْدَهُ
[ابو کریب] برای ما نقل کرده است؛ پس از نقل [ابو اسامه] از [هشام] از [پدرش] از [عایشه]، او گفت: «وقتی به رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم اختیار داده می‌شد که بین دو کار یا وظیفه یکی را انتخاب کند که یکی آسان‌تر از دیگری بود، آسان‌ترین را انتخاب می‌کرد، مادامی که آسان‌ترین آن گناهی در پی نداشت. اگر آن کار گناهی در پی داشت، او کسی بود که بیشتر از آن دوری می‌کرد.» و او این را برای ما [ابو کریب] و [ابن نمیر] از [عبدالله بن نمیر] از [هشام] از این طریق نقل کرده است، او فقط تا عبارت «سپس آسان‌ترین را انتخاب می‌کند» را ذکر کرده است و بعد از آن جمله دیگری نیامده است.
پیامبر هرگز زنان و کنیزان را نزند
امام مسلم : 4296
حَدَّثَنَاه أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ مَا ضَرَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا قَطُّ بِيَدِهِ وَلَا امْرَأَةً وَلَا خَادِمًا إِلَّا أَنْ يُجَاهِدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَمَا نِيلَ مِنْهُ شَيْءٌ قَطُّ فَيَنْتَقِمَ مِنْ صَاحِبِهِ إِلَّا أَنْ يُنْتَهَكَ شَيْءٌ مِنْ مَحَارِمِ اللَّهِ فَيَنْتَقِمَ لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدَةُ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ يَزِيدُ بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ
[ابو کریب] برای ما نقل کرده است؛ [ابو اسامه] از [هشام] از [پدرش] از [عایشه] برای ما نقل کرده است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله هرگز هیچ یک از خدمتکاران یا هیچ زنی را با دست خود نزد، مگر در هنگام جهاد در راه خدا، و هرگز کسی را به خاطر گناهی انتقام نمی‌گرفت، مگر زمانی که حرمت‌های خدا نقض می‌شد، که در این صورت به خاطر خدا انتقام می‌گرفت. و [ابن نمیر] هر دو گفته‌اند: [عبده] و [وکیع] برای ما نقل کرده‌اند؛ به همین ترتیب از طریق دیگری نیز نقل شده است: و [ابو کریب] برای ما نقل کرده است؛ [ابو معاویه] برای ما نقل کرده است که همه [هشام] از این مسیر با اضافه کردن هر یک از آنها عبور کرده‌اند.
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم گونه های کودک کوچک و گونه های خوشبوی او را نوازش می کند.
امام مسلم : 4297
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ حَمَّادِ بْنِ طَلْحَةَ الْقَنَّادُ حَدَّثَنَا أَسْبَاطٌ وَهُوَ ابْنُ نَصْرٍ الْهَمْدَانِيُّ عَنْ سِمَاكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَاةَ الْأُولَى ثُمَّ خَرَجَ إِلَى أَهْلِهِ وَخَرَجْتُ مَعَهُ فَاسْتَقْبَلَهُ وِلْدَانٌ فَجَعَلَ يَمْسَحُ خَدَّيْ أَحَدِهِمْ وَاحِدًا وَاحِدًا قَالَ وَأَمَّا أَنَا فَمَسَحَ خَدِّي قَالَ فَوَجَدْتُ لِيَدِهِ بَرْدًا أَوْ رِيحًا كَأَنَّمَا أَخْرَجَهَا مِنْ جُؤْنَةِ عَطَّارٍ
برای ما نقل کرده است [عمرو بن حماد بن طلحه القناد]؛ برای ما نقل کرده است [اسباط]، یعنی ابن نشر المهدانی از [سیماک] از [جابر بن سمره] که گفته است: «من یک بار هنگام نماز ظهر با رسول خدا صلی الله علیه و آله نماز خواندم. پس از آن، ایشان برای استقبال از همسرش بیرون آمدند و من نیز با ایشان همراه شدم. سپس چند کودک خردسال به استقبال ایشان آمدند و ایشان بلافاصله گونه‌های هر دوی آنها را به نوبت مالیدند.» جابر می‌گوید: «رسول خدا صلی الله علیه و آله گونه‌ام را مالید و من دستان ایشان را سرد و خوشبو احساس کردم، گویی تازه از ظرف عطر بیرون آمده‌اند.»
عطر و لطافت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم بیشتر از روغن عطر
امام مسلم : 4298
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا هَاشِمٌ يَعْنِي ابْنَ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ قَالَ أَنَسٌ مَا شَمَمْتُ عَنْبَرًا قَطُّ وَلَا مِسْكًا وَلَا شَيْئًا أَطْيَبَ مِنْ رِيحِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا مَسِسْتُ شَيْئًا قَطُّ دِيبَاجًا وَلَا حَرِيرًا أَلْيَنَ مَسًّا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
و [قتیبه بن سعید] برای ما نقل کرده است؛ و [جعفر بن سلیمان] از [ثابت] از [انس] برای ما نقل کرده است؛ و به همین ترتیب از طریق دیگری نیز نقل شده است؛ و [زهیر بن حرب] برای من نقل کرده است و این لفظ از اوست؛ و [حسیم] یعنی ابن قاسم را برای ما نقل کرده است؛ و [سلیمان] و ابن مغیره را از [ثابت] برای ما نقل کرده است که گفته است؛ [انس] گفته است: «روغن موسیقی و روغن کهربا یا هر چیز دیگری که تا به حال بو کرده‌ام، هیچ چیز از بوی بدن او بهتر نیست.» و من چیزی را لمس نکرده‌ام، چه به شکل ابریشم و چه به چیزی نرم‌تر از کف دست او.»
عرق رسول الله صلی الله علیه وسلم مانند مروارید است و رایحه آن بیشتر از روغن موسیقی است.
امام مسلم : 4299
و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ صَخْرٍ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا حَبَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَزْهَرَ اللَّوْنِ كَأَنَّ عَرَقَهُ اللُّؤْلُؤُ إِذَا مَشَى تَكَفَّأَ وَلَا مَسِسْتُ دِيبَاجَةً وَلَا حَرِيرَةً أَلْيَنَ مِنْ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا شَمِمْتُ مِسْكَةً وَلَا عَنْبَرَةً أَطْيَبَ مِنْ رَائِحَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
و به من [احمد بن سعید بن شخر دارمی] گفته است؛ به ما [حبان] گفته است؛ به ما [حماد] گفته است؛ و از [انس] برای ما [ثابت] روایت کرده است که گفت: «رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم همیشه خوشرو بود و عرقش مانند مروارید می‌درخشید. وقتی راه می‌رفت، گام‌هایش استوار بود. ابریشمی که تا به حال لمس کرده‌ام، نرم‌تر از کف دست او نبوده است. روغن مشک و روغن عنبر که تا به حال بوییده‌ام، هیچ چیز از عطر بدن او بهتر نبوده است.»
ام سلیم عرق رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم را برای عطر جمع آوری کرد.
امام مسلم : 4300
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا هَاشِمٌ يَعْنِي ابْنَ الْقَاسِمِ عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ دَخَلَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عِنْدَنَا فَعَرِقَ وَجَاءَتْ أُمِّي بِقَارُورَةٍ فَجَعَلَتْ تَسْلِتُ الْعَرَقَ فِيهَا فَاسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أُمَّ سُلَيْمٍ مَا هَذَا الَّذِي تَصْنَعِينَ قَالَتْ هَذَا عَرَقُكَ نَجْعَلُهُ فِي طِيبِنَا وَهُوَ مِنْ أَطْيَبِ الطِّيبِ
[زهیر بن حرب] به من گفت؛ [حسیم] به ما گفت، یعنی ابن القاسم، از [سلیمان]، از [ثابت]، از [انس بن مالک]، او گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روزی به خانه ما آمد. سپس مدتی (قیلوله) در خانه ما خوابید تا اینکه عرق کرد. سپس مادرم شیشه‌ای برداشت و سعی کرد عرق پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم را در شیشه بریزد. ناگهان رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم از خواب بیدار شد و به مادرم گفت: «ای ام سلیم، با من چه کردی؟» مادرم پاسخ داد: «ما فقط از عرق تو برای ساختن عطر خود استفاده می‌کنیم.» عرق او یکی از خوشبوترین عطرهاست.
