Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Висьталіс миянлы [Убайдулла бин Муадж] висьталіс миянлы [менам бать] висьталіс миянлы [Ашим] - сідзкӧ Ибну Мухаммад бин Заид бин Абдулла бин Умар - [батьыссянь] сійӧ шуис; [Абдулла] шуис: «Расулуллах салляллаху алейхи васаллям шуис: «Ислам лӧсьӧдӧма вит подув вылын: А именно свидетельство, мый абу ен -кодлӧн эм право юрбитны- сӧмын Аллах, мый Мухаммад Сылӧн служанка да Посланник, лӧсьӧдӧ молитваяс да мынтӧ макрима дукат, мынтӧ макрима. Рамадан'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
И висьталӧм бӧрын меным [Ибн Нумаир] висьталіс миянлы [менам батьлы] висьталіс миянлы [Ханжалалы] сійӧ шуис: «Ме кывлі [Икрима бин Халид] висьталӧмысь Тавуслы хадис, мый морт шуис [Абдулла бин Умарлы]: «Мыйла тэ он тышкась? — Сійӧ вочавидзис: «Збыльысь, ме кывлі, кыдзи шуӧ: «Збыльысь, ислам подуласьӧма вит принцип вылын: свидетельство, мый юрбитӧм вылӧ дона ен абу, Аллахысь кындзи, молитваяс лӧсьӧдӧм, закат мынтӧм, Рамадан тӧлысьын пост пуктӧм да Аллахлы Хаусгри» .
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Висьталіс миянлы [Халаф бин Хишам] висьталіс миянлы [Хаммад бин Заид] [Абу Джамрасянь] сійӧ шуис, ме кывлі [Ибн Аббасӧс]. -мӧд висьталӧмын сійӧ висьталӧма- И висьталіс миянлы [Яхья бин Яхья] и тайӧ лафажыс сылӧн, юӧртіс миянлы [Аббад бин Аббадлы] [Абу Джамрасянь] [Ибн Аббассянь] сійӧ шуис: «Абдул Каислӧн ыстӧм мортыс муніс Расулуллах салляллаху алайуЛлахиал дорӧ, и тайӧ «алейуллахиал» лои, юкӧн Рабиа племяысь, и збыльысь мудлар кафиръяс сулалӧны миян да тіян костын, та понда Ми ог вермӧй лоны тіянысь дорйӧмаӧсь, сӧмын Харам тӧлысь дырйи, та понда тшӧктӧй миянлы збыльмӧдны тшӧктӧм да ми сійӧс висьталам ас бӧрся мунысьяслы’. Сійӧ шуис: «Ме тшӧкта тіянлы нёльторйӧн да ӧлӧді тіянӧс нёльторйысь: сійӧ жӧ, мый эскыны Аллахлы», сэсся сійӧ гӧгӧрвоӧдіс налы, шуис: «Свидетельствуйтӧй, мый абу ен — юрбитӧм вылӧ дона — Аллахысь кындзи да мый Мухаммад — Аллахлӧн ыстӧм морт, лӧсьӧдӧ молитваяс, мынтӧ закат войнаысь, мынтӧ войнаысь закат». А ме тшӧкта тіянлы энӧ лӧсьӧдӧй прессованнӧй вина ад-Дубаын, аль-Хантамын, ан Накирын да аль-Мукайярын. Халаф содтіс аслас историяын: «Свидетельство, мый абу ен — юрбитӧм вылӧ дона — Аллахысь кындзи». И йитны сійӧс ӧтчыд'.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Висьталіс миянлы [Абу Бакр бин Абу Сяиба] да [Мухаммад бин аль-Муцанна] да [Мухаммад бин Басысяр] да налӧн лафажъяс матынӧсь ӧта-мӧд дорӧ, [Абу Бакр] шуис, висьталіс миянлы [Гундарлы] [Шубахсянь], а мӧд кык мортыс шуисны, висьталісны миянлы [Мухаммасянь] [Абу Джамра] сійӧ шуис: «Ме вуджӧдчи [Ибну Аббас] да йӧз костын, сэсся локтіс нывбаба да юаліс Набидзлӧн сок йылысь — аслыспӧлӧс вина — кодӧс видзӧны мусирысь тэчӧм посудаын, та понда сійӧ вочавидзис: «Збыльысь, Абд аль-Каиссалӧн ыстӧм мортыс локтіс Аллахлӧн саисселяллахингерлӧн, . Аллах шуис: «Коді сійӧ посланникыс — либӧ коді сійӧ йӧзыс? - вочавидзисны: «Рабиа». Сійӧ шуис: «Приветитӧй йӧзӧс — либӧ ыстӧм мортӧс — некутшӧм повзьӧмтӧг либӧ жалитӧмтӧг». Висьталысь шуис: «Найö шуисны: «О, Аллахлöн ыстöм морт, збыльысь ми локтiм тэ дорö ылi местаысь». Миян да тіян костын эмӧсь мудлар кафиръяс, медым ми ог вермӧй локны тіян дорӧ, сӧмын харам тӧлысьясысь, сідзкӧ, тшӧктӧй миянлы решитны мыйкӧ, мый ми вермам висьтавны йӧзлы, кодъясӧс ми нуӧдам, мыйӧн ми вермам пырны енэжӧ». Висьталысь шуис: «Сідзкӧ, Аллахлӧн Ыджыдлуныс тшӧктіс налы нёльтор, а нёльтор тшӧктіс налы». Висьталысь бара шуис: «Аллахлӧн Ыджыд Ыджыд тшӧктіс налы эскыны сӧмын Аллахлы, шуис: «Ті тӧданныд, мый сэтшӧм эскӧм Аллахлы? — Найӧ вочавидзисны: «Аллах да Сылӧн Посланникыс бурджыка тӧдӧны». Сійӧ шуис: «Свидетельствуйтӧй, мый Аллахысь кындзи ен абу, и мый Мухаммад — Аллахлӧн ыстӧм морт, лӧсьӧдӧй молитваяс, мынтӧй закат, пасйӧй Рамадлан лун, мынтӧй ганималысь витӧд пайсӧ, ӧлӧдӧй тіянӧс ад-Дуба`, аль-Хантам да аль-Музаффатысь». Сюба шуис: «Гашкӧ, сійӧ шуис «ан-Накир» да вермас лоны «аль-Мукайяр», шуис: «Видзӧд сы вылӧ да юӧрт аслад йӧзлы». Абу Бакр аслас висьталӧмын казьтыштіс, 'Морт, кодӧс тэ нуӧдін ас бӧрся', казьтышттӧг 'аль-Мукайяр''. А меным висьталöма [Убайдулла бин Муадж] висьталöма миянлы [батьлы]. -мӧд висьтын сійӧ висьталӧма- И сійӧ висьталіс миянлы [Нашр бин Али аль-Джахдлами] сійӧ шуис, висьталіс меным [менам бать] кыкнанныс шуисны, висьталіс миянлы [Курра бин Халид]сянь [Абу Джамра]сянь [Ибн Аббассянь] Пророксянь салляллааху с этой Саюсхадиалом с этим хадисхалом. шуӧмӧн: «Ме тэнӧ ӧткажитча ставысь, мый висьталӧма ад-Дуба`ын, ан-Накирын, аль-Хантамын да аль-Музаффатын». И [Ибн Муадж] содтіс аслас хадисысь [батьыссянь], сійӧ шуис: «И Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам шуис аль-Асиядж Асядж Абд аль-Каислы: «Збыльысь тэнад эм кык характер, кодъясӧс радейтӧ Аллах, сійӧ терпенньӧ да аслыспӧлӧслун».
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Висьталіс миянлы [Яхья бин Айюб] висьталіс миянлы [Ибн Улайя] висьталіс миянлы [Саид бин Абу Аруба] [Катадаысь] сійӧ шуис: «Морт, коді аддзысьліс Абдул Каислӧн кругысь ыстӧмкӧд, коді локтіс Аллахлӧн Ыджыд Ыджыд водзын саллаллаху алейхи васаллям висьталіс миянлы], [Са'идАхид] [Абу Саид аль-Худри] тайӧ хадисын, мый Абдул Каис пӧвстысь йӧз матыстчисны Расулуллах дорӧ да шуисны: «О Аллахлӧн пророк, збыльысь ми сиктса йӧз Рабиа племяысь, и збыльысь Мудлар -кафиръяс сулалісны миян да тіян костын матыстчыны сідз, медым ми вермим, локны миян да тіян костын. миянлы нуӧдны тшӧктӧм, медым ми вермим висьтавны сійӧс ас бӧрся сулалысь йӧзлы, медым сыкӧд ми вермим пырны райӧ, кутчысям кӧ сы дорӧ’. Сійӧ шуис: «Ме тшӧкта тіянлы нёльторйӧн да ӧткажитча тіянӧс нёльторйысь: сідзкӧ, юрбитӧй Аллахлы, нинӧмӧн энӧ ширкӧй Сылы, вайӧй молитваяс, мынтӧй закат, пасйӧй Рамаданын, да сетӧй ганима донысь витӧд пайсӧ, а Ме ӧлӧді тіянлы вина прессъяс лӧсьӧдӧмысь ад-Дубатам ан, да аль-'. Найӧ юалісны: «О Аллахлӧн Пророк, кутшӧм тэнад тӧдӧмлуныд ан-Накир йылысь? — Сійӧ шуис: — Пу стволсӧ резӧны — гӧгрӧсмӧдӧны — сэсся тэ сэтчӧ пуктан финикъяс». Саид шуис: «Али шуис: «финик пуысь». Сэсся тэ пуктан сэтчӧ ва, кытчӧдз кисьмӧм ваыс лӧньӧ, сэсся тэ юан сэтчӧдз, кытчӧдз тіян пиысь ӧти — либӧ ӧти на пиысь — збыльысь оз лый дядьсӧ сабляӧн», шуис сійӧ, «А сійӧ группаас эм морт, коді тшӧтш ранитчӧма». Сійӧ бара шуис: «Ме дзеби сійӧс сыысь, мый стыдитчи Аллахлӧн Ыджыдлунысь, сэсся юалі: «Сідзкӧ, кутшӧм тыра мешӧкын ми вермам юны, о Аллахлӧн Ыджыдлунысь? — Сійӧ вочавидзис: — Загорелӧй лыа тыра мешӧкын, кодлӧн вомыс ӧшӧдӧма. Найӧ юалісны: «О Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлун, збыльысь миян му тыр крысаясӧн, сідзкӧ, загорелӧй лыа посудаын юантор оз коль», сэсся Пророк саллаллаху алейхи васаллям шуис: «И кӧть сёйӧны крысаяс, и кӧть крысаяс сёйӧны, и кӧть крысаяс сёйӧны, и кӧть крысаяс». Висьталысь шуис: «А Аллахлӧн Пророк саллаллаху алейхи васаллям шуис Асядж Абдул Каислы: «Збыльысь тэнад эм кык качество, кодъясӧс Аллахлы кажитчӧ, сійӧ; лоны терпеливӧйӧн да тӧждысьӧмӧн''. Висьталіс миянлы [Мухаммад бин аль-Муцанна] да [Ибн Басысяр] кыкнанныс шуисны, висьталіс миянлы [Ибн Абу Ади] [Саидсянь] [Катадасянь] сійӧ шуис, висьталіс миянлы абу сӧмын ӧти висьталысь аддзысьліс ыстӧм морткӧд. И [Абу Надлра] казьтыштіс [Абу Саид аль-Худри], мый посланник Абдул Каис кор паныд сувтіс Расулуллах саллаллаху алейхи васалламлы [Ибн Улайя] кодь хадисӧн, сӧмын сыын шуӧма: «И сыын тэ сорлалан финикъяскӧд, либӧ финикъяскӧд да вакӧд эн шу,» и, «Саид шуис,» датаяс''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Висьталіс меным [Мухаммад бин Баккар аль-Басри] висьталіс миянлы [Абу Ашим] [Ибн Джурайджсянь]. -мӧд висьталӧмын висьтавсьӧ-, И сійӧ висьталіс меным [Мухаммад бин Рафи'] и лафажыс сылӧн. Висьталіс миянлы [Абдурраззак] висьталіс миянлы [Ибн Джурайдж] сійӧ шуис, висьталіс миянлы [Абу Казаа], мый [Абу Надлра] юӧртіс та йылысь, и аль-Хасан юӧртіс налы кыкнанныслы, мый [Абу Саид аль-Худри] юӧртіс сылы, мый ыстӧм мортыс Абдул-Каислы Проруллалаху, кор сійӧ воис. — О, Аллахлӧн Пророк, мед Аллах лоас миянлы тэнад выкупӧн, кутшӧм юантор миянлы бур? Сійӧ вочавидзис: «Эн ю ан-Накир дорын». Найӧ юалісны: «О Аллахлӧн Пророк, мед Аллах лоас миянлы тэнад выкупӧн, тэ тӧдан, мый сэтшӧм ан-Накир?» Сійӧ вочавидзис: «Да, пу стволлӧн шӧрыс резӧма, и тэныд оз позь юны ад-Дубаын либӧ аль-Хантамын, а тэныд колӧ -юны юанторъяс, кодъясӧс видзӧны посудаын, юръяссӧ ӧшӧдӧмӧн».
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Висьталіс миянлы [Абу Бакр бин Абу Сяиба] да [Абу Курайб], и [Исхак бин Ибрагим] ставныс [Ваки']сянь, [Абу Бакр] шуис, висьталіс миянлы [Ваки] [Закария бин Исхак] сійӧ шуис, висьталіс меным [Яхья бин Абдуллах] бинАбу Шаи]сянь [Яхя бин Абдулла] бин Шаи]сянь. [Муадж бин Джабалсянь], Абу Бакр шуис: «Гашкӧ, — шуис Ваки, Ибн Аббассянь, мый Муадз шуис: «Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам ыстіс менӧ». Сійӧ шуис: «Збыльысь, тэ локтан небӧг йӧз дорӧ, сідзкӧ, кор найӧс свидетельствуйтны, мый абу ен — юрбитӧм вылӧ дона — Аллахысь кындзи, и мый ме – Аллахлӧн ыстӧм морт». Найӧ кӧ кывзысьӧны тэнсьыд тайӧ юалӧм кузя, сэки висьтав налы, мый Аллах тшӧктіс налы быд лун да вой витысь кевмысьны. Найӧ кӧ кывзысьӧны тэнсьыд тайӧ юалӧм кузя, сэки висьтав налы, мый Аллах налы обязательнӧ сетіс озыръяссянь босьтӧм да на пӧвстын гӧльяслы юкӧм милостыня. Тадзи кӧ кывзысясны тэнсьыд, сэки тэ кольччан налӧн бур озырлунъясысь. Полöй лёк вöчöм йöзлöн молитваясысь, сы вöсна мый сы да Аллах костын абу öткодьлун''. Висьталіс миянлы [Ибн Абу Умар] висьталіс миянлы [Бисир бин ас-Сари] висьталіс миянлы [Закария бин Исхаклы]. -мӧд висьтын сійӧ висьталӧма- И миянлы висьталӧма [Абд бин Хумайд] висьталӧма миянлы [Абу Ашим] [Закария бин Исхак]сянь [Яхья бин Абдулла бин Шайфи]сянь [Абу Ма'бад]сянь [Ибн Аббас]сянь, мый да 'Пророк Мудзалахиаляу с. шуис: «Збыльысь тэ локтан войтыр дорӧ». Кыдзи Ваки' хадисын.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Висьталіс миянлы [Умайя бин Бистам аль-Айси] висьталіс миянлы [Язид бин Зураи`] висьталіс миянлы [Раух] - сідзкӧ Ибн аль-Касим - [Исмаил бин Умайя]сянь [Яхья бин Абдуллах бин Шайфи]сянь [Абу Ма'хиллахуллахуллах]сянь [Ибдуллахуллах], мый Муадзӧс Йеменӧ ыстігӧн сійӧ шуис: «Збыльысь тіян водзын сулалӧ небӧг войтыр, сэки медводдза завещание, кодӧс ті висьталанныд налы, — тайӧ Аллахлы юрбитӧм азза ва джалла, тӧдӧны кӧ найӧ Аллахӧс, сэки висьталӧй налы, мый Аллах сетіс налы обязательнӧ лун и вой витысь кевмысьны». Тадзи кӧ кывзысьӧны тэнсьыд, сэки босьт налысь закат да пов налӧн бур озырлунысь’.
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Висьталіс миянлы [Кутайба бин Саид] висьталіс миянлы [Лаитс бин Саад] [Укаил]сянь [аз-Зухри]сянь сійӧ шуис, висьталіс миянлы [Убайдулла бин Абдулла бин Утба бин Масуд] [Абу Хурайра]сянь сійӧ шуис: «Кор Расулламах алихирал Апуинт, Абуллах дипункт. сы бӧрын, а арабъяс пӧвстысь кафиръяс лоисны кафирӧн, сэсся [Умар бин аль-Хаттхаб] шуис Абу Бакрлы: «Кыдзи тэ верман тышкасьны морткӧд, кор Аллахлӧн Посланник саллаллаху ‘алейхи васаллям шуис: «Меным тшӧктісны тышкасьны морткӧд, кытчӧдз найӧ оз шуны: «Тані абу юрбитӧм Аллахлӧн, - абу». — Некутшӧм ен абу — юрбитӧм вылӧ дона — сӧмын Аллах, сэки збыльысь сійӧ видзис ассьыс эмбурсӧ да ловсӧ — месянь атакаясысь — правоӧн кындзи. Ислам, а сылысь счётсӧ кольӧма Аллахлы». Сідзкӧ [Абу Бакр] шуис: «Аллахӧн нимӧн, ме збыльысь тышкася накӧд, кодъяс торйӧдӧны молитва да закат, сы понда мый закат — тайӧ -претензия- эмбур вылӧ право». Аллахӧн, найӧ кӧ торкасны менӧ асланыс кӧсйӧмысь, кӧть и мынтӧмаӧсь сійӧс Аллахлӧн Ыджыдлунлы (мир да бурлун сы вылӧ), ме нӧшта на тышкася накӧд кӧсйӧмысь». Сідзкӧ [Умар бин аль-Хаттхаб] шуис: «Аллахӧн нимӧн абу сійӧ, а ме аддзи, мый Аллах восьтіс Абу Бакрлысь сундуксӧ тышкасьны — накӧд — сэсся ме тӧдмалі, мый сійӧ збыль».
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
А [Абу ат-Тахир] да [Хармала бин Яхья] да [Ахмад бин Иса] висьталісны меным, [Ахмад] шуис: «Сійӧ висьталіс миянлы». Пока нӧшта кыкыс шуисны: «Ибн Вахб висьталіс миянлы, сійӧ шуис, [Юнус] висьталіс меным [Ибн Шихабсянь] сійӧ шуис, [Саид бин аль-Мусайяб] висьталіс меным, мый [Абу Хурайра] висьталіс сылы, мый Аллахлӧн Ыджыд Ыджыд (мир да бурлун) висьталісны йӧзлы, кытчӧдз найӧ эз шуны йӧзлы, кытчӧдз найӧ эз шуны йӧзӧс. — Аллахысь кындзи ен абу, — сідзкӧ, коді шуас: «Аллахысь кындзи ен абу», сэки сійӧ збыльысь дорйӧма ассьыс озырлунсӧ да олӧмсӧ меысь, ислам правоӧн кындзи, и сылӧн счётыс Аллахкӧд».
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Висьталіс миянлы [Ахмад бин Абдах адл-Длабби] висьталіс миянлы [Абдул Азиз] -сідзкӧ ад-Дараварди- [аль-Ала'сянь]. -мӧд висьтын казьтыштсьӧ- И висьталіс миянлы [Умайя бин Бистам] и лафаж сылӧн, висьталіс миянлы [Язид бин Зураи] висьталіс миянлы [Раух] [аль-Ала' бин Абдуррахман бин Я'кубсянь] [батьыссянь] Рауллаллах саулялахсянь лои: — Меным тшӧктіс тышкасьны морткӧд, кытчӧдз найӧ оз свидетельствуйтны, мый абу ен — эм право юрбитны — а Аллахлы да эскыны меным да Коранлы, кодӧс ме вайӧдлі, сэки кӧ шуасны тадзи, сідзкӧ збыльысь найӧ дорйисны ассьыныс эмбурсӧ да ловсӧ — менам атакаысь — если только это не получается из прав ислам. А налысь лыддьысьӧмсӧ кольӧма Аллахлы».
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
И миянлы висьталӧма [Абу Бакр бин Абу Сяиба] висьталіс миянлы [Хафш бин Гияц] [аль-А’маси]сянь [Абу Суфьян]сянь [Джабир] [Абу Салих]сянь [Абу Хурайра] кыкнанныс шуисны: «Расулуллах салляллаху ‘алейхи тоихи васакорд хасаллам йӧз шуисны: Ибн аль-Мусайяб Абу Хурайраысь. -мӧд висьтын сійӧ висьталӧма- И меным висьталӧма [Абу Бакр бин Абу Сяиба] висьталіс миянлы [Ваки']. -мӧд висьтын сійӧ казьтывсьӧ- И меным висьталӧма [Мухаммад бин аль-Муцанна] висьталіс миянлы [Абдуррахман] -сідзкӧ бин Махди- кыкнанныс шуисны, висьталісны миянлы [Суфьян] [Абу аз-Зубайр]сянь [Джабир]сянь сійӧ шуис: «Посланникыс шуис, мый йӧзыс эз шуны». абу ен -кодлӧн эм право юрбитны- а Аллах’, та понда найӧ шуисны: ‘Нинӧм абу ен -кодлӧн эм право юрбитны- а Аллах’, сэки збыльысь найӧ дорйисны ассьыныс эмбурсӧ да ловъяссӧ -менам атакаясысь- исламлӧн правоясысь кындзи. А налысь лыддьысьӧмсӧ кольӧма Аллахлы. Сэсся лыддис: — Збыльысь тэ -сӧмын- ӧлӧдысь. Тіян дзик нинӧм абу на вылын власьт- ' -Qs. Аль Гаасийя: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Висьталіс миянлы [Абу Гасан аль-Мисмаи Малик бин Абдул Вахид] висьталіс миянлы [Абдул Малик бин аш-Шабба]сянь [Сю'ба]сянь [Вакид бин Мухаммад бин Заид бин Абдулла бин Умар]сянь [батьыссянь] [Абдуллах бин Умартилы шуис, мый найӧс тшӧктіс йӧзлы]. ен абу — достойнӧй юрбитӧм — сӧмын Аллах да мый Мухаммад — Аллахлӧн ыстӧм, найӧ лӧсьӧдісны молитчыны, да мынтыны закат. Сідзкӧ, найӧ кӧ тадзи овлӧны, сідзкӧ збыльысь найӧ дорйисны ассьыныс эмбурсӧ да ловсӧ -менам атакаясысь-, исламскӧй правоясысь кындзи. А налысь лыддьысьӧмсӧ кольӧма Аллахлы».
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
И миянлы висьталӧма [Сувеид бин Саид] да [Ибн Абу Умар] кыкнанныс шуисны, висьталісны миянлы [Марван] кыкнанныс найӧ гӧгӧрвоӧдісны Марван аль-Фазариӧс, [Абу Маликсянь] [батьыссянь] сійӧ шуис: «Ме кывлі, мый Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлуныс салляллаху алейхи госаллям шуӧ: «Коді абу прав. юрбитӧны- но Аллахлы, и дискредитируйтӧны ставсӧ, мый юрбитӧны Аллахысь кындзи, сэки сылӧн озырлуныс да вирыс харам, а налӧн наградаыс Аллахкӧд». И миянлы висьталӧма [Абу Бакр бин Абу Сяиба] висьталӧма миянлы [Абу Халид аль-Ахмар]. -мӧд висьталӧмын сійӧ висьталӧма- И сійӧ висьталіс меным та йылысь [Зухайр бин Харб] висьталіс миянлы [Язид бин Харунлы] и [Абу Малик], и [сылӧн батьыс], мый кывліс Пророклысь саллаллаху алейхи васаллямлысь шуӧмсӧ: «Коді пуктӧ ассьыс лачасӧ Аллах вылӧ мыйкӧ сэтшӧмӧс», сэки казьтывлӧ».
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
И сійӧ висьталіс меным [Хармала бин Яхья ат-Туджиби] висьталіс меным [Абдулла бин Вахб] сійӧ шуис, сійӧ висьталіс меным [Юнус]сянь [Ибн Шихаб] сійӧ шуис, сійӧ висьталіс меным [Саид бин аль-Мусайяб]сянь [батьыслӧн] сійӧ шуис: «Расулуллах шаллаллаху ат-Алейхиал визит Айбулих был. Сійӧ аддзис Абу Джахльӧс да Абдулла бин Абу Умайя бин аль-Мугираӧс тшӧтш сэтысь. Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллам шуис: «Дядя! Шуӧй Вераысь кык сёрникузя, ме лоа тіянлы свидетельӧн Аллах водзын». Сэсся Абу Джахль да Абдулла бин Абу Умейя шуисны: «О Абу Талиб, верман-ӧ тэ эновтны Абдул Мутталиблысь дінмусӧ? — Расулуллах салляллаху алейхи васаллям эз сетчы да сы пыдди водзӧ велӧдіс сійӧс лыддьыны Кык Калима Вера да унаысь повторитіс найӧс. Сідз Абу Талиб вочавидзис налы аслас медбӧръя кывъясӧн, мый сійӧ кольччис Абдул МуТалиблӧн дінмукӧд, да ӧткажитчис шуны Калима Шахадат. Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллям сідзжӧ шуис: «Аллахӧн нимӧн, ме кора тіянысь прӧститӧм Аллахсянь», сідзкӧ, Аллах восьтіс стих: «Оз позь Пророклы да эскысьяслы корны прӧститчӧм найӧс, кодъяс ширкуйтӧны, кӧть эськӧ найӧ асланыс рӧдвуж бӧрын, кор сійӧ лоис гӧгӧрвоана, мый сійӧ ширкуйтӧ. Тауба вылын: 113-. Сэсся Аллах ыстіс Ассьыс кывъяссӧ Абу Талиблӧн лоӧмтор йылысь: «Збыльысь, тэнад, о Мухаммад, абу вын сетны веськӧдлӧм некодлы, кодӧс тэ радейтан, медым сійӧ примитіс ислам, но Аллах — сійӧ, кодлӧн эм вын сетны веськӧдлӧм налы, кодъясӧс Сійӧ кӧсйӧ, и Сійӧ сійӧ, коді медбура тӧдӧ, медым примитны веськӧдлӧм, коді йӧзыс». -Вс. Аль Кашаш: 56-. И висьталіс миянлы [Исхак бин Ибрагимлы] да [Абд бин Хумайдлы] кыкнанныс шуисны, висьталіс миянлы [Абдурраззак] висьталіс миянлы [Ма'марлы]. -мӧд висьталӧмын сійӧ висьталӧма- И висьталіс миянлы [Хасан аль-Хулвани] да [Абд бин Хумайд] кыкнанныс шуисны, висьталіс миянлы [Якуб] -сідзкӧ Ибн Ибрагим бин Саад- сійӧ шуис, висьталіс миянлы [менам батьлы] [Салихсянь] кыкнанныс [тайӧ санад пример вылӧ с]. Сӧмын Салих хадис помасьӧ кывъясӧн: «сэки Аллах ыстіс сы йылысь Ассьыс кывсӧ», а сійӧ оз казьтыв тайӧ кык стихсӧ. А сійӧ казьтыштіс аслас хадисын: «И кыкнанныс повторитісны тайӧ кывъяссӧ», хадисын Ма’мар лоӧ тайӧ сёрникузя вежысьӧн. И найö кыкнанныс кольöны сыöн веськöдлöмöн'.
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Висьталіс миянлы [Мухаммад бин Аббад] да [Ибн Абу Умар] кыкнанныс шуисны, висьталіс миянлы [Марван] [Язидсянь] -сідзкӧ Ибн Кайсансянь- [Абу Хазимсянь] [Абу Хурайрасянь] сійӧ шуис: «Посланник Аллаха саллаллаху ‘алейхи васаллям шуис аслас дядьлы, кор сійӧ дядьыслы абу: достойнӧй юрбитны Аллахысь кындзи’ Ме тэныд дерт свидетельствуйта тайӧ кывъясӧн ловзьӧм лунӧ’. Но сійӧ ӧткажитчис, сэсся Аллах восьтіс: '-Збыльысь тэ он вермы веськӧдлыны радейтана йӧзӧс-' -С. Аль Кашаш: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Висьталіс миянлы [Мухаммад бин Хатим бин Маймун] висьталіс миянлы [Яхья бин Саид] висьталіс миянлы [Язид бин Кайсан] [Абу Хазим аль-Асиджаисянь] [Абу Хурайрасянь] сійӧ шуис: «Аллахлӧн Посланник саллаллаху алейхи васаллам шуис аслас дядьлы, кор сійӧ: юрбитӧм йылысь, Аллахысь кындзи’ Ме тэныд дзик пыр свидетельствуйта тайӧ кывъясӧн ловзьӧм лунӧ’. Сійӧ вочавидзис: «Эз кӧ курейшъяс ӧбидитны менӧ асланыс кывъясӧн: «Сійӧ тадзи тӧждысис сыысь», ме эськӧ тэнад синъясӧн сӧгласитчи сійӧ сёрникузяыскӧд». Сэсся Аллах восьтіс: '-Збыльысь тэ он вермы веськӧдлыны радейтана йӧзӧс, а Ме веськӧдла найӧс, кодъясӧс Сійӧ кӧсйӧ-' -С. Аль Кашаш: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Висьталіс миянлы [Абу Бакр бин Абу Сяиба] да [Зухайр бин Харб] кыкнанныслы [Исмаил бин Ибрагим]сянь, [Абу Бакр] шуис, висьталіс миянлы [Ибн Улайя] [Халид]сянь сійӧ шуис, висьталіс миянлы [аль-Валид бин Муслим] [Хумманла шаиллах]сянь [Хумманлах] сійӧ шуис [У. васаллам шуис: «Кодi кулас, кор тöдö, мый абу ен — юрбитöмлы дона — Аллахысь кындзи, сiйö дзик пыр пырас енэжö». Висьталіс миянлы [Мухаммад бин Абу Бакр аль-Мукаддами] висьталіс миянлы [Бисыр бин аль-Муфадлдлал] висьталіс миянлы [Халид аль-Хаддзза’]сянь [аль-Валид Абу Бисыр] сійӧ шуис, ме кывлі [Хумран] шуӧм, ме кывлі [Усман] шуны, ме кывлі [Усман] шуны, ме кывлі [Усман]. вещь'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Висьталіс миянлы [Абу Бакр бин ан-Надлар бин Абу ан-Надлар] сійӧ шуис, висьталіс миянлы [Абу ан-Надлар Хасим бин аль-Касим] висьталіс миянлы [Убайдуллах аль-Асиджаи]сянь [Малик бин Мигвал]сянь [Талхах бин Мушаррифкӧд] сійӧ 'Абурахкӧд] [А. Пророк саллаллаху 'алейхи васаллям на путешествии'. Сэсся шуис: «сэки сійӧ йӧзыслӧн провизияыс бырӧма». Мӧдысь шуис: «Кытчӧдз оз кӧсйыны лыйны ассьыныс пемӧсъяссӧ». Висьталысь шуис: «Сэсся Умар шуис: «О, Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлун, тэ кӧ чукӧртан йӧзлысь кутшӧмкӧ сёян-юан да сэсся коран Аллахлы та йылысь — дерт, лоас бур —». Висьталысь шуис: «Сэсся сійӧ сідз жӧ лоис». Висьталысь шуис: «Сэки локтіс йӧв кӧзяин аслас йӧвӧн, финик кӧзяин локтіс аслас финикъясӧн». Висьталысь шуис: «А Муджахид шуис: «А зернохозяинъяс асланыс зерноӧн». Ме шуи: «Мый найö няньнас вöчöны?» вочавидзис: «Сы вылӧ ва юисны да юисны». Сійӧ шуис: «Сэсся Аллахлӧн Ыджыд Ыджыд корис найӧс, кытчӧдз найӧ эз вермыны тыртны ассьыныс сёян-юан тыра мешӧкъяссӧ». Висьталысь шуис: «Сідзкӧ, Аллахлӧн Ыджыдлуныс сійӧ кадӧ кевмысьліс: «Ме свидетельствуйта, мый абу ен — юрбитӧм вылӧ дона — Аллахысь кындзи да мый ме Аллахлӧн Ыджыдлуныс, некутшӧм служанка оз аддзысьлы Аллахкӧд ёна кутчысьӧмӧн Сы дорӧ некутшӧм сомнениетӧг, сійӧ дзик пыр пырас Райӧ».
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Висьталіс миянлы [Сахл бин Усманлы] да [Абу Курайб Мухаммад бин аль-Ала'лы] ставсӧ, мый [Абу Муавия] шуис. Мусульманъяслы зэв ёна тшыг лои, шуисны: «О Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлун, лэдзан-ӧ миянлы верблюднымӧс лыйны, медым ми вермим сёйны сылысь яйсӧ да йӧвнас вӧдитчыны йӧв пыдди — юрсисӧ дзебны, видзны сійӧс шоныд жарысь —? — Расулуллах салляллаху алейхи васаллам вочавидзис: — Вӧчӧй тайӧс. Абу Хурайра шуис: «Сэсся локтіс Умар да шуис: «О, Аллахлӧн Ыджыд Ыджыдлун, тэ кӧ сідз лоан, сэки верблюдлӧн бӧжыс помасяс — средствоыс —! Но бурджыка эськӧ, тэ кӧ корин налысь кольӧм сёянсӧ да сэсся кевмысь, медым Аллах сетас сылы бурлун." Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям сэсся шуис: "Ладно". Сэсся корис паськӧдӧм - лыысь вурӧм -, паськӧдӧм бӧрын корис налысь кольӧм сёянсӧ". Абу Хурайра водзӧ висьталіс: «Сэсся локтіс ӧти морт, коді локтіс ӧти гырысь кукурузаӧн, мӧд локтіс ӧти гырысь финикӧн, а эмӧсь и мукӧдъяс, кодъяс локтісны сёян гырничӧн, шуам, няньӧн, медым раковина вылын чукӧртчис неуна сёян». Абу Хурайра шуис: «Сэсся Расулуллах саллаллаху алейхи васаллям кевмысис сёян вылӧ благословениеяс вылӧ, та бӧрын шуис: «Босьтӧй да тыртӧй ассьыныд сёян тыра мешӧкъяснытӧ». Абу Хурайра водзӧ висьталіс: «Найӧ сэсся тыртісны сёянінъяссӧ, медым эз тырмы ни ӧти салдат, а сёянінъясыс». Абу Хурайра водзӧ висьталіс: «Найӧ сэсся сёйисны тыртӧдз, а сёяныс кольӧма на». Расулуллах шаллаллаху алейхи васаллям сэсся шуис: «Ме свидетельствуйта, мый юрбитӧмлы лӧсялана ен абу Аллахысь кындзи да ме Аллахлӧн ыстӧм, некутшӧм служанка оз аддзысьлы Аллахкӧд, сійӧ оз сомневайтчы тайӧ сёрникузяас да сэсся торкӧны енэжӧ пырӧмысь».