Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Ба мо [Убайдуллоҳ ибни Муъоз] ба мо [падарам] ба мо [Ошим] - яъне ибни Муҳаммад ибни Зайд ибни Абдуллоҳ ибни Умар - аз [падараш] гуфт; [Абдуллоҳ] гуфт: «Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: «Ислом бар панҷ асос бунёд ёфтааст: Яъне шаҳодат додан ба он ки ҳеҷ худое ҷуз Аллоҳ вуҷуд надорад ва Муҳаммад банда ва паёмбари Ӯст, барпо доштани намоз, пардохти закот, зиёрати Байтуллоҳ ва рӯза доштани моҳи Рамазон».
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Ва чун ба ман [Ибни Нумайр] ба мо гуфтааст [падарам] ба мо [Ҳанзала] гуфтааст, гуфт: «Ман шунидам, ки [Икрима бин Холид] ҳадисеро ба Савус нақл мекунад, ки марде ба [Абдуллоҳ бин Умар] гуфт: «Чаро шумо ҷанг намекунед?» Ӯ ҷавоб дод: «Ба ростӣ, ман аз Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) шунидам, ки мегуфт: «Ба ростӣ, Ислом бар панҷ асос бунёд ёфтааст: Шаҳодат додан ба он ки ҳеҷ маъбуде шоистаи ибодат ҷуз Аллоҳ нест, барпо доштани намоз, додани закот, рӯза гирифтан дар моҳи Рамазон ва зиёрати хонаи Аллоҳ».
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Ба мо [Халаф бин Ҳишом] ба мо [Ҳаммад бин Зайд] аз [Абу Ҷамра] нақл кардааст, гуфт ӯ: «Ман [Ибни Аббос]-ро шунидам». Дар ривояти дигар омадааст: «Ва ба мо [Яҳё бин Яҳё]-ро нақл кардааст ва ин лафаз аз они ӯ аст». Ба мо [Аббод бин Аббос] аз [Абу Ҷамра] аз [Ибни Аббос] нақл кардааст, гуфт ӯ: «Абдулқайс»-и паёмбар назди Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) рафт ва гуфтанд: «Эй Паёмбар, ин деҳа аз қабилаи Рабиъа аст ва кофирони Мудлар байни мо ва шумо истодаанд, бинобар ин мо наметавонем аз шумо дар амон бошем, магар дар моҳи ҳаром». Пас, ба мо фармон диҳед, ки фармонеро иҷро кунем ва мо онро ба касоне, ки аз паси мо ҳастанд, таблиғ кунем». Ӯ гуфт: «Ман шуморо бо чор чиз амр мекунам ва аз чор чиз манъ мекунам: яъне имон ба Худо», сипас онро барои онҳо тафсир кард ва гуфт: «Шаҳодат диҳед, ки ҷуз Аллоҳ худое шоистаи ибодат нест ва Муҳаммад паёмбари Аллоҳ аст, намоз бигузоред, закот диҳед ва як панҷуми ғаниматҳои ҷангиро пардохт кунед. Ва шуморо аз тайёр кардани шароби фишурда дар Дубоъ, Ҳантам, Нақир ва Муқайяр манъ мекунам». Халаф дар таърихи худ илова кардааст: «Шаҳодат диҳед, ки ҷуз Аллоҳ худое шоистаи ибодат нест. Ва онро як бор бандед».
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Муҳаммад бин ал-Мутсанна] ва [Муҳаммад бин Басиёр] нақл кардааст ва лафазҳои онҳо ба якдигар наздиканд, [Абу Бакр] гуфт, ба мо [Ғундар] аз [Шуъба] нақл кардааст, дар ҳоле ки ду нафари дигар гуфтанд, ба мо [Муҳаммад бин Ҷаъфар] ба мо [Шуъба] аз [Абу Ҷамра] нақл кардааст, ӯ гуфт: «Ман байни [Ибни Аббос] ва мардум тарҷумон будам, сипас зане омад ва дар бораи шарбати Набидз - як навъ шароб - ки дар зарфи сафолӣ нигоҳ дошта мешуд, пурсид, пас ӯ ҷавоб дод: «Ба ростӣ, фиристодаи Абдулқайс назди Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) омад, сипас Паёмбари Худо гуфт: «Ин паёмбар кист - ё он қавм кист?» онҳо ҷавоб доданд: «Рабиа». Ӯ гуфт: «Мардумро - ё паёмбарро - бе ягон дудилагӣ ва пушаймонӣ хуш омадед». Ровӣ гуфт: «Онҳо гуфтанд: «Эй Паёмбари Худо, мо аз макони дур назди шумо омадаем. Миёни мо ва шумо кофирони Мудлар ҳастанд, бинобар ин мо наметавонем ба назди шумо биёем, магар дар моҳҳои ҳаром, пас ба мо фармон деҳ, ки чизеро интихоб кунем, ки ба мардуме, ки бо онҳо роҳбарӣ мекунем, бигӯем, то ба биҳишт ворид шавем». Ровӣ гуфт: «Пас, Паёмбари Худо ба онҳо чор чизро амр кард ва чор чизро манъ кард». Ровӣ боз гуфт: «Паёмбари Худо ба онҳо амр кард, ки танҳо ба Худо имон оваранд ва гуфт: «Оё медонед, ки имон ба Худо чист?» Онҳо ҷавоб доданд: «Худо ва Паёмбари Ӯ беҳтар медонанд». Ӯ гуфт: «Шаҳодат диҳед, ки ҷуз Аллоҳ худое нест ва Муҳаммад паёмбари Худост, намоз бигузоред, закот диҳед, моҳи Рамазонро рӯза гиред ва як панҷуми ғаниматро диҳед ва шуморо аз ад-Дубоъ, ал-Ҳантам ва ал-Музаффат боздоред». Шаъба гуфт: «Шояд ӯ «ан-Нақир» гуфта бошад ва шояд «ал-Муқайяр» бошад, ӯ гуфт: «Ӯро назорат кунед ва ба қавми худ хабар диҳед». Абубакр дар ривояти худ «шахсеро, ки шумо аз паси худ роҳнамоӣ мекунед» бидуни зикри «ал-Муқайяр» зикр кардааст. Ва ба ман гуфта шудааст [Убайдуллоҳ бин Муъоз] онро ба мо [падарам] гуфтааст. -дар ривояти дигар гуфта шудааст- Ва ӯ ба мо [Нашр бин Алӣ ал-Ҷаҳдламӣ] гуфтааст, ӯ гуфт, ба ман [падарам] гуфтааст, ҳарду гуфтанд, ба мо [Қурра бин Холид] аз [Абу Ҷамра] аз [Ибни Аббос] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) бо ин ҳадисе, ки ба ҳадис монанд аст, [Шуъба], дар ҳоле ки мегӯяд: «Ман шуморо аз ҳар чизе, ки дар ад-Дубоъ, ан-Нақир, ал-Ҳантом ва ал-Музаффат омадааст, манъ мекунам». Ва [Ибни Муъоз] дар ҳадиси худ аз [падараш] илова кардааст, ки ӯ мегӯяд: «Ва Расулуллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба Асиёҷ Асиёҷ Абдулқайс гуфт: «Дар ҳақиқат, дар ту ду хислат ҳаст, ки Аллоҳ онҳоро дӯст медорад: сабр ва эҳтиёт».
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Ба мо [Яҳё ибни Айюб] ба мо [Ибни Улайя] ба мо [Саид ибни Абу Аруба] аз [Қатода] нақл кардааст, ки ӯ гуфт: «Шахсе, ки бо паёмбаре аз ҳалқаи Абдулқайс, ки пеши Паёмбари Худо [саллаллоҳу алайҳи ва саллам] омада буд, вохӯрд, ба мо гуфт, ки [Саид] гуфт: «[Қатода] дар ин ҳадис аз [Абу Дламра] аз [Абу Саид ал-Худрӣ] ёдовар шудааст, ки гурӯҳе аз Абдулқайс назди Паёмбар [саллаллоҳу алайҳи ва саллам] омада, гуфтанд: «Эй Паёмбари Худо, мо деҳқонон аз қабилаи Рабиъа ҳастем ва кофирони Мудлар байни мо ва шумо истодаанд, бинобар ин мо наметавонем ба шумо танҳо дар моҳи ҳаром наздик шавем, пас ба мо фармон деҳ, ки фармонеро иҷро кунем, то онро ба мардуми паси худ таблиғ кунем, то агар ба он пайравӣ кунем, бо он ба биҳишт ворид шавем». Ӯ гуфт: «Ман шуморо бо чор чиз амр мекунам ва аз чор чиз манъ мекунам: яъне: Худоро ибодат кунед ва ба Ӯ чизеро шарик насозед, намоз хонед, закот диҳед, дар моҳи Рамазон рӯза гиред ва як панҷуми нархи ғаниматро диҳед ва шуморо аз сохтани фишурдаҳои шароб дар ад-Дубоъ, ал-Ҳантом, ал-Музаффат ва ан-Накир манъ мекунам». Онҳо пурсиданд: «Эй Паёмбари Худо, дониши шумо дар бораи ан-Накир чист?» Ӯ гуфт: «Тонаи дарахтро меканданд - сӯрох карданд - сипас хурморо ба он меандозед». Саид гуфт: «Ё ӯ гуфт: «Аз дарахти хурмо. Сипас обро ба он меандозед, то он даме ки оби ҷӯшон ором шавад, сипас онро менӯшед, то он даме ки яке аз шумо - ё яке аз онҳо - амаки худро бо шамшер занад», гуфт ӯ: «Ва дар он гурӯҳ марде ҳаст, ки низ маҷрӯҳ шудааст». Ӯ боз гуфт: «Ман онро пинҳон кардам, зеро аз Паёмбари Худо (с) шарм доштам, сипас пурсидам: «Пас, дар кадом зарф об нӯшем, эй Паёмбари Худо?» Ӯ ҷавоб дод: «Дар зарфи чармии дабдабанок, ки даҳонаш баста буд». Онҳо пурсиданд: «Эй Паёмбари Худо, замини мо пур аз каламушҳост, ки дар зарфҳои чармии дабдабанок нӯшокӣ боқӣ намондааст», пас Паёмбар (с) гуфт: «Ва ҳатто агар онро каламушҳо бихӯранд ва ҳатто агар онро каламушҳо бихӯранд ва ҳатто агар онро каламушҳо бихӯранд». Ровӣ гуфт: «Ва Паёмбари Худо (с) ба Асяҷҷ Абдулқайс гуфт: «Дар ҳақиқат, дар ту ду хислате ҳаст, ки Аллоҳ онҳоро дӯст медорад: сабр ва эҳтиёткор бош». Ба мо [Муҳаммад бин ал-Мутсанна] ва [Ибни Басиёр] гуфтаанд, ба мо [Ибни Абу Ади] аз [Саъид] аз [Қатода] гуфтааст, ба мо на танҳо як ровӣ бо паёмбар вохӯрдааст. Ва [Абу Назра] аз [Абу Саъид ал-Худрӣ] зикр кардааст, ки паёмбар Абдулқайс вақте ки бо паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам рӯ ба рӯ шуд, бо ҳадисе ба монанди [Ибни Улайя], танҳо дар он гуфта шудааст: "Ва дар он бо хурмо ё хурмо ва об омехта мекунед" ва ӯ нагуфтааст: "[Саъид] гуфт" ё "бо хурмо" гуфт".
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Ба ман [Муҳаммад бин Баккор ал-Башрӣ] ба мо [Абу Ашим] аз [Ибни Ҷурайҷ] нақл кардааст. -дар ривояти дигар омадааст- "Ва ӯ ба ман [Муҳаммад бин Рофиъ] гуфт ва лафаҷ ба ӯ тааллуқ дошт. Ба мо [Абдурраззоқ] ба мо [Ибни Ҷурайҷ] гуфт, ки ӯ гуфт, ба мо [Абу Қазоъа] гуфт, ки [Абу Назраҳ] онро хабар додааст ва Ҳасан ба ҳардуи онҳо хабар додааст, ки [Абу Саъид ал-Худрӣ] ба ӯ хабар додааст, ки паёмбар Абдулқайс вақте ки назди Паёмбари Худо [саллаллоҳу алайҳи ва саллам] омад, гуфт: "Эй Паёмбари Худо, Худо моро фидои ту гардонад, кадом нӯшокӣ барои мо хуб аст?" Ӯ ҷавоб дод: "Дар Нақир нанӯшед." Онҳо пурсиданд: "Эй Паёмбари Худо, Худо моро фидои ту гардонад, оё медонӣ, ки Нақир чист?" Ӯ ҷавоб дод: «Бале, танаи дарахт миёнааш кандакорӣ шудааст ва дар Дубоъ ва Ҳантом нӯшидан мумкин нест ва нӯшокиҳоеро, ки дар зарфҳо бо сар пӯшида нигоҳ дошта мешаванд, бояд бинӯшид».
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Абу Қурайб] ва [Исҳоқ бин Иброҳим] ҳамаашро аз [Вакӣ] нақл кардааст, [Абу Бакр] гуфт, ба мо [Вокӣ] аз [Закариё бин Исҳоқ] гуфт, ба ман [Яҳё бин Абдуллоҳ бин Шайфӣ] аз [Абу Маъбад] аз [Ибни Аббос] аз [Муъоз бин Ҷабал] нақл кардааст, Абу Бакр гуфт: «Шояд», Вакӣ аз Ибни Аббос гуфт, ки Муъоз гуфт: «Маро Расулуллоҳ (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фиристодаанд». Ӯ гуфт: «Ба ростӣ, ту назди қавме аз аҳли китоб меоӣ, пас онҳоро даъват кун, то шаҳодат диҳанд, ки ҳеҷ худое шоистаи ибодат ҷуз Аллоҳ нест ва ман паёмбари Аллоҳ ҳастам. Агар онҳо дар ин масъала аз ту итоат кунанд, ба онҳо бигӯ, ки Аллоҳ панҷ вақт намозро дар як шабу рӯз барояшон фарз кардааст». Агар онҳо дар ин масъала аз шумо итоат кунанд, ба онҳо бигӯед, ки Аллоҳ садақаеро, ки аз сарватмандон гирифта шуда, ба камбағалон тақсим карда мешавад, бар онҳо фарз кардааст. Агар онҳо ба ин тариқ аз шумо итоат кунанд, шумо аз ганҷҳои гиромии онҳо дурӣ меҷӯед. Аз дуои касоне, ки мазлум шудаанд, битарсед, зеро байни ӯ ва Аллоҳ монеае нест. Ба мо [Ибни Абу Умар] ба мо [Бисир бин ас-Сорӣ] ба мо [Закариё бин Исҳоқ] ба мо [Закариё бин Исҳоқ] ба мо [Яҳё бин Абдуллоҳ бин Шайфӣ] ба [Абу Маъбад] ба [Ибни Аббос] ба мо хабар додааст, ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) Муъозро ба Яман фиристоданд, пас ӯ гуфт: «Ба ростӣ, шумо ба назди қавме хоҳед омад». Тавре ки дар ҳадиси Вакиъ омадааст.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Ба мо нақл кардааст, ки [Умайя ибни Бистом ал-Айсӣ] ба мо нақл кардааст, ки [Язид ибни Зурайӣ] ба мо [Рауҳ] - яъне Ибни Қосим - аз [Исмоил ибни Умайя] аз [Яҳё ибни Абдуллоҳ ибни Шайфӣ] аз [Абу Маъбад] аз [Ибни Аббос] ки Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҳангоми фиристодани Муъоз ба Яман гуфтаанд: «Шумо бо қавме аз аҳли китоб рӯбарӯ ҳастед, пас аввалин васияте, ки ба онҳо таблиғ мекунед, ибодати Аллоҳ азза ва ҷалло аст, агар онҳо Аллоҳро мешиносанд, ба онҳо бигӯед, ки Аллоҳ барояшон панҷ вақт намоз дар як шабу рӯз фарз кардааст. Агар онҳо ба шумо итоат кунанд, аз онҳо закот гиред ва аз сарвати бузургашон битарсед».
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Ба мо [Қутайба бин Саъд] ба мо [Лайтс бин Саъд] аз [Уқайл] аз [аз-Зуҳрӣ] гуфт, ба мо [Убайдуллоҳ бин Абдуллоҳ бин Утба бин Масъуд] аз [Абу Ҳурайра] гуфт: «Вақте ки Расули Худо (с) вафот кард ва Абубакр баъд аз ӯ халифа таъйин шуд ва кофирон аз арабҳо кофир шуданд, [Умар бин ал-Хаттоб] ба Абу Бакр гуфт: «Чӣ гуна бо мардум меҷангӣ, дар ҳоле ки Паёмбари Худо (с) фармуданд: «Ба ман фармон дода шуд, ки бо мардум биҷангам, то он даме ки нагӯянд: «Ло илоҳа иллаллоҳ, худое шоистаи ибодат, ба ҷуз Аллоҳ», пас ҳар касе бигӯяд: «Ло илоҳа иллаллоҳ, худое шоистаи ибодат, ба ҷуз Аллоҳ», пас, дар ҳақиқат, ӯ мол ва ҷони худро аз ҳамлаҳои ман нигоҳ доштааст, магар бо ҳақ. Ислом ва ҳисобу китоби он ба Аллоҳ супурда мешавад». Пас [Абубакр] гуфт: «Қасам ба Худо, ман бо касоне, ки байни намоз ва закот фарқ мегузоранд, воқеан меҷангам, зеро закот - даъво - ҳаққи моликият аст. Қасам ба Худо, агар онҳо маро аз сабаби нохоҳиши худ боздоранд, ҳарчанд онро ба Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) пардохт кардаанд, ман боз ҳам аз сабаби нохоҳиши онҳо бо онҳо меҷангам». Пас [Умар бин ал-Хаттоб] гуфт: «Қасам ба Худо, ин ӯ нест, балки ман дидам, ки Худо синаи Абубакрро барои мубориза бо онҳо боз кардааст, пас ман фаҳмидам, ки ӯ ҳақ аст».
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Ва ба ман [Абу Тоҳир] ва [Ҳармала бин Яҳё] ва [Аҳмад бин Исо] хабар додааст, [Аҳмад] гуфт: «Ба мо хабар додааст». Дар ҳоле ки ду нафари дигар гуфтанд: «Ӯ ба мо [Ибни Ваҳб] гуфт, ӯ ба ман [Юнус] аз [Ибни Шиҳоб] гуфт, ӯ ба ман [Саид бин ал-Мусайяб] гуфт, ки [Абу Ҳурайра] ба ӯ гуфтааст, ки Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтаанд: «Ба ман фармон дода шуд, ки бо мардум биҷангам, то он даме ки онҳо нагӯянд: «Ло илоҳа иллаллоҳ, худое шоистаи ибодат, ба ҷуз Аллоҳ», пас ҳар касе бигӯяд: «Ло илоҳа иллаллоҳ, худое шоистаи ибодат, ба ҷуз Аллоҳ», пас ӯ мол ва ҷони худро аз ҳамлаи ман муҳофизат кардааст, магар бо ҳаққи Ислом ва ҳисоби ӯ ба Аллоҳ вогузор аст».
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Ба мо [Аҳмад ибни Абда ад-Длаббӣ] ба мо [Абдул-Азиз] - яъне ад-Даровардӣ - аз [ал-Ало] нақл кардааст. - дар ривояти дигар зикр шудааст - Ва ба мо [Умайя ибни Бисҳам] нақл кардааст ва лафоҷ ба ӯ тааллуқ дорад, ба мо [Язид ибни Зурай] ба мо [Рауҳ] аз [ал-Алоъ ибни Абдурраҳмон ибни Яъқуб] аз [падараш] аз [Абу Ҳурайра] аз Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфтааст: "Ба ман фармон дода шудааст, ки бо одамон биҷангам, то он даме, ки онҳо шаҳодат диҳанд, ки ҳеҷ худое ҷуз Аллоҳ вуҷуд надорад - ҳаққи ибодат аст - ва ба ман ва ба Қуръоне, ки ман овардаам, имон оваранд, пас агар онҳо инро бигӯянд, пас онҳо мол ва ҷони худро аз ҳамлаи ман муҳофизат кардаанд - магар ин ки ин ба ҳаққи ислом вобаста бошад. Ва ҳисобу китоби онҳо ба Аллоҳ вогузор аст".
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Ва ба мо гуфта шудааст, ки [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Ҳафш бин Ғиёс] аз [ал-Аъмасӣ] аз [Абу Суфён] аз [Ҷобир] аз [Абу Солеҳ] аз [Абу Ҳурайра] ҳарду гуфтанд: "Расули Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) фармуданд: "Ман фармон дода шудам, ки бо мардум биҷангам" тибқи ҳадиси Ибни Мусайяб аз Абу Ҳурайра. -дар ривояти дигар омадааст - Ва ба ман гуфта шудааст, ки [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Воқӣ] гуфтааст." -дар ривояти дигар зикр шудааст- Ва ба ман гуфта шудааст, ки [Муҳаммад бин ал-Мутсанно] ба мо [Абдурраҳмон] - яъне бин Маҳдӣ - нақл кардааст, ки ҳардуи онҳо гуфтанд, ки ба мо [Суфён] нақл кардаанд, аз [Абуаз-Зубайр] аз [Ҷобир] ӯ гуфт: "Паёмбари Худо (с) гуфт: "Ба ман фармон дода шуд, ки бо мардум биҷангам, то он даме ки онҳо нагӯянд: "Ло илоҳа иллаллоҳ, ки ҳаққи ибодат аст, ҷуз Аллоҳ", пас онҳо гуфтанд: "Ло илоҳа иллаллоҳ, ки ҳаққи ибодат аст, ҷуз Аллоҳ", пас онҳо молу ҷони худро аз ҳамлаҳои ман муҳофизат кардаанд, магар ба хотири ҳаққи ислом. Ва ҳисобу китоби онҳо ба Аллоҳ вогузор аст. Сипас ӯ ин оятро хонд: "Ба дурустӣ, ту танҳо бимдиҳанда ҳастӣ. Ту бар онҳо ҳеҷ қудрате надорӣ" - оятҳои Ғашия: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Ба мо нақл кардааст [Абу Ғассон ал-Мисмоӣ Молик бин Абдулваҳид] ба мо нақл кардааст [Абдулмалик бин аш-Шаббоҳ] аз [Шуъбаҳ] аз [Воқид бин Муҳаммад бин Зайд бин Абдуллоҳ бин Умар] аз [падараш] аз [Абдуллоҳ бин Умар] гуфт: «Ба ман фармон дода шуд, ки бо мардум биҷангам, то он даме ки онҳо шаҳодат диҳанд, ки ҳеҷ маъбуде шоистаи ибодат ҷуз Аллоҳ нест ва Муҳаммад паёмбари Аллоҳ аст, онҳо намоз мегузоранд ва закот медиҳанд. Пас, агар онҳо ин корро кунанд, пас онҳо молу ҷони худро аз ҳамлаҳои ман муҳофизат кардаанд, ба истиснои ҳаққи исломӣ. Ва ҳисобу китоби онҳо ба Аллоҳ вогузор аст».
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Ва ба мо [Сувайд бин Саид] ва [Ибни Абу Умар] гуфтаанд, ки ба мо [Марвон] гуфтаанд, ки ҳардуи онҳо Марвон ал-Фазориро дар назар доштанд, аз [Абу Молик] аз [падараш] ӯ гуфт: «Ман аз Паёмбари Худо [саллаллоҳу алайҳи ва саллам] шунидам, ки мегуфт: «Ҳар кӣ бигӯяд, ки ҳеҷ маъбуде нест - ки сазовори ибодат аст - ҷуз Аллоҳ аст ва ҳар чизеро, ки ғайр аз Аллоҳ ибодат мешавад, бадном кунад, пас мол ва хуни ӯ ҳаром аст ва подоши ӯ бо Аллоҳ аст». Ва ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ба мо [Абу Холид ал-Аҳмар] гуфтааст - дар ривояти дигар гуфта шудааст - Ва ӯ дар ин бора ба ман [Зуҳайр бин Ҳарб] ба мо [Язид бин Ҳорун] ба [Абу Молик] ва [падараш] гуфтааст, ки аз Паёмбар [саллаллоҳу алайҳи ва саллам] шунидааст, ки мегуфт: «Ҳар кӣ ба Аллоҳ таваккал кунад», пас чизе монанди инро зикр мекунад».
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Ва ӯ ба ман гуфт [Ҳармала бин Яҳё ат-Туҷибӣ] ба ман гуфт [Абдуллоҳ бин Ваҳб] гуфт ӯ гуфт, ӯ ба ман гуфт [Юнус] аз [Ибни Шиҳоб] гуфт ӯ гуфт, ӯ ба ман гуфт [Саид бин ал-Мусайяб] аз [падараш] гуфт ӯ гуфт: «Расули Худо алайҳиссалом Абу Толибро дар замоне, ки ӯ бо марг рӯбарӯ буд, аёдат карданд. Ӯ Абу Ҷаҳл ва Абдуллоҳ бин Абу Умайя бин ал-Муғираро низ дар он ҷо ёфт. Паёмбари Худо алайҳиссалом гуфт: «Амакҷон! Ду ҷумлаи эътиқодро бигӯ, ман дар назди Аллоҳ шоҳиди ту хоҳам буд». Сипас Абу Ҷаҳл ва Абдуллоҳ бин Абу Умайя гуфтанд: «Эй Абу Толиб, оё ту метавонӣ дини Абдулмутталибро тарк кунӣ?» Паёмбари Худо алайҳиссалом таслим нашуд ва ба ҷои ин ба ӯ таълим додани ду эътиқоди калимаро идома дод ва онҳоро борҳо такрор кард. Пас, Абутолиб ҳамчун сухани охирини худ ба онҳо ҷавоб дод, ки ӯ бо дини Абдулмутолиб боқӣ мондааст ва аз гуфтани калимаи шаҳодат худдорӣ мекунад. Паёмбар (с) инчунин гуфт: «Қасам ба Худо, ман аз Худо барои шумо бахшиш мепурсам», пас Аллоҳ ин оятро нозил кард: «Барои Паёмбар ва мӯъминон иҷозат дода намешавад, ки барои касоне, ки ширк меварзанд, бахшиш пурсанд, ҳатто агар онҳо хешовандони худи онҳо бошанд, пас аз он ки барояшон маълум шуд, ки ширкҳо дар дӯзах мутахассисанд» - Сураи Тавба: 113-. Сипас Аллоҳ суханони худро дар бораи ҳодисаи Абутолиб нозил кард: «Ба дурустӣ, ту, эй Муҳаммад, қодир нестӣ, ки ба касе, ки дӯст медорӣ, ҳидоят кунӣ, то ӯ исломро қабул кунад, ҳидоят кунӣ, балки Аллоҳ қодир аст, ки ба ҳар касе, ки хоҳад, ҳидоят кунӣ ва Ӯ беҳтар медонад, ки касоне ҳастанд, ки мехоҳанд барои қабули ҳидоят барои қабули ислом розӣ бошанд». Сураи Қашш: 56-. Ва ба мо [Исҳоқ бин Иброҳим] ва [Абд бин Ҳумайд] ҳарду гуфтанд, ки ба мо [Абдурраззоқ] ба мо [Маъмар] гуфт. -дар ривояти дигар гуфта шудааст - Ва ба мо [Ҳасан ал-Ҳулвонӣ] ва [Абд бин Ҳумайд] ҳарду гуфтанд, ба мо [Яъқуб] - яъне Ибни Иброҳим бин Саъд - гуфт, ба мо [падарам] аз [Солиҳ] ҳарду аз [аз-Зуҳрӣ] бо ин санад, масалан, нақл кардааст. Аммо, ҳадиси Солеҳ бо суханони "Сипас Аллоҳ каломи Худро дар бораи ӯ нозил кард" ба охир мерасад ва ӯ ин ду оятро зикр намекунад. Ӯ инчунин дар ҳадиси худ зикр мекунад, ки "Ва ҳарду як калимаро такрор карданд", дар ҳадиси Маъмар, ки ивазкунандаи ин ҷумла аст. Ва ҳарду ба он пайравӣ карданд.
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Ба мо [Муҳаммад бин Аббод] ва [Ибни Абу Умар] ҳарду гуфтанд, ба мо [Марвон] аз [Язид] - яъне Ибни Кайсон - аз [Абу Ҳозим] аз [Абу Ҳурайра] гуфт: «Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба амакаш вақте ки дар арафаи маргаш буд, гуфт: «Бигӯ: «Ҳеҷ маъбуде нест, ки ба ҷуз Аллоҳ сазовори ибодат бошад», ман дар рӯзи қиёмат бо ин суханон барои шумо шаҳодат медиҳам». Аммо ӯ рад кард, сипас Аллоҳ нозил кард: «Албатта, шумо наметавонед касеро, ки дӯст медоред, ҳидоят кунед» - ояти Қашш: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Ба мо нақл кардааст [Муҳаммад бин Ҳотим бин Маймун] ба мо нақл кардааст [Яҳё бин Саъид] ба мо нақл кардааст [Язид бин Кайсон] аз [Абу Ҳозим ал-Осиҷоъӣ] аз [Абу Ҳурайра] гуфт: «Паёмбари Худо (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ба амакаш вақте ки ӯ дар арафаи маргаш буд, гуфт: «Бигӯ: «Ҳеҷ худое нест, ки сазовори ибодат ҷуз Аллоҳ бошад», ман дар рӯзи қиёмат бо ин суханон барои шумо шаҳодат медиҳам». Ӯ ҷавоб дод: «Агар Қурайш маро бо гуфтани «Ӯ ин корро аз сабаби изтироб кард», сарзаниш намекард, ман бо чашмони шумо бо ин ҷумла розӣ мешудам». Сипас Аллоҳ нозил кард: «Ба дурустӣ, шумо наметавонед касонеро, ки дӯст медоред, ҳидоят кунед, вале ман касонеро, ки Ӯ мехоҳад, ҳидоят мекунам» - Қашшаш: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Ба мо [Абу Бакр бин Абу Шайба] ва [Зуҳайр бин Ҳарб] ҳардуро аз [Исмоил бин Иброҳим] нақл кардааст, [Абу Бакр] гуфтааст, ба мо [Ибни Улайя] аз [Холид] гуфтааст, ба мо [ал-Валид бин Муслим] аз [Ҳумрон] гуфтааст, ба мо [Усмон] гуфтааст: «Расули Худо (с) фармуд: «Ҳар кӣ бимирад, дар ҳоле ки медонад, ки ҷуз Аллоҳ маъбуде шоистаи ибодат вуҷуд надорад, ҳатман ба биҳишт дохил мешавад». Ба мо [Муҳаммад бин Абу Бакр ал-Муқаддамӣ] гуфтааст, ба мо [Бисир бин ал-Муфаддал] гуфтааст, ба мо [Холид ал-Ҳаззо] аз [ал-Валид Абу Бисир] гуфтааст, ки ман [Ҳумрон] шунидам, ки [Усмон] гуфтааст, ман аз Паёмбар (с) шунидам, ки ҳамин чизро гуфтаанд».
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Ба мо нақл кардааст [Абу Бакр бин ан-Надлар бин Абу ан-Надлар] гуфт ӯ, ба мо нақл кардааст [Абу ан-Надлар] Ҳошим бин ал-Қосим ба мо нақл кардааст [Убайдуллоҳ ал-Ашҷоъӣ] аз [Молик бин Миғвол] аз [Талҳо бин Мушарриф] аз [Абу Солеҳ] аз [Абу Ҳурайра] гуфт ӯ гуфт: «Мо бо Паёмбар саллаллоҳу алайҳи ва саллам дар сафар будем». Сипас ӯ гуфт: «Пас аз он рӯзгори мардум тамом шуд». Сипас ӯ гуфт: «То он даме ки онҳо мехостанд баъзе аз ҳайвоноти худро забҳ кунанд». Ровӣ гуфт: «Пас Умар гуфт: «Эй Расули Худо, агар шумо баъзе аз рӯзгори мардумро ҷамъ мекардед ва барои он аз Аллоҳ дуо мекардед - ин хуб мешуд -». Ровӣ гуфт: «Пас ӯ ин корро кард». Ровӣ гуфт: «Пас соҳиби гандум бо гандумаш омад, соҳиби хурмо бо хурмоаш омад». Ровӣ гуфт: «Ва Муҷоҳид гуфт: «Ва соҳибони ғалла бо ғаллаи худ». Ман гуфтам: «Бо ғалла чӣ кор карданд?» Ӯ ҷавоб дод: «Онҳо аз он об мемакиданд ва менӯшиданд». Ӯ гуфт: «Пас Паёмбари Худо онҳоро даъват кард, то он даме ки онҳо ризқу рӯзии худро пур карданд». Ровӣ гуфт: «Пас Паёмбари Худо дар он вақт дуо кард: «Ман шаҳодат медиҳам, ки ҳеҷ худое шоистаи ибодат ҷуз Аллоҳ нест ва ман Паёмбари Худо ҳастам, ҳеҷ бандае бо Аллоҳ мулоқот мекунад, ки ба Ӯ часпида бошад, бе шак ба биҳишт дохил намешавад».
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Ба мо [Саҳл бин Усмон] ва [Абу Қурайб Муҳаммад бин ал-Ало] ҳама чизро аз [Абу Муовия] нақл кардааст. Мусалмонон хеле гурусна буданд ва гуфтанд: "Эй Расули Худо, оё ба мо иҷозат медиҳед, ки шутурамонро забҳ кунем, то гӯшти онро бихӯрем ва равғани онро ҳамчун равған истифода барем - барои пӯшонидани пӯст ва муҳофизат кардани он аз гармии сӯзон -?" Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ҷавоб дод: "Ин корро кун". Абу Ҳурайра гуфт: "Сипас Умар омад ва гуфт: "Эй Расули Худо, агар ин корро кунӣ, пушти шутур - воситаи нақлиёт - тамом мешавад! Аммо беҳтар аст, ки боқимондаи хӯроки онҳоро талаб кунӣ ва сипас дуо кунӣ, ки Худо барояш баракат диҳад." Сипас Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: "Хуб". Сипас ӯ рӯйпӯшеро - аз чарм - хост, баъд аз паҳн кардани он, боқимондаи хӯроки боқимондаи онҳоро хост. Абу Ҳурайра идома дод: «Сипас марде буд, ки бо як мушт ҷуворимакка омад, дигаре бо як мушт хурмо омад ва дигарон низ бо пораҳои хӯрок, ба монанди нон омаданд, то каме хӯрок дар пӯст ҷамъ шавад. Абу Ҳурайра гуфт: «Сипас Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) барои хӯрок дуои баракат кард ва баъд гуфт: «Зарфҳои хӯроки худро гиред ва пур кунед». Абу Ҳурайра идома дод: «Сипас онҳо ҷойҳои хӯроки худро пур карданд, то ки як сарбоз ҳам ҷуз ҷойҳои хӯроки онҳо пур нашуд». Абу Ҳурайра идома дод: «Сипас онҳо то сер шуданашон хӯрданд ва боз ҳам хӯрок боқӣ монд». Сипас Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) гуфт: «Ман шаҳодат медиҳам, ки ҳеҷ худое сазовори ибодат ҷуз Аллоҳ нест ва ман паёмбари Аллоҳ ҳастам, ҳеҷ бандае бо Аллоҳ вомехӯрад, ӯ ин ҷумларо шак намекунад ва сипас аз ворид шудан ба биҳишт манъ карда мешавад».