Imam Muslim : 4221
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَهْمٍ جَمِيعًا عَنْ الْوَلِيدِ قَالَ ابْنُ مِهْرَانَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا الْأَوْزَاعِيُّ عَنْ أَبِي عَمَّارٍ شَدَّادٍ أَنَّهُ سَمِعَ وَاثِلَةَ بْنَ الْأَسْقَعِ يَقُولُا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى كِنَانَةَ مِنْ وَلَدِ إِسْمَعِيلَ وَاصْطَفَى قُرَيْشًا مِنْ كِنَانَةَ وَاصْطَفَى مِنْ قُرَيْشٍ بَنِي هَاشِمٍ وَاصْطَفَانِي مِنْ بَنِي هَاشِمٍ
Yatubwiye [Muhammad bin Mihran Ar Raazi] na [Muhammad bin Abdurrahman bin Bahan] bose bakomoka kuri [Al Walid]. [Ibn Mihran] yaravuze ati; Yatubwiye [Al Walid bin Muslim] Yatubwiye [Al Auza'i] aturutse kuri [Abu Ammar Saddad] ko yumvise [Watsilah bin Asqa'] avuga; Numvise Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam avuga ati: 'Mu by'ukuri, Allah yahisemo Kinana mu bana ba Ismail, atoranya Abakurayishi muri Kinana, atoranya Bani Hashim mu Bakurayishi, antoranya muri Bani Hashim'.
Imam Muslim : 4222
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ طَهْمَانَ حَدَّثَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي لَأَعْرِفُ حَجَرًا بِمَكَّةَ كَانَ يُسَلِّمُ عَلَيَّ قَبْلَ أَنْ أُبْعَثَ إِنِّي لَأَعْرِفُهُ الْآنَ
Kandi yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] Yatubwiye [Yahya bin Abu Bukair] avuye kuri [Ibrahim bin Thahman] Yambwiye [Simak bin Harb] avuye kuri [Jabir bin Samurah] yaravuze ati; Intumwa sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, ni njye uzi amabuye yo muri Makka neza. Ayo mabuye yaranshimishije mbere yuko noherezwa nk'Intumwa. Ubu ndibuka icyo kintu'.
Imam Muslim : 4223
حَدَّثَنِي الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى أَبُو صَالِحٍ حَدَّثَنَا هِقْلٌ يَعْنِي ابْنَ زِيَادٍ عَنْ الْأَوْزَاعِيِّ حَدَّثَنِي أَبُو عَمَّارٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَأَوَّلُ مَنْ يَنْشَقُّ عَنْهُ الْقَبْرُ وَأَوَّلُ شَافِعٍ وَأَوَّلُ مُشَفَّعٍ
Yatubwiye [Al Hakam bin Musa Abu Salih] Yatubwiye [Hiql] ari we Ibn Ziyad wo muri [Al Auza'i] Yambwiye [Abu 'Ammar] Yambwiye [Abdullah bin Farukh] Yambwiye [Abu Hurairah] yaravuze; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Ndi umuyobozi w'abana ba Adamu ku munsi w'urubanza, ndi uwa mbere uzava mu mva, ndi uwa mbere uzasabira, kandi ndi uwa mbere wemerewe gusabira'.
Imam Muslim : 4224
و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الْعَتَكِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَعَا بِمَاءٍ فَأُتِيَ بِقَدَحٍ رَحْرَاحٍ فَجَعَلَ الْقَوْمُ يَتَوَضَّئُونَ فَحَزَرْتُ مَا بَيْنَ السِّتِّينَ إِلَى الثَّمَانِينَ قَالَ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ إِلَى الْمَاءِ يَنْبُعُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ
Kandi yambwiye [Abu Rabi' Sulaiman bin Daud Al 'Ataki] Yatubwiye [Hammad] ari we Ibn Zaid Yatubwiye [Tsabit] kuri [Anas radliallahu 'anhu] ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yigeze gusaba amazi, maze ahabwa ikibindi cy'amazi. Nuko abayisilamu bakora isuku bakoresheje ayo mazi. Ndatekereza ko umubare wabo uri hagati y'abantu mirongo itandatu na mirongo inani. Kandi nabonye amazi asohoka hagati y'intoki ze.'
Imam Muslim : 4225
و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ إِسْحَقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَانَتْ صَلَاةُ الْعَصْرِ فَالْتَمَسَ النَّاسُ الْوَضُوءَ فَلَمْ يَجِدُوهُ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَضُوءٍ فَوَضَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي ذَلِكَ الْإِنَاءِ يَدَهُ وَأَمَرَ النَّاسَ أَنْ يَتَوَضَّئُوا مِنْهُ قَالَ فَرَأَيْتُ الْمَاءَ يَنْبُعُ مِنْ تَحْتِ أَصَابِعِهِ فَتَوَضَّأَ النَّاسُ حَتَّى تَوَضَّئُوا مِنْ عِنْدِ آخِرِهِمْ
Byaravuzwe [Ishaq bin Musa Al Ansari] Byaravuzwe [Ma'an] Byaravuzwe [Malik] Byaravuzwe kandi mu yindi nzira, Kandi byaravuzwe [Abu Thahir] Byaravuzwe [Ibn Wahab] bivuye kuri [Malik bin Anas] bivuye kuri [Ishaq bin Abdullah bin Abu Talhah] bivuye kuri [Anas bin Malik] ko yavuze ati: 'Nabonye Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam - igihe cya Asr cyari kigeze - kandi abantu bashakaga amazi yo kwiyuhagira, ariko ntibayabona. Hanyuma amazi yo kwiyuhagira yazanywe ku ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, hanyuma Intumwa ya Allah sallallaahu'alaihi wasallam ishyira ukuboko kwayo mu kibindi. Hanyuma ategeka abantu kwiyuhagira muri cyo. Anas aravuga ati: 'Nabonye amazi atemba munsi y'intoki ze, nuko bakora kwiyuhagira kugeza ku muntu wa nyuma'.
Imam Muslim : 4226
حَدَّثَنِي أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِيُّ حَدَّثَنَا مُعَاذٌ يَعْنِي ابْنَ هِشَامٍ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابَهُ بِالزَّوْرَاءِ قَالَ وَالزَّوْرَاءُ بِالْمَدِينَةِ عِنْدَ السُّوقِ وَالْمَسْجِدِ فِيمَا ثَمَّهْ دَعَا بِقَدَحٍ فِيهِ مَاءٌ فَوَضَعَ كَفَّهُ فِيهِ فَجَعَلَ يَنْبُعُ مِنْ بَيْنِ أَصَابِعِهِ فَتَوَضَّأَ جَمِيعُ أَصْحَابِهِ قَالَ قُلْتُ كَمْ كَانُوا يَا أَبَا حَمْزَةَ قَالَ كَانُوا زُهَاءَ الثَّلَاثِ مِائَةِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ بِالزَّوْرَاءِ فَأُتِيَ بِإِنَاءِ مَاءٍ لَا يَغْمُرُ أَصَابِعَهُ أَوْ قَدْرَ مَا يُوَارِي أَصَابِعَهُ ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ هِشَامٍ
Abu Ghassan Al Misma'i yambwiye; Mu'adh, Ibn Hisham yatubwiye; Data yambwiye avuye muri Qatadah; Anas bin Malik yatubwiye ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam n'abagenzi be bari i Zaura - Anas yaravuze ati; 'Zaura' iherereye i Madina hafi y'isoko kandi hafi yaryo hari umusigiti -, yasabye igikombe cy'amazi. Nyuma y'ibyo, yashyize ikiganza cye mu gikombe. Nyuma gato, amazi yavuye hagati y'intoki ze, kugira ngo abasangirangendo bose babashe kwiyuhagira. Anas yaravuze ati: 'Nigeze kubaza nti: 'Ese Abu Hamzah bari bangahe icyo gihe?' Abu Hamzah yaramushubije ati: 'Abantu bagera kuri magana atatu'. Na Muhammad bin Al Mutsanna yarabitubwiye; Muhammad bin Ja'far yarabitubwiye; [Sa'id] yatubwiye kuri [Qatadah] kuri [Anas] ko Intumwa sallallahu alaihi wasallam yigeze kuba i Zaura, hanyuma bamuzanira ikibindi amazi yashoboraga gupfuka intoki ze gusa, - hanyuma avuga Hadithi isa na Hadithi ya Hisham.-
Imam Muslim : 4227
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ أُمَّ مَالِكٍ كَانَتْ تُهْدِي لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي عُكَّةٍ لَهَا سَمْنًا فَيَأْتِيهَا بَنُوهَا فَيَسْأَلُونَ الْأُدْمَ وَلَيْسَ عِنْدَهُمْ شَيْءٌ فَتَعْمِدُ إِلَى الَّذِي كَانَتْ تُهْدِي فِيهِ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَجِدُ فِيهِ سَمْنًا فَمَا زَالَ يُقِيمُ لَهَا أُدْمَ بَيْتِهَا حَتَّى عَصَرَتْهُ فَأَتَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عَصَرْتِيهَا قَالَتْ نَعَمْ قَالَ لَوْ تَرَكْتِيهَا مَا زَالَ قَائِمًا
Byarambwiye [Salamah bin Syabib] Byaratubwiye [Al Hasan bin A'yan] Byaratubwiye [Ma'qil] bivuye kuri [Abu Az Zubair] bivuye kuri [Jabir radliallahu 'anhu] yaravuze ati: 'Umm Malik yigeze guha ghee Intumwa sallallahu alaihi wasallam mu kibindi. Hanyuma abana ba Umm Malik baza gusaba amasahani yo ku ruhande kuko nta masahani yo ku ruhande bari bafite yo ku ifunguro ryabo. Hanyuma Umm Malik yashatse igikoresho yakoreshaga aha Rasulullah sallallahu alaihi wasallam. Asanga hari amavuta akirimo nk'uko byari bimeze mbere. Umm Malik ahora akora amasahani yo ku ruhande akoresheje aya mavuta mu rugo buri munsi. Amaze gusukura igikoresho cy'amavuta, yaje ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam, maze aramubaza ati: 'Wakuyemo igikoresho?' Umm Malik aramusubiza ati 'Yego'. Amagambo ye: 'Nusiga gato, birumvikana ko uzakomeza kugakoresha nyuma'.
Imam Muslim : 4228
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ أَنَّ رَجُلًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْتَطْعِمُهُ فَأَطْعَمَهُ شَطْرَ وَسْقِ شَعِيرٍ فَمَا زَالَ الرَّجُلُ يَأْكُلُ مِنْهُ وَامْرَأَتُهُ وَضَيْفُهُمَا حَتَّى كَالَهُ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْ لَمْ تَكِلْهُ لَأَكَلْتُمْ مِنْهُ وَلَقَامَ لَكُمْ
Kandi yambwiye [Salamah bin Syabib] Yatubwiye [Al Hasan bin A'yan] Yatubwiye [Ma'qil] kuva kuri [Abu Zubair] kuva kuri [Jabir radliallahu 'anhu] yaravuze ati: 'Hari umugabo waje ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam asaba ibiryo, hanyuma amuha igice cya bilo y'ingano. Nuko umugabo arya buri munsi ingano hamwe n'umugore we n'abashyitsi, kugeza umunsi umwe apima ingano. Hanyuma aza ku ntumwa sallallahu alaihi wasallam. Nuko aravuga ati: 'Nudapima, uzabasha kurya ingano iteka ryose'.
Imam Muslim : 4229
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ وَهُوَ ابْنُ أَنَسٍ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ الْمَكِّيِّ أَنَّ أَبَا الطُّفَيْلِ عَامِرَ بْنَ وَاثِلَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ أَخْبَرَهُ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَامَ غَزْوَةِ تَبُوكَ فَكَانَ يَجْمَعُ الصَّلَاةَ فَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمًا أَخَّرَ الصَّلَاةَ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا ثُمَّ دَخَلَ ثُمَّ خَرَجَ بَعْدَ ذَلِكَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ جَمِيعًا ثُمَّ قَالَ إِنَّكُمْ سَتَأْتُونَ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ عَيْنَ تَبُوكَ وَإِنَّكُمْ لَنْ تَأْتُوهَا حَتَّى يُضْحِيَ النَّهَارُ فَمَنْ جَاءَهَا مِنْكُمْ فَلَا يَمَسَّ مِنْ مَائِهَا شَيْئًا حَتَّى آتِيَ فَجِئْنَاهَا وَقَدْ سَبَقَنَا إِلَيْهَا رَجُلَانِ وَالْعَيْنُ مِثْلُ الشِّرَاكِ تَبِضُّ بِشَيْءٍ مِنْ مَاءٍ قَالَ فَسَأَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ مَسَسْتُمَا مِنْ مَائِهَا شَيْئًا قَالَا نَعَمْ فَسَبَّهُمَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ لَهُمَا مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ قَالَ ثُمَّ غَرَفُوا بِأَيْدِيهِمْ مِنْ الْعَيْنِ قَلِيلًا قَلِيلًا حَتَّى اجْتَمَعَ فِي شَيْءٍ قَالَ وَغَسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِ يَدَيْهِ وَوَجْهَهُ ثُمَّ أَعَادَهُ فِيهَا فَجَرَتْ الْعَيْنُ بِمَاءٍ مُنْهَمِرٍ أَوْ قَالَ غَزِيرٍ شَكَّ أَبُو عَلِيٍّ أَيُّهُمَا قَالَ حَتَّى اسْتَقَى النَّاسُ ثُمَّ قَالَ يُوشِكُ يَا مُعَاذُ إِنْ طَالَتْ بِكَ حَيَاةٌ أَنْ تَرَى مَا هَاهُنَا قَدْ مُلِئَ جِنَانًا
Yatubwiye [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] Yatubwiye [Abu Ali Al Hanafi] Yatubwiye [Malik] ari we Ibn Anas wo kuri [Abu Zubair Al Makki] ko [Abu Thufail Amir bin Watsilah] Yamubwiye [Mu'adz bin Jabal] yamubwiye; aravuga ati: 'Twagenze na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam mu mwaka w'intambara ya Tabuk. Muri urwo rugendo yifatanyije n'isengesho rya Zuhur na Asr na Maghrib na Isha, ku buryo umunsi umwe yizihiza Ta'khir. Yagiye gusenga iswala za saa sita na 'Asr. Hanyuma aragaruka. Hanyuma yongera gusohoka ajya gusenga iswala ya Maghrib na Isha. Nyuma y'ibyo aravuga ati: 'Imana nibishaka, ejo uzagera ku isoko muri Tabuk. Kandi ntuzahagera mbere ya saa sita. Rero uwo ari we wese uzahagera mbere, ntuzigere ukora ku mazi mbere yuko ngerayo.' Amaherezo twageze ku isoko, ariko mbere yaho hari abagabo babiri bari imbere yacu, maze dusanga isoko irimo gusohora amazi make cyane, angana n'umugozi. Mu'adz aravuga; hanyuma Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam abaza abantu babiri ati: 'Ese mwakoze ku mazi?' barasubiza bati: 'Nibyo rero!' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yarakaye kandi anenga ibikorwa byabo maze avuga ibyo abantu babiri bagombaga kubwirwa n'Imana. Mu'adz aravuga; Hanyuma inshuti zakuye amazi buhoro buhoro ku isoko n'amaboko yazo, ku buryo yakusanyijwe mu kibindi. Intumwa y'Imana yogeje mu maso no mu maboko akoresheje amazi, hanyuma ayasubiza ku isoko. Nuko havuka isoko ryinshi. Abu Ali yari afite gushidikanya niba ijambo 'Munhamir' cyangwa 'ghazir' risobanura -birenzeho-. kugira ngo abantu bose bari aho babashe kunywa. Hanyuma aravuga ati: 'Muraho, Mu'adz! Ntibitinze, niba uramba igihe kirekire, nyuma uzabona aha hantu huzuye ubusitani.
Imam Muslim : 4230
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلَالٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى عَنْ عَبَّاسِ بْنِ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ فَأَتَيْنَا وَادِيَ الْقُرَى عَلَى حَدِيقَةٍ لِامْرَأَةٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اخْرُصُوهَا فَخَرَصْنَاهَا وَخَرَصَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشَرَةَ أَوْسُقٍ وَقَالَ أَحْصِيهَا حَتَّى نَرْجِعَ إِلَيْكِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ وَانْطَلَقْنَا حَتَّى قَدِمْنَا تَبُوكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَتَهُبُّ عَلَيْكُمْ اللَّيْلَةَ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَلَا يَقُمْ فِيهَا أَحَدٌ مِنْكُمْ فَمَنْ كَانَ لَهُ بَعِيرٌ فَلْيَشُدَّ عِقَالَهُ فَهَبَّتْ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَقَامَ رَجُلٌ فَحَمَلَتْهُ الرِّيحُ حَتَّى أَلْقَتْهُ بِجَبَلَيْ طَيِّئٍ وَجَاءَ رَسُولُ ابْنِ الْعَلْمَاءِ صَاحِبِ أَيْلَةَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِكِتَابٍ وَأَهْدَى لَهُ بَغْلَةً بَيْضَاءَ فَكَتَبَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَهْدَى لَهُ بُرْدًا ثُمَّ أَقْبَلْنَا حَتَّى قَدِمْنَا وَادِيَ الْقُرَى فَسَأَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَرْأَةَ عَنْ حَدِيقَتِهَا كَمْ بَلَغَ ثَمَرُهَا فَقَالَتْ عَشَرَةَ أَوْسُقٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي مُسْرِعٌ فَمَنْ شَاءَ مِنْكُمْ فَلْيُسْرِعْ مَعِيَ وَمَنْ شَاءَ فَلْيَمْكُثْ فَخَرَجْنَا حَتَّى أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ فَقَالَ هَذِهِ طَابَةُ وَهَذَا أُحُدٌ وَهُوَ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ثُمَّ قَالَ إِنَّ خَيْرَ دُورِ الْأَنْصَارِ دَارُ بَنِي النَّجَّارِ ثُمَّ دَارُ بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ ثُمَّ دَارُ بَنِي عَبْدِ الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ ثُمَّ دَارُ بَنِي سَاعِدَةَ وَفِي كُلِّ دُورِ الْأَنْصَارِ خَيْرٌ فَلَحِقَنَا سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ فَقَالَ أَبُو أُسَيْدٍ أَلَمْ تَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيَّرَ دُورَ الْأَنْصَارِ فَجَعَلَنَا آخِرًا فَأَدْرَكَ سَعْدٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ خَيَّرْتَ دُورَ الْأَنْصَارِ فَجَعَلْتَنَا آخِرًا فَقَالَ أَوَ لَيْسَ بِحَسْبِكُمْ أَنْ تَكُونُوا مِنْ الْخِيَارِ و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ سَلَمَةَ الْمَخْزُومِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَى قَوْلِهِ وَفِي كُلِّ دُورِ الْأَنْصَارِ خَيْرٌ وَلَمْ يَذْكُرْ مَا بَعْدَهُ مِنْ قِصَّةِ سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ وَزَادَ فِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ فَكَتَبَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِبَحْرِهِمْ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي حَدِيثِ وُهَيْبٍ فَكَتَبَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yatubwiye [Abdullah bin Maslamah bin Qa'nab] Yatubwiye [Sulaiman bin Bilal] avuye kuri [Amru bin Yahya] avuye kuri [Abbas bin Sahal bin Sa'id Nkuko Sa'idi] avuye kuri [Abu Humaid] yaravuze ati: 'Twarigeze kujyana n'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam tujya ku rugamba rwa Tabuk. Tugeze ku kibaya cya Al Qura, hafi y'ubusitani bw'umugore w'umwarabu, Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam yarabajije ati: 'Gerageza gukeka, hari amatariki angahe?' Hanyuma baratekereza, mu gihe Intumwa ya Allah yatekerezaga ko umubare w'amatariki ari bushel icumi. Hanyuma Intumwa ya Allah yabwiye umugore w'umwarabu ati: 'Nimubare umubare w'amatariki kandi Imana nibishaka, tuzagaruka hano undi munsi'. Nyuma y'ibyo, twongeye kugenda kugeza tugeze muri Tabuk. Nyuma gato, Intumwa ya Allah yaratubwiye iti: 'Yemwe nshuti, iri joro hazaba umuyaga ukomeye uzabagwaho.' Bityo rero, ntihakagire n'umwe muri mwe uhagarara muri iri joro igihe umuyaga uteye ubwoba uza. Kandi uzazana ingamiya, ayihambire neza! ' Nibyo koko, muri iryo joro umuyaga uteye ubwoba wahushye cyane. Hari umugabo wagerageje guhaguruka, ariko mu buryo butunguranye umuyaga ukomeye umukubitaho umujugunya mu misozi ibiri ya Thayyi. Intumwa ya Ibn 'Alma, umutegetsi wa Ailah, yigeze kuza kwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam afite ibaruwa n'ibaruwa yera byari impano kuri Rasulullah. Nyuma yo kwakira ibyoherejwe, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yahise asubiza ibaruwa ye amushyikirije shawl. Hanyuma twongeye kugenda kugeza tugeze kuri Wadi Al Qura. Hanyuma Intumwa ya Allah ibaza umugore wari ufite ubusitani bw'imikindo iti: 'Atanga amadeki angahe?' Umugore wari ufite ubusitani aramusubiza ati: 'Hari amadeki icumi, Mana yanjye'. Nyuma y'ibyo, Intumwa ya Allah iravuga iti: 'Mu by'ukuri, ngiye kuva i Madina vuba aha. Ushaka kugaruka nanjye, nimwitegure kandi ushaka kuhamara igihe kirekire, agumeyo!' Hanyuma twarahagurutse kugeza tugeze mu nkengero za Madina. Hanyuma Intumwa y'Imana, Imana iradukunda, yaravuze iti: 'Uyu ni Madina, umujyi mwiza. Kandi uyu ni Umusozi wa Uhud, umusozi udukunda kandi turawukunda. Intumwa y'Imana, Imana iradukunda, yigeze kuvuga iti: 'Mu by'ukuri, umudugudu mwiza wa Ansar ni umudugudu wa Bani Najjar. Nyuma y'ibyo, umudugudu wa Bani Abdul Ashhal. Hanyuma umudugudu wa Bani Al Harith bin Al Khazraj. Hanyuma umudugudu wa Bani Sa'idah. Muri buri mudugudu wa Ansar, nta gushidikanya ko hari ibyiza. Twahuye na Sa'ad bin Ubadah maze Abu Usaid aravuga ati: 'Ese wari uzi ko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yatangaje ibyiza by'aho Ansar yari atuye adushyira mu mwanya wa nyuma? Hanyuma Sa'ad bin Ubadah yahuye n'Intumwa y'Imana aravuga ati: 'Yewe Ntumwa y'Imana, wavuze ku byiza by'imidugudu ya Ansari, ariko kuki watugize aba nyuma? Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaramushubije ati: 'Ese ntibihagije kuba itsinda ryiza? Kandi yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] Yatubwiye [Affan] Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Kandi yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] Yatubwiye [Al Mughirah bin Salamah Al Makhzumi] bombi Yatubwiye [Wuhaib] Yatubwiye [Amru bin Yahya] muri iyi nzira, kugeza ku magambo ye ati: 'Mu mudugudu wose wa Ansari hari ibyiza'. Kandi nta yindi nkuru ivuga kuri Sa'ad bin Ubadadah nyuma y'ibyo. Hagati aho, muri Hadithi ya Wuhaib harimo inyongera; 'Nuko Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yamwoherereje ibaruwa mu gihugu cyabo'.
Imam Muslim : 4231
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو عِمْرَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ زِيَادٍ وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةً قِبَلَ نَجْدٍ فَأَدْرَكَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي وَادٍ كَثِيرِ الْعِضَاهِ فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَحْتَ شَجَرَةٍ فَعَلَّقَ سَيْفَهُ بِغُصْنٍ مِنْ أَغْصَانِهَا قَالَ وَتَفَرَّقَ النَّاسُ فِي الْوَادِي يَسْتَظِلُّونَ بِالشَّجَرِ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ رَجُلًا أَتَانِي وَأَنَا نَائِمٌ فَأَخَذَ السَّيْفَ فَاسْتَيْقَظْتُ وَهُوَ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِي فَلَمْ أَشْعُرْ إِلَّا وَالسَّيْفُ صَلْتًا فِي يَدِهِ فَقَالَ لِي مَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي قَالَ قُلْتُ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ فِي الثَّانِيَةِ مَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي قَالَ قُلْتُ اللَّهُ قَالَ فَشَامَ السَّيْفَ فَهَا هُوَ ذَا جَالِسٌ ثُمَّ لَمْ يَعْرِضْ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ إِسْحَقَ قَالَا أَخْبَرَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ حَدَّثَنِي سِنَانُ بْنُ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيُّ وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِيَّ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَهُمَا أَنَّهُ غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةً قِبَلَ نَجْدٍ فَلَمَّا قَفَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَفَلَ مَعَهُ فَأَدْرَكَتْهُمْ الْقَائِلَةُ يَوْمًا ثُمَّ ذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ وَمَعْمَرٍ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِذَاتِ الرِّقَاعِ بِمَعْنَى حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ وَلَمْ يَذْكُرْ ثُمَّ لَمْ يَعْرِضْ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yatubwiye [Abad bin Humaid] Yatubwiye [Abdur Razak] Yatubwiye [Ma'mar] kuva kuri [Az Zuhri] kuva kuri [Abu Salamah] kuva kuri [Jabir] Nk'uko bivugwa mu yindi nzira, Yambwiye [Abu 'Imran Muhammad bin Ja'far bin Ziyad] kandi aya magambo ni aye. Yatubwiye [Ibrahim], ari we Ibn Sa'ad kuva kuri [Az Zuhri] kuva kuri [Sinan bin Abu Sinan Ad Du'ali] kuva kuri [Jabir bin Abdullah] yaravuze ati: 'Twarwanye hamwe n'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mu ntambara mu gace ka Nejd. Twahuye n'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mu kibaya cyari kirimo ibiti byinshi binini kandi bifite amahwa. Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yahagaze munsi y'igiti, hanyuma amanika inkota ye ku ishami ry'igiti. Jabir aravuga ati: 'Icyo gihe, inshuti zagiye gutandukana mu kibaya.' Buri wese muri bo yashatse aho ahungira munsi y'igiti. Hanyuma Rasulullah aravuga ati: 'Kare ubwo nari nsinziriye munsi y'igiti, umuntu yaje ansanga afata inkota yanjye. Nyuma y'igihe gito, nakangutse mu bitotsi, ubwo yari ahagaze hejuru y'umutwe wanjye. Nari maze kumenya ko yiteguye afite inkota mu ntoki. Arambwira ati: 'Yewe Muhamadi, ni nde wambuza kukwica?' Naramusubije ntashidikanya nti: 'Allah'. Yongera kubaza ati: 'Ni nde wambuza kukwica?' Naramusubije nti: 'Allah'. Amaherezo uwo mugabo yasubije inkota yanjye mu rwubati maze aricara.' Byagaragaye ko Intumwa itagaba igitero na gato. Kandi nabwiwe [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] na [Abu Bakr bin Ishaq] bombi barabivuze bati; Yatumenyesheje [Abu Al Yaman] Yatumenyesheje [Syu'aib] kuva kuri [Az Zuhri] Yatumenyesheje [Sinan bin Abu Sinan Ad Du`ali] na [Abu Salamah bin Abdurrahman] ko [Jabir bin Abdullah Al Ansari] - inshuti y'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam - yabamenyesheje bombi; ko yarwanye n'Intumwa Sallallaahu 'alaihi wasallam hafi ya Najed. Agarutse avuye ku rugamba, Jabir na we yaragarutse. Hanyuma uwo munsi bararuhuka - barasinzira - ku manywa. -n'ibindi nk'uko Hadithi ya Ibrahim bin Sa'ad na Ma'mar ibivuga. Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] Yatubwiye ['Affan] Yatubwiye [Abban bin Yazid] Yatubwiye [Yahya bin Abu Kathir] kuva kuri [Abu Salamah] kuva kuri [Jabir] yaravuze; Twagarutse turi kumwe na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, kugeza tugeze i Dzatut Riqa' - n'ibindi, kimwe na Hadithi ya Az Zuhri ariko ntiyavuze ati: 'Byaragaragaye ko Intumwa ya Allah itateye na gato'.
Imam Muslim : 4232
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو عَامِرٍ الْأَشْعَرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَاللَّفْظُ لِأَبِي عَامِرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مَثَلَ مَا بَعَثَنِيَ اللَّهُ بِهِ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ الْهُدَى وَالْعِلْمِ كَمَثَلِ غَيْثٍ أَصَابَ أَرْضًا فَكَانَتْ مِنْهَا طَائِفَةٌ طَيِّبَةٌ قَبِلَتْ الْمَاءَ فَأَنْبَتَتْ الْكَلَأَ وَالْعُشْبَ الْكَثِيرَ وَكَانَ مِنْهَا أَجَادِبُ أَمْسَكَتْ الْمَاءَ فَنَفَعَ اللَّهُ بِهَا النَّاسَ فَشَرِبُوا مِنْهَا وَسَقَوْا وَرَعَوْا وَأَصَابَ طَائِفَةً مِنْهَا أُخْرَى إِنَّمَا هِيَ قِيعَانٌ لَا تُمْسِكُ مَاءً وَلَا تُنْبِتُ كَلَأً فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ فَقُهَ فِي دِينِ اللَّهِ وَنَفَعَهُ بِمَا بَعَثَنِيَ اللَّهُ بِهِ فَعَلِمَ وَعَلَّمَ وَمَثَلُ مَنْ لَمْ يَرْفَعْ بِذَلِكَ رَأْسًا وَلَمْ يَقْبَلْ هُدَى اللَّهِ الَّذِي أُرْسِلْتُ بِهِ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu 'Amir Al Asy'ari] na [Muhammad bin Al 'Allaa] iyi lafazh ni iya Abu Amir bavuze; Yatubwiwe na [Abu Usamah] kuva kuri [Buraid] kuva kuri [Abu Burdah] kuva kuri [Abu Musa] kuva ku Intumwa sallallaahu alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Umugani w'idini Allah 'azza wajalla yanyoherereje, ari yo mu buryo bw'ubuyobozi n'ubumenyi, ni nk'imvura igwa ku butaka. Zimwe muri zo zigwa mu butaka butoshye bushobora kwinjiza amazi, bityo ubwatsi butoshye bugakura. Zimwe muri zo zaguye ku butaka bukomeye ku buryo amazi yahagaze kubera ubwo butaka. Hanyuma abantu benshi bakoresha amazi mu kunywa, kuhira ubusitani no korora amatungo. Kandi hari n'izigwa mu butaka butarimo amazi kandi nta bimera bimera. Urugero nk'urwo rw'umuntu wiga idini ya Allah akayungukiramo, akiga kandi akigisha, n'urugero rw'umuntu udashaka kumenya kandi utemera ubuyobozi bwa Allah natumweho.
Imam Muslim : 4233
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَاللَّفْظُ لِأَبِي كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ بُرَيْدٍ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ مَثَلِي وَمَثَلَ مَا بَعَثَنِيَ اللَّهُ بِهِ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَتَى قَوْمَهُ فَقَالَ يَا قَوْمِ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَيْشَ بِعَيْنَيَّ وَإِنِّي أَنَا النَّذِيرُ الْعُرْيَانُ فَالنَّجَاءَ فَأَطَاعَهُ طَائِفَةٌ مِنْ قَوْمِهِ فَأَدْلَجُوا فَانْطَلَقُوا عَلَى مُهْلَتِهِمْ وَكَذَّبَتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ فَأَصْبَحُوا مَكَانَهُمْ فَصَبَّحَهُمْ الْجَيْشُ فَأَهْلَكَهُمْ وَاجْتَاحَهُمْ فَذَلِكَ مَثَلُ مَنْ أَطَاعَنِي وَاتَّبَعَ مَا جِئْتُ بِهِ وَمَثَلُ مَنْ عَصَانِي وَكَذَّبَ مَا جِئْتُ بِهِ مِنْ الْحَقِّ
Yatubwiye [Abdullah bin Barrad Al Asy'ari] na [Abu Kuraib] iyi lafazh ni iya Abu Kuraib bombi baravuze; Yatubwiye [Abu Usamah] kuva kuri [Buraid] kuva kuri [Abu Burdah] kuva kuri [Abu Musa] kuva ku Intumwa sallallahu alaihi wasallam yagize ati: 'Mu by'ukuri umugani wanjye n'inyigisho Imana yantumyeho ni nk'umuntu uje ku bantu be ati: 'Yemwe bantu banjye, mu by'ukuri nabonye ingabo z'abanzi, n'amaso yanjye bwite, ziza kubatera kandi mu by'ukuri ndi umuburo w'ukuri ku bw'umutekano wanyu. Nuko bamwe mu bantu be baramwumviraga kandi bamwumvira, kugeza ubwo amaherezo bavaga buhoro buhoro mu mudugudu nijoro kugira ngo birinde ibitero by'ingabo z'abanzi. Ariko kandi, hari n'abandi mu bantu be babeshyeye uwatanze umuburo maze bakomeza kuguma mu mudugudu kugeza mu gitondo. Ariko ikibabaje ni uko ingabo z'abanzi zarateye kandi zisenya umudugudu wabo mu gitondo. Uwo ni umugani w'umuntu yumvira kandi agakurikiza inyigisho nzanye, ndetse n'umugani w'umuntu utumvira kandi agahakana ukuri ntangariza.
Imam Muslim : 4234
و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقُرَشِيُّ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا مَثَلِي وَمَثَلُ أُمَّتِي كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَوْقَدَ نَارًا فَجَعَلَتْ الدَّوَابُّ وَالْفَرَاشُ يَقَعْنَ فِيهِ فَأَنَا آخِذٌ بِحُجَزِكُمْ وَأَنْتُمْ تَقَحَّمُونَ فِيهِ و حَدَّثَنَاه عَمْرٌو النَّاقِدُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Kandi yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] Yatubwiye [Al Mughirah bin Abdurrahman Al Qurasy] kuva kuri [Abu Zinad] kuva kuri [Al A'raj] kuva kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati; Intumwa sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Umugani wanjye n'abantu banjye ni nk'umuntu ucana umuriro. Nuko udukoko tuguruka tugwa mu muriro. Nubwo nagerageje kuwuhagarika. Kandi nari narababujije mwese kugwa mu muriro, ariko mwararokotse ukuboko kwanjye'. Kandi twabwiwe [Amru An Naqid] na [Ibn Abu Umar] bombi barabivuze; Yatubwiye [Sufyan] kuva kuri [Abu Zinad] anyuze muri iyi nzira hamwe na Hadithi isa nayo.
Imam Muslim : 4235
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلِي كَمَثَلِ رَجُلٍ اسْتَوْقَدَ نَارًا فَلَمَّا أَضَاءَتْ مَا حَوْلَهَا جَعَلَ الْفَرَاشُ وَهَذِهِ الدَّوَابُّ الَّتِي فِي النَّارِ يَقَعْنَ فِيهَا وَجَعَلَ يَحْجُزُهُنَّ وَيَغْلِبْنَهُ فَيَتَقَحَّمْنَ فِيهَا قَالَ فَذَلِكُمْ مَثَلِي وَمَثَلُكُمْ أَنَا آخِذٌ بِحُجَزِكُمْ عَنْ النَّارِ هَلُمَّ عَنْ النَّارِ هَلُمَّ عَنْ النَّارِ فَتَغْلِبُونِي تَقَحَّمُونَ فِيهَا
Yatubwiye [Muhammad bin Rafi'] Yatubwiye [Abdur Razak] Yatubwiye [Ma'mar] avuye kuri [Hammam bin Munabih] yaravuze ati; 'Ibi ni byo [Abu Hurairah] yatubwiye bivuye ku ntumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam, - hanyuma avuga Hadithi nyinshi zirimo-; maze Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Urugero rwanjye ni nk'umuntu ucana umuriro. Nuko umuriro ucana hirya no hino, udukoko tuguruka tugwa mu muriro. Uwo muntu yari yagerageje kumubuza. Ariko, udukoko twakomeje gukandagira mu muriro. Yaravuze ati: 'Uwo ni wo mugani wanjye kuri mwe, nagerageje kubarinda umuriro, mwirinde umuriro, mwirinde umuriro, ariko muracyari abiyemeje kandi mwinjiremo'.
Imam Muslim : 4236
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سَلِيمٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ مِينَاءَ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلِي وَمَثَلُكُمْ كَمَثَلِ رَجُلٍ أَوْقَدَ نَارًا فَجَعَلَ الْجَنَادِبُ وَالْفَرَاشُ يَقَعْنَ فِيهَا وَهُوَ يَذُبُّهُنَّ عَنْهَا وَأَنَا آخِذٌ بِحُجَزِكُمْ عَنْ النَّارِ وَأَنْتُمْ تَفَلَّتُونَ مِنْ يَدِي
Yambwiye [Muhammad bin Hatim] Yatubwiye [Ibnu Mahdi] Yatubwiye [Salim] kuva kuri [Sa'id bin Mina] kuva kuri [Jabir radliallahu 'anhu] yaravuze; Intumwa sallallahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Umugani wanjye namwe mwese umeze nk'umuntu ucana umuriro. Nuko udukoko tuguruka tugwa mu muriro. Uwo mugabo yagerageje kubikurura n'umuriro maze bagerageza kumunesha. Kandi nari narababujije mwese kugwa mu muriro, ariko mwararokotse ukuboko kwanjye'.
Imam Muslim : 4237
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ النَّاقِدُ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلِي وَمَثَلُ الْأَنْبِيَاءِ كَمَثَلِ رَجُلٍ بَنَى بُنْيَانًا فَأَحْسَنَهُ وَأَجْمَلَهُ فَجَعَلَ النَّاسُ يُطِيفُونَ بِهِ يَقُولُونَ مَا رَأَيْنَا بُنْيَانًا أَحْسَنَ مِنْ هَذَا إِلَّا هَذِهِ اللَّبِنَةَ فَكُنْتُ أَنَا تِلْكَ اللَّبِنَةَ
Yatubwiye [Amru bin Muhammad An Naaqid] Yatubwiye [Sufyan bin Uyainah] kuva kuri [Abu Zinad] kuva kuri [Al A'raj] kuva kuri [Abu Hurairah] kuva ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam icyo yavuze: 'Umugani wanjye n'abahanuzi bambanjirije umeze nk'umuntu wubaka inyubako, hanyuma aratunganya kandi aranoza inyubako, kugeza ubwo abantu batangiye kuzenguruka inyubako, bavuga bati: 'Sinigeze mbona inyubako nziza kurusha iyi. Uretse mfuruka - itarafatanywa - hamwe n'amatafari. Rero ni njye washyizeho cyangwa washyizeho amatafari'.
Imam Muslim : 4238
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلِي وَمَثَلُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِي كَمَثَلِ رَجُلٍ ابْتَنَى بُيُوتًا فَأَحْسَنَهَا وَأَجْمَلَهَا وَأَكْمَلَهَا إِلَّا مَوْضِعَ لَبِنَةٍ مِنْ زَاوِيَةٍ مِنْ زَوَايَاهَا فَجَعَلَ النَّاسُ يَطُوفُونَ وَيُعْجِبُهُمْ الْبُنْيَانُ فَيَقُولُونَ أَلَّا وَضَعْتَ هَاهُنَا لَبِنَةً فَيَتِمَّ بُنْيَانُكَ فَقَالَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكُنْتُ أَنَا اللَّبِنَةَ
Kandi yatubwiye [Muhammad bin Rafi'] Yatubwiye [Abdur Razaq] Yatubwiye [Ma'mar] kuva kuri [Hammam bin Munabbih] yaravuze ati; 'Ibi ni byo [Abu Hurairah] yatubwiye bivuye ku ntumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam, - hanyuma avuga Hadithi nyinshi zirimo-; maze Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha) iravuga iti: 'Umugani wanjye n'abahanuzi bambanjirije ni nk'umuntu wubaka inzu, hanyuma akayirangiza akayitunganya neza, uretse mfuruka - itarafatanywa - n'amatafari. Nuko imbaga y'abantu yinjira mu nzu. Batangira kuyikikije batangazwa n'ubwiza bwayo. Hanyuma barabaza bati: 'Kuki amabuye ari aha hantu atarashyirwaho kugira ngo inyubako yawe ibe nziza?' Nyir'inzu aramusubiza ati: 'Uzayishyiraho ni Muhammad Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam'. Rero ni njye washyizeho cyangwa washyizeho amatafari'.
Imam Muslim : 4239
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنُونَ ابْنَ جَعْفَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلِي وَمَثَلُ الْأَنْبِيَاءِ مِنْ قَبْلِي كَمَثَلِ رَجُلٍ بَنَى بُنْيَانًا فَأَحْسَنَهُ وَأَجْمَلَهُ إِلَّا مَوْضِعَ لَبِنَةٍ مِنْ زَاوِيَةٍ مِنْ زَوَايَاهُ فَجَعَلَ النَّاسُ يَطُوفُونَ بِهِ وَيَعْجَبُونَ لَهُ وَيَقُولُونَ هَلَّا وُضِعَتْ هَذِهِ اللَّبِنَةُ قَالَ فَأَنَا اللَّبِنَةُ وَأَنَا خَاتَمُ النَّبِيِّينَ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلِي وَمَثَلُ النَّبِيِّينَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ
Kandi nabwiwe [Yahya bin Ayyub] na [Qutaibah] na [Ibn Hujr] barabivuze; Twabwiwe [Ismail], ari we Ibn Ja'far, bivuye kuri [Abdullah bin Dinar] bivuye kuri [Abu Salih As Samman] bivuye kuri [Abu Hurairah] ko Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yavuze iti: 'Umugani wanjye n'abahanuzi bambanjirije ni nk'umuntu wubaka inzu, hanyuma akayirangiza akayitunganya neza, uretse impfuruka - itarafatanywa - n'amatafari. Nuko imbaga y'abantu yinjira mu nzu. Batangira kuyikikije batangazwa n'ubwiza bwayo. Hanyuma barabaza bati: 'Kuki amabuye ari aha hantu atarashyirwaho kugira ngo inyubako yawe ibe nziza? Rero nzaba ndimo nshyiraho cyangwa nshyiraho amatafari, nzaza nk'igipfundikizo cy'abahanuzi'. Twabwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib] aravuga ati; Twabwiwe [Abu Mu'awiyah] kuva kuri [Al A'masy] kuva kuri [Abu Shalih] kuva kuri [Abu Sa'id] yaravuze ati; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Imigani yanjye n'imigani y'abahanuzi...' hanyuma umuvuzi avuga kuri iyo Hadithi yavuzwe haruguru.
Imam Muslim : 4240
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ عَنْ جَابِرٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلِي وَمَثَلُ الْأَنْبِيَاءِ كَمَثَلِ رَجُلٍ بَنَى دَارًا فَأَتَمَّهَا وَأَكْمَلَهَا إِلَّا مَوْضِعَ لَبِنَةٍ فَجَعَلَ النَّاسُ يَدْخُلُونَهَا وَيَتَعَجَّبُونَ مِنْهَا وَيَقُولُونَ لَوْلَا مَوْضِعُ اللَّبِنَةِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَنَا مَوْضِعُ اللَّبِنَةِ جِئْتُ فَخَتَمْتُ الْأَنْبِيَاءَ و حَدَّثَنِيهِ مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا ابْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا سَلِيمٌ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَقَالَ بَدَلَ أَتَمَّهَا أَحْسَنَهَا
Twabwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] Twabwiwe ['Affan] Twabwiwe [Salim bin Hayyan] Twabwiwe [Sa'id bin Mina] twabibwiwe [Jabir] twabibwiwe [Intumwa sallallaahu alaihi wasallam] yaravuze ati: 'Umugani wanjye n'abahanuzi bambanjirije ni nk'umuntu wubaka inzu, hanyuma akarangiza imirimo, uretse impfuruka - itarafatanywa - n'itafari. Nuko imbaga y'abantu yinjira mu nzu. Batangira gutangazwa n'ubwiza bwayo. Hanyuma baravuga bati: 'Iyo amabuye ari hano aza gushyirwaho, iyi nyubako yari kuba nziza kurushaho'. Rasulullah sallallaahu alaihi wasallam yaravuze ati: 'Rero ni njye washyizeho cyangwa washyizeho itafari, naje ndi Intumwa ya nyuma'. Kandi yabimbwiye [Muhammad bin Hatim] Yabitubwiye [Ibn Mahdi] Yabitubwiye [Salim] muri iyi nzira akoresheje Hadithi isa nayo. Salim yaravuze ati; 'gutunganywa' aho kuvuga ijambo 'kwiza'.