Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Eyero iwa [Ubaidullah bin Mu'adz] ewacu iwa [baba] ewacu iwa [Ashim] - ma en e Ibnu Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar - kud ibang [baba] ewacu; [Abdullah] uwacu, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Islam ucungo iwi thek abic: Niwacu, lanyuth nia mungu moko mbe -ma utiye ku twero mi woro- ento Allah, nia Muhammad utiye jatic pare man jakwenda pare, eketho rwo, eculo zakat, etimo haji ni Baullah, man etimo kec i saa mi rwo, Ramadan'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Man i ngei ma ewacu ira [Ibn Numair] uwacu iwa [baba] uwacu iwa [Hanzhalah] ewacu, 'Awinjo [Ikrimah bin Khalid] uwacu hadith ni Thawus ma ngati moko uwacu ni [Abdullah bin Umar], 'Pirango ma ilwenyo ngo? ' Edwoko kumae, 'Andha, awinjo jakwenda pa Allah (kuc man mugisa pa Allah ubed iwie) uwacu: 'Andha, Islam ucungo iwi cik abic: Lanyuth nia mungu moko mbe ma ber ni woro kende kende Allah, ketho rwo, culu zakat, kethu cam i Ramadan, man timo haji i ot pa Allah'.
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Ewecu iwa [Khalaf bin Hisham] ewacu iwa [Hammad bin Zaid] kud i [Abu Jamrah] ewacu, awinjo [Ibn Abbas]. -i lembe mange juweco pire- Man ewacu iwa [Yahya bin Yahya] man lafazh eni ubedo pare, ewacu iwa [Abbad bin Abbad] kud i [Abu Jamrah] kud i bang [Ibn Abbas] ewacu, 'Abdul Qais' jakwenda ucidho ibang Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasalalalal man giwacu, Rasulullah utiye i dul pa pacu eni, Odelahh, thek pa Rabi'ah, man andha ju ma yioyic pa Mudlar ucungu ikindwa kuwu, pieno wacopo bedo maber kud i bangwu kende kende i dwi pa Haram, pieno cik iwa nia watim cik moko man wabi rweyo ni ju ma gi ngeye iwa. Eyero kumae: 'Acikowu ku piny angwen man akwerowu kud i piny angwen: Niwacu yioyic i Allah,' egam eloko igi, ewacu kumae: 'Wunyuth nia mungu moko mbe - ma ber mi woro - kende kende Allah man nia Muhammad utiye jakwenda pa Allah, ma ketho rwo, ma culu zakat, man ma culu fifts acel mi lwiny. Man akwero iri kud itim kongo ma juyiko i ad-Duba`, al-Hantam, an Naqir man al-Muqayyar'. Khalaf umedo i lembe pare, 'Lembe ma nyutho nia mungu moko mbe - ma ber ni woro - mako Allah kende. Man tweyo wang acel'.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Ewecu iwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] man [Muhammad bin al-Mutsanna] man [Muhammad bin Basysyar] man lafazh migi gi ceng ceng, [Abu Bakr] uwacu, ewacu iwa [Ghundar] kud i [Shu'bah] ma dhanu ario mukende giwacu, ewacu iwa [Muhammad bin] nia ewacu iwa [Shu'bah] kud i [Shu'bah] Jamrah] ewacu, 'Abedo jalok dhok ikind [Ibnu Abbas] ku dhanu, i ngeye dhaku moko ubinu man epenju pi pii pa Nabidz - kit kongo moko - ma jugwoko i agulu mi ngom, egam edwoko kumae, 'Andha, jakwenda pa Abd al-Qais ubino ibang jakwenda pa Allah Sallahuala, eca ubedo Messaillam pa Allah'. uwacu: 'Jakwenda eca ubedo ngati - nyo dhanu eni anga? - gidwoko kumae, 'Rabi'ah'. Eyero kumae: 'Jol dhanu - nyo jakwenda - manangu ipe ku lworo nyo can'. Jagor uwacu, 'Giwacu, 'O jakwenda pa Allah, andha wabinu i bangi kud kama bor. Ikind wan ku in, Mudlar infidels nuti ma wacopo bino i bangi mako ngo i dwi ma haram, dong cik wa ni moko lembe moko ma wacopo wacu ni dhanu ma watelo wigi ma wacopo mondo i polo'. Jagor uwacu, 'Ento jakwenda pa Mungu ungolo igi lembe angwen man ukwero igi lembe angwen'. Jagor uwacu kendu kumae, 'Jakwenda pa Allah ungolo igi nia giyi i Allah kende, ewacu, 'Ingeyo ango ma yioyic i Allah utiye? ' Gidwoko kumae, 'Allah ku jakwenda pare gingeyo maber'. Eyero kumae: 'Wunyuth nia mungu moko mbe ento Allah, man nia Muhammad utiye jakwenda pa Allah, keth rwo, cul zakat, cul Ramadlan, man cul acel mi abic pa ghanimah, man jukuwu kud i ad-Duba`, al-Hantam man al-Muzaffat'. Syu'bah uwacu, 'copo bedu ewacu 'an-Naqir' man ecopu bedu 'al-Muqayyar', ewacu: 'Gwok kude man iketh dhanu peri'. Abu Bakr uwacu i lembe pare, 'Ngati ma itelo ingeye' manangu eweco ngo ikum 'al-Muqayyar''. Man juweco ira [Ubaidullah bin Mu'adz] ewacu iwa [baba]. -i lembe mange juweco pire- Man ewacu iwa [Nashr bin Ali al-Jahdlami] ewacu, ewacu ira [baba] gin ario zoo giwacu, ewacu iwa [Qurrah bin Khalid] kud i bang [Abu Jamrah] kud i bang [Ibn Abbas] kud i bang jabila sallallaahu 'alaihi wasallam ku hadith maeni ma rom ku hadith [Syubah,] 'Akwero lembe moko ci ma jugoro i ad-Duba`, an-Naqir, al-Hantam man al-Muzaffat'. Man [Ibn Mu'adz] umedo i hadith pare kud i bang [won], ewacu, 'Man Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu ni al-Asyyaj Asyajj Abd al-Qais: 'Andha i ii ibe ku kura ario ma Allah umaru, niwacu bedo moth man bedo moth''.
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Eyero iwa [Yahya bin Ayyub] ewacu iwa [Ibn Ulayyah] ewacu iwa [Sa'id bin Abu Arubah] kud i [Qatadah] ewacu, 'Ngati ma urombo ku jakwenda kud i dul pa Abdul Qais ma bino i wang Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu iwa,' Dlamrah] kud i [Abu Sa'id al-Khudri] i hadith eni, nia dhanu kud i kind Abdul Qais gicidho i bang Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam man giwacu kumae, 'O jabila pa Allah, andha wan wabedo dhanu mi caru kud i thek pa Rabi'ah, man andha Mudlar -ju ma gicayu yioyic gicungo ikindwa kuwu, kende kende wacopo bino i bang'wu - kende kende- Dwe mi Haram, dong cik iwa ni watim cik moko wek wa rweyo ni dhanu ma ngeye mwa kara kude wamond i paradiso ka wa lubo cik ne. Eyero kumae: 'Acikowu ku lembe angwen man akwerowu kud i lembe angwen: niwacu, wuwor Allah, man kud wuwek lembe moko ci, wutim rwo, wucul zakat, wubed ku kec i Ramadan, man wumi acel mi abic pa wel pa ghanimah, man akwerowu kud itim ka gwoko kongo i ad-Duba`, al-Hantam, al-Muzaffat man an-Naffat. Gipenjo, 'O jabila pa Allah, ngec peri ikum an-Naqir utiye ango? ' Ewecu: 'Ceng yen juyike - juyike woko - man iketho nying yen i iye'. Sa'id uwacu, 'Nyo ewacu: 'i kum yen mi date. I ngeye iketo pii i iye nitundu pii ma lyel oling, i ngeye i madhu nio ka ngati acel ikindwu - nyo ngati acel ikind gi - bi goyo nera pare ku pala', ewacu, 'Man ikind ju eca ngati moko nuti ma en de etiye ku ret'. Ewecu kendu, 'A kano pi lewic ikum Jakwenda pa Mungu sallallallaahu 'alaihi wasallam, man apenju niya, 'Ento i ajeni makani ma wacopo madhu, O Jakwenda pa Mungu? ' Edwoko kumae, 'I ajeni ma juyubu ku del macol ma dhoge cego'. Gipenjo kumae, 'O Jakwenda pa Mungu, andha ngom mwa upong ku oyo, kara kongo moko udong ungo i ajeni ma juyubu ku adila macol,' eka jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Man kadi oyo ecamu, man kadi oyo ucamu, man kadi oyo ucamu'. Jagor owacu, 'Man jabila pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu ni Asyajj Abdul Qais: 'Andha i ii utiye kura ario ma Allah umaru, niwacu; bed moth man bed ma ling''. Ewecu iwa [Muhammad bin al-Mutsanna] man [Ibn Basysyar] giwacu, ewacu iwa [Ibn Abu Adi] kud i [Sa'id] kud i [Qatadah] ewacu, ewacu iwa nia jagor acel kende re ma urombo ku jakwenda. Man [Abu Nadlrah] uwacu kud i bang [Abu Sa'id al-Khudri], nia jakwenda Abdul Qais kinde ma enwange ku Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ku hadith calu [Ibn Ulayyah], kende kende i iye juyero kumae, 'Man i iye irubu ku date, nyo date man pii, man ewacu ngo,' 'ku nindo''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Ewecu ira [Muhammad bin Bakkar al-Basri] ewacu iwa [Abu Ashim] kud ibang [Ibn Juraij]. -i lembe mange juweco pire-, man ewacu ira [Muhammad bin Rafi'] man lafazh ubedo pare. Eyero iwa [Abdurrazzaq] ewacu iwa [Ibn Juraij] ewacu, ewacu iwa [Abu Qaza'ah] nia [Abu Nadlrah] uwacu, man al-Hasan uwacu igi ario zoo, nia [Abu Sa'id al-Khudri] uwacu ire, nia jakwenda Abdul Qais kinde ma ebino ibang rwoth pa Allah saalahuallam ubedo uwacu, 'O jabila pa Allah, wek Allah uketh wa ni gony peri, kongo ango maber iwa?' Edwoko kumae: 'Kud imadh i an-Naqir'. Gipenjo kumae, 'O jabila pa Allah, wek Allah uketh iwa cul peri, ingeyo ango ma an-Naqir utiye?' Edwoko kumae: 'Eyo, kor yen utiye ku dyere ma jugoro, man umitu kud imadh i ad-Duba` nyo i al-Hantam, man umitu -madh kongo ma jugwoko i- agulu ku wiye ma umu'.
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Ewecu iwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] man [Abu Kuraib], man [Ishaq bin Ibrahim] ceke kud i [Waki'], [Abu Bakr] uwacu, ewacu iwa [Waki'] kud i [Zakariya bin Ishaq] ewacu, ewacu ira [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] kud i [Abu' [Abu'] kud i Abbas [Mu'adz bin Jabal], Abu Bakr uwacu, 'Nyo,' Waki' uwacu, kud ibang Ibn Abbas, nia Mu'adz uwacu, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam re ma uoro an. Eyero kumae: 'Andha, ibibino i bang' dhanu mi buku, pieno lwong gi ni miyo sadeni nia mungu moko mbe - ma ber ni woro - mako Allah kende, man nia an a jakwenda pa Allah. Ka giwinjo lembe peri i lembe eni, ci iwac igi nia Allah uketho cik igi ni rwo wang abic kubang ceng ku dyewor. Ka giwinjo lembe peri i lembe maeni, ci iwac igi nia Allah uketho igi tic mi berocwiny ma jukwanyo kud ibang julonyo man jupoko ni jucan ikind gi. Ka giwinjo lembe peri i yo maeni, ci ibi bedo bor ku lonyo migi ma pire tek. Bed ku lworo ikum rwo pa ju ma jutimo igi rac, kum epe ku dhugola ikindgi ku Allah''. Eyero iwa [Ibn Abu Umar] ewacu iwa [Bisyr bin as-Sari] ewacu iwa [Zakariya' bin Ishaq]. -i lembe mange juweco- Man juyero iwa [Abd bin Humaid] uwacu iwa [Abu Ashim] kud i [Zakariya' bin Ishaq] kud i [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] kud i [Abu Ma'bad] kud i [Ibn Abbas], nia jabila sallallaahu 'alaihial juoro ni Yemen, ewacu: 'Andha ibibino ibang dhanu'. Calu i hadith pa Waki'.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Eyero iwa [Umayyah bin Bistham al-Aisyi] ewacu iwa [Yazid bin Zura'i`] ewacu iwa [Rauh] - niwacu Ibn al-Qasim - kud i bang [Ismail bin Umayyah] kud i [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] kud i bang [Abu Ma'bad] kud i bang [Ibn Rasulullah allahulahi] kinde ma ubedo sallahilam cwalo Mu'adz i Yemen, ewacu kumae: 'Andha wubecidho i wang dhanu mi buku, dong' lembe ma kwong'a ma wubeyero igi utiye woro pa Allah azza wa jalla, ka ging'eyo Allah, dong' waci igi nia Allah uketho cik igi ni rwo wang' abic kubang' ceng' ku dyewor. Ka giwinjo lembe peri i yo maeni, dong kwany zakat kud i bang gi man ibed ku lworo ikum lonyo migi ma pire tek'.
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Ewecu iwa [Qutaibah bin Sa'id] ewacu iwa [Laits bin Sa'ad] kud i [Uqail] kud i [az-Zuhri] ewacu, ewacu iwa [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] kud i [Abu Hurairah] ewacu, 'Kinde ma Rasulullah sallallaahu 'alaihi 'alaihi juyike, man Abulam juyike ingeye en, man ju ma giyio ngo kud i kind ju Arab gikwero, e [Umar bin al-Khaththab] uwacu ni Abu Bakr, 'Icopo lwiny ku dhanu nenedi, ma Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Juyero ira ni lwiny ku dhanu nitundo ma giwacu, 'Nyasaye moko mbe ma ber - ento ngati moko ci,' 'Mungu moko mbe - ma opore ni woro - ento Allah', ento andha egwoko piny pare man kwo pare kud i - lwiny ma atimo - mako ku twero. Islam, man lembe pare juweko ni Allah'. Pieno [Abu Bakr] uwacu, 'Ku Allah, abi lwiny ku ju ma poko kind rwo ku zakat, kum zakat utiye -kwac- twero mi bedo ku piny. Ku nying pa Allah, tek gi juku ira pi kwero migi kadi nangu giculo ni jakwenda pa Allah (kuc man mugisa pa Allaah ubed iwie), asu abe lwiny kudgi pi kwero migi.' Pieno [Umar bin al-Khaththab] uwacu, 'Kud Allah epe ento nia aneno Allah oyabo kor Abu Bakr pi lwiny - kudgi - eka ang'eyo nia etiye lemandha''.
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Man ewacu ira [Abu ath-Tahir] man [Harmalah bin Yahya] man [Ahmad bin Isa], [Ahmad] uwacu, 'Eyero iwa'. Kinde ma dhanu ario mukende giwacu, 'Ewacu iwa [Ibn Wahb] ewacu, ewacu ira [Yunus] niai kud i [Ibn Shihab] ewacu, ewacu ira [Sa'id bin al-Musayyab] nia [Abu Hurairah] uwacu ire nia Jakwenda pa Allah (kuc man mugisa pa Allah ubed iwie) uwacu: 'Abedo ku cik ni dhanu ni lwiny,' Mungu moko mbe - ma ber mi woro - ento Allah', man ngati moko ci ma wacu, 'Mungu moko mbe - ma ber mi woro - ento Allah', eca andha egwoko piny pare man kwo pare kud i - lwiny para - mako ku twero pa Islam, man lembe pare juweko ni Allah'.
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Eyero iwa [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] ewacu iwa [Abdul Aziz] -ma en e ad-Darawardi- kud i [al-Ala']. -i lembe mange juweco pire- Man ewacu iwa [Umayyah bin Bistham] man lafazh ubedo pare, ewacu iwa [Yazid bin Zura'i] ewacu iwa [Rauh] kud i bang [al-Ala' bin Abdurrahman bin Ya'qub] kud i bang [wone] kud i bang [Abu Hurairah] kud i bang Rasulullah sallah'hila'i: juyero igi ni lwiny ku dhanu nitundo ma gi nyutho nia mungu moko mbe - gitiye ku twero mi woro - ento Allah man yio ira man i Koran ma akelo, ci ka giwacu lembe maeni, ci andha gi gwoko piny migi man kwo migi kud i - lwiny para - kawang epe pi twero pa Islam. Man wel migi juweko ni Allah'.
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Man juyero iwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] uwacu iwa [Hafsh bin Ghiyats] kud i [al-A'masy] kud i [Abu Sufyan] kud i [Jabir] kud i [Abu Salih] kud i [Abu Hurairah] gin ario zoo giwacu, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihial 'alaihi' juyero ni dhanu nimakere ku pa Ibn al-Musayyab kud ibang Abu Hurairah. -i lembe mange juweco pire- Man juyero ira [Abu Bakr bin Abu Syaibah] uwacu iwa [Waki']. -i lembe mange juweco pire- Man juyero ira [Muhammad bin al-Mutsanna] uwacu iwa [Abdurrahman] -ma en e bin Mahdi- gin ario zoo giwacu, giwacu iwa [Sufyan] kud i [Abu az-Zubair] kud i [Jabir] ewacu kumae, 'Jakwenda pa Allah uwacu: 'Juciko dhanu ni lwiny nitundu giwacu nia, Mungu epe' -ngati ma tiye ku twero mi woro- ento Allah', pieno giwacu, 'Mungu moko mbe -ma tiye ku twero mi woro- ento Allah', ento andha gi gwoko piny migi man tipo migi kud i -lwiny para- mako ngo pi twero pa Islam. Man wel migi juweko ni Allah. I ngeye esomo: '-Andha ibedo -kende- jawang. Ipe ku twero iwi gi- ' -Qs. Al Ghaasyiyah: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Eyero iwa [Abu Ghassan al-Misma'i Malik bin Abdul Wahid] ewacu iwa [Abdul Malik bin ash-Shabbah] kud i [Syu'bah] kud i [Waqid bin Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar] kud i [wone] kud i bang [Abdullah bin Umar] ewacu kumae: 'Jumio ira cik mi lwiny ku dhanu nitundu nya epe - ber mi woro - ento Allah man nya Muhammad ubedo jakwenda pa Allah, gi ketho rwo, man culu zakat. Ka gitimo eni, andha gi gwoko piny migi man tipo migi kud i -lwiny para-, mako pi twero pa Islam. Man wel migi juweko ni Allah'.
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Man juweco iwa [Suwaid bin Sa'id] man [Ibn Abu Umar] zoo giwacu, juyero iwa [Marwan] gin ario zoo giweco pi Marwan al-Fazari, kud ibang [Abu Malik] kud ibang [won] ewacu, 'Awinjo jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ngati moko ci ma wacu nia mungu epe ku twero mi timo juworo- ento Allah, man nyayu lewic ikum piny moko ci ma juworo ungo Allah, ci lonyo pare man rimo pare ubedo haram, man adwogi migi utiye ibang Allah'. Man juweco iwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] juyero iwa [Abu Khalid al-Ahmar]. -i lembe mange juweco pire- Man ewacu ira ikum lembene [Zuhair bin Harb] ewacu iwa [Yazid bin Harun] ikum [Abu Malik] man [wone] nia ewinjo jabila sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Ngati moko ci ma ketho gen pare i Allah,' man ewacu lembe moko ma kumeno'.
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Man ewacu ira [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] ewacu ira [Abdullah bin Wahb] ewacu, ewacu ira [Yunus] kud i [Ibn Shihab] ewacu, ewacu ira [Said bin al-Musayyab] kud i [wone] ewacu, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi ubedo limo Tabulib i kare ma ebino tho. Enwangu Abu Jahl ku Abdullah bin Abu Umaiyyah bin al-Mughirah de keca. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam uwacu: 'Nera! Wec wec ario mi Creed, abibedo janeno peri i wang Allah'. I ngeye Abu Jahl ku Abdullah bin Abu Umayyah giwacu, 'O Abu Talib, icopo weko dini pa Abdul Muthtalib? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam uweko ngo man emediri ku ponji pare ni kwanu Kalimah Creeds aryo man edwokogi wang mapol. Pieno Abu Talib udwoko igi calu wec pare mir ajiki, nia ebedo ku dini pa Abdul MuTalib, man ebedo ku lworo mi yero Kalimah Shahadat. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam de uwacu: 'Kud Allah, abikwayu kisa ibang Allah piri,' pieno Allah unyutho verse ma e: '-Etie ngo lembe ma juyio ni jabila man ju ma giyio ni kwayu kisa pi ju ma gi timo shirk, kadi nang gi ju wadi migi gigi i ngei ma dong edoko lemandha igi nia ju ma gi timo shirk gi ju ma gingeyo lembe pa Hell' --Q. I Taubah: 113-. I ngeye Allah uoro lembe pare piny ikum lembe pa Abu Talib: 'Andha, in, O Muhammad, ipe ku tego mi miyo telowic ni ngati moko ci ma imaru kara eyio Islam, ento Allah re ma utiye ku tego mi miyo telowic ni ju ma emito, man en re ma ngeyo maber dhanu ma -- giyio ni jolo telowic ni Islam-'. -Qs. Al Qashash: 56-. Man ewacu iwa [Ishaq bin Ibrahim] man [Abd bin Humaid] giwacu, ewacu iwa [Abdurrazzaq] ewacu iwa [Ma'mar]. -i lembe mange juweco pire- Man ewacu iwa [Hasan al-Hulwani] man [Abd bin Humaid] zoo giwacu, ewacu iwa [Ya'qub] -niwacu Ibn Ibrahim bin Sa'ad- ewacu, ewacu iwa [baba] niai kud i [Salih] ario zoo kud i [az-Zuhri] ku sanad eni pi lapor. Ebedo kende kende nia Salih hadith uthum ku wec ma e, 'i ngeye Allah uoro lembe pare ikume,' man eweco ngo ikum verse aryo eni. Man ewacu i hadith pare, 'Man gin ario zoo gidwoko wec eni,' i hadith Ma'mar utiye kabedo pa wec eni. Man gin ario zoo gibedo ka telo wigi.
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Ewecu iwa [Muhammad bin Abbad] man [Ibn Abu Umar] zoo giwacu, ewacu iwa [Marwan] kud i [Yazid] -niwacu Ibn Kaisan- kud i [Abu Hazim] kud i [Abu Hurairah] ewacu, 'Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu ni wego pare kinde ma ebemito tho' mungu - ma opore ni juwore mange pa Allah' Abitimo iri lembe maeni i ceng mir cer'. Ento ekwero, e Allah unyutho kumae: '-Andha, icopo ngo ni telo wi ju ma imaru-' -Qs. Al Qashash: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Ewecu iwa [Muhammad bin Hatim bin Maimun] ewacu iwa [Yahya bin Sa'id] ewacu iwa [Yazid bin Kaisan] kud i [Abu Hazim al-Asyja'i] kud i [Abu Hurairah] ewacu, 'Jakwenda pa Allah sallallaahu 'alaihi wasallam uwacu ni wego pare kinde ma ebedu ka tho: 'Mungu epe -' ma ber ni juworo dhanu mukende ma unyai pa Allah' Abitimo iri lembe maeni i ceng mir cer'. Edwoko kumae, 'Ka nwang'u Quraysh ukwero ngo ku wec migi ma ewacu niya, 'Etimo eni pi en ebedo ku lworo', nwang'u acopo yio lembe eni ku wang'i'. I ngeye Allah unyutho: '-Andha wucopo ngo ni telo ju ma wumaru, ento an abi telo ju ma en emito-' -Qs. Al Qashash: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Ewecu iwa [Abu Bakr bin Abu Syaibah] man [Zuhair bin Harb] zo kud i [Ismail bin Ibrahim], [Abu Bakr] uwacu, ewacu iwa [Ibn Ulayyah] kud i [Khalid] ewacu, ewacu iwa [al-Walid bin Muslim] kud i [Humran] kud i [Uthman] wasallam uwacu: 'Ngati moko ci ma tho podi engeyo nya mungu moko mbe - ma opore ni woro - mako Allah kende, ebimondo i polo andha'. Eyero iwa [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] ewacu iwa [Bisyr bin al-Mufadldlal] ewacu iwa [Khalid al-Hadzdza'] niai kud i [al-Walid Abu Bisyr] ewacu, awinjo [Humran] uwacu, awinjo [Uthman] uwacu, awinjo Rasulullah sallahulai bende uwacu piny'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Ewecu iwa [Abu Bakr bin an-Nadlar bin Abu an-Nadlar] ewacu, ewacu iwa [Abu an-Nadlar Hasyim bin al-Qasim] ewacu iwa [Ubaidullah al-Asyja'i] kud i [Malik bin Mighwal] kud i [Thalhah bin Musharrif] kud i [Abu Salih] kud i [Abu Hurai] kud i [Abu Hurai] ewacu ku Jalawobi sallallaahu 'alaihi wasallam on a journey'. I ngeye ewacu, 'i ngeye cam pa dhanu eca uthum'. I ngeye ewacu, 'Kadi gimito nego lei moko migi'. Jagor uwacu, 'I ngeye Umar uwacu, 'O Jakwenda pa Allah, kan icoko piny moko pa dhanu man i rwo ni Allah ikumgi - andha ebibedo ber -'. Jagor owacu, 'Eka etimo'. Jagor uwacu, 'I ngeye won nganu bino ku nganu pare, won nganu bino ku nying pare'. Jagor uwacu, 'Man Mujahid uwacu, 'Man wegi kodhi ku kodhi migi'. Awacu, 'Gibetimo ang'o ku kodhi?' edwoko kumae, 'Gi madhu man gimadhu pii iwie'. Ewecu, 'Eka jakwenda pa Allah olwongo gi nitundu gipongo ajeni migi ku cam'. Jagor owacu, 'Ento jakwenda pa Allah ukwayu i saa maeca: 'Atimo sadeni nia mungu moko mbe - ma ber ni woro - mako Allah kende man nia an a jakwenda pa Allah, jatic moko mbe ma romo ku Allah ku mako cinge matek labongo jiji, ebimondo i Paradiso andha''.
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
En uwacu iwa [Sahl bin Uthman] man [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala'] lembe ceke ma [Abu Muawiyah] uwacu. Jumulembe pa Yehova giwinjo kec lee, giwacu kumae, ‘O Jakwenda pa Allah, icopo yio nia waneg ngamia mwa, kara wacam ring’o pare man watii ku moo pare calu moo - pi umu adila, pi gwoko kume kud i lyethu ma lyeth -? ' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam udwoko kumae: 'Tim'. Abu Hurairah uwacu, 'I ngeye Umar ubino man ewacu, 'O Jakwenda pa Allah, ka itimo kumeno, ci ngeye pa ngamia bi thum - mutukari -! Ento ecopu bedu ber ka ipenjo pi cam migi ma udong man i rwo, Allah omii ire mugisa." Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ewacu: 'Aya'. E epenju pi poko - ma juyike ku adila -, ingey poko ne, epenju pi cam migi ma udong.' Abu Hurairah umediri kumae, 'I ngeye ngati moko ubino ku cing moko, ngati mange ubino ku cing moko, man jumange bino ku cam ma nyai, calu mugati, kara cam manok ubed iwi lum. Abu Hurairah uwacu, 'I ngeye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ukwayu mugisa iwi cam, i ngeye ewacu: 'Gam man ipong ajeni peri mi cam'. Abu Hurairah umediri, 'Gipongo kabedo migi mi cam, kara askari acel de ngo ento kabedo migi mi cam upong'. Abu Hurairah umediri, 'Gicamu nitundo ma gipong, man cam moko udong'. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ewacu kumae: 'Atimo sadeni nia mungu moko mbe ma ber ni woro kende kende Allah man an abedo jakwenda pa Allah, jatic moko mbe ma romo ku Allah, ebedo ngo ku jiji i kum lembe maeni man edoko jukwero ni mondo i polo'.