Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Yatubwiye [Ubaidullah bin Mu'adz] yatubwiye [data] yatubwiye [Ashim] - ari we Ibnu Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar - bivuye kuri [se] yavuze; [Abdullah] yaravuze ati: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Isilamu yubakiwe ku rufatiro rutanu: Ni ukuvuga ubuhamya bw'uko nta mana ibaho - ifite uburenganzira bwo gusengwa - uretse Allah, ko Muhammad ari umugaragu wayo n'Intumwa yayo, gushyiraho amasengesho, gutanga zakat, gukora umutambagiro i Baitullah, no gusiba muri Ramadhani'.
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Maze amaze kumbwira [Ibn Numair] ko yatubwiye [data] ko yatubwiye [Hanzhalah] yaravuze ati: 'Numvise [Ikrimah bin Khalid] abwira Thawus Hadithi ivuga ko umugabo yabwiye [Abdullah bin Umar] ati: 'Kuki mudarwana?' Arasubiza ati: 'Mu by'ukuri, numvise Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) ivuga iti: 'Mu by'ukuri, Islam yashingiye ku mahame atanu: Guhamya ko nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah, gushyiraho amasengesho, gutanga zakat, gusiba muri Ramadhan, no gukora urugendo rutagatifu mu Nzu y'Imana'.
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Yatubwiye [Khalaf bin Hisham] yatubwiye [Hammad bin Zaid] kuri [Abu Jamrah] yaravuze ati, Numvise [Ibn Abbas]. -mu yindi nkuru havugwamo- Kandi yatubwiye [Yahya bin Yahya] kandi iyi lafazh ni iye, yatubwiye [Abbad bin Abbad] kuri [Abu Jamrah] kuri [Ibn Abbas] yaravuze ati, 'Abdul Qais' intumwa yagiye kwa Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam maze baravuga bati: 'Yewe Rasulullah, mu by'ukuri uyu mudugudu ni umwe mu bwoko bwa Rabi'ah, kandi mu by'ukuri abahakanyi ba Mudlar bahagaze hagati yacu nawe, bityo ntabwo dushobora kuba mu mutekano wawe keretse mu kwezi kwa Haram, bityo dutegeke gushyira mu bikorwa itegeko kandi tuzaribwiriza abari inyuma yacu'. Yaravuze ati: 'Ndabategeka ibintu bine kandi ndababuza ibintu bine: Ni ukuvuga kwizera Allah,' hanyuma arabisobanura, agira ati: 'Mutange ubuhamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah kandi ko Muhammad ari intumwa ya Allah, ashyiraho amasengesho, atanga zakat, kandi agatanga kimwe cya gatanu cy'iminyago y'intambara. Kandi ndababujije gukora divayi ifunze muri ad-Duba`, al-Hantam, Naqir na al-Muqayyar'. Khalaf yongeyeho mu mateka ye ati: 'Ubuhamya bw'uko nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah. Kandi muyihambire rimwe'.
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Muhammad bin Basysyar] kandi lafazh zabo zirafitanye isano, [Abu Bakr] yaravuze, yatubwiye [Ghundar] kuri [Shu'bah] mu gihe abandi bantu babiri bavuze, batubwiye [Muhammad bin Ja'far] yatubwiye [Shu'bah] kuri [Abu Jamrah] yaravuze ati: 'Nari umusemuzi hagati ya [Ibnu Abbas] n'abantu, hanyuma umugore araza abaza iby'umutobe wa Nabidz - ubwoko bwa divayi - wari ubitswe mu kibindi cy'ibumba, maze aramusubiza ati: 'Mu by'ukuri, intumwa ya Abd al-Qais yaje ku ntumwa ya Allah sallallahu 'alaihi wasallam, hanyuma Intumwa ya Allah iravuga iti: 'Uwo ntumwa ni nde - cyangwa abo bantu ni bande?' - baramusubiza bati: 'Rabi'ah'. Yaravuze ati: 'Nimuha ikaze abantu - cyangwa intumwa - nta mpamvu yo gutinda cyangwa kwicuza'. Uwavuze ati: 'Baravuze bati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, mu by'ukuri twaje iwawe tuvuye kure. Hagati yacu nawe hari abahakanyi ba Mudlar ku buryo tudashobora kuza iwawe keretse mu mezi ya haram, bityo dutegeke guhitamo ikintu twabwira abantu tuyobora kugira ngo twinjire mu ijuru'. Uwavuze ati: 'Nuko Intumwa ya Allah yabategetse ibintu bine kandi ibabuza ibintu bine'. Uwavuze yongera kuvuga ati: 'Intumwa ya Allah yabategetse kwizera Allah wenyine, iravuga iti: 'Ese muzi icyo kwizera Allah ari cyo?' Baramusubiza bati: 'Allah n'Intumwa ye ni bo bazi neza'. Yaravuze ati: 'Mutange ubuhamya ko nta yindi mana ibaho uretse Allah, kandi ko Muhammad ari intumwa ya Allah, mushyireho amasengesho, mutange zakat, muyirishe Ramadlan, kandi mutange kimwe cya gatanu cya ghanimah, kandi mubabuze ad-Duba`, al-Hantam na al-Muzaffat'. Syu'bah yaravuze ati, 'wenda yavuze 'an-Naqir' kandi ishobora kuba 'al-Muqayyar', aravuga ati: 'Muzamurinde kandi mubibwire abantu banyu'. Abu Bakr yavuze mu nkuru ye ati, 'Umuntu uyoboye inyuma yawe' ntavuze 'al-Muqayyar'. Kandi nabwiwe [Ubaidullah bin Mu'adz] yabitubwiye [data]. -mu yindi nkuru haravugwa - Kandi yatubwiye [Nashr bin Ali al-Jahdlami] yaravuze, arambwira [data] bombi bavuze, yatubwiye [Qurrah bin Khalid] kuva kuri [Abu Jamrah] kuva kuri [Ibn Abbas] kuva ku Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam hamwe n'iyi Hadithi isa na Hadithi [Syu'bah], mu gihe yavugaga ati: 'Ndababujije ikintu cyose cyavuzwe muri ad-Duba`, an-Naqir, al-Hantam na al-Muzaffat'. Kandi [Ibn Mu'adz] yongeyeho muri Hadithi ye yakuwe kuri [se], ati: 'Kandi Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yabwiye al-Asyyaj Asyaj Abd al-Qais ati: 'Mu by'ukuri muri wowe harimo imico ibiri ikundwa na Allah, ari yo kwihangana no kwitonda'.
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Yatubwiye [Yahya bin Ayyub] yatubwiye [Ibn Ulayyah] yatubwiye [Sa'id bin Abu Arubah] kuva kuri [Qatadah] yagize ati: 'Umuntu wahuye n'intumwa yo mu itsinda rya Abdul Qais waje imbere y'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yatubwiye, [Sa'id] yaravuze ati: [Qatadah] yavuze [Abu Dlamrah] kuva kuri [Abu Sa'id al-Khudri] muri iyi Hadithi, ko abantu bo muri Abdul Qais begereye Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam baramubwira bati: 'Yewe Muhanuzi wa Allah, mu by'ukuri turi abaturage bo mu muryango wa Rabi'ah, kandi mu by'ukuri abakafiri ba Mudlar bahagaze hagati yacu nawe, ku buryo tudashobora kwegera - mu mutekano - keretse mu kwezi kwa Haram, bityo dutegeke gukurikiza itegeko kugira ngo turibwirize abantu bari inyuma yacu kugira ngo tubashe kwinjira muri paradizo nituryikomerezaho'. Yaravuze ati: 'Ndabategeka ibintu bine kandi ndababuza ibintu bine: gusenga Allah, kandi ntimukamutinye ikintu icyo ari cyo cyose, gusenga, gutanga zakat, gusiba muri Ramadhani, no gutanga kimwe cya gatanu cy'igiciro cya ghanimah, kandi ndababuza gukora imivure ya divayi muri ad-Duba`, al-Hantam, al-Muzaffat na an-Naqir'. Barabajije bati: 'Yewe Muhanuzi wa Allah, uzi iki kuri an-Naqir?' Arabasubiza ati: 'Igiti cyabajwe - cyaciwemo umwobo - hanyuma mugashyiramo tende'. Sa'id aravuga ati: 'Cyangwa yaravuze ati: 'mu giti cy'umukindo. Hanyuma mugashyiramo amazi kugeza igihe amazi abira ashize, hanyuma mukayanywa kugeza igihe umwe muri mwe - cyangwa umwe muri bo - azakubita nyirarume inkota', aravuga ati: 'Kandi muri iryo tsinda harimo umugabo na we wakomeretse'. Yongera kuvuga ati: 'Narabihishe kuko natewe isoni n'Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam), hanyuma ndabaza nti: 'None se mu gikombe ki twanyweramo, yewe Intumwa ya Allah?' Arabasubiza ati: 'Mu gikombe cy'uruhu rw'umukara cyari gifunze umunwa'. Barabajije bati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, mu by'ukuri igihugu cyacu cyuzuyemo imbeba, ku buryo nta kinyobwa gisigaye mu bikombe by'uruhu by'umukara,' hanyuma Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam) iravuga iti: 'Kandi nubwo byaribwa n'imbeba, ndetse nubwo byaribwa n'imbeba, ndetse nubwo byaribwa n'imbeba'. Uwanditse inkuru aravuga ati: 'Kandi Intumwa ya Allah (sallallahu alaihi wasallam) yabwiye Asyajj Abdul Qais ati: 'Mu by'ukuri muri mwe harimo imico ibiri Allah akunda, ari yo: ihangane kandi witondere'. Yatubwiye [Muhammad bin al-Mutsanna] na [Ibn Basysyar] bombi bavuze, yatubwiye [Ibn Abu Adi] kuva kuri [Sa'id] kuva kuri [Qatadah] yaravuze, yatubwiye ko atari umuvuzi umwe gusa wahuye n'intumwa. Kandi [Abu Nadlrah] yavuze kuva kuri [Abu Sa'id al-Khudri], ko intumwa Abdul Qais ubwo yahuraga na Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam hamwe na Hadithi nka [Ibn Ulayyah], gusa muri yo handitsemo ngo: 'Kandi muri yo uvanga amatariki, cyangwa amatariki n'amazi,' kandi ntiyavuze ngo, '[Said] yavuze,' cyangwa ngo 'avuge,' 'n'amatariki''.
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Yambwiye [Muhammad bin Bakkar al-Basri] yatubwiye [Abu Ashim] kuva kuri [Ibn Juraij]. -mu yindi nkuru havugwa-, Kandi yambwiye [Muhammad bin Rafi'] kandi lafazh yari iye. Yatubwiye [Abdurrazzaq] yatubwiye [Ibn Juraij] yaravuze, yatubwiye [Abu Qaza'ah] ko [Abu Nadlrah] yabitangaje, na al-Hasan yabibwiye bombi, ko [Abu Sa'id al-Khudri] yamumenyesheje, ko intumwa Abdul Qais ubwo yageraga ku ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yavuze ati: 'Yewe Muhanuzi wa Allah, Allah atugire incungu yawe, ni iki kinyobwa cyiza kuri twe?' Arabasubiza ati: 'Ntunywere kuri an-Naqir'. Barabajije bati: 'Yewe Muhanuzi wa Allah, Allah atugire incungu yawe, uzi icyo an-Naqir ari cyo?' Yasubije ati: 'Yego, igiti gifite igishushanyo mbonera hagati, kandi ntugomba kunywa muri ad-Duba` cyangwa muri al-Hantam, kandi ugomba kunywa ibinyobwa bibitswe mu bikombe bipfutse imitwe'.
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Abu Kuraib], na [Ishaq bin Ibrahim] bose bakomoka kuri [Waki'], [Abu Bakr] yaravuze, yatubwiye [Waki'] yavuye kuri [Zakariya bin Ishaq] yaravuze, yambwiye [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] yavuye kuri [Abu Ma'bad] yavuye kuri [Ibn Abbas] yavuye kuri [Mu'adz bin Jabal], Abu Bakr yaravuze ati: 'Wenda,' Waki yaravuze, yavuye kuri Ibn Abbas, ko Mu'adz yavuze ati: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yantumye.' Yaravuze ati: 'Mu by'ukuri, uzagera ku bantu b'igitabo, bityo ubatumire guhamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah, kandi ko ndi intumwa ya Allah. Nibakumvira muri iki kibazo, babwire ko Allah yabategetse gusenga inshuro eshanu buri munsi n'ijoro. Nibakumvira muri iki kibazo, babwire ko Allah yabategetse gutanga imfashanyo ivanywe mu bakire igahabwa abakene muri bo. Nibakumvira muri ubwo buryo, uzirinda ubutunzi bwabo bwiza. Mutinye amasengesho y'abarenganywa, kuko nta nzitizi iri hagati ye na Allah''. Yatubwiye [Ibn Abu Umar] yatubwiye [Bisyr bin as-Sari] yatubwiye [Zakariya' bin Ishaq]. -mu yindi nkuru havugwamo - Kandi twabwiwe [Abd bin Humaid] yatubwiye [Abu Ashim] yavuye kuri [Zakariya' bin Ishaq] yavuye kuri [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] yavuye kuri [Abu Ma'bad] yavuye kuri [Ibn Abbas], ko Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam yohereje Mu'adz muri Yemeni, nuko aravuga ati: 'Mu by'ukuri muzagera mu bantu'. Nk'uko bivugwa muri Hadithi ya Waki'.
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Yatubwiye [Umayyah bin Bistam al-Aisyi] yatubwiye [Yazid bin Zura'i`] yatubwiye [Rauh] - ari we Ibn al-Qasim - yabikuye kuri [Ismail bin Umayyah] yavuye kuri [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] yavuye kuri [Abu Ma'bad] yavuye kuri [Ibn Abbas] ko Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam' ubwo yoherezaga Mu'adz muri Yemeni, yaravuze ati: 'Mu by'ukuri muhanganye n'abantu b'igitabo, hanyuma icyifuzo cya mbere mubabwirize ni ukuramya Allah azza wa jalla, niba bazi Allah, mubabwire ko Allah yabategetse gusenga gatanu ku manywa na nijoro. Nibabakumvira muri ubu buryo, nimubakuremo zakat kandi mutinye ubutunzi bwabo bwiza'.
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Yatubwiye [Qutaibah bin Sa'id] yatubwiye [Laits bin Sa'ad] kuva kuri [Uqail] kuva kuri [az-Zuhri] yaravuze, yatubwiye [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas'ud] kuva kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: 'Ubwo Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yapfaga, maze Abu Bakr agashyirwaho kuba khalifa nyuma ye, kandi abahakanyi bo mu Abarabu ntibabyemera, hanyuma [Umar bin al-Khaththab] abwira Abu Bakr ati: 'Ni gute mwarwanya abantu, mu gihe Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yavuze ati: 'Nategetswe kurwanya abantu kugeza igihe bazavuga bati: 'Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah', bityo rero umuntu wese uvuga ati: 'Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah', mu by'ukuri aba arinze umutungo we n'ubugingo bwe ku bitero byanjye - keretse mu buryo bukwiye. Islam, n'ibarura ryayo bihabwa Allah'. Nuko [Abu Bakr] aravuga ati: 'Ndahiye Imana, nzarwanya by'ukuri abatandukanya isengesho na zakat, kuko zakat ari uburenganzira ku mutungo. Ndahiye Imana, nibambuza kubera kutagira ubushake nubwo babihaye Intumwa ya Allah (Imana imuhe amahoro n'imigisha), nzakomeza kubarwanya kubera kutagira ubushake.' Nuko [Umar bin al-Khaththab] aravuga ati: 'Ndahiye Imana si we ahubwo nabonye Allah yafunguye igituza cya Abu Bakr kugira ngo abarwanye - noneho menya ko ari we munyakuri''.
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Kandi byambwiye [Abu ath-Tahir] na [Harmalah bin Yahya] na [Ahmad bin Isa], [Ahmad] yaravuze ati 'Byatubwiye'. Mu gihe abandi bantu babiri bavugaga bati 'Yatubwiye [Ibn Wahb] yaravuze ati, yambwiye [Yunus] kuri [Ibn Shihab] yaravuze ati, yambwiye [Sa'id bin al-Musayyab] ko [Abu Hurairah] yamubwiye ko Intumwa y'Imana (Imana imuhe amahoro n'imigisha) yavuze iti: 'Nategetswe kurwanya abantu kugeza igihe bazavuga bati: 'Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah', hanyuma umuntu wese uvuga ati: 'Nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah', mu by'ukuri aba yararinze umutungo we n'ubuzima bwe - igitero cyanjye - keretse ku burenganzira bwa Islam, kandi ibyo azabazwa ni Allah'.
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Yatubwiye [Ahmad bin Abdah adl-Dlabbi] yatubwiye [Abdul Aziz] -ni ukuvuga ad-Darawardi- bivuye kuri [al-Ala']. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Umayyah bin Bistham] kandi lafazh ni iye, yatubwiye [Yazid bin Zura'i] yatubwiye [Rauh] bivuye kuri [al-Ala' bin Abdurrahman bin Ya'qub] bivuye kuri [se] bivuye kuri [Abu Hurairah] bivuye kuri Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, yaravuze ati: 'Nategetswe kurwanya abantu kugeza igihe bahamya ko nta mana ibaho - bafite uburenganzira bwo gusengwa - uretse Allah kandi bakemera njye na Koran nazanye, hanyuma nibavuga ibi, mu by'ukuri baba barinze imitungo yabo n'ubugingo bwabo - igitero cyanjye - keretse niba ari uburenganzira bwa Islam. Kandi kubarwa kwabo ni ibya Allah'.
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Kandi twabwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Hafsh bin Ghiyats] kuva kuri [al-A'masy] kuva kuri [Abu Sufyan] kuva kuri [Jabir] kuva kuri [Abu Salih] kuva kuri [Abu Hurairah] bombi baravuze bati, 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Nategetswe kurwana n'abantu' nk'uko Hadithi ya Ibn al-Musayyab ibivuga. -mu yindi nkuru ivugwa - Kandi nabwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Waki']. -mu yindi nkuru iravugwa- Kandi narabwiwe [Muhammad bin al-Mutsanna] yatubwiye [Abdurrahman] - ni ukuvuga bin Mahdi - bombi bavuze, batubwiye [Sufyan] kuva kuri [Abu az-Zubair] kuva kuri [Jabir] yaravuze ati: 'Intumwa ya Allah yaravuze iti: 'Nategetswe kurwanya abantu kugeza igihe bazavuga bati: 'Nta mana iriho - ifite uburenganzira bwo gusengwa - uretse Allah', nuko bavuga bati: 'Nta mana - ifite uburenganzira bwo gusengwa - uretse Allah', hanyuma mu by'ukuri barinze imitungo yabo n'ubugingo bwabo - ibitero byanjye - keretse bitewe n'uburenganzira bwa Islam. Kandi kubara kwabo ni Allah. Hanyuma yasomye ati: '-Mu by'ukuri uri - umuburira gusa. Nta bubasha ufite kuri bo rwose-' -Qs. Al Ghaasyiyah: 21-22-.
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Yatubwiye [Abu Ghassan al-Misma'i Malik bin Abdul Wahid] yatubwiye [Abdul Malik bin ash-Shabbah] kuva kuri [Syu'bah] kuva kuri [Waqid bin Muhammad bin Zaid bin Abdullah bin Umar] kuva kuri [se] kuva kuri [Abdullah bin Umar] yagize ati: 'Nategetswe kurwanya abantu kugeza igihe bahamya ko nta mana ibaho - ikwiye gusengwa - uretse Allah kandi ko Muhammad ari intumwa ya Allah, bashyizeho gusenga, no gutanga zakat. Niba rero babikoze, mu by'ukuri baba barinze imitungo yabo n'ubugingo bwabo - ibitero byanjye - keretse uburenganzira bwa Islam. Kandi ibyo bibazwa ni ibya Allah'.
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Kandi twabwiwe [Suwaid bin Sa'id] na [Ibn Abu Umar] bombi bavuze, yatubwiye [Marwan] bombi basobanuraga Marwan al-Fazari, bivuye kuri [Abu Malik] bivuye kuri [se] yagize ati: 'Numvise Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ivuga iti: 'Umuntu wese uvuga ko nta mana ibaho - ifite uburenganzira bwo gusengwa - uretse Allah, agatesha agaciro ikintu cyose gisengwa kitari Allah, ubwo ubutunzi bwe n'amaraso ye ni haramu, kandi ibihembo byabo biri kuri Allah'. Kandi twabwiwe [Abu Bakr bin Abu Syaibah] yatubwiye [Abu Khalid al-Ahmar]. -mu yindi nkuru havugwa - Kandi yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Yazid bin Harun] bombi kuri [Abu Malik] na [se] ko yumvise Intumwa sallallaahu 'alaihi wasallam ivuga iti: 'Umuntu wese wiringira Allah,' hanyuma akavuga ikintu nk'icyo'.
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Kandi arambwira [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] arambwira [Abdullah bin Wahb] yaravuze ati, arambwira [Yunus] abikuye kuri [Ibn Shihab] yaravuze ati, arambwira [Said bin al-Musayyab] abikuye kuri [se] yagize ati, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yasuye Abu Talib mu gihe yari agiye gupfa. Yasanze Abu Jahl na Abdullah bin Abu Umaiyyah bin al-Mughirah nabo bariyo. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Marume! Vuga interuro ebyiri z'Imyemerere, nzaba umuhamya wawe imbere ya Allah'. Hanyuma Abu Jahl na Abdullah bin Abu Umayyah baravuga bati: 'Ewe Abu Talib, urashobora kureka idini rya Abdul Muthtalib?' Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ntiyacitse intege ahubwo yakomeje kumwigisha gusoma Imyemerere ibiri ya Kalimah kandi ayisubiramo inshuro nyinshi. Abu Talib yasubije nk'amagambo ye ya nyuma, ko yagumanye idini rya Abdul MuTalib, kandi yangaga kuvuga Kalimah Shahadat. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam na we yaravuze ati: 'Ndahiye Allah, nzabasabira imbabazi kuri Allah,' nuko Allah ahishura umurongo ugira uti: '-Ntibyemewe ku Muhanuzi n'abemera gusaba imbabazi abakora shirki, kabone n'iyo baba ari bene wabo nyuma yuko bigaragaye ko abakora shirki ari inzobere mu muriro-' -Qs. Kuri Taubah: 113-. Hanyuma Allah yohereje amagambo ye yerekeye ibyabaye kuri Abu Talib agira ati: 'Mu by'ukuri, wowe Muhammad, ntufite ububasha bwo guha ubuyobozi uwo ukunda kugira ngo yemere Ubuyisilamu, ariko Allah ni we ufite ububasha bwo guha ubuyobozi uwo ashaka, kandi ni we uzi neza abantu -biteguye- kubona ubuyobozi bwo kwakira Ubuyisilamu-'. -Qs. Al Qashash: 56-. Kandi yatubwiye [Ishaq bin Ibrahim] na [Abd bin Humaid] bombi bavuze, yatubwiye [Abdurrazzaq] yatubwiye [Ma'mar]. -mu yindi nkuru havugwa - Kandi yatubwiye [Hasan al-Hulwani] na [Abd bin Humaid] bombi bavuze, yatubwiye [Ya'qub] -ari we Ibn Ibrahim bin Sa'ad - yaravuze, yatubwiye [data] kuri [Salih] bombi kuri [az-Zuhri] hamwe n'iyi sanad urugero. Ariko, Hadithi ya Salih irangirira ku magambo agira ati: "Maze Allah amuhishurira ijambo rye," kandi ntavuga iyi mirongo ibiri. Nanone muri Hadithi ye avuga ati: "Kandi bombi basubiyemo amagambo amwe," muri Hadithi ya Ma'mar, isimbuza iyi nteruro. Kandi bombi barayikurikiza."
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Yatubwiye [Muhammad bin Abbad] na [Ibn Abu Umar] bombi bavuze, yatubwiye [Marwan] bivuye kuri [Yazid] - ni ukuvuga Ibn Kaisan- bivuye kuri [Abu Hazim] bivuye kuri [Abu Hurairah] yagize ati: 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yabwiye nyirarume igihe yari agiye gupfa ati: 'Vuga uti: 'Nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah' Nzaguhamya aya magambo ku munsi w'imperuka'. Ariko yarabyanze, hanyuma Allah arahishura ati: '-Mu by'ukuri ntuzashobora kuyobora abo ukunda-' -Qs. Al Qashash: 56-.
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Yatubwiye [Muhammad bin Hatim bin Maimun] yatubwiye [Yahya bin Sa'id] yatubwiye [Yazid bin Kaisan] yabikuye kuri [Abu Hazim al-Asyja'i] yabikuye kuri [Abu Hurairah] yagize ati: 'Intumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yabwiye nyirarume we agiye gupfa ati: 'Vuga uti: 'Nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah' nzaguhamya aya magambo ku munsi w'imperuka'. Arasubiza ati: 'Iyo Abakurayishi batantuka bavuga bati: 'Yabikoze kuko yari afite impungenge', nari kwemeranya n'iyo nteruro n'amaso yawe'. Hanyuma Allah yahishuye ati: '-Mu by'ukuri ntuzashobora kuyobora abo ukunda, ariko nzayobora abo ashaka-' -Qs. Al Qashash: 56-.
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Yatubwiye [Abu Bakr bin Abu Syaibah] na [Zuhair bin Harb] bombi baturutse kuri [Ismail bin Ibrahim], [Abu Bakr] yaravuze, yatubwiye [Ibn Ulayyah] aturutse kuri [Khalid] yaravuze, yatubwiye [al-Walid bin Muslim] aturutse kuri [Humran] aturutse kuri [Uthman] yaravuze, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yaravuze ati: 'Uzapfa azi ko nta yindi mana ibaho - ikwiye gusengwa - uretse Allah, nta kabuza azinjira mu ijuru'. Yatubwiye [Muhammad bin Abu Bakr al-Muqaddami] yatubwiye [Bisyr bin al-Mufadldlal] yatubwiye [Khalid al-Hadzdza'] aturutse kuri [al-Walid Abu Bisyr] yaravuze, Numvise [Humran] avuga, Numvise [Uthman] avuga, Numvise Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam avuga kimwe'.
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Yatubwiye [Abu Bakr bin an-Nadlar bin Abu an-Nadlar] yaravuze, yatubwiye [Abu an-Nadlar Hashim bin al-Qasim] yatubwiye [Ubaidullah al-Ashja'i] kuva kuri [Malik bin Mighwal] kuva kuri [Thalhah bin Musharrif] kuva kuri [Abu Salih] kuva kuri [Abu Hurairah] yaravuze ati: 'Twari kumwe n'Intumwa sallallahu 'alaihi wasallam mu rugendo'. Hanyuma aravuga ati: 'Hanyuma ibyo abantu bariye birashira'. Hanyuma aravuga ati: 'Kugeza igihe bashakaga kubaga amatungo yabo'. Uwanditse ati: 'Hanyuma Umar aravuga ati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, iyo uza gukusanya bimwe mu byo abantu bariye ukabisabira Imana - byari kuba byiza -'. Uwanditse ati: 'Hanyuma yarabikoze'. Uwanditse ati: 'Hanyuma nyir'ingano aza n'ingano ze, nyir'amatariki aza n'amatariki ze'. Uwanditse inkuru aravuga ati: 'Kandi Mujahid aravuga ati: "Na ba nyir'ingano n'ingano zabo." Naravuze nti: "Bakoze iki n'ingano?" Arasubiza ati: "Banyoye amazi banywa." Arabasubiza ati: "Hanyuma Intumwa ya Allah irabahamagara kugeza ubwo bashoboye kuzuza ibyo baryaga." Uwanditse inkuru aravuga ati: "Nuko Intumwa ya Allah irasenga icyo gihe iti: 'Ndahamya ko nta yindi mana ikwiye gusengwa uretse Allah kandi ko ndi Intumwa ya Allah, nta mugaragu uhura na Allah uyifasheho nta gushidikanya ko azinjira muri Paradizo.'"
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Yatubwiye [Sahl bin Uthman] na [Abu Kuraib Muhammad bin al-Ala'] byose bivuye kuri [Abu Muawiyah] yavuze. Abayisilamu bumvise bashonje cyane, baravuga bati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, watwemerera kubaga ingamiya yacu, kugira ngo turye inyama zayo kandi dukoreshe ibinure byayo nk'amavuta - dupfuke uruhu, tuyirinde ubushyuhe bwinshi -?' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam arasubiza ati: 'Bikore'. Abu Hurairah aravuga ati: 'Hanyuma Umar araza aravuga ati: 'Yewe Ntumwa ya Allah, nubikora, umugongo w'ingamiya uzaba urangiye - imodoka -! Ariko byaba byiza usabye ibisigaye by'ibiryo byabo hanyuma ugasenga, Imana imuhe imigisha.' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Sawa'. Hanyuma asaba irangi - ikozwe mu ruhu -, amaze kuyirangisha, asaba ibisigaye by'ibiryo byabo.' Abu Hurairah yakomeje agira ati: 'Hanyuma hari umugabo wazanye urushyi rw'ibigori, undi aza afite urushyi rw'amata, hari n'abandi bazanye ibiryo bito, nk'umugati, ku buryo hari ibiryo bike byakusanyijwe ku gikonoshwa. Abu Hurairah yaravuze ati: 'Hanyuma Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam yasenze asaba imigisha ku biryo, hanyuma aravuga ati: 'Nimufate mwuzuze ibikoresho byanyu by'ibiribwa'. Abu Hurairah yakomeje agira ati: 'Hanyuma buzuza aho babikaga ibiryo, ku buryo nta musirikare n'umwe uretse aho babikaga ibiryo'. Abu Hurairah yakomeje agira ati: 'Hanyuma bararya barahaga, hasigara ibiryo'. Hanyuma Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam aravuga ati: 'Ndahamya ko nta mana ikwiye gusengwa uretse Allah kandi ndi intumwa ya Allah, nta mugaragu uhura na Allah, ntashidikanya kuri iyi nteruro hanyuma akabuzwa kwinjira mu ijuru'.