امام مسلم (الامام مسلم) - 5362 حدیث
فضل خدا هنگامي كه پيامبر قبل از قومش درگذشت
امام مسلم : 4241
قَالَ مُسْلِم وَحُدِّثْتُ عَنْ أَبِي أُسَامَةَ وَمِمَّنْ رَوَى ذَلِكَ عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنِي بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ إِذَا أَرَادَ رَحْمَةَ أُمَّةٍ مِنْ عِبَادِهِ قَبَضَ نَبِيَّهَا قَبْلَهَا فَجَعَلَهُ لَهَا فَرَطًا وَسَلَفًا بَيْنَ يَدَيْهَا وَإِذَا أَرَادَ هَلَكَةَ أُمَّةٍ عَذَّبَهَا وَنَبِيُّهَا حَيٌّ فَأَهْلَكَهَا وَهُوَ يَنْظُرُ فَأَقَرَّ عَيْنَهُ بِهَلَكَتِهَا حِينَ كَذَّبُوهُ وَعَصَوْا أَمْرَهُ
مسلمانان می‌گویند؛ به من گفته شده است؛ از [ابو اسامه] و از کسی که این حدیث را روایت کرده است، یعنی [ابراهیم بن سعید جوهری]. [ابو اسامه] برای ما نقل کرده است. [بُرید بن عبدالله] از [ابو برده] از [ابو موسی] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم این سخنان را برای من نقل کرده است: «هنگامی که خداوند متعال بخواهد قومی از بندگانش را مورد رحمت قرار دهد، پیامبرش را قبل از همه آنها می‌کشد، پس پیامبر پیشگام و پیشاهنگ آن قوم می‌شود. و هنگامی که خداوند بخواهد قومی را نابود کند، آن قوم را در حالی که پیامبر زنده است، شکنجه می‌دهد. سپس آن قوم در حالی که پیامبرش با چشمان خود شاهد دروغ گفتن و نافرمانی از دستورات او هستند، هلاک می‌شوند.»
پیامبر از قوم خود به حوض پیشی گرفت
امام مسلم : 4242
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يُونُسَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ قَالَ سَمِعْتُ جُنْدَبًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَنَا فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ بِشْرٍ جَمِيعًا عَنْ مِسْعَرٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ جُنْدَبٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
به من [احمد بن عبدالله بن یونس] گفته است، به ما [زیده] گفته است، به ما [عبدالملک بن عمیر] گفته است: «از [جندب] شنیدم که می‌گفت، از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که می‌فرمود: «من پیش از شما به دریاچه خواهم رفت.» این برای ما [ابوبکر بن ابوسیبه] روایت شده است، برای ما [وکیع] روایت شده است، به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است، و برای ما [ابو کریب] روایت شده است، تمام آن از [مسر] برای ما [ابن بصیر] روایت شده است، به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است، و برای ما [عبیدالله بن معاذ] روایت شده است، برای ما [پدرم] نیز از طریق دیگری روایت شده است، و برای ما [محمد بن مثنی] روایت شده است، هر دو را برای ما [محمد بن جعفر] روایت کرده است. به ما [سیوبه] هر دو را از [عبدالملک بن عمیر] از [جندب] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با حدیث مشابه گفته است.
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در تلگا منتظر اهلش است
امام مسلم : 4243
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيَّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ قَالَ سَمِعْتُ سَهْلًا يَقُولُا سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَنَا فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ مَنْ وَرَدَ شَرِبَ وَمَنْ شَرِبَ لَمْ يَظْمَأْ أَبَدًا وَلَيَرِدَنَّ عَلَيَّ أَقْوَامٌ أَعْرِفُهُمْ وَيَعْرِفُونِي ثُمَّ يُحَالُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ قَالَ أَبُو حَازِمٍ فَسَمِعَ النُّعْمَانُ بْنُ أَبِي عَيَّاشٍ وَأَنَا أُحَدِّثُهُمْ هَذَا الْحَدِيثَ فَقَالَ هَكَذَا سَمِعْتَ سَهْلًا يَقُولُ قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ لَسَمِعْتُهُ يَزِيدُ فَيَقُولُ إِنَّهُمْ مِنِّي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا عَمِلُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ سُحْقًا سُحْقًا لِمَنْ بَدَّلَ بَعْدِي و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَنْ النُّعْمَانِ بْنِ أَبِي عَيَّاشٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ يَعْقُوبَ
[قتیبه بن سعید] برای ما نقل کرده است، [یعقوب] یعنی ابن عبدالرحمن قاری از [ابو حازم] برای ما نقل کرده است که گفته است: «من از [سهل] شنیدم که می‌گفت، از پیامبر صلی الله علیه و آله شنیدم که می‌فرمود: «من پیش از شما به سوی دریاچه می‌روم. هر کس به دریاچه بیاید، می‌تواند بنوشد و هر کس بنوشد، هرگز تشنه نخواهد شد. بسیاری از مردم نزد من خواهند آمد که من آنها را می‌شناسم و آنها نیز مرا می‌شناسند. پس از آن، دیواری بین من و آنها خواهد بود.» [ابو حازم] گفت: «[نعمان بن ابی ایاس] این حدیث را از من شنید، سپس گفت: آیا این همان چیزی است که از سهل شنیدی؟ گفتم: بله.» دوباره گفت: من نیز علیه [ابو سعید خدری] شهادت می‌دهم، بلکه از او شنیدم که افزود: «آنها از امت من هستند، سپس به او گفته شد: تو نمی‌دانی که آنها پس از مرگ تو چه کردند.» پس گفتم: وای، وای بر کسی که پس از مرگم، دین مرا تغییر دهد. و [هارون بن سعید العیلی] برای ما نقل کرده، [ابن وهب] برای ما نقل کرده، [اسامه] برای من نقل کرده، از [ابو حازم] از [سهل] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و از [نعمان بن ابی ایاس] از [ابوسعید خدری] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم که شبیه حدیث یعقوب است.
رسول الله صلی الله علیه وسلم سفر یک ماهه آب گسترده را توصیف کرد.
امام مسلم : 4244
و حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ عَمْرٍو الضَّبِّيُّ حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ الْجُمَحِيُّ عَنْ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَوْضِي مَسِيرَةُ شَهْرٍ وَزَوَايَاهُ سَوَاءٌ وَمَاؤُهُ أَبْيَضُ مِنْ الْوَرِقِ وَرِيحُهُ أَطْيَبُ مِنْ الْمِسْكِ وَكِيزَانُهُ كَنُجُومِ السَّمَاءِ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَا يَظْمَأُ بَعْدَهُ أَبَدًا
و [داود بن عمرو عذبی] برای ما نقل کرده است. [نافع بن عمر الجمحی] از [ابن ابو عوالکه] برای ما نقل کرده است. او گفته است: [عبدالله بن عمرو بن عاص] گفت: رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «عرض دریاچه من به اندازه یک ماه راه است. هر طرف آن به یک اندازه است. آب آن از نقره سفیدتر و بوی آن از مشک خوشبوتر است. نور آن مانند پرتوهای ستارگان آسمان است. هر کس از آن دریاچه بنوشد، پس از آن هرگز تشنه نخواهد شد.»
رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد قومش که بعد از او تقسیم شدند
امام مسلم : 4245
قَالَ وَقَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي عَلَى الْحَوْضِ حَتَّى أَنْظُرَ مَنْ يَرِدُ عَلَيَّ مِنْكُمْ وَسَيُؤْخَذُ أُنَاسٌ دُونِي فَأَقُولُ يَا رَبِّ مِنِّي وَمِنْ أُمَّتِي فَيُقَالُ أَمَا شَعَرْتَ مَا عَمِلُوا بَعْدَكَ وَاللَّهِ مَا بَرِحُوا بَعْدَكَ يَرْجِعُونَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ قَالَ فَكَانَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ أَنْ نَرْجِعَ عَلَى أَعْقَابِنَا أَوْ أَنْ نُفْتَنَ عَنْ دِينِنَا
همچنان مانند مسیر نقل حدیث قبلی؛ (عبدالله بن عمرو بن عاص گفت)؛ [اسماء بنت ابوبکر] گفت؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «به راستی، روزی (برای اولین بار) به دریاچه خواهم رسید، تا اینکه قوم خود را ببینم که از پی آنها می‌آیند. در این میان، افرادی در آنجا بودند که از من جدا شدند. سپس گفتم: خدایا، آنها هنوز بخشی از قوم من هستند. اما به او پاسخ داده شد، آیا نمی‌دانی که آنها پس از مرگ تو چه کردند؟ به خدا سوگند، آنها پس از رفتن تو هرگز از بازگشت به عقب (ارتداد) دست نکشیدند.» عبدالله بن عمر گفت؛ ابن ابوعوکه گفت: «اللهم إنّا نعوذ بکا ان نرجیاً علی عقوبنا او ان نفتنا ان دینینا، خدایا، به تو پناه می‌بریم تا از آموزه‌های دین تو روی برنگردانیم یا تا زمانی که دین تو را ترک نکنیم، وسوسه نشویم.»
برخی از افراد پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم از حوض پرتاب می شوند.
امام مسلم : 4246
و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ ابْنِ خُثَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ أَنَّهُ سَمِعَ عَائِشَةَ تَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَهُوَ بَيْنَ ظَهْرَانَيْ أَصْحَابِهِ إِنِّي عَلَى الْحَوْضِ أَنْتَظِرُ مَنْ يَرِدُ عَلَيَّ مِنْكُمْ فَوَاللَّهِ لَيُقْتَطَعَنَّ دُونِي رِجَالٌ فَلَأَقُولَنَّ أَيْ رَبِّ مِنِّي وَمِنْ أُمَّتِي فَيَقُولُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا عَمِلُوا بَعْدَكَ مَا زَالُوا يَرْجِعُونَ عَلَى أَعْقَابِهِمْ
و [ابن ابوعمر] برای ما نقل کرده است. [یحیی بن سلیم] از [ابن خثعیم] از [عبدالله بن عبیدالله بن ابوعوالکه] برای ما نقل کرده است که از [عیسیه] شنیده است که می‌گفت: من از رسول خدا شنیدم که در آن زمان در حضور اصحابش بود و می‌گفت: «من روزی در دریاچه خواهم بود. منتظر کسی خواهم بود که از شما به سوی من بیاید. به خدا قسم، در آنجا افرادی هستند که از من جدا شده‌اند. سپس گفتم: «خدایا، آنها هنوز هم از امت من هستند.» اما آنها گفتند: «آیا واقعاً نمی‌دانی که آنها پس از مرگ تو چه کردند؟ آنها همیشه مخالف آموزه‌های تو بودند.»
رسول الله صلی الله علیه وسلم به مردم خود یادآوری می کند که مراقب انحرافات باشند.
امام مسلم : 4247
و حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو وَهُوَ ابْنُ الْحَارِثِ أَنَّ بُكَيْرًا حَدَّثَهُ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبَّاسٍ الْهَاشِمِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَافِعٍ مَوْلَى أُمِّ سَلَمَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهَا قَالَتْ كُنْتُ أَسْمَعُ النَّاسَ يَذْكُرُونَ الْحَوْضَ وَلَمْ أَسْمَعْ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا كَانَ يَوْمًا مِنْ ذَلِكَ وَالْجَارِيَةُ تَمْشُطُنِي فَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ أَيُّهَا النَّاسُ فَقُلْتُ لِلْجَارِيَةِ اسْتَأْخِرِي عَنِّي قَالَتْ إِنَّمَا دَعَا الرِّجَالَ وَلَمْ يَدْعُ النِّسَاءَ فَقُلْتُ إِنِّي مِنْ النَّاسِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَكُمْ فَرَطٌ عَلَى الْحَوْضِ فَإِيَّايَ لَا يَأْتِيَنَّ أَحَدُكُمْ فَيُذَبُّ عَنِّي كَمَا يُذَبُّ الْبَعِيرُ الضَّالُّ فَأَقُولُ فِيمَ هَذَا فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ سُحْقًا و حَدَّثَنِي أَبُو مَعْنٍ الرَّقَاشِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ وَهُوَ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَافِعٍ قَالَ كَانَتْ أُمُّ سَلَمَةَ تُحَدِّثُ أَنَّهَا سَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ وَهِيَ تَمْتَشِطُ أَيُّهَا النَّاسُ فَقَالَتْ لِمَاشِطَتِهَا كُفِّي رَأْسِي بِنَحْوِ حَدِيثِ بُكَيْرٍ عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ عَبَّاسٍ
و به من [یونس بن عبدالاعلی شدافی] خبر داده است؛ به ما [عبدالله بن وهب] خبر داده است؛ به ما [عمرو] یعنی ابن حارث خبر داده است که [بکیر]؛ از [قاسم بن عباس حسیمی] از [عبدالله بن رفیع] - غلام - ام سلمه از [ام سلمه] همسر پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم برایش گفته است: «من شنیده‌ام که مردم درباره دریاچه صحبت می‌کنند. اگرچه من هرگز آن را از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم نشنیده بودم. اما در آن روز، هنگامی که غلامم مرا جارو می‌کرد، ناگهان شنیدم که رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمود: «ای مردم، من (ام سلمه) به غلامم گفتم: اول بایست! غلامم پاسخ داد: او فقط مردان را می‌خواند، نه زنان را.» سپس من (ام سلمه) به او گفتم: « آیا من هم انسان نیستم؟ سپس رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «من پیش از شما در کنار دریاچه هستم، پس به اینجا بیایید. مطمئناً کسی از شما خواهد آمد، اما او را مانند شتری که گم شده است، از دریاچه بازداشت خواهند کرد.» سپس پرسیدم؛ چرا چنین است، پروردگارا؟ به من گفته خواهد شد: «در واقع، تو نمی‌دانی که آنها پس از مرگ تو چه کردند.» پس گفتم: وای! و به من [ابو معن رقاسی] و [ابوبکر بن نافع] و [عباد بن حمید] گفته شده است که گفتند: [ابو عامر] یعنی عبدالملک بن عمرو را به ما گفته است؛ [افلح بن سعید] را به ما گفته است؛ پس از اینکه [عبدالله بن رافع] به ما گفته است، گفت: [ام سلمه] روزی به من گفت که وقتی ام سلمه شانه می‌کرد، شنید که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم بر منبر فرمود: «ای مردم»، سپس ام سلمه به شانه کردن او گفت: «اول بایست!» - همانطور که در حدیث بکیر از قاسم بن عباس آمده است.
رسول الله صلی الله علیه وسلم برای شهدای جنگ احد دعا کرد.
امام مسلم : 4248
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ يَوْمًا فَصَلَّى عَلَى أَهْلِ أُحُدٍ صَلَاتَهُ عَلَى الْمَيِّتِ ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ إِنِّي فَرَطٌ لَكُمْ وَأَنَا شَهِيدٌ عَلَيْكُمْ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَأَنْظُرُ إِلَى حَوْضِي الْآنَ وَإِنِّي قَدْ أُعْطِيتُ مَفَاتِيحَ خَزَائِنِ الْأَرْضِ أَوْ مَفَاتِيحَ الْأَرْضِ وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ أَنْ تُشْرِكُوا بَعْدِي وَلَكِنْ أَخَافُ عَلَيْكُمْ أَنْ تَتَنَافَسُوا فِيهَا
[قتیبه بن سعید] برای ما [لیث] از [یزید بن ابوحبیب] از [ابوخیر] از [عقبه بن عامر] روایت کرده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) برای نماز خواندن بر شهدای جنگ احد بیرون رفت، همانطور که برای مردگان نماز می‌خواند. پس از آن به منبر بازگشت و فرمود: «به راستی من اولین کسی هستم که بر حوض خود حاضر می‌شوم تا شما را ببینم. به خدا سوگند، اکنون حوض خود را به راستی دیده‌ام و کلیدهای ثروت‌های زمین به من داده شده است. به خدا سوگند، من از این نمی‌ترسم که پس از مرگ من مشرک شوید، بلکه از این می‌ترسم که در امور دنیا با یکدیگر رقابت کنید.»
آخرین پیام پیامبر در منبر درباره حوض
امام مسلم : 4249
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا وَهْبٌ يَعْنِي ابْنَ جَرِيرٍ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ مَرْثَدٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى قَتْلَى أُحُدٍ ثُمَّ صَعِدَ الْمِنْبَرَ كَالْمُوَدِّعِ لِلْأَحْيَاءِ وَالْأَمْوَاتِ فَقَالَ إِنِّي فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ وَإِنَّ عَرْضَهُ كَمَا بَيْنَ أَيْلَةَ إِلَى الْجُحْفَةِ إِنِّي لَسْتُ أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَنْ تُشْرِكُوا بَعْدِي وَلَكِنِّي أَخْشَى عَلَيْكُمْ الدُّنْيَا أَنْ تَنَافَسُوا فِيهَا وَتَقْتَتِلُوا فَتَهْلِكُوا كَمَا هَلَكَ مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ قَالَ عُقْبَةُ فَكَانَتْ آخِرَ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ
و [محمد بن مثنی] برای ما نقل کرده است، [وهاب] برای ما نقل کرده است، یعنی ابن جریر برای ما نقل کرده است، [پدرم] او گفت: من از [یحیی بن ایوب] داستانی را از [یزید بن ابو حبیب] از [مرثد] از [عقبه بن عامر رضی الله عنه] رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم شنیدم که درباره کشته‌شدگان جنگ احد می‌گفت. او بر منبر بالا رفت، گویی پیامی برای کسانی که هنوز زنده بودند و کسانی که شهید شده بودند، می‌داد. او گفت: «من شما را به سوی دریاچه هدایت می‌کنم. عرض دریاچه به اندازه بین ایله و جحفه است. من نگران نیستم که پس از مرگم به بت‌پرستی بازگردید. اما چیزی که از آن می‌ترسم این است که تحت تأثیر دنیا قرار بگیرید. شما برای به دست آوردن آن رقابت می‌کنید و سپس می‌کشید و می‌کشید، و در نهایت مانند نابودی اقوام قبل از خود هلاک خواهید شد.» کلمه «عقبه»؛ «آن آخرین باری بود که پیامبر صلی الله علیه و آله را در حال سخنرانی بر فراز منبر دیدم.»
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم در برابر مردمی که پس از او روی آوردند.
امام مسلم : 4250
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ وَلَأُنَازِعَنَّ أَقْوَامًا ثُمَّ لَأُغْلَبَنَّ عَلَيْهِمْ فَأَقُولُ يَا رَبِّ أَصْحَابِي أَصْحَابِي فَيُقَالُ إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ و حَدَّثَنَاه عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ جَرِيرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ أَصْحَابِي أَصْحَابِي حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ كِلَاهُمَا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ جَمِيعًا عَنْ مُغِيرَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ وَفِي حَدِيثِ شُعْبَةَ عَنْ مُغِيرَةَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ و حَدَّثَنَاه سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو الْأَشْعَثِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْثَرٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ كِلَاهُمَا عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ وَمُغِيرَةَ
به ما [ابوبکر بن ابوسیبه] و [ابو کریب] و [ابن نمیر] گفته شده است. به ما [ابو معاویه] از [اعماسی] از [سیاقق] از [عبدالله] گفته شده است. رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «من پیشاپیش شما به سوی دریاچه خواهم رفت. و من با قومی خواهم جنگید، سپس آنها را شکست خواهم داد. سپس خواهم گفت: ای پروردگار من، پیروان من، پیروان من. سپس به او گفته خواهد شد: تو نمی‌دانی که آنها پس از تو چه کردند.» و به ما [عثمان بن ابوسیبه] و [اسحاق بن ابراهیم] از [جریر] از [اعماسی] از این طریق خبر داده شده است. اما او «پیروان من، پیروان من» را ذکر نکرده است. این را [عثمان بن ابوسیبه] و [اسحاق بن ابراهیم] هر دو از [جریر] برای ما روایت کرده‌اند. به همین ترتیب، از منابع دیگر نیز روایت شده است و [ابن مثنی] برای ما روایت کرده است. [محمد بن جعفر] برای ما روایت کرده است. تمام این روایت را [سیوبة] از [مغیرة] از [ابو وائل] از [عبدالله] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم برای ما روایت کرده است که مشابه حدیث اعمسی است. و در حدیث [سیوبة] و [مغیرة] آمده است: «من از [ابو وائل] شنیدم». و آن را برای ما روایت کرده است [سعید بن عمرو الاسیاطسی] به ما [ابتصار] نیز از طریق دیگری روایت کرده است، و برای ما روایت کرده است [ابوبکر بن ابوسیبه] برای ما [ابن فضیل] هر دو از [حوشین] از [ابوحائل] از [ابوحوالله] از [ابوحُلّه] روایت کرده است. صلی الله علیه و آله و سلم که شبیه حدیث اعماسی و مغیره است.
رسول الله صلی الله علیه وسلم وسعت آب را مانند فاصله بین شعاع و مدینه ذکر کرده است.
امام مسلم : 4251
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بَزِيعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ حَارِثَةَ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حَوْضُهُ مَا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَالْمَدِينَةِ فَقَالَ لَهُ الْمُسْتَوْرِدُ أَلَمْ تَسْمَعْهُ قَالَ الْأَوَانِي قَالَ لَا فَقَالَ الْمُسْتَوْرِدُ تُرَى فِيهِ الْآنِيَةُ مِثْلَ الْكَوَاكِبِ و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَرْعَرَةَ حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَعْبَدِ بْنِ خَالِدٍ أَنَّهُ سَمِعَ حَارِثَةَ بْنَ وَهْبٍ الْخُزَاعِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ وَذَكَرَ الْحَوْضَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَذْكُرْ قَوْلَ الْمُسْتَوْرِدِ وَقَوْلَهُ
[محمد بن عبدالله بن بزیع] برای ما نقل کرده است. [ابن ابوعدی] از [سیوبة] از [معبد بن خالد] از [حارثة] برای ما نقل کرده است که از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم شنیده است که می‌فرمود: «اندازه دریاچه او بین شنعا (یمن) و مدینه است.» سپس شخصی از [مستورد] پرسید: «آیا نشنیدی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) از لیوان برای نوشیدن نام برد؟» مستورد پاسخ داد: «نه.» آن شخص گفت: «در آن دریاچه، لیوان مانند ستارگان آسمان است.» و [ابراهیم بن محمد بن عرعره] برای ما نقل کرده است. [حرمی بن عمره] برای ما نقل کرده است. [سیوبة] از [معبد بن خالد] برای ما نقل کرده است که از [حارثة بن وهب خزاعی] شنیده است که می‌گفت: از رسول خدا صلی الله علیه و آله شنیدم که فرمود: سپس از دریاچه‌ای مشابه نام برد، اما از لیوان نامی نبرد.
دریاچه رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم به اندازه فاصله جربه و ادضره گسترده است.
امام مسلم : 4252
حَدَّثَنَا أَبُو الرَّبِيعِ الزَّهْرَانِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ أَمَامَكُمْ حَوْضًا مَا بَيْنَ نَاحِيَتَيْهِ كَمَا بَيْنَ جَرْبَاءَ وَأَذْرُحَ
به ما گفته شده است که [ابو ربیع زهرانی] و [ابو کامل الجحدری] هر دو گفته‌اند: [حماد] یعنی ابن زید از ایوب از نافع از ابن عمر برای ما نقل کرده است که گفت: پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «در مقابل شما دریاچه‌ای است که پهنای آن به اندازه فاصله بین جربا و ازرح است.»
دریاچه رسول الله صلی الله علیه وسلم با شیشه ای به اندازه ستارگان آسمان
امام مسلم : 4253
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَمَامَكُمْ حَوْضًا كَمَا بَيْنَ جَرْبَاءَ وَأَذْرُحَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ الْمُثَنَّى حَوْضِي و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَزَادَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ قَرْيَتَيْنِ بِالشَّأْمِ بَيْنَهُمَا مَسِيرَةُ ثَلَاثِ لَيَالٍ وَفِي حَدِيثِ ابْنِ بِشْرٍ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ عُبَيْدِ اللَّهِ
به ما [زهیر بن حرب] و [محمد بن مثنی] و [عبیدالله بن سعید] گفته شده است که گفتند: [یحیی] یعنی قثان را از [عبیدالله] برای ما نقل کرده است. [نافع] از [ابن عمر] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم برایم نقل کرده است که فرمود: «همانا در پیش روی شما دریاچه‌ای است که پهنای آن به اندازه فاصله بین جربا و ازرح است.» در همین حال، طبق تاریخ ابن مثنی، از آن به عنوان «حوذی» (دریاچه من) یاد شده است. و [ابن نمیر] به ما گفته است. [پدرم] نیز به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است. و [ابوبکر بن ابو سیابه] به ما گفته است. [محمد بن بسیار] هر دو گفته‌اند. [عبیدالله] از این طریق با حدیثی مشابه به ما خبر داده است. اما عبیدالله گفت: «از نافع پرسیدم، سپس او پاسخ داد.» جربا و اضره دو روستا در سرزمین شام هستند که مسافت بین آنها سه شب طول می‌کشد. در همین حال، در حدیث بصیر آمده است: «سه روز طول کشید.» و [سوید بن سعید] از [حفش بن میسره] از [موسی بن عقبه] از [نافع] از [ابن عمر] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم روایت کرده است که مشابه حدیث عبیدالله است.
دریاچه رسول الله صلی الله علیه وسلم با عینک هایی مانند ستارگان آسمان
امام مسلم : 4254
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ أَمَامَكُمْ حَوْضًا كَمَا بَيْنَ جَرْبَاءَ وَأَذْرُحَ فِيهِ أَبَارِيقُ كَنُجُومِ السَّمَاءِ مَنْ وَرَدَهُ فَشَرِبَ مِنْهُ لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهَا أَبَدًا
و [حرمله بن یحیی] به ما خبر داد. [عبدالله بن وهب] به ما خبر داد. [عمر بن محمد] از [نافع] از [عبدالله] به من خبر داد که رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: «همانا در پیش روی شما دریاچه‌ای است که پهنای آن به اندازه فاصله بین جربا و ازرح است. در آن، لیوان‌هایی مانند ستارگان آسمان وجود دارد. هر کس از آن بنوشد، پس از آن هرگز تشنه نخواهد شد.»
رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم تعداد شیشه در دریاچه بهشت و شیرینی آب آن را توضیح داد.
امام مسلم : 4255
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ الْعَمِّيُّ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِي ذَرٍّ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا آنِيَةُ الْحَوْضِ قَالَ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَآنِيَتُهُ أَكْثَرُ مِنْ عَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ وَكَوَاكِبِهَا أَلَا فِي اللَّيْلَةِ الْمُظْلِمَةِ الْمُصْحِيَةِ آنِيَةُ الْجَنَّةِ مَنْ شَرِبَ مِنْهَا لَمْ يَظْمَأْ آخِرَ مَا عَلَيْهِ يَشْخَبُ فِيهِ مِيزَابَانِ مِنْ الْجَنَّةِ مَنْ شَرِبَ مِنْهُ لَمْ يَظْمَأْ عَرْضُهُ مِثْلُ طُولِهِ مَا بَيْنَ عَمَّانَ إِلَى أَيْلَةَ مَاؤُهُ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنْ الْعَسَلِ
و ما به [ابوبکر بن ابوسیبه] و [اسحاق بن ابراهیم] و [ابن ابوعمر مکی] گفته‌ایم که این لفظ متعلق به ابن ابوسیبه است. [اسحاق] گفت: به ما خبر داده است. در حالی که دیگران گفتند: به ما خبر داده است [عبدالعزیز بن عبدالشمدی العمی] از [ابو عمران الجونی] از [عبدالله بن شمیط] از [ابوذر] گفت: «من یک بار پرسیدم: ای رسول خدا، آیا در دریاچه بهشت لیوان‌هایی وجود دارد؟» او پاسخ داد: «سوگند به کسی که جان محمد در دست اوست، به تعداد ستارگان آسمان در یک شب تاریک، لیوان‌هایی وجود دارد. اینها لیوان‌های بهشت هستند. هر کس آب دریاچه را بنوشد، هرگز تشنه نخواهد شد. در دریاچه دو نهر آب وجود دارد که به بهشت متصل هستند. هر کس آب را بنوشد، تشنه نخواهد شد. عرض آن برابر با طول آن است، یعنی به اندازه یک پیمانه بین عمان و ایله. آب آن از شیر سفیدتر و طعمش از عسل شیرین‌تر است.»
رسول الله صلی الله علیه وسلم میزان و ویژگی معبد خود در بهشت را بیان می کند.
امام مسلم : 4256
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالُوا حَدَّثَنَا مُعَاذٌ وَهُوَ ابْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ الْيَعْمَرِيِّ عَنْ ثَوْبَانَ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنِّي لَبِعُقْرِ حَوْضِي أَذُودُ النَّاسَ لِأَهْلِ الْيَمَنِ أَضْرِبُ بِعَصَايَ حَتَّى يَرْفَضَّ عَلَيْهِمْ فَسُئِلَ عَنْ عَرْضِهِ فَقَالَ مِنْ مَقَامِي إِلَى عَمَّانَ وَسُئِلَ عَنْ شَرَابِهِ فَقَالَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ اللَّبَنِ وَأَحْلَى مِنْ الْعَسَلِ يَغُتُّ فِيهِ مِيزَابَانِ يَمُدَّانِهِ مِنْ الْجَنَّةِ أَحَدُهُمَا مِنْ ذَهَبٍ وَالْآخَرُ مِنْ وَرِقٍ و حَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ بِإِسْنَادِ هِشَامٍ بِمِثْلِ حَدِيثِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ أَنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ عِنْدَ عُقْرِ الْحَوْضِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ عَنْ مَعْدَانَ عَنْ ثَوْبَانَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدِيثَ الْحَوْضِ فَقُلْتُ لِيَحْيَى بْنِ حَمَّادٍ هَذَا حَدِيثٌ سَمِعْتَهُ مِنْ أَبِي عَوَانَةَ فَقَالَ وَسَمِعْتُهُ أَيْضًا مِنْ شُعْبَةَ فَقُلْتُ انْظُرْ لِي فِيهِ فَنَظَرَ لِي فِيهِ فَحَدَّثَنِي بِهِ
به ما گزارش شده است که [ابو غسان المسمعی] و [محمد بن مثنی] و [ابن بصیر] تفاوت چندانی با تفاسیر آنها ندارند. آنها گفتند: [معاذ] یعنی ابن هشام برای ما نقل کرده است. [پدرم] از [قتاده] از [سالم بن ابوجعد] از [معدن بن ابوثالحه الیعمری] از [ثوبان] برایم نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «من در دریاچه‌ام خواهم بود تا به نیکان آب بدهم. سپس عصایم را می‌زنم تا آب دریاچه به سوی آنها بتابد.» شخصی از او در مورد اندازه دریاچه پرسید، او پاسخ داد: «عرض آن بین جایی است که من نشسته‌ام و عمان است.» سپس شخصی در مورد آب پرسید، او پاسخ داد: «آب از شیر سفیدتر و از عسل شیرین‌تر است. در آن دو نهر وجود دارد که از بهشت آب می‌ریزند.» یکی از کانال‌ها از طلا و دیگری از نقره ساخته شده است. [زهیر بن حرب] برای من نقل کرده است. [حسن بن موسی] برای ما نقل کرده است. [سیابان] از [قتاده] از طریق هشام برای ما نقل کرده است که مشابه حدیث است. اما او گفته است: «در روز قیامت من در دریاچه خواهم بود.» و [محمد بن بسیار] برای ما نقل کرده است. [یحیی بن حماد] برای ما نقل کرده است. [سیوبة] از [قتاده] از [سالم بن ابوالجعد] از [معدن] از [تصوبان] از پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم - در مورد حدیث دریاچه - از [یحیی بن حماد] پرسیدم: آیا این حدیث را از [ابوعوانه] شنیده‌ای؟ او پاسخ داد: من حتی آن را از [سیوبة] شنیده‌ام. من می‌گویم: «حدیث را به من نشان بده، سپس او آن را به من نشان می‌دهد و برای من می‌گوید.»
تذکر رسول الله صلی الله علیه وسلم در مورد جلوگیری از مردم از دریاچه در روز قیامت
امام مسلم : 4257
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَلَّامٍ الْجُمَحِيُّ حَدَّثَنَا الرَّبِيعُ يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَأَذُودَنَّ عَنْ حَوْضِي رِجَالًا كَمَا تُذَادُ الْغَرِيبَةُ مِنْ الْإِبِلِ و حَدَّثَنِيهِ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
[عبدالرحمن بن سلام الجمحی] برای ما نقل کرده است. [ربیع] یعنی ابن مسلم از [محمد بن زیاد] از [ابوهریره] نقل کرده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «همانا من برخی از شما را از برکه‌ام باز خواهم داشت، همانطور که شتر بیگانه را از برکه‌ای که از نوشیدن آب باز می‌دارد، باز می‌دارند.» و [عبیدالله بن معاذ] برای ما نقل کرده است. [پدرم] برای ما نقل کرده است. [سیوعبه] از [محمد بن زیاد] شنیده است که [ابوهریره] گفته است: رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: - با حدیثی مشابه.-
رسول الله صلی الله علیه وسلم وسعت آب خود و تعداد شیشه های مانند ستارگان را بیان کرد.
امام مسلم : 4258
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ حَدَّثَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَدْرُ حَوْضِي كَمَا بَيْنَ أَيْلَةَ وَصَنْعَاءَ مِنْ الْيَمَنِ وَإِنَّ فِيهِ مِنْ الْأَبَارِيقِ كَعَدَدِ نُجُومِ السَّمَاءِ
و [حرمله بن یحیی] به من خبر داده است؛ [ابن وهب] به ما خبر داده است؛ [یونس] از [ابن شهاب] به من خبر داده است که [انس بن مالک] به او گفته است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرموده است: «عرض دریاچه من به اندازه ایله و شناع از یمن است. و در آن شیشه‌هایی مانند ستارگان آسمان وجود دارد.»
برخی از اصحاب به دلیل اعمالشان بعد از پیامبر صلی الله علیه و آله از آمدن به حوض منع شدند.
امام مسلم : 4259
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ الصَّفَّارُ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الْعَزِيزِ بْنَ صُهَيْبٍ يُحَدِّثُ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَرِدَنَّ عَلَيَّ الْحَوْضَ رِجَالٌ مِمَّنْ صَاحَبَنِي حَتَّى إِذَا رَأَيْتُهُمْ وَرُفِعُوا إِلَيَّ اخْتُلِجُوا دُونِي فَلَأَقُولَنَّ أَيْ رَبِّ أُصَيْحَابِي أُصَيْحَابِي فَلَيُقَالَنَّ لِي إِنَّكَ لَا تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ جَمِيعًا عَنْ الْمُخْتَارِ بْنِ فُلْفُلٍ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْمَعْنَى وَزَادَ آنِيَتُهُ عَدَدُ النُّجُومِ
و [محمد بن حاتم] به من خبر داد؛ [عفان بن مسلم شفر] به ما خبر داد؛ [وهیب] به ما خبر داد که گفت؛ از [عبدالعزیز بن شعیب] شنیدم که به من گفت؛ به ما [انس بن مالک] گفته شده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «برخی از اصحاب من به کنار دریاچه من می‌آمدند، تا اینکه آنها را دیدم و به من نشان داده شدند، از نزدیک شدن به من منع شدند. سپس می‌گویم: ای پروردگار من، آنها اصحاب من هستند، آنها اصحاب من هستند. سپس به من گفته می‌شود: تو نمی‌دانی که آنها پس از مرگ تو چه کردند.» و به ما [ابوبکر بن ابوسیبه] و [علی بن حجر] گفته شده است که هر دو گفتند: [علی بن مشیر] به ما خبر داده است. به همین ترتیب از طریق دیگری نیز روایت شده است. و [ابو کریب] همه چیز را از [مختار بن فول] از [انس] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با حدیثی پرمعنا برای ما نقل کرده است.
رسول الله صلی الله علیه وسلم فاصله آب خود را از لبه تا انتها ذکر کرد.
امام مسلم : 4260
و حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ النَّضْرِ التَّيْمِيُّ وَهُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَاللَّفْظُ لِعَاصِمٍ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ سَمِعْتُ أَبِي حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَا بَيْنَ نَاحِيَتَيْ حَوْضِي كَمَا بَيْنَ صَنْعَاءَ وَالْمَدِينَةِ و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ حَدَّثَنَا هِشَامٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ كِلَاهُمَا عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ غَيْرَ أَنَّهُمَا شَكَّا فَقَالَا أَوْ مِثْلَ مَا بَيْنَ الْمَدِينَةِ وَعَمَّانَ وَفِي حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ مَا بَيْنَ لَابَتَيْ حَوْضِي
و برای ما [اشم بن نضر تیمی] و [حریم بن عبدالاعلی] روایت کرده است و این لفظ متعلق به اشم است. و برای ما [معتمر] روایت کرده است که از [پدرم] شنیده‌ام. برای ما [قتاده] از [انس بن مالک] روایت شده است که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «عرض دریاچه من از این سر تا آن سر به اندازه بین شنعا و مدینه است.» و برای ما [هارون بن عبدالله] روایت کرده است. و برای ما [عبد الشمد] روایت کرده است. و برای ما [هشام] روایت کرده است. و به همین ترتیب از طریق دیگری روایت شده است. و برای ما [حسن بن علی حلوانی] روایت کرده است. و برای ما [ابوالولید ثیالسی] روایت کرده است. و برای ما [ابوعوانه] هر دو را از [قتاده] از [انس] از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم با حدیثی مشابه روایت کرده است. اما هر دوی آنها تردید داشتند و گفتند: «یا گویی بین مدینه و عمان است. در حالی که در حدیث ابوعوانه آمده است: «فاصله بین دو سر دریاچه من».
