Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
अस्मान् प्रति कथितं यत् [उबैदुल्लाह बिन् मुअधः] अस्मान् प्रति कथितवान् यत् [मम पिता] अस्मान् प्रति कथितवान् यत् [आसिमः] - अर्थात् इब्न मुहम्मद बिन् जैद बिन् अब्दुल्लाह बिन् उमर - [तस्य पितुः] सः अवदत् [अब्दुल्लाहः] अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् - इस्लामः पञ्चस्तम्भेषु निर्मितः अस्ति: साक्ष्यं दत्त्वा यत् अल्लाहं विना अन्यः कोऽपि देवः नास्ति तथा च मुहम्मदः तस्य सेवकः दूतः च अस्ति, नमाजं स्थापयति, जकातं ददाति, गृहे हजं करोति, रमजानमासे उपवासं करोति।
Hadith
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
तथा च [इब्न नुमैर] मम कृते [मम पिता] अस्मान् [हन्जालाह] कथितवान् सः अवदत्, 'मया श्रुतं यत् [इक्रिमाह बिन् खालिद्] तौस इत्यस्मै एकां हदीसं कथयति यत् एकः पुरुषः [अब्दुल्लाह बिन् उमर] इत्यस्मै अवदत्, 'भवन्तः किमर्थं युद्धं न कृतवन्तः?' सः अवदत् यत्, 'ननु मया अल्लाहस्य दूतं (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतम् - 'ननु इस्लामः पञ्चस्तम्भेषु निर्मितः अस्ति: अल्लाहात् परं कोऽपि देवः नास्ति इति साक्ष्यं ददाति, नमाजं स्थापयति, जकातं ददाति, रमजानस्य उपवासं करोति, गृहस्य तीर्थयात्रा च करोति।'' इति।
Hadith
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
अस्मान् [खलाफ बिन् हिशाम्] इत्यस्मै कथितं यत् [हम्मद बिन् जैद] [अबू जम्राह] इत्यस्मात् यत् सः अवदत्, अहं [इब्न अब्बास] श्रुतवान्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- अपि च अस्मान् [याह्या बिन याह्या] प्रति कथितं तथा च एषः शब्दः तस्य एव अस्ति, अस्मान् [अब्बद बिन अब्बाद] [अबू जम्रा] इत्यस्मात् [इब्न अब्बास] इत्यस्मात् कथितं यत् सः अवदत्, 'अब्दुल कायसस्य दूताः अल्लाहस्य दूतस्य समीपम् आगतवन्तः, ते च अवदन्, 'हे रसूलुल्लाहः अल्लाह, अयं ग्रामः रबियाह-गोत्रस्य अस्ति, मुडलर-नगरस्य काफिरैः अस्माकं भवतः च मध्ये मार्गः अवरुद्धः अस्ति, अतः पवित्रमासं विहाय भवतः समीपं सुरक्षिततया न गन्तुं शक्नुमः, अतः अस्मान् आज्ञानुसारं कार्यं कर्तुं आज्ञापयन्तु, वयं पृष्ठतः ये सन्ति तेषां कृते तस्य प्रचारं करिष्यामः। सः अवदत् - 'अहं भवन्तं चतुर्भिः वस्तूनि आज्ञापयति चतुर्भिः विषयैः च निषेधं करोमि अर्थात् अल्लाह-विश्वासः' ततः तेषां कृते तस्य व्याख्यां कृत्वा अवदत् - 'अल्लाह-अतिरिक्तः कोऽपि देवः नास्ति इति साक्ष्यं दत्त्वा मुहम्मदः अल्लाहस्य दूतः अस्ति इति साक्ष्यं दत्त्वा नमाजं स्थापयति, जकातं ददाति, युद्धस्य लूटस्य पञ्चमांशं च ददाति। तथा च अहं भवन्तं अद-दुबा`, अल-हन्तम्, नकीर्, अल-मुकय्यार' इत्यत्र मद्यस्य निर्माणं निषिद्धं करोमि। खलाफः स्वस्य कथने अपि अवदत् यत्, 'अल्लाहात् परं कोऽपि देवः नास्ति इति साक्ष्यं दत्त्वा।' एकवारं च बद्ध्वा' इति ।
Hadith
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
[अबु बकर इब्न अबू शैबाह] तथा [मुहम्मद इब्न अल-मुथन्ना] तथा [मुहम्मद इब्न बशय्यार] इत्यनेन अस्मान् प्रति कथितं तेषां वचनं च समानम् अस्ति, [अबु बकरः] अवदत्, [घुन्दर] अस्मान् [शुबाह] इत्यस्मात् अवदत् यदा अन्यौ द्वे अवदताम्, [मुहम्मद इब्न ज'फर] अस्मान् [शु'बाह] [अबू जम्रा] इत्यस्मात् अवदत्। सः अवदत्, 'अहं [इब्न अब्बासस्य] जनानां च मध्ये व्याख्याकारः आसम्, ततः एकः महिला नबी इत्यस्य मद्यस्य विषये पृच्छितुं आगता - एकप्रकारस्य मद्यस्य - यत् मृत्तिकापात्रे स्थापितं आसीत्, अतः सः अवदत्, 'ननु अब्द-अल्-कायसस्य दूतः अल्लाहस्य दूतस्य सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य समीपम् आगतः, अतः अल्लाहस्य दूतः अवदत् - 'कः अस्ति।' स दूतः - के वा ते जनाः ? - ते 'रबिअः' इति प्रत्युवाच। सः अवदत्- 'जनाः - दूतः वा - विना संकोचं पश्चात्तापं वा स्वागतं कुर्वन्ति' इति। कथाकारः अवदत् - ते अवदन् - हे अल्लाहस्य दूत, खलु वयं दूरतः भवतः समीपम् आगताः। अस्माकं भवतः च मध्ये मुडलरस्य अविश्वासिनः सन्ति येन वयं पवित्रमासं विहाय भवतः समीपं आगन्तुं न शक्नुमः, अतः अस्मान् निर्णायकं विषयं आज्ञापयन्तु येन वयं येषां जनान् सूचयामः येषां नेतृत्वं कुर्मः येन वयं स्वर्गं प्रविशामः।' कथाकारः अवदत् यत् अतः अल्लाहस्य दूतः तेभ्यः चत्वारि वस्तूनि आज्ञापयित्वा चत्वारि वस्तूनि निषिद्धानि। कथाकारः पुनः अवदत् - 'अल्लाहस्य दूतः तान् केवलं अल्लाह-विषये विश्वासं कर्तुं आज्ञापितवान्, उक्तवान् च - 'किं भवन्तः जानन्ति यत् अल्लाह-विषये विश्वासः किम् अस्ति?' ते अवदन् - अल्लाहः तस्य दूतः च श्रेष्ठतया जानन्ति। सः अवदत्- 'अल्लाह-अतिरिक्तः कोऽपि देवः नास्ति, मुहम्मदः अल्लाहस्य दूतः इति साक्ष्यं दत्त्वा, नमाजं स्थापयति, जकातं ददाति, रमजान-उपवासं करोति, लूटस्य पञ्चमांशं च ददाति, अद-दुबा`, अल-हन्तम्, अल-मुजफ्त च भवन्तं निषिद्धं करोति। शु'बाहः अवदत् - 'अन-नकिर्' इति उक्तवान् स्यात्, अल-मुकय्यर्' इति च स्यात्, सः अवदत् - 'तस्य पालनं कुरुत, स्वजनं च सूचयतु' इति। अबू बकरः स्वस्य कथने 'अल-मुकय्यार' इत्यस्य उल्लेखं विना 'यस्य पृष्ठतः नयति' इति उल्लेखं कृतवान् । मम [उबैदुल्लाह बिन् मुअद्] इत्यस्मै च कथितं यत् अस्माकं [मम पितुः] कृते कथितम्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- अपि च अस्मान् [नस्र बिन अली अल-जहदलामी] प्रति कथितम् आसीत्, सः अवदत्, मम [मम पितुः] कृते कथितं यत् तौ द्वौ अपि अवदताम्, अस्मान् [कुर्राह बिन खालिद] [अबू जम्रा] इत्यस्मात् [इब्न अब्बास] इत्यस्मात् [इब्न अब्बास] इत्यस्मात् नबी सल्लल्लाहु अलैहि अलैहि अल्लाम इत्यस्य हदीसस्य सदृशस्य एतस्य हदीसस्य सह कथितम् [शु'बाह], यदा सः अवदत्- 'अद-दुबा`, अन-नकीर, अल-हन्तम्, अल-मुजफ्त च यत् किमपि उत्पीडितं भवति तस्मात् अहं भवन्तं निषिद्धं करोमि'। तथा च [इब्न मुअधः] [स्वपितुः] हदीस् मध्ये अवदत् यत्, 'अथवा अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) अल-अस्यज अश्याज अब्द अल-कायस् इत्यस्मै अवदत् यत् - 'ननु भवतः मध्ये द्वौ लक्षणौ स्तः यत् अल्लाहः प्रेम्णा पश्यति, यथा धैर्यं सावधानता च'' इति।
Hadith
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
याह्या बिन् अय्यूबः अस्मान् अवदत् इब्न उलाय्यः अस्मान् अवदत् सईद बिन् अबू अरबाहः अस्मान् अवदत् कतादाहः अवदत् - "यः व्यक्तिः अब्दुलकायस् इत्यस्मात् दूतं मिलितवान् यः अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्य समीपम् आगतः सः अस्मान् अवदत्, सईदः अवदत्, कतदाहः अवदत्: अबू द्लाम्राहः अवदत्: अबू द्लाम्राहः अवदत्: अबू सईद अल-खुदरी इत्यनेन अस्मिन् हदीसे उक्तं यत् अब्दुलस्य जनाः कायस् अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) समीपम् आगत्य अवदत्- "हे अल्लाहस्य नबी, वयं रबियाह-ग्रामस्य जनाः स्मः, तथा च मुडलर-जनाः अस्माकं भवतः च मध्ये मार्गं अवरुद्धवन्तः, अतः वयं पवित्रमासे विना भवतः समीपं गन्तुं न शक्नुमः, अतः अस्मान् आज्ञापयन्तु यत् वयं पृष्ठतः ये सन्ति तेभ्यः उपदेशं कुर्मः, येन वयं तया जन्नतं प्रविशामः उक्तवान् - 'अहं भवन्तं चतुर्भिः वस्तूनि आज्ञापयामि चतुर्भिः विषयैः च निषेधं करोमि यत् भवन्तः अल्लाहस्य पूजां कुर्वन्तु तस्य सह किमपि न सङ्गतिं कुर्वन्तु, नमाजं स्थापयन्तु, जकातम् अदातुम्, रमजानस्य उपवासं कुर्वन्तु, लूटस्य मूल्यस्य पञ्चमांशं च ददति, तथा च अहं भवन्तं अद-दुबा`, अल-हन्तम्, अल-मुजफ्त, अन-नकीर इत्यत्र मद्यस्य निर्माणं कर्तुं निषेधं करोमि, ते पृष्टवन्तः, 'हे अल्लाहस्य दूत, भवन्तः किं जानन्ति' अन-नकीर?' सः अवदत्- 'एकं वृक्षस्य कूपं यत् उत्कीर्णं भवति - तस्मिन् भवन्तः खजूराणि स्थापयन्ति' इति सः अवदत् - 'अथवा खजूरवृक्षात् ततः भवन्तः तस्मिन् जलं स्थापयन्ति यावत् क्वथमानं जलं शान्तं भवति, ततः भवन्तः तत् पिबन्ति यावत् भवद्भिः एकः - अथवा तेषु एकः - खड्गेन तस्य मातुलस्य प्रहारं करिष्यति' इति सः अवदत्, 'तेषु जनासु च पुनः एकः पुरुषः अस्ति' इति। 'अहं तत् गोपितवान् यतः अहं अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) प्रति लज्जितः अभवम्, अतः अहं पृष्टवान्, 'तर्हि हे अल्लाहस्य दूत, वयं कस्मात् पात्रात् पिबितुं शक्नुमः?' सः अवदत्, 'चर्मपात्रे - यत् चर्मकृते - यत् मुखे निमीलितम् अस्ति' ते पृष्टवन्तः यत्, 'हे अल्लाहस्य दूत, खलु अस्माकं भूमिः मूषकैः परिपूर्णा अस्ति, अतः चर्मपात्रे - यत् चर्मकृते अस्ति - तस्मिन् पेयं न अवशिष्टम् अस्ति, अतः नबी (स.अ.व.) अवदत्- 'अथवा मूषकाः तत् खादन्ति चेदपि मूषकाः तत् खादन्ति, यदि मूषकाः खादन्ति अपि' इति कथकः अवदत्, 'अल्लाहस्य नबी (स.अ.व.) इत्यनेन अशज अब्दुल कायस् इत्यस्मै उक्तं यत् - 'ननु भवतः मध्ये द्वौ गुणौ स्तः यत् अल्लाहः प्रेम्णा करोति, यथा; ते अवदन्, अस्मान् [इब्न अबू आदि] [सैइद] इत्यस्मात् [कतादाह] तः कथितं, अस्मान् न केवलं एकः कथाकारः यः दूतं मिलितवान् तथा च [अबू नदलाह] [अबू सईद अल-खुदरी] इत्यस्मात् उल्लेखं कृतवान्, यत् अब्दुल कायसस्य दूतः यदा सः अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्य समीपम् आगतः [इब्न उलय्यहस्य] सदृशं हदीसं व्यतिरिक्तं यत् तस्मिन् 'तस्मिन् च खदिरैः, खदिरैः जलेन वा मिश्रयन्ति' इति उक्तं, सः च '[उक्तवान्] उक्तवान्' इति न अवदत्, खदिरैः सह'' इति वा न अवदत्।
Hadith
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
[मुहम्मद बिन् बक्कर अल-बसरी] मम कृते अवदत् [अबू अशिमः] अस्मान् [इब्न जुरैज] इत्यस्मात् अवदत्। -अन्ये कथने उल्लिखितम्-, तथा च [मुहम्मद बिन् रफी'] मां अवदत् शब्दीकरणं च तस्य अस्ति। [अब्दुर-रज्जाक] अस्मान् अवदत् [इब्न जुरैज] सः अवदत्, अस्मान् अवदत् [अबू कजा'आह] यत् [अबू नदलाह] तस्मै अवदत्, तथा च अल-हसनः ताभ्यां अवदत्, यत् [अबू सैद अल-खुदरी] तस्मै अवदत्, यत् अब्दुल कैसस्य दूतः यदा सः अल्लाहस्य पैगम्बर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य समीपम् आगतः तदा अवदत्, 'हे अल्लाहस्य पैगम्बर, मई अल्लाह अस्मान् भवतः मुक्तिदण्डं कुरु, अस्माकं कृते किं पेयं हितकरं भवति?' सः अवदत्- 'अन-नकिरात् मा पिबन्तु' इति। ते पृष्टवन्तः, 'हे अल्लाहस्य पैगम्बर, अल्लाह अस्मान् तव मुक्तिदानं करोतु, किं त्वं जानासि यत् अन-नकीरः किम्?' सः अवदत् - 'आम्, उत्कीर्णकेन्द्रयुक्तं वृक्षस्य कूपं, अद्-दुबा`तः अल-हन्तमतः वा न पिबन्तु, यस्य पात्रस्य शिखरं आच्छादितम् अस्ति तस्मात् पात्रात् पिबन्तु।
Hadith
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
[अबू बकर बिन् अबू शैबाह] तथा [अबू कुरैब] तथा [इशक बिन् इब्राहिम] सर्वे अस्मान् [वाकी'] इत्यस्मात् कथितवन्तः, [अबू बकरः] अवदत्, [वाकी'] अस्मान् [जकारिया बिन् इशाक] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, [याह्या बिन् अब्दुल्लाह बिन शैफी] मम [अबू म'बाद] इत्यस्मात् [इब्न अब्बास] बिनतः [मुअदः] इत्यस्मात् अवदत् जबल], अबू बकरः अवदत्, 'कदाचित्,' वाकी' इब्न अब्बासात् अवदत्, यत् मुअद् अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमः मां प्रेषितवान्। सः अवदत् - 'ननु भवन्तः पुस्तकस्य जनानां समीपं आगमिष्यन्ति, अतः तान् आमन्त्रयन्तु यत् ते साक्ष्यं ददतु यत् अल्लाहं विना अन्यः कोऽपि देवः नास्ति, अहं च अल्लाहस्य दूतः अस्मि।' यदि ते तस्मिन् भवतः आज्ञापालनं कुर्वन्ति तर्हि तान् सूचयन्तु यत् अल्लाहः तेभ्यः प्रतिदिनं रात्रौ पञ्च प्रार्थनाः आज्ञापितवान् अस्ति। यदि ते अस्मिन् विषये भवतः आज्ञापालनं कुर्वन्ति तर्हि तान् सूचयन्तु यत् अल्लाहः तेषां कृते तेषां मध्ये निर्धनानाम् दानं कर्तुं अनिवार्यं कृतवान्। यदि ते अस्मिन् विषये भवतः आज्ञापालनं कुर्वन्ति तर्हि तेषां बहुमूल्यं धनं दूरं भवन्तु। उत्पीडितानां याचनां भयं कुर्वन्तु, यतः तस्य अल्लाहस्य च मध्ये कोऽपि बाधकः नास्ति।'' इब्न अबू उमरः अस्मान् प्रति वर्णितवान्, बिश्र् इब्न अस-सारी अस्मान् प्रति वर्णितवान्, जकारीय्या इब्न इशाक् अस्मान् प्रति वर्णितवान्। -अन्यस्मिन् कथने उल्लेखितम् अस्ति- अपि च अब्द इब्न हुमैदः अस्मान् प्रति कथितवान्, अबू आशिमः अस्मान् जकारीय्या इब्न इशाकतः, याह्या इब्न अब्दुल्लाह इब्न शैफीतः, अबू मा'बादतः, इब्न अब्बासतः, यत् नबी (स.अ.व.) मुआदं यमनं प्रेषितवान्, सः च अवदत्: 'ननु त्वं जनं आगमिष्यसि।'' यथा वाकिनाख्यातम्'।
Hadith
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
[उमय्याह बिन बिस्तम अल-ऐशी] अस्मान् अवदत् [यजीद बिन ज़ुराई`] अस्मान् [रौह] - अर्थात् इब्न अल-कासिम - [इस्माइल बिन उमय्याह] इत्यस्मात् [याह्या बिन अब्दुल्लाह बिन शैफी] इत्यस्मात् [अबू मा'बाद] इत्यस्मात् [इब्न अब्बास] इत्यस्मात् अवदत् यत् अल्लाहस्य रसूलुल्लाह (स.अ.व.) यदा सः... मुअधं यमनदेशं प्रेषितवान्, अवदत्- 'ननु भवन्तः पुस्तकस्य जनानां जनानां सम्मुखीभवन्ति, अतः प्रथमं यत् भवन्तः तान् आह्वयन्ति तत् परमात्मनः अल्लाहस्य उपासना। यदि ते अल्लाहं परिचिनुवन्ति तर्हि तान् सूचयन्तु यत् अल्लाहः तेषां दिवारात्रौ पञ्च प्रार्थनाः आज्ञापितवान् अस्ति। यदि ते एवम् कुर्वन्ति तर्हि तान् सूचयन्तु यत् अल्लाहः तेभ्यः जकाट् आज्ञापितवान् यत् तेषां धनिकेभ्यः हृत्य तेषां निर्धनेभ्यः वितरितं भवति। यदि ते अस्मिन् भवतः आज्ञापालनं कुर्वन्ति तर्हि तेभ्यः जकातं गृहीत्वा तेषां बहुमूल्यं धनं भयभीताः भवन्तु।'
Hadith
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
[कुतैबा बिन सईद] अस्मान् [लैथ बिन साआद] [उकैल] तः [अज-जुहरी] तः अवदत् सः अवदत्, [उबैदुल्लाह बिन अब्दुल्लाह बिन उतबाह बिन मसूद] अस्मान् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'यदा अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) मृतः, अबू बकरः च... खलीफा तस्य पश्चात्, अरबानां मध्ये काफिराः च अविश्वासं कृतवन्तः, [उमर बिन् अल-खत्ताबः] अबू बकरं प्रति अवदत्, 'भवन्तः कथं जनानां विरुद्धं युद्धं कर्तुं शक्नुवन्ति, यदा तु अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् - 'मम आदेशः दत्तः यत् अहं जनानां विरुद्धं युद्धं करोमि यावत् ते न वदन्ति, 'अल्लाह-अतिरिक्तः कोऽपि देवः नास्ति', अतः यः वदति, 'अल्लाह-अतिरिक्तः कोऽपि देवः नास्ति', तदा सः कृतवान् ननु इस्लामधर्मं विहाय मम धनं जीवनं च रक्षितवान्, तस्य गणना च अल्लाहस्य समीपे अस्ति।' अतः [अबू बकर] उक्तवान्, ‘अल्लाहस्य कसम, अहं तेषां विरुद्धं युद्धं करिष्यामि ये नमाजस्य जकातस्य च भेदं कुर्वन्ति, यतः जकातः धनस्य अधिकारः अस्ति। अल्लाहस्य कसम, यदि ते स्वस्य अनिच्छायाः कारणात् मां निवारयन्ति, यदा ते अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) इत्यस्मै तत् दापयन्ति स्म, तदापि अहं तेषां अनिच्छायाः कारणात् तेषां विरुद्धं युद्धं करिष्यामि।' अतः [उमर इब्न अल-खत्ताब] अवदत्, 'अल्लाहस्य कसम, एतत् व्यतिरिक्तं न भवति यत् अहं दृष्टवान् यत् अल्लाहः अबू बकरस्य वक्षःस्थलं युद्धं कर्तुं विस्तारितवान् - तेषां - अहं च जानामि यत् एतत् सत्यम् एव।'' इति।
Hadith
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
तथा [अबु अथ-ताहिर्] तथा [हरमलाह बिन् याह्या] तथा [अहमद बिन् ईसा] मम कृते कथयन्ति स्म, [अहमदः] अवदत्, 'सः अस्मान् कथितवान्' इति। यदा अन्ये द्वे अवदन्, ‘इब्न वहबः अस्मान् प्रति वर्णितवान्, सः अवदत्, [युनुस्] मम कृते [इब्न शिहाब] इत्यस्मात् कथितवान् सः अवदत्, [सैद बिन् अल-मुसैयब] मम कृते कथितवान् यत् [अबू हुरैरा] तस्मै कथितवान् यत् अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) इत्यनेन उक्तं यत्, 'मम आदेशः दत्तः यत् अहं जनानां विरुद्धं युद्धं करोमि यावत् ते न वदन्ति, 'तत्र।' अल्लाहं विना कोऽपि देवः नास्ति,' अतः यः वदति यत् 'अल्लाहं विना अन्यः कोऽपि देवः नास्ति', तर्हि सः खलु इस्लामधर्मं विहाय मम धनं स्वप्राणान् च रक्षितवान्, तस्य गणना च अल्लाहस्य समीपे अस्ति।'
Hadith
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
[अहमद बिन् अब्दाह अदल्-द्लाब्बी] अस्मान् [अब्दुल अजीज] - अर्थात् अद-दरावर्दी - [अल-अला'] इत्यस्मात् अवदत् । - अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति - तथा च [उमय्याह बिन बिस्थम] अस्मान् अवदत् तथा च शब्दावली तस्य एव अस्ति, [यजीद बिन ज़ुराई] अस्मान् [रौह] [अल-अला' बिन् अब्दुर्रहमान बिन् या'कुब] इत्यस्मात् [तस्य पितुः] [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् अल्लाहस्य दूतात् (अल्लाहस्य शान्तिः तस्य उपरि) इत्यस्मात् अवदत् यत् - 'मम आदेशः दत्तः।' यावत् ते साक्ष्यं न ददति यत् अल्लाहात् परं कोऽपि देवः नास्ति इति साक्ष्यं न ददति तथा च मयि मया आनितस्य कुरानस्य च विश्वासं कर्तुं, अतः यदा ते तत् वदन्ति, तर्हि खलु सः स्वस्य धनं स्वप्राणान् च - मम आक्रमणात् - रक्षितवान् - इस्लामस्य अधिकारं विहाय। तेषां च गणना अल्लाहस्य समीपे अस्ति।'
Hadith
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
तथा [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [हफश बिन् घियात्स्] इत्यस्मात् [अल्-अ'मासी] इत्यस्मात् [अबू सुफियान्] इत्यस्मात् [जबिरतः] [अबू सालिहतः] [अबु हुरैराह] इत्यस्मात् उक्तवान् तौ द्वौ अपि अवदताम्, 'अल्लाहस्य दूतः सल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लम इत्यनेन उक्तं यत्, 'मम जनैः सह युद्धं कर्तुं आदेशः दत्तः' यथा इब्ने अल-मुसैयबस्य हदीस् मध्ये अबु हुरैरातः । -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् [वाकी'] अवदत्। -अन्ये कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- तथा च [मुहम्मद बिन् अल-मुथन्ना] मां अवदत्, [अब्दुर्रहमानः] अस्मान् अवदत्, [अर्थात्। बिन महदी] उभौ अवदताम्, [सुफ्यान्] अस्मान् [अबू अज्-जुबैर] [जाबिर] तः अवदत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः अवदत् - 'मम आदेशः दत्तः यत् अहं जनानां विरुद्धं युद्धं करोमि यावत् ते न वदन्ति, 'कोऽपि देवः नास्ति -यस्य पूजायाः अधिकारः अस्ति - अल्लाहं विहाय', अतः ते अवदन्, 'कोऽपि देवः नास्ति -यस्य पूजायाः अधिकारः अस्ति - अल्लाहं विहाय', अतः तेषां कृते अस्ति ननु तेषां धनं तेषां जीवनं च -मम आक्रमणात्- रक्षितवान् इस्लामस्य अधिकारं विहाय। तथा तेषां गणना अल्लाहस्य कृते अवशिष्टा अस्ति। अथ सः पठितवान्- '-ननु त्वं -केवलं- सावधानः असि। तेषु भवतः अधिकारः नास्ति- ' -Qs. अल घाशियाः २१-२२-।
Hadith
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
अस्मान् [अबु गस्सन अल-मिस्माई मलिक बिन अब्दुल वाहिद] इत्यस्मै कथितं यत् [अब्दुल मलिक बिन् अश-शब्बहः] अस्मान् [शुबाहतः] [वकिद् बिन् मुहम्मद बिन् जैद बिन् अब्दुल्ला बिन् उमरतः] [तस्य पितुः] [अब्दुल्लाह बिन् उमर] इत्यस्मात् यावत् [अब्दुल्ला बिन् उमर] इत्यस्मात् युद्धं कर्तुं आदेशं दत्तवान् यत् ते साक्ष्यं ददति यत् अस्ति अल्लाहस्य अतिरिक्तं कोऽपि देवः नास्ति तथा च मुहम्मदः अल्लाहस्य दूतः इति, नमाजं स्थापयतु, जकातं च ददातु। अतः यदि ते तत् कुर्वन्ति तर्हि ते खलु मम कृते स्वधनं प्राणं च रक्षन्ति, इस्लामधर्मस्य अधिकारं विहाय। तेषां च गणना अल्लाहस्य समीपे अस्ति।'
Hadith
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
तथा [सुवैद बिन सईद] तथा [इब्न अबू उमर] उभौ अस्मान् अवदताम्, [मरवान] उभौ अस्मान् अवदताम्, अर्थात् मरवान अल-फजारी, [अबू मलिक] इत्यस्मात् [तस्य पितुः] सः अवदत्, 'मया अल्लाहस्य दूतं (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतम् - 'यः कथयति: अल्लाहस्य अतिरिक्तं कोऽपि ईश्वरः नास्ति, तथा च यत् पूज्यते तस्मिन् अविश्वासं करोति।' अल्लाहस्य अतिरिक्तं तदा तस्य धनं रक्तं च निषिद्धं भवति, तस्य फलं च अल्लाहस्य समीपे अस्ति।' तथा [अबू बकर बिन् अबू शैबाह] अस्मान् अवदत्, [अबू खालिद अल-अहमर] अस्मान् अवदत्। -अन्यस्मिन् कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- अपि च [जुहैर बिन् हरब] अस्मान् अवदत्, [यजीद बिन हारून] उभौ अस्मान् अवदत्, [अबू मलिकतः] [तस्य पितुः] कृते यत् सः नबी (स.अ.व.) इत्यस्य वचनं श्रुतवान् यत् - 'यः अल्लाहः एकः इति प्रतिपादयति,' ततः तत्सदृशं किमपि उल्लेखं करोति।
Hadith
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
तथा च [हरमाला बिन् याह्या अत-तुजीबी] मां अवदत् यत् [अब्दुल्लाह बिन् वहब] मां अवदत् यत् [युनुस्] [इब्न शिहाब] इत्यस्मात् मां अवदत् यत् [सैद बिन् अल-मुसैयब] [स्वपितुः] मम कृते अवदत् यत् सः अवदत् यत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि) अबू तालिब इत्यस्य समीपं गतः यदा सः मृत्युं सम्मुखीभवति स्म दण्डः । सः अबू जहल्, अब्दुल्ला बिन् अबू उमय्याह बिन् अल-मुघिरा इत्येतौ अपि तत्रैव प्राप्नोत् । अल्लाहस्य रसूलुल्लाह (स.अ.व.) अवदत्- 'काचा! शहादस्य वचनं वदतु, अहं भवतः अल्लाहस्य समक्षं साक्षी भविष्यामि।' तदा अबुजहलः अब्दुल्ला बिन् अबू उमय्यः च व्यत्ययम् अकरोत्, 'हे अबू तालिब, किं त्वं अब्दुलमुत्तलिबस्य धर्मं त्यक्तुं इच्छसि?' अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) न त्यक्तवान्, अपितु शहादस्य शब्दद्वयं वक्तुं शिक्षयति स्म, बहुवारं च पुनः पुनः उक्तवान्। अतः अबू तालिबः तेभ्यः अन्तिमवचनरूपेण उत्तरितवान् यत् सः अब्दुलमुत्तलिबस्य धर्मे एव तिष्ठति, कालिमाशहादतस्य उच्चारणं च न अस्वीकृतवान् । अल्लाहस्य दूतः सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमः अपि अवदत्- 'अल्लाहस्य कसम, अहं भवतः कृते अल्लाहात् क्षमायाचनां करिष्यामि,' यावत् अल्लाहः एतत् श्लोकं न प्रकटितवान्: '-नबी इत्यस्य कृते क्षमायाचनाय न अनुमतं यत् ये अल्लाहस्य सह अन्येषां संगतिं कुर्वन्ति, यद्यपि ते बन्धुजनाः सन्ति, ततः परं तेभ्यः स्पष्टं जातं यत् ते नरकस्य जनाः सन्ति-' -Qs. अत-तौबः ११३-। ततः अल्लाहः अबू तालिबस्य घटनायाः विषये स्वस्य वचनं प्रकटितवान् यत् - '-ननु भवतः, हे मुहम्मद, यस्य भवतः प्रेम्णः इस्लामधर्मं प्रति मार्गदर्शनं कर्तुं शक्तिः नास्ति, परन्तु अल्लाहस्य शक्तिः अस्ति यत् सः यस्य इच्छति तस्य मार्गदर्शनं कर्तुं शक्नोति, सः च सर्वोत्तमरूपेण जानाति यत् ते के सन्ति ये इस्लामधर्मं प्रति मार्गदर्शनं कर्तुं -इच्छन्ति- -Qs. अल-काशशः ५६-। तथा अस्मान् अवदत् [इशाक बिन् इब्राहिम] तथा [अब्द बिन् हुमैद] उभौ अवदताम्, अस्मान् अवदत् [अब्दुर्रज्जाक्] अस्मान् [मा'मार] अवदत्। -अन्ये कथने तस्य उल्लेखः अस्ति- सः च अस्मान् [हसन अल-हुलवानी] [अब्द बिन् हुमैद] च उभौ कथितवान्, सः अस्मान् [या'कुब] - अर्थात् इब्नु इब्राहिम बिन् सा'द्- इत्यस्मै कथितवान्, सः अस्मान् [मम पितुः] [सालिहात्] उभयोः [अज-जुहरी] इत्यस्मात् एतया एव संक्रमणशृङ्खलायाः सह कथितवान्। केवलं सालिहस्य हदीसः तस्य वचनेन समाप्तः भवति, 'तदा ईश्वरः तस्य विषये स्ववचनं प्रकाशितवान्', सः च ताभ्यां श्लोकद्वयस्य उल्लेखं न कृतवान्। तथा च सः स्वस्य हदीसे उल्लेखयति यत् 'उभौ च पुनः तानि वचनानि उक्तवन्तौ' इति मा'मरस्य हदीसे अस्य वाक्यस्य विकल्पः अस्ति। तौ च अद्यापि तस्य अनुसरणं कुर्वन्ति' इति।
Hadith
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
[मुहम्मद बिन् अब्बाद] तथा [इब्न अबू उमर] उभौ अस्मान् अवदताम्, [मरवान] अस्मान् [यजीद] - अर्थात् इब्न कैसन - [अबू हाजिम] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः सल्लल्लाहु अलैहि वस्लाम इत्यनेन स्वस्य मातुलस्य कृते उक्तं यदा सः मृतः आसीत्: 'कहतु, 'देवः नास्ति - योग्यः अल्लाहं विहाय पूजयन्तु' अहं भवतः कृते तया वाक्येन कयामतदिने साक्षी दास्यामि'। परन्तु सः अङ्गीकृतवान्, अतः अल्लाहः प्रकटितवान् यत् - '-ननु भवन्तः येषां प्रेम्णा भवन्ति तेषां मार्गदर्शनं कर्तुं न शक्ष्यन्ति- ' -Qs. अल कशाशः ५६-।
Hadith
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
[मुहम्मद बिन् हातिम बिन् मैमुन्] अस्मान् अवदत् [याह्या बिन् सैइद] अस्मान् [यजीद बिन् कैसन] [अबू हाजिम अल-अशजाई] इत्यस्मात् [अबू हुरैरा] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'अल्लाहस्य दूतः (अल्लाहस्य सल्लल्लाहुः अल्लाहस्य आशीर्वादः च तस्य उपरि भवतु) तदा स्वमातुलं अवदत् यदा सः मृत्यवे प्रवृत्तः आसीत्: 'कहतु, 'अल्लाहस्य अतिरिक्तं कोऽपि अन्यः नास्ति', अहं करिष्यामि पुनरुत्थानदिने तेन वचनेन भवतः साक्षी भवतु' इति। सः अवदत् यत् 'यदि कुरैश-जनाः 'चिन्तायाम् एव तत् कृतवान्' इति वचनेन मां निन्दन्ति स्म तर्हि अहं भवतः नेत्रेण तत् वचनं अनुमोदितवान् स्यात्' इति। तदा अल्लाहः प्रकटितवान् यत् - '-ननु भवन्तः येषां प्रेम्णा पश्यन्ति तेषां मार्गदर्शनं न करिष्यन्ति, परन्तु अहं यस्य सः इच्छति तस्य मार्गदर्शनं करोमि-' -Qs. अल कशाशः ५६-।
Hadith
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
अबू बकर बिन् अबू शैबाह, जुहैर बिन् हर्ब च उभौ अस्मान् इस्माइल बिन् इब्राहिम इत्यस्मात् कथितवान्। अबू बकरः अवदत्, इब्न उलय्याहः अस्मान् खालिदतः अवदत्, सः अवदत्, अल-वालिद बिन मुस्लिमः अस्मान् हुमरानतः अवदत्, उस्मानतः, सः अवदत्, अल्लाहस्य दूतः अल्लाहः तस्मै आशीर्वादं ददातु, तस्मै शान्तिं ददातु, सः अवदत्: "यः अल्लाहं विहाय पूजायोग्यः कोऽपि देवः नास्ति इति ज्ञात्वा म्रियते, सः जन्नतं प्रविशति। मुहम्मद बिन् अबू बकर अल-मुकद्दमी अस्मान् बिशरतः अवदत् बिन अल-मुफदलालः अस्मान् अवदत् खालिद् अल-हजद्जा इत्यस्मात् अल-वालिद अबू बिश्र् इत्यस्मात्, सः अवदत्, अहं हुमरनस्य वचनं श्रुतवान्, उस्मान् इत्यस्य वचनं श्रुतवान्, अल्लाहस्य दूतं श्रुतवान्, अल्लाहः तस्मै आशीर्वादं ददातु, शान्तिं च ददातु, तथैव वदतु।
Hadith
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
अस्मान् अवदत् [अबू बकर बिन् अन-नदलर बिन् अबू अन-नदलर] सः अवदत्, अस्मान् अवदत् [अबू अन-नदलर हाशिम बिन् अल-कासिम] अस्मान् [उबैदुल्लाह अल-अशजाई] [मलिक बिन् मिघवाल] इत्यस्मात् [थल्हाह बिन् मुशर्रिफ] इत्यस्मात् [अबू सालिह] इत्यस्मात् [अबू हुरैराह] इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्, 'वयं सह आसन् पैगम्बर सल्लल्लाहु 'अलैहि वसल्लम यात्रा पर'। ततोऽब्रवीत्-तदा प्रजानां भोजनं समाप्तम्' इति। ततः सः अवदत् - 'यावत् ते स्वपशूनां केषाञ्चन वधं कर्तुम् इच्छन्ति' इति। कथाकारः अवदत्, 'तदा उमरः अवदत्, 'हे अल्लाहस्य दूत, यदि त्वं जनानां किञ्चित् भोजनं सङ्गृह्य तस्य विषये अल्लाहं प्रार्थितवान् स्यात् - तर्हि साधु स्यात् -' इति। आख्यायिकाऽब्रवीत्-ततः सः अकरोत्' इति। कथाकारः अवदत्-'तदा गोधूमस्य स्वामी स्वगोधूमेन सह आगतः, खजूरस्वामिः खजूरैः सह आगतः' इति। कथाकारः अवदत्- 'मुजाहिदः च अवदत्, "धान्यस्य च स्वामिनः स्वधान्येन सह।' अहं अवदम्- "ते धान्येन किं कृतवन्तः?" सः प्रत्युवाच तस्मात् जलं चूषयित्वा पिबन्ति स्म। सः अवदत्, "तदा अल्लाहस्य दूतः तान् आहूतवान् यावत् ते स्वभोजनं पूरयितुं न शक्नुवन्ति।" कथाकारः अवदत्, "अतः अल्लाहस्य दूतः तस्मिन् समये प्रार्थितवान् यत् - अहं साक्षी ददामि यत् अल्लाहं विहाय कोऽपि देवः - पूजनीयः - नास्ति तथा च अहं अल्लाहस्य दूतः अस्मि, कोऽपि सेवकः अल्लाहस्य सङ्गमं न करोति तम् दृढतया धारयन् निःसंदेहं स्वर्गं प्रविशति।
Hadith
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
[सहल् बिन् उस्मान्] तथा [अबू कुरैब मुहम्मद बिन् अल-अला'] सर्वे अस्मान् [अबू मुअवियाह] तः अवदन् यत् [अबू कुरैब] अस्मान् [अबू मुअवियाह] [अल्-अ'माश] तः [अबू सालिह] तः [अबू हुरैरा] तः अथवा -[अबू सईद] इत्यस्मात्] अवदत्, अल-अ'माशः शङ्कितवान्- अबू हुरैराहः अवदत्, 'दुरिंग द तबुकस्य युद्धे सेना -मुस्लिम-जनाः महतीं क्षुधां अनुभवन्ति स्म, ते अवदन्, 'हे अल्लाहस्य दूत, यदि भवान् अस्मान् अस्माकं उष्ट्राणां वधं कर्तुं अनुमन्यते, येन वयं तेषां मांसं खादित्वा तेषां मेदः तैलरूपेण उपयोक्तुं शक्नुमः -त्वक् लेपयितुं, तप्ततापात् रक्षितुं-? अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् यत् - 'करोतु' इति। अबू हुरैराहः अवदत्, 'तदा उमरः आगत्य अवदत्, 'हे अल्लाहस्य दूत, यदि त्वं तत् करोषि तर्हि उष्ट्रस्य पृष्ठं क्षीणं भविष्यति -वाहनं-! परन्तु श्रेयस्करम्, भवन्तः तेभ्यः अवशिष्टं भोजनं याचन्ते ततः भवन्तः प्रार्थयन्ति, अल्लाहः तस्य आशीर्वादं ददातु'। ततः अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् यत् - 'अति साधु' इति। ततः सः प्रसारं - चर्मनिर्मितं - याचितवान्, तत् प्रसारयित्वा तेषां भोजनस्य अवशिष्टं याचितवान् यत् अद्यापि अवशिष्टम् आसीत्' इति। अबु हुरैराः अग्रे अवदत्, 'तदा एकः पुरुषः मुष्टिभ्यां कुक्कुटं गृहीत्वा आगतः, अन्यः खजूरस्य मुष्टिभ्यां सह आगतः, अन्ये केचन च क्रम्ब्स् - भोजनं, रोटिकादिकं - गृहीत्वा आगतवन्तः, येन चर्मस्य प्रसारणे किञ्चित् भोजनं सङ्गृहीतम्। अबू हुरैराहः अवदत्, 'ततः अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) आशीर्वादेन भोजनस्य प्रार्थनां कृतवान्, तदनन्तरं सः अवदत् - 'भवतः भोजनपात्राणि गृहीत्वा पूरयन्तु' इति। अबु हुरैरा अग्रे अवदत्, 'ततः ते स्वस्य भोजनं पूरयन्ति स्म, यावत् तेषां अन्नपात्रं विहाय कोऽपि सैनिकः न पूरितः' इति । अबु हुरैरा अग्रे अवदत्, 'ततः ते यावत् पूर्णाः न भवन्ति तावत् खादितवन्तः, अद्यापि किञ्चित् भोजनं अवशिष्टम् आसीत्' इति । ततः अल्लाहस्य दूतः (स.अ.व.) अवदत् यत् अहं साक्षी अस्मि यत् अल्लाहं विहाय कोऽपि देवः पूजनीयः नास्ति अहं च अल्लाहस्य दूतः अस्मि। तस्मिन् वचने संशयं विना कोऽपि सेवकः अल्लाहस्य साक्षात्कारं न करिष्यति ततः स्वर्गप्रवेशं निवारितः भविष्यति।'
