Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Haali en [Ubaydullaah bin Mu’adz] haali en [baaba am] haali en [Ashim] - woni Ibnu Muhammadu bin Zaid bin Abdullaah bin Umar - ummoraade e [baaba mum] o wiyi; [Abdullaah] wi’i: “Lislaam mahii ko e dow tuugnorgal joy: ko ɗum seedaaku wonde alaa laamɗo -mo hakke reweede- so wonaa Alla, wonde Muhammadu ko maccuɗo mum e nelaaɗo mum, tabitinoowo juulde e yoɓde duwaagal, yoɓde duwaawu, yoɓde duwaagal Ramadaan'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Nde o wi’i kam [Ibnu Numair] wi’i min [baaba am] wi’i min [Hanzhalah] o wi’i: “Mi nani [Ikrimah bin Khalid] ɗon wi’a hadiis Thawus, gorko gooto wi’i [Abdullaah bin Umar], “Hol ko waɗi a haɓataa? ' O jaabii, 'Goonga, mi nanii Nelaaɗo Alla (JKM) ina wiya: 'Goonga, Lislaam sosaa ko e dow kuule joy : Seedaade wonde alaa laamɗo fotɗo reweede so wonaa Alla, tabitinde juulde, yoɓde zakka, hoorde e nder lewru Ramadaan, e waɗde Housegri to Allah' .
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Haali en [Khalaf bin Hisham] haali en [Hammadu bin Zaid] gila [Abuu Jamra] o wiyi, mi nanii [Ibnu Abbas]. -e nder nate goɗɗe ina haalee- E haalani en [Yahya bin Yahya] e ooɗoo lafazh ko makko, habri en [Abbad bin Abbad] gila e [Abuu Jamrah] gila e [Ibnu Abbas] o wiyi 'Abdul Qais' nulaaɗo yahi to Rasulullah sallallahu is feccere e leñol Rabi’a, tee goonga keefeere Mudlar ina darii hakkunde amen e maa, ko cfuum wacfi min mbaawaa dañde kisal e maa so wonaa e lewru haram, ko cfuum wacfi yamir min yoo min mbacf yamiroore min waajoo cfum e won6e caggal amen’. O wi’i: “Micfo yamiri on gecfe nay, mi hacfi on gecfe nay: ko cfuum woni googcfin’de Alla” ndeen o firti cfum e ma66e, o wi’i: “Seedan wonde alaa laamcfo - fotcfo reweede - so wonaa Alla, kadi Muhammadu ko nulaaɗo Alla, tabitinoowo juulde, yo6oowo zakat, yo6oowo wolde gooto. Mi haɗi on waɗde mburu ɓuuɓɗo e nder ad-Duba`, e al-Hantam, e nder Naqir e nder al-Muqayyar. Khalaf ɓeydi heen e daartol mum, 'Seede wonde alaa laamɗo - fotɗo reweede - so wonaa Alla. Kadi haɓɓu ɗum laawol gootol'.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Haali en [Abuu Bakri bin Abu Syaibah] e [Muhammadu bin Al-Mutsanna] e [Muhammadu bin Basyyar] e lafazh maɓɓe ina ɓadii, [Abuu Bakri] wiyi, haali en [Ghundar] gila [Shu'ba] tawi yimɓe ɗiɗo ɓee mbiyi, haali en [Muhamma toShu'd]. [Abuu Jamrah] o wi'i, ''Miin woni firo hakkunde [Ibnu Abbaas] e yimɓe, nden debbo gooto wari, o ƴami dow jugo Nabidz - bana mburu - ko ɗon joga nder laylaytol leydi, ngam maajum o jaabi, 'Goonga, nulaaɗo Abdu al-Qais'en mo Allah sa'illa'al'alla'al'en wari to Almasiihu Alla wiyi : “holi oon nulaaɗo - walla holi oon yimɓe? - be njaabii, be mbi'i Rabi'a. O wi'i: 'Jaɓɓaade yimɓe - walla nulaaɗo - tawa alaa ko haani e ƴattoore walla nimsa'. Haaloowo oo wiyi ɓe mbiy aan nelaaɗo Alla, goonga min ngarii e maa nokku woɗɗuɗo. Hakkunde amen e maa ina woodi keefeere Mudlar ngam min mbaawa arde e maa so wonaa e lebbi haram, ko cfuum wacfi yamir min yoo min 6eydu heen huunde nde min mbaawi haalde e yim6e 6e min ardii nde min mbaawi naatde e asamaan’. Haaloowo oo wiyi “ko ɗuum waɗi Nelaaɗo Alla yamiri ɓe geɗe nay, haɗi ɓe geɗe nay”. Haaloowo o wiyi kadi, “Nelaaɗo Alla yamiri ɓe yoo ɓe ngoongɗin Alla tan, o wiyi mbele aɗa anndi ko woni goonɗingol Alla ? ' Be njaabii, 'Alla e Nelaaɗo mum 6uri anndude'. O wiyi : “seedtoɗee wonde alaa laamɗo so wonaa Alla, kadi Muhammadu ko nulaaɗo Alla, tabitin juulde, njoɓon zakka, kooron Ramadlan, njoɓon joyaɓal ghanimah, haɗ on kadi ad-Duba`, al-Hantam e al-Muzaffat”. Syuba wiyi, ina gasa tawa o wiyii an-Naqir, ina gasa tawa ko al-Muqayyar, o wiyi: reento mo, humpita yimɓe maa. Abuu Bakri siftinii e nate mum, ''Neɗɗo mo ardotoo caggal maa'' tawa o haaldaani ''al-Muqayyar''. Kadi ɗum haalaama mi [Ubaidullaah bin Mu’adz] haalani ɗum en [baaba am]. -e nder nate goɗɗe ina wiyee- Kadi o haalanii en [Nashr bin Ali al-Jahdlami] o wiyi, o haali kam [baaba am] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, o haali en [Qurra bin Khalid] gila e [Abuu Jamrah] gila e [Ibnu Abbaas] gila e Nelaaɗo sallallaahu e dow [haalihidi] wiyde : “mi haɗii ma kala ko haalaa e ad Duuba`, e Naqir, e Hantam e Muzaffat”. Kadi [Ibnu Mu’adz] ɓeydi heen e nder hadiis mum ummoraade e [baaba mum], o wiyi, “Kadi Rasulullah wiyi al-Asyyaj Asyaj Abd al-Qais: “Goonga e maa ina woodi sifaaji ɗiɗi ɗi Alla yiɗi, woni muñal e reentaade” .
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Haa anndini en [Yahya bin Ayyub] haali en [Ibnu Ulayya] haali en [Sa'id bin Abu Aruubah] diga [Qatadah] o wi'i, 'Neɗɗo mo hawri e nelaaɗo diga taaro Abdul Qais garɗo yeeso Nelaaɗo Allah sallallaahu 'alaihi wasallam wi'i en, [Sa'idA'ada] [Abu Sa'id al-Khudri] e nder ndee hadiis, wonde yim6e 6ee e nder Abdul Qais 6adtiima Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 6e mbiyi, 'Yaa Nelaaɗo Alla, goonga min ngonaa gure ummorii6e e lenol Rabi'ah, kadi goonga Mudlar -keefir6e ina ndarii hakkunde amen 6amtaare dusaram so on, mbele min mbaawa, min mbaawa en waɗde yamiroore mbele eɗen mbaawa waajaade ɗum e yimɓe caggal men mbele e maggal en mbaawa naatde aljanna so en njokkii e maggal'. O wiyi : “mi yamirii ma geɗe nay, mi haɗii ma geɗe nay: woni rewde Alla, woto shirk mo e hay huunde, mbaɗon juulde, njoɓon zakka, kooree e Ramadaan, ndokku heen joyaɓal coggu ghanimah, kadi miɗo haɗi on waɗde ɓulli diƴƴe e nder ad-Dubaatam al-', e al-'. Ɓe naamndii, “eehey maa Annabi Alla, hol ko woni ganndal maa e an-Naqir? ' O wi'i: 'Ko 6uu6ol lekki 6uu6ol - 6uu6ol - ndeen a wacfataa heen date'. Sayiid wiyi, walla o wiyi: “e nder lekki daari.” Ndeen aɗa waɗa heen ndiyam haa nde ndiyam ngulɗam ɗam deeƴi, ndeen aɗa yara haa gooto e mon - walla gooto e maɓɓe - fiytoo kaaw mum tigi-rigi e kaafaawi’, o wiyi ‘e nder ndeen fedde ina woodi gorko mo kadi ko gaañaaɗo’. O wiyi kadi mi suuɗii ɗum sabu miɗo hersi Nelaaɗo Alla sallallaahu alayihi wasallam, ndeen naamnii-mi noon hol e nder lowre mbaaw-ɗen yarde aan Nelaaɗo? ' O jaabi, 'E nder 6uu6ol 6uu6ol ngol hunduko mum ina udditii'. Ɓe naamndii, “Eeh Nelaaɗo Alla, goonga leydi amen ina heewi mborosaaji, haa alaa ko heddii e njaram e nder ɓulli tanɗi ɗii”, ndeen Nelaaɗo sallallaahu alayihi wasallam wiyi: “Kadi hay so ko mborosaaji ñaami ɗum, hay so tawii ko mborosaaji ñaametee ɗum, e hay so tawii ko mborosaaji ñaametee ɗum, e hay so tawii ko mborosaaji ñaametee ɗum, e hay so tawii ko mborosaaji ñaametee ɗum, e hay so tawii ko mborosaaji ñaametee”. Haaloowo oo wiyi, “Kadi Nelaaɗo Alla sallallaahu ‘alayihi wasallam wiyi Asyaaj Abdul Qais: “Goonga e maa ina woodi sifaaji ɗiɗi ɗi Alla yiɗi, ko ɗiin ngoni; muñan, ndeentoo''. Haali en [Muhammadu bin al-Mutsanna] e [Ibnu Basyyar] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, haali en [Ibnu Abu Adi] gila [Sa’id] gila [Qatadah] o wiyi, haali en wonaa haaloowo gooto tan hawri e nulaaɗo. E [Abuu Nadlrah] siftinii e [Abuu Sa'id al-Khudri], wonde nelaaɗo Abdul Qais nde o fotnoo haɓde e hadiis hono [Ibnu Ulayyah], ko e nder maggal tan o wi'aa, ''E nder maggal aɗa jillondira e date, walla date e ndiyam wi'aani,', o wiyi ',' ñalɗi''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Haali kam [Muhammadu bin Bakkar al-Basri] haalani en [Abuu Aasiim] gila e [Ibnu Jurayj]. -e nder nate goɗɗe ina wiyee-, O haalani kam [Muhammadu bin Rafi’] e lafazh jeyaa ko e makko. Haali en [Abdurrazzaq] haali en [Ibnu Juraij] o wiyi, haali en [Abuu Qazaa] wonde [Abuu Nadlrah] habrii ɗum, kadi Al-Hasan habrii e maɓɓe ɗiɗo fof, wonde [Abuu Sa’id al-Khudri] habrii mo, wonde nulaaɗo Abdul Qais o wiyi, nde o ca 'Yaa Annabi Alla, yoo Alla waɗ min coodgu maa, hol njaram moƴƴam e amen?' O jaabii: “Hoto njaru to an-Naqir”. Ɓe naamndii, “eehey maa Annabi Alla yo Alla waɗtu min coodgu ma, aɗa anndi ko woni an-Naqir ?” O jaabii: 'Eey, 6uu6ol lekki ina jogii hakkunde mum 6uu6ol, kadi a fotaani yarde e nder ad-Duba` walla e nder al-Hantam, kadi a fotaani -yarde njaram mooftaaɗam e nder- 6uu6ol ngol koye mum 6uu6naa'.
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Haali en [Abuu Bakri bin Abuu Syaibah] e [Abuu Kuraayib], e [Ishaq bin Ibraahiima] fof gila e [Waki’], [Abuu Bakri] wiyi, haalani en [Waki’] gila [Zakariya bin Ishaq] o wiyi, haalani kam [Yahya bin Abdullaah bin Shaa’i] gila e [Mu'adz bin Jabal], Abuu Bakri wiyi, 'Maa taw,' Waki' wiyi, gila e Ibnu Abbaas, wonde Mu'adz wiyi, ''Rasulullah sallah' alaihi wasallam neldi kam. O wi’i: “Goonga, maa a ara e yim6e yim6e deftere, noddu 6e seedtotoo wonde alaa laamcfo - potdo reweede - so wonaa Alla, kadi miin ko mi nelaaɗo Alla. So tawii ɓe ɗooftiima ma e ndee ɗoo haala, ndeen mbiyaa ɓe wonde Alla waɗii e maɓɓe juulde laabi joy jamma e ñalawma. So tawii ɓe ɗooftiima ma e haala kaa, mbiyaa ɓe wonde Alla farliima e maɓɓe sadakeeji ɗi ɓe ƴettata e alɗuɓe, ɓe ndokka miskineeɓe e nder maɓɓe. So ɓe ɗooftiima ma hono noon, ndeen aɗa woɗɗitoo ngalu maɓɓe teddungu. Kulee juulde ɓeen tooñaaɗo, sabu alaa keerol hakkunde makko e Alla''. Haali en [Ibnu Abuu Umar] haali en [Bisyr bin as-Sari] haali en [Zakariya bin Ishaq]. -e nder nate goɗɗe ina haalee- Kadi ɗum haalaama en [Abdu bin Humaid] haalani en [Abuu Aashiim] gila e [Zakariya bin Ishaq] gila e [Yahya bin Abdullaah bin Shayfi] gila e [Abuu Ma'bad] gila e [Ibnu Abbaas], wonde to Annabi Muuɗallah so wiyi: “Goonga maa a artu e leñol”. Hono no hadiis Waki'.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Haali en [Umayya bin Bistam al-Aisyi] haali en [Yazid bin Zura'i`] haali en [Rauh] - woni Ibnu al-Qasim - gila [Ismaa'il bin Umayya] gila [Yahya bin Abdullaah bin Shayfi] gila [Abuu Ma'llaahu] Saifi] gila [Ibnullaahu] ko Abuullaah'allah nde o neldi Mu’adz to Yemen, o wiyi: “Goonga aɗa fotndi e yimɓe yimɓe deftere, ndeen wasiyaaji gadani ɗi waajoto-ɗaa e maɓɓe ko dewal Alla azza wa jalla, so tawii ɓe nganndii Alla, ndeen mbi’aa ɓe wonde Alla waɗii e maɓɓe fartaŋŋe juulde laabi joy jamma e ñalawma.” So tawii ɓe ɗooftiima ma hono noon, ƴettu e maɓɓe zakka, hul jawdi maɓɓe teddundi’.
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Haali en [Qutayba bin Sa'id] haali en [Laits bin Sa'ad] diga [Uqail] diga [az-Zuhri] o wi'i, o wi'i en [Ubaydullaah bin Abdullaah bin Utbah bin Mas'ud] diga [Abuu Hurairah] o wi'i: 'Nde Rasulullah kaliifallaah wonnoo Abuu Hurairah caggal makko, kadi heeferɓe ummoriiɓe e nder aarabeeɓe ɓee mbaɗii keefeere, ndeen [Umar bin al-Khaththab] wiyi Abuu Bakr, hol no mbaawirtaa haɓde e yimɓe, nde tawnoo Nelaaɗo Alla sallallaahu ‘alaihi wasallam wiyii: “Mi yamiraama mi haɓa e yimɓe haa ɓe mbiya, -kono rewde Allah alaa, - 'Alaa laamɗo - fotɗo reweede - so wonaa Alla', ndeen noon ko goonga o reenii jawdi makko e ruuhu makko e - njiimaandi am - so wonaa e hakke. Lislaam, e hiisa mum ko Alla tan heddii'. So [Abuu Bakri] wiyi, “Wallaahi, miɗo haɓa e goonga ɓeen seernduɓe juulde e zakka, sabu zakka ko -daande- hakke jawdi. Wallaahi, so ɓe kaɗii kam sabu yiɗde maɓɓe hay so ɓe njoɓii ɗum Nelaaɗo Alla (JKM), miɗo haɓa e maɓɓe haa jooni sabu yiɗde maɓɓe.' So [Umar bin al-Khaththab] wiyi, ''Wallaahi wonaa kanko kono mi yi'ii Alla udditii keeci Abuu Bakri ngam haɓde - e maɓɓe - ndeen nganndu-mi ko kanko woni goonga''.
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Kadi nde haalani kam [Abuu as-Taahir] e [Harmala bin Yahya] e [Ahmadu bin Iisaa], [Ahmadu] wi'i nde haalani min. Nde yimɓe ɗiɗo woɗɓe mbi'i, ''O wi'i min [Ibnu Wahb] o wi'i, o wi'i yam [Yunus] diga [Ibnu Shihab] o wi'i, o wi'i yam [Sa'id bin al-Musayyab] dow [Abu Hurairah] wi'i mo Nelaaɗo Allah (jkm e barkaaji Allah woni dow maako, walaa ɓe wi'i yimɓe ɓe'e wi'i: laamɗo - fotɗo reweede - kono ko Alla’, ndeen noon kala biyɗo ‘alaa laamɗo - fotɗo reweede - so wonaa Alla’, ndeen noon ko goonga o reenii jawdi makko e nguurndam makko e - njiimaandi am - so wonaa e hakke lislaam, kadi hiisa makko ina heddii e Alla’.
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Haali en [Ahmadu bin Abdah adl-Dlabbi] haali en [Abdul Aziiz] -ɗum woni ad-Darawardi- gila [al-Ala’]. -e nder nate goɗɗe ina haalee- Kadi o haalanii en [Umayya bin Bistam] e lafazh jeyaa ko e makko, o haali en [Yazid bin Zura’i] o haali en [Rauh] gila e [al-Ala’ bin Abdurrahmaan bin Ya’qub] gila e [baaba makko] gila e [Abuu Huraillaahi o wi’i: 'Mi yamiraama mi ha6a e yim6e haa 6e seedtoo wonde alaa laamcfo - ina njogii hakke reweede - so wonaa Alla e goongcfin'de mi e Quraan mo ngaddumi oo, ndeen so 6e mbiyii cfum, ndeen noon ko goonga 6e ndeenii jawdi ma66e e 6ernde ma66e e - 6amtaare am - so wonaa tawa ko sabu hakkeeji lislaam. Kadi hiisa maɓɓe heddii ko e juuɗe Alla'.
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Kadi ɗum haalaama en [Abuu Bakr bin Abu Syaiba] anndini en [Hafsh bin Ghiyats] diga [al-A'maasi] diga [Abuu Sufyan] diga [Jabir] diga [Abuu Salih] diga [Abuu Hurairah] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbi'i: 'Rasulullah sallallaahu 'alaahi toI wasallah yamiri yimɓe wi'i: Ibnu Musayyab mo Abuu Hurayrata. -e nder nate goɗɗe ina haalee- Kadi ɗum haalaama e am [Abuu Bakr bin Abuu Syaibah] haalani en [Waki’]. -e nder nate goɗɗe ina haalee- Kadi ɗum haalaama e am [Muhammadu bin al-Mutsanna] haalani en [Abdurrahman] -ɗum woni bin Mahdi- kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, ɓe kaali en [Sufyan] gila e [Abuu az-Zubair] gila e [Jabir] o wiyi, 'Nulaaɗo Alla wiyi, ɓe mbi'i: ko laamɗo -jogiɗo hakke reweede- so wonaa Alla’, ko ɗuum waɗi ɓe mbiyi ‘Alaa laamɗo -jogɗo hakke reweede- so wonaa Alla’, ndeen noon ko goonga ɓe ndeenii jawdi maɓɓe e yontaaji maɓɓe e -njiyɗe am- so wonaa sabu hakkeeji lislaam. Kadi hiisa ma66e ko Alla tan heddii. Ndeen o janngi: '-Goonga ko a -tan- jeertinoowo. A alaa baawɗe e dow maɓɓe hay dara- ' -Qs. Al Gaasyiya: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Haali en [Abuu Gassan al-Misma'i Malik bin Abdul Wahid] haali en [Abdu Malik bin Ash-Shabbah] gila [Syu'ba] gila [Waqid bin Muhammadu bin Zaid bin Abdullaah bin Umar] gila [baaba mum] gila [Abdullaah he yamiriino yimɓe ɓee: alaa laamɗo - fotɗo teweede - so wonaa Alla e wonde Muhammadu ko nulaaɗo Alla, ɓe tabitini juulde, e yoɓde zakka. So ɓe mbaɗii noon, ndeen noon ko goonga ɓe ndeenii jawdi maɓɓe e yontaaji maɓɓe e -njiylawu am-, so wonaa sabu hakkeeji lislaam. Kadi hiisa maɓɓe heddii ko e juuɗe Alla'.
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Kadi ɗum haalaama e men [Suwaid bin Sa'id] e [Ibnu Abuu Umar] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, ɓe mbiyi en [Marwan] kamɓe ɗiɗo fof ɓe njiɗi ko Marwan al-Fazari, ummoraade e [Abuu Malik] ummoraade e [baaba mum] o wiyi, 'Mi nanii Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam ina wiya: 'Toon ina woodi rewetee- kono Alla, e ustude kala ko rewetee ko wonaa Alla, ndeen jawdi makko e ƴiiƴam makko ko haram, njoɓdi maɓɓe ina woni e Alla'. Kadi ɗum haalaama e men [Abuu Bakri bin Abu Saybaa] haalani en [Abuu Khalid al-Ahmar]. -e nder nate goɗɗe ina winndaa- Kadi o haalanii kam ɗum [Zuhair bin Harb] haalani en [Yazid bin Harun] kam e [Abuu Malik] e [baaba mum] wonde o nanii Annabi sallallaahu ‘alaihi wasallam ina wiya: ‘Kala mo tuugnii e Alla huunde hono ndee,’ ndeen siftor.
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
O wi'i kam [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] o wi'i yam [Abdullaah bin Wahb] o wi'i, o wi'i yam [Yunus] diga [Ibnu Shihab] o wi'i, o wi'i yam [Said bin al-Musayyab] diga [baaba maako] o wi'i: 'Rasulullah laalah dowlaahi o wi'i. O tawi Abuu Jahl e Abdullaah ɓii Abuu Umayya ɓii Mugiira kadi toon. Jaagorgal ko o wiyi: “Kaaw! Wi'u konnguɗi ɗiɗi ɗii, mi wona seedtotooɗo ma yeeso Alla'. Ndeen Abuu Jahl e Abdullaah Bun Abuu Umayya mbii, “eehey maa Abuu Taalib, mbele aɗa waawi accude diine Abdul Muthtalib? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam woppaani, o jokki e jannginde mo janngude Diineeji ɗiɗi Kalimahaaji ɗii, o ruttitii ɗi laabi keewɗi. Nii woni Abuu Taalib jaabtii hono konngol mum cakkitiingol e maɓɓe, wonde o heddii e diine Abdul MuTaalib, o salii haalde Kalimah Shahadat. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kadi wiyi: ''Wallaahi, miɗo ñaagoo yaafuya e Alla ngam maa'', ko ɗuum waɗi Alla jippini aaye oo: '-Ɗum jaɓaaka e Nelaaɗo e gooŋɗinɓe ñaagaade yaafuya wonande shirkooɓe, hay so tawii ko ɓe banndiraaɓe mum en caggal nde ɗum laaɓti e maɓɓe wonde -Qll's. To Taaba: 113-. Ndeen Alla jippinii konngol mum ko fayti e kewu Abuu Taalib: 'Goonga, aan Muhammadu, a alaa baawcfe rokkude ardo kala mo njicfcfaa mbele o ja6a lislaam, kono ko Alla woni baawcfo rokkude ardo mo o yicfi, kadi ko kanko 6uri anndude ja66aade ardo e ko woni yim6e 6ee. -Qs. Al Kashaas: 56-. Kadi haalani en [Ishaq bin Ibraahiima] e [Abd bin Humaid] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, haalani en [Abdurrazzaq] haalani en [Ma’mar]. -e nder nate goɗɗe ina wiyee- E haalani en [Hasan al-Hulwani] e [Abd bin Humaid] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, haalani en [Ya’qub] -ɗum woni Ibnu Ibraahiima bin Sa’ad- o wiyi, haalani en [baaba am] gila e [Salih] kamɓe ɗiɗo fof gila e [az-Zuhri ngam yeru e]. Ko tan hadiis Salih oo joofniri e konngol ngol, ‘ndeen Alla jippinii konngol mum e dow makko’, o siftoraani ɗeeɗoo aayeeji ɗiɗi. Kadi o siftinii e nder hadiis makko, ‘Kadi kam6e cficfo fof 6e 6eydii heen konngucfi,’ e nder hadiis Ma’mar ko lomto ndee konngol. Kadi kamɓe ɗiɗo fof ɓe keddii e ardaade ɗum'.
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Haali en [Muhammadu bin Abbad] e [Ibnu Abuu Umar] kamɓe ɗiɗo fof ɓe mbiyi, haali en [Marwan] ummoraade e [Yazid] -ɗum woni Ibnu Kaisan- ummoraade e [Abuu Hazim] ummoraade e [Abuu Hurairah] o wiyi, 'Nelaaɗo Alla sallallaahu 'alaihi wasallam o wiyi to Say di'allaahi o wiyi ko fayti e kaaw makko: fotde reweede ko wonaa Alla' Miɗo seedtoo on ɗeeɗoo konnguɗi ñalnde ummital'. Kono o salii, ndeen Alla holliti: '-Goonga a waawataa ardude e 6e njicfcfaa-' -Qs. Al Kashaas: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Haali en [Muhammadu bin Hatim bin Maimun] haali en [Yahya bin Sa'id] haali en [Yazid bin Kaisan] diga [Abuu Hazim al-Asyja'i] diga [Abuu Hurairah] o wi'i: "Nelaaɗo Allah sallallaahu 'alaihi wasallam woni dow kaaw maako nde o -Saathy wasallam wi'i dow kaaw maako nde o: e reweede ko wonaa Alla' Mi seedantaako on e cfee konngucfi nyalaande ummital'. O jaabii, “So wonaano Quraysi’en ina njuumta e am e haala mum’en, “O waɗiri ɗum ko sabu ko o anniya”, mi jaɓatno oon konngol e gite maa’. Ndeen Alla holliti: '-Goonga a waawataa ardude e 6e njicfcfaa, kono miin mi ardoo mo O yicfi-' -Qs. Al Kashaas: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Haali en [Abuu Bakr bin Abuu Syaiba] e [Zuhair bin Harb] kamɓe ɗiɗo fof e [Ismaail bin Ibraahiima], [Abuu Bakr] wiyi, haalani en [Ibnu Ulayya] gila e [Khalid] o wiyi, o haalani en [al-Walid bin Muslim] gila e [Humranlah] o wiyi e [U wasallam wiyi: 'kala maayɗo ina anndi alaa laamɗo - fotɗo reweede - so wonaa Alla, ko goonga o naatat aljanna'. Haali en [Muhammadu bin Abuu Bakr al-Muqaddami] haali en [Bisyr bin al-Mufadldlal] haali en [Khalid al-Hadzdza'] gila [al-Walid Abuu Bisyr] o wiyi, mi nanii [Humran] ina wiya, mi nanii [Usmaan] ina wiya, mi nanii [Usmaan] ina wiya, mi nanii huunde'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Haali en [Abuu Bakr bin Nadlar bin Abuu an Nadlar] o wi'i, o wi'i en [Abuu an Nadlar Hasiim bin Al-Qasim] haalani en [Ubaydullaah Asyja'i] diga [Malik bin Mighwal] diga [Thalhah bin Musharrif] diga [A.W." annabi sallallaahu 'leyhi wasallam on voyage'. Ndeen o wiyi, ‘ndeen jawdi oon leñol gasii’. Ko adii fof o wiyi, ‘Haa ɓe njiɗi hirsude heen daabaaji maɓɓe’. Haaloowo oo wiyi, “Ndeen Umar wiyi, “Eeh Nelaaɗo, so a mooftii huunde e dokkal yimɓe ɓee, caggal ɗuum aɗa ñaagoo Alla e dow ɗuum - sikke alaa ɗum ina moƴƴi –”. Haaloowo oo wiyi 'ndeen o waɗii'. Haaloowo oo wiyi, ndeen joom alkamaari arii e alkamaari mum, joom date ɗee arii e date mum’. Haaloowo oo wiyi, “Mujahid wiyi e joom en gawri e gawri mum en”. Mbiimi hol ko ɓe mbaɗata e gawri ndii? o jaabii, 'Be njari ndiyam e dow makko'. O wiyi, “ndeen Nelaaɗo Alla noddii ɓe haa ɓe keɓi hebbinde ɓulli maɓɓe e ñamri”. Haaloowo oo wiyi, “So Nelaaɗo Alla ñaagii e oon sahaa: ‘Miɗo seedtoo wonde alaa laamɗo - fotɗo reweede – so wonaa Alla kadi ko miin woni nelaaɗo Alla, hay maccuɗo gooto fotaani hawrude e Alla e jogaade mo tiiɗnaare tawa sikke alaa, ko goonga o naatat Aljanna’’.
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Haali en [Sahl bin Usmaan] e [Abuu Kurayb Muhammadu bin Al-Ala’] kala ko ummii e [Abuu Muawiyah] wiyi. Juul6e nanii weelo no feewi, 6e mbiyi, 'Yaa Nelaaɗo Alla, mbele aɗa jaɓa min hirsa gelooɗi amen ɗii, mbele min mbaawa ñaamde kosam mum, min kuutoroo ƴiiƴam mum no nebam nii - ngam suɗaade ɓalndu nduu, ngam reenaade ɗum e nguleeki ngulki -? ' Rasulullah sallallaahu ' alaihi wasallam jaabii: 'Waɗde ɗum'. Abuu Hurayrata wiyi, “Ndeen Umar arii, wiyi, “Eeh Nelaaɗo so a waɗii noon, ndeen ɓaleejo gelooɗi ɗii maa timmu - oto oo -! Kono ina moƴƴi so a naamndiima heddiiɓe e ñaamde maɓɓe, caggal ɗuum aɗa juula, yoo Alla rokku mo barke." Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ndeen wiyi: 'Okay'. Ndeen o naamndii spread - waɗeteeɗo e leppi -, caggal nde o saaktii ɗum, o naamndii heddiiɓe e ñaamde maɓɓe.' Abuu Hurairah jokki wi’i, “Ndeen won gorko gooto ari e juuɗe gawri, goɗɗo ari e junngo date, won woɗɓe ngari e ɓuuɓri ñaamdu, ko wayi no mburu, haa seeɗa e ñaamdu mooftaa e dow koɗol ngol.” Abuu Hurayrata wiyi: “Ndeen Rasulullah (JKM) ñaagii barke e ñaamdu nduu, caggal ɗuum o wiyi: “Ƴettu, kebbinee ɓulli mon ñaamdu”. Abuu Hurairah jokki, 'Be kebbini nokkuuje nyaamdu mabbe, haa walaa soldaat gooto ammaa nokkuuje nyaamdu mabbe kebbi'. Abuu Hurayrata jokki, ''Be nyaami nden haa be kebbi, nyaamdu heddii''. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ndeen wiyi: ''Miɗo seedtoo wonde alaa laamɗo fotɗo reweede so wonaa Alla kadi ko mi nulaaɗo Alla, hay maccuɗo gooto fotaani hawrude e Alla, o sikkataa ndee konngol, ndeen noon o haɗetee ko naatde asamaan'.