Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި ގޮތުގައި [އާސިމް] - އެއީ އިބްނު މުޙައްމަދު ބިން ޒައިދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު - [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ޢަބްދުﷲ] ވިދާޅުވިއެވެ: 'الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: އިސްލާމްދީނަކީ ފަސް ތަނބެއްގެ މައްޗަށް ބިނާވެފައިވާ އެއްޗެކެވެ: الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތްކަމާއި މުޙައްމަދަކީ އެކަލާނގެ އަޅާ އަދި ރަސޫލާކަން ހެކިވެ، ނަމާދު ޤާއިމުކުރުމާއި، ޒަކާތް ދެއްކުމާއި، ގެއަށް ޙައްޖުކުރުމާއި، ރޯދަމަހު ރޯދަ ހިފުމެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
އަދި އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ނޫމައިރަށް] ވާރިދުވެވަޑައިގަތީ، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ހަންޒަލާ] އަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ [އިކްރީމާ ބިން ޚާލިދު] ތައުސް އަށް ޙަދީޘް ކިޔައިދިން ވާހަކައެވެ އެއީ މީހަކު [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] އަށް ބުނި ވާހަކައެވެ. 'ކީއްވެތަ ޒުވާބު ނުކުރަނީ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'ހަމަކަށަވަރުން އަޅުގަނޑަށް އަޑުއިވުނީ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ: ހަމަކަށަވަރުން އިސްލާމްދީން ބިނާވެފައިވަނީ ފަސް ތަނބެއްގެ މައްޗަށެވެ. الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު އިލާހެއް ނެތްކަމަށް ހެކިބަސްދީ، ނަމާދު ޤާއިމުކުރުމާއި، ޒަކާތް ދެއްކުމާއި، ރަމަޟާންމަހު ރޯދަ ހިފުމާއި، ގެއަށް ޙައްޖުކުރުން.
Hadith
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚަލަފް ބިން ހިޝާމް] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [ޙައްމަދު ބިން ޒައިދު] [އަބޫ ޖަމްރާ] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޢައްބާސް] އަޑުއެހި ކަމަށެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެން- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަށް ރިވާވެގެން ގޮސް މި ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ބަސްފުޅެއް، [އަބޫ ޖަމްރާ] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އައްބާދު ބިން ޢައްބާދަށް] ރިވާވެގެން ވެއެވެ الله، މިރަށަކީ ރަބީޢަތުގެ ޤަބީލާއިން، މުދުލާރުގެ ކާފަރުން އަޅުގަނޑުމެންނާއި ކަލޭގެފާނާ ދެމެދުގައިވާ މަގު ބަންދުކޮށްފައިވާތީ، މާތް މަހުގައި ނޫނީ ކަލޭގެފާނާ ހަމައަށް ސަލާމަތުން ނުދެވޭނެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި އައްޑޫބާޢު، އަލްޙަންތަމް، ނަޤީރެއް އަދި އަލްމުޤައްޔަރުގައި ރަހަ ހެދުމަކީ ތިޔަބައިމީހުންނަށް މަނާކުރަމެވެ. ޚަލަފް އޭނާގެ ރިވާޔަތުގައި އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތްކަމަށް ހެކިބަސް ދެއްވުމެވެ. އަދި އެއްފަހަރު ބައިންޑްކުރުން'.
Hadith
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ބަޝްޔާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު އެބޭކަލުންގެ ބަސްފުޅުތައް އެއްގޮތް ކަމަށް [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި ވާއިރު، [ޣުންދަރު] [ޝުޢޫބާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއިރު، [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] [އަބޫޖަމްރާ] އިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޝުޢުބާ] ކިޔައިދިނެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑަކީ [އިބްނު ޢައްބާސް] އާއި މީސްތަކުންނާ ދެމެދު ތަރުޖަމާނެއް ކަމުގައި ވުމުން، ދެން އަންހެނަކު އައިސް ރަސޫލާގެ ރަސޫލާގެ ރަހަ - ރަސޫލާގެ ރަހައެއް - ބިމުގެ ތަށިގަނޑެއްގައި ބަހައްޓާފައިވާ ރަހައާ ބެހޭގޮތުން ސުވާލު ކުރެއްވުމުން ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ އެ ރަސޫލާ - ނުވަތަ އެއީ ކޮންބައެއް ހެއްޔެވެ؟ - އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ 'ރަބީޢާ' އެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ރައްޔިތުންނަށް - ނުވަތަ ރަސޫލާއަށް - އެއްވެސް ފަސްޖެހުމެއް ނުވަތަ ހިތާމައެއް ނެތި މަރުހަބާ ކިޔައެވެ'. ރާވާހިރު ވިދާޅުވިއެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނާއި ކަލޭގެފާނުގެ މެދުގައި މުޑްލާރުގެ ކާފަރުން ތިއްބަވާތީ، މުޤައްދަސް މަހު ނޫނީ ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ނާދެވޭތީ، އަޅުގަނޑުމެން ސުވަރުގެއަށް ވަދެވޭނެ ގޮތް އަޅުގަނޑުމެން ލީޑްކުރާ މީހުންނަށް އަންގާނެ ގޮތަކަށް ނިންމާ ކަމެއް އަމުރު ކުރައްވާށެވެ.' ރިވާވެރިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ. އެއުރެން ބުނީ الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އެންމެ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވާ ކަމަށެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ޝުޢޫބާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެކަލޭގެފާނު 'އަން-ނާޤިރު' ވިދާޅުވެފައި ވެދާނެ އަދި އެއީ 'އަލްމުޤައްޔަރު' ކަމަށް ވެދާނެ، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫބަކުރު އެކަލޭގެފާނުގެ ރިވާޔަތުގައި 'އަލްމުޤައްޔަރު'' ގެ ވާހަކަ ނުދައްކަވައި 'ތިބާގެ ފަހަތުން ގެންގުޅުއްވާ މީހާ' ގެ ވާހަކަފުޅުގައި ބަޔާން ކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަދި އަޅުގަނޑާ [އުބައިދުالله ބިން މުޢާޘް] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، އެއީ އަޅުގަނޑުމެން [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ކަމެއް ކަމުގައެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެން- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [ނަޞްރު ބިން ޢަލީ އަލްޖަހުދުލާމީ] އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ، އެއީ އަޅުގަނޑަށް [އަހަރެންގެ ބައްޕާފުޅަށް] ރިވާވެވަޑައިގެންނެވި ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ [ޝުޢޫބާ]، އޭރު އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'އައްޑޫބާ`، އަންނަޤީރު، އަލްޙަންތަމް އަދި އަލްމުޒައްފަތުގައި ވައްކަން ކުރެވޭ އެއްވެސް ކަމެއް އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް މަނާކުރަމެވެ’. އަދި [އިބްނު މުޢާޘް] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] އޭނާގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި އިތުރަށް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'އަދި الله ގެ ރަސޫލާ (ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ) އަލް-އަސްޔާޖް އަޝްޔާޖް ޢަބްދުލްޤާޢީސްއަށް ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން ތިބާގެ ކިބައިގައި الله ލޯބިވެވޮޑިގެންވާ ދެ ސިފައެއް ވެއެވެ. އެއީ ކެތްތެރިކަމާއި ސަމާލުވުން'' އެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ އިބްނު އުލައިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ސަޢީދު ބިން އަބޫޢަރަބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ޤަތަދާ ވިދާޅުވިއެވެ: "އަބްދުލްޤައިސްގެ ރަސޫލާއާ ބައްދަލުވި މީހާ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމްގެ އަރިހަށް އައި ރަސޫލާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، ސަޢީދު ވިދާޅުވިއެވެ، ޤަތަދާ ވިދާޅުވިއެވެ: އަބޫ ދްލާމްރާ ވިދާޅުވެއްޖެއެވެ: އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ މި ޙަދީޘްގައި ވިދާޅުވެފައިވަނީ ޢަބްދުލްގެފާނުގެ އަހުލުވެރިންނެވެ ޤައިސް الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ގެ އަރިހަށް އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ: "އޭ الله ގެ ނަބިއްޔާ އަހަރެމެންނަކީ ރަބީޢު އަވަށުގެ މީހުންނެވެ ވިދާޅުވިއެވެ: 'ތިޔަބައިމީހުންނަށް ހަތަރު ކަމެއް އަމުރުކޮށް ހަތަރު ކަމެއް މަނާކުރަމެވެ އަން-ނާޤިރު؟' އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'އަހަރެން އެކަން ފޮރުވީ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަށް ލަދުގަނެގެން، އެހެންކަމުން އަހަރެން ސުވާލުކުރީމެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، 'އަނގަމަތީގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ ހަމުގެ އުޅަނދެއްގައި - އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެމެންގެ ބިން ފުރިފައިވަނީ ކުނިތަކުންނެވެ ކުއްތާތައް ކާނަމަވެސް، ރާވާހިރު ވިދާޅުވިއެވެ އެއުރެން ވިދާޅުވީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު އަބޫ އަދީ] [ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން [ޤަތަދާ] އިން ރިވާވެފައި އޮތީ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ، ރަސޫލާއާ ބައްދަލުވި އެންމެ ރިވާޔަކު ނޫން ކަމަށެވެ [އިބްނު އުލައިއްޔާގެ] ޙަދީޘާ އެއްގޮތް ޙަދީޘެއް، އޭގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮތުމަކީ، 'އަދި އޭގައި ތިބާ ޚުދުމުރު، ނުވަތަ ޚުދުމުރާއި ފެނާއި އެއްކުރާ އެއްޗެއް' ކަމަށާއި، '[ސަޢީދު] ވިދާޅުވި،' ނުވަތަ 'ޚުރުމައްޗާއި' ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ނުވާކަން ފިޔަވައި.
Hadith
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
[މުޙައްމަދު ބިން ބައްކަރު އަލްބަޞްރީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި [އަބޫ އާޝިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ [އިބްނު ޖުރައިޖު] ގެ އަރިހުންނެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ-، އަދި [މުޙައްމަދު ބިން ރާފީޢު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވައި އެ ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ބަސްފުޅެކެވެ. [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޖުރައިޖް] ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޤަޟާޢަތް] ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ ނަދުއްރާޙް] އެކަލޭގެފާނަށް ކިޔައިދެއްވި ވާހަކަ، އަދި އަލްޙަސަން އެދެމީހުންނަށްވެސް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ ސަޢީދުލް ޚުދުރީ] އެކަލޭގެފާނަށް ވިދާޅުވިއެވެ الله އަހަރެމެންނަށް ކަލޭގެފާނުގެ ފިދާއެއް ހައްދަވާ، އަހަރެމެންނަށް ހެޔޮވާނީ ކޮން ބުއިމެއް ހެއްޔެވެ؟' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އަން-ނަޤީރުން ނުބޯށެވެ'. އެމީހުން ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ނަބިއްޔާ، الله އަހަރެމެންނަށް ކަލޭގެފާނުގެ ފިދާއެއް ކަމުގައި ލައްވާށި، އަން-ނަޤީރަކީ ކޮބައިކަން އެނގިވަޑައިގަންނަވާ ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ: އާދެ، ވަޑާންކޮށްފައިވާ މަރުކަޒެއް ހުންނަ ގަހެއްގެ ފަތްގަނޑެއް، އަދި އައްޑޫބާ` އިން ނުވަތަ އަލްހަންތަމް އިން ނުބޯށެވެ، އަދި ބޯންވާނީ މަތީ ނިވާކޮށްފައި ހުންނަ ކޮންޓެއިނަރަކުންނެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަދި [އިޝާޤު ބިން އިބްރާހީމް] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [ވާކީޢު] ގެ އަރިހުން، [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [ވާކީޢު] [ޒަކަރިއްޔާ ބިން އިސްޙާޤު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ޖަބަލް]، އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، 'ފަހަރެއްގައި،' ވާކީ' ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން، މުޢާޛު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އަހަރެން ފޮނުއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކިޔަމަންތެރިވެއްޖެނަމަ ދެން ކޮންމެ ރެއަކާއި ދުވާލަކު ފަސްނަމާދު الله އެއުރެންގެ މައްޗަށް ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވާކަން އެއުރެންނަށް އަންގަވާށެވެ. މިކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކިޔަމަންތެރިވެއްޖެނަމަ، އެއުރެންގެ ތެރެއިން ނިކަމެތިންނަށް ޞަދަޤާތްކުރުން الله ތަޢާލާ އެއުރެންނަށް ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވާކަން އެއުރެންނަށް އަންގަވާށެވެ. މިކަމުގައި ތިބާއަށް ކިޔަމަންތެރިވާނަމަ ދެން އެމީހުންގެ އަގުހުރި މުދަލާއި ދުރުހެލިވާށެވެ. އަނިޔާވެރިންގެ ދުޢާއަށް ބިރުވެތިވާށެވެ، ސަބަބަކީ އޭނާއާއި الله އާއި ދެމެދު އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތެވެ.'' އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެން- އަދި ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ، ޒަކަރިއްޔާ ބިން އިސްޙާޤުގެ އަރިހުން، ޔަޙްޔާ ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޝައިފީގެ އަރިހުން، އަބޫ މަޢުބާދުގެ އަރިހުން، އިބްނު ޢައްބާސްގެ އަރިހުން، ރަސޫލުالله ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މުޢާޛު ޔަމަނަށް ފޮނުއްވި ކަމަށް، އަދި އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. 'ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުން އަންނާނީ ރައްޔިތެއްގެ ގާތަށެވެ.'' ވާކީ ރިވާކުރައްވާފައިވާ ފަދައިން'.
Hadith
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
[އުމައްޔާ ބިން ބިސްތަމްލް ޢާއިޝީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޒީދު ބިން ޒުރާޢީ`] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ރައުޙް] - އެބަހީ އިބްނުލްޤާސިމް - [އިސްމާޢީލް ބިން އުމައްޔާ] ގެ އަރިހުން [ޔަޙްޔާ ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޝައިފީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މަޢުބާދު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢައްބާސް] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު... މުޢާޛު ޔަމަނަށް ފޮނުއްވައި، ވިދާޅުވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން ފޮތުގެ އަހުލުވެރިންގެ އަހުލުވެރިއަކާ ދިމާވާނެ ކަމަށާއި އެހެންކަމުން އެންމެ ފުރަތަމަ އެމީހުންނަށް ގޮވާލާ އެއްޗަކީ އެންމެ މަތިވެރި الله އަށް އަޅުކަންކުރުމެވެ. އެއުރެންނަށް الله ދެނެގަނެވޭނަމަ، އެއުރެންގެ ރެއާއި ދުވާލު ފަސްނަމާދު الله ތަޢާލާ އެއުރެންގެ މައްޗަށް ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވާކަން އެއުރެންނަށް އަންގަވާށެވެ. އެގޮތަށް ކަންތައް ކޮށްފިނަމަ، އެއުރެންގެ މުއްސަނދިންގެ އަތުން ނަގައި، އެމީހުންގެ ފަޤީރުންނަށް ބަހާ ޒަކާތް، އެއުރެންގެ މައްޗަށް اللَّه ފަރުޟު ކުރައްވާފައިވާކަން އެއުރެންނަށް އަންގަވާށެވެ. މިކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ކިޔަމަންތެރިވެއްޖެނަމަ، އެމީހުންގެ އަތުން ޒަކާތް ނަގާ، އެމީހުންގެ އަގުހުރި މުދަލަށް ބިރުގަންނަވާށެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ލައިތު ބިން ސަޢާދު] [ޢުޤައިލް] އިން [އަޒްޒުހްރީ] ގެ އަރިހުން ވިދާޅުވީ، [އުބައިދުالله ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުޘްބާ ބިން މަސްޢޫދު] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވިއެވެ ޚަލީފާއަށް ފަހު، އަދި ޢަރަބިންގެ ތެރެއިން ކާފަރުން ކާފިރުވެ، [ޢުމަރު ބިން އަލް ޚައްޠާބު] އަބޫބަކުރުއަށް ވިދާޅުވީ، ‘ކިހިނެއްތޯ މީހުންނާ ހަނގުރާމަ ކުރާނީ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވިއެވެ ހަމަކަށަވަރުން އިސްލާމްދީނުގެ ޙައްޤުން މެނުވީ އޭނާގެ މުދަލާއި ފުރާނަ އަހަރެންގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވިއެވެ. ފަހެ، [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވީ، اللَّه اللَّه، ނަމާދާއި ޒަކާތް ތަފާތުކުރާ މީހުންނާ އަހަރެން ހަނގުރާމަކުރާނަން، ސަބަބަކީ ޒަކާތަކީ މުދަލުގެ ޙައްޤަކަށް ވާތީއެވެ. الله ސުބުޙާނަހޫ ވަތަޢާލާ، އެމީހުންގެ ފަސްޖެހުމުގެ ސަބަބުން އަހަރެންނަށް ހުރަސްއެޅިއްޖެނަމަ، ކުރިން އެ ފައިސާ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ދައްކަމުން ދިޔަނަމަ، އަދިވެސް އެމީހުންގެ ފަސްޖެހުމުގެ ސަބަބުން އެމީހުންނާ ހަނގުރާމަކުރާނަމެވެ.' އެހެންކަމުން [ޢުމަރު ބިން އަލްޚައްޠާބު] ވިދާޅުވިއެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
އަދި [އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަދި [އަޙްމަދު ބިން ޢީސާ] އަހަންނަށް ރިވާކުރެއްވިއެވެ. އިތުރު ދެމީހަކު ބުނުމުން އިބްނު ވަޙްބު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑަށް [އިބްނު ޝިހާބު] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާކަމަށެވެ is no god but Allah.' ފަހެ، 'الله ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތް' ކަމަށް ބުނާ މީހާ، އިސްލާމްދީނުގެ ހައްގުން މެނުވީ، ހަމަކަށަވަރުން އޭނާގެ މުދަލާއި ފުރާނަ އަހަރެންގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިކޮށްދީ، އޭނާގެ ޙިސާބު الله ގެ ޙަޟްރަތުގައިވެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
[އަޙްމަދު ބިން ޢަބްދާޙް ޢައްލައްބީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] - އެއީ އައްދަރަވަރްދީ - [އަލްޢަލާޢު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ - އަދި [އުމައްޔާ ބިން ބިސްތަމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ ކަމަށާއި އެ ބަސްފުޅަކީ އޭނާގެ ކަމަށް، [ޔަޒީދު ބިން ޒޫރާޢީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ރައުޙް] ކިޔައިދިނީ [އަލްޢާލާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން ބިން ޔަޢުޤޫބު] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ގެ އަރިހުންނެވެ الله ނޫން އެހެން އިލާހެއް ނެތް ކަމަށް ހެކިބަސްދީ އަޅުގަނޑާއި އަޅުގަނޑު ގެނައި ޤުރުއާނަށް އީމާންވާންދެން ރައްޔިތުންނާ ހަނގުރާމަ ކުރުމަށް، އެހެންވީމާ އެމީހުން އެގޮތަށް ބުނާއިރު، ހަމަކަށަވަރުން އޭނާ ވަނީ އިސްލާމްދީނުގެ ޙައްޤު ފިޔަވައި - އަޅުގަނޑުގެ ހަމަލާއިން - އޭނާގެ މުދަލާއި ފުރާނަ ރައްކާތެރިކޮށްފައެވެ. އަދި އެއުރެންގެ ޙިސާބު الله ގެ ޙަޟްރަތުގައިވެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޙަފްޝް ބިން ޣިޔާތު] [އަލްއަޢުމާސީ] އިން [އަބޫ ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އެދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ އަބޫ ހުރައިރާ އިންނެވެ. -އަނެއްކާ ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި ވެއެވެ- އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ވާކީޢު] ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ- އަދި [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވީ، [ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ، [އެބަހީ. ބިން މަޙްދީ] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ އަޒްޒުބައިރު] ގެ އަރިހުން [ޖާބިރު] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، 'الله ގެ ރަސޫލާ ވިދާޅުވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑަށް އަމުރުކުރެވިފައިވަނީ މީސްތަކުންނާ ހަނގުރާމަކުރުމަށެވެ ހަމަކަށަވަރުން އިސްލާމްދީނުގެ ޙައްޤުގެ ސަބަބުން މެނުވީ އެމީހުންގެ މުދަލާއި ފުރާނަ -އަހަރެންގެ ހަމަލާއިން- ރައްކާތެރިކޮށްދިނެވެ. އަދި އެއުރެންގެ ޙިސާބު ﷲ އަށް ދޫކޮށްލެވިއްޖެއެވެ. ދެން ކިޔެވީ: '-ހަމަކަށަވަރުން ތިބާއަކީ -ހަމައެކަނި- އިންޒާރުދޭ މީހެކެވެ. އެމީހުންގެ މައްޗަށް ތިބާގެ އެއްވެސް ބާރެއް ނެތް- ' -Qs. އަލް ޣާޝިޔާ: 21-22-.
Hadith
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ޣައްސާން އަލްމިސްމާޢީ މާލިކް ބިން ޢަބްދުލް ވަޙީދަށް] ރިވާވެފައި އޮތީ، [ޢަބްދުލްމާލިކް ބިން އަޝްޝައްބާޙް] [ޝުޢުބާ] ގެ އަރިހުން [ވަޤީދު ބިން މުޙައްމަދު ބިން ޒައިދު ބިން ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [ޢަބްދުالله ބިން ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ: ‘އަޅުގަނޑަށް އަމުރު ކުރެވިފައިވަނީ ރައްޔިތުންނާ ހަނގުރާމަ ކުރަން الله ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތްކަމަށާއި މުޙައްމަދަކީ الله ގެ ރަސޫލާ ކަމާއި، ނަމާދު ޤާއިމުކޮށް، ޒަކާތް ދެއްކުމެވެ. ފަހެ، އެމީހުން އެކަން ކުރާނަމަ، އިސްލާމްދީނުގެ ޙައްޤު ފިޔަވައި، ހަމަކަށަވަރުން އެބައިމީހުންގެ މުދަލާއި ފުރާނަ އަހަރެންގެ ކިބައިން ރައްކާތެރިކޮށްފިއެވެ. އަދި އެއުރެންގެ ޙިސާބު الله ގެ ޙަޟްރަތުގައިވެއެވެ.'
Hadith
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
އަދި [ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އާއި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މަރްވާން] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، މާނައަކީ މަރްވާން އަލް ފަޒާރީ، [އަބޫ މާލިކް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ الله ފިޔަވައި، ދެން އޭނާގެ މުދަލާއި ލޭ ޙަރާމްވެ، އޭނާގެ ޘަވާބު الله ގެ ޙަޟްރަތުގައިވެއެވެ.' އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [އަބޫ ޚާލިދުލް އަޙްމަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެވާހަކަ އަންގަވާފައި- އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރުބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ޔަޒީދު ބިން ހާރޫން] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ، [އަބޫ މާލިކް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ އަޑު އިވިފައިވާ ވާހަކައެވެ.
Hadith
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
އަދި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ އައްޠޫޖީބީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޢަބްދުالله ބިން ވަޙްބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނީ [އިބްނު ޝިހާބު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބު] [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] އަޅުގަނޑަށް އަންގަވާފައި ވެއެވެ ޕެނަލްޓީ. އެކަލޭގެފާނަށް އަބޫޖަހުލާއި ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ އުމައްޔާ ބިން އަލްމުޣީރާވެސް އެތަނުން ފެނުނެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. ޝަހާދާގެ ދެ ބަސް ބުނާށެވެ، އަހަރެން الله ގެ ކުރިމަތީގައި ތިބާގެ ހެކިވެރިއަކަށް ވާނެއެވެ.' ދެން އަބޫޖަހުލާއި ޢަބްދުالله ބިން އަބޫ ޢުމައްޔާގެ ވާހަކަ މެދުކަނޑާލީ، އޭ އަބޫ ޠާލިބު، ޢަބްދުލްމުއްޠާލިބުގެ ދީން ދޫކޮށްލަން ތައްޔާރަށް ހެއްޔެވެ؟ الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދޫނުދެއްވައި، ޝަހާދާގެ ދެބަސްފުޅު ކިޔުމަށް ދަސްކޮށްދެއްވައި އެތައް ފަހަރަކު ތަކުރާރު ކުރައްވަމުން ގެންދެވިއެވެ. އެހެންކަމުން އަބޫ ޠާލިބު އެބައިމީހުންނަށް އޭނާގެ އެންމެ ފަހު ބަސްފުޅުގެ ގޮތުގައި ޖަވާބު ދެއްވީ، އޭނާ ޢަބްދުލްމުއްޠަލިބުގެ ދީނުގައި ދެމިހުރެ، ކަލީމާ ޝަހާދަތު ކިޔުމަށް ދެކޮޅު ހައްދަވާ ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވެސް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެއަށްޓަކައި الله ގެ ޙަޟްރަތުން މާފުކުރާނަމެވެ. އަތު-ތައުބާ: 113-. ދެން އަބޫ ޠާލިބުގެ ހާދިސާއާ ގުޅޭގޮތުން الله ތަޢާލާ ވަޙީކުރެއްވި ބަސްފުޅު: '-ހަމަކަށަވަރުން ތިބާއަށް، އޭ މުޙައްމަދު، ތިބާ ލޯބިވާ ކޮންމެ މީހަކަށް އިސްލާމްދީނަށް މަގުދައްކައިދިނުމުގެ ބާރެއް ނެތް ނަމަވެސް، އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށް މަގުދައްކައިދިނުމުގެ ބާރު الله އަށް ލިބިގެންވެއެވެ. -ސ. އަލްޤަޝާޝް: 56-. އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އާއި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ދެމީހުންވެސް ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޢަބްދުއްރައްޒާޤު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މާޢުމަރު] ކިޔައިދިނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޙަސަން އަލްޙުލްވާނީ] އަދި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] ދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައި، އެކަލޭގެފާނު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވި [ޔަޢުޤޫބު] - މާނައަކީ އިބްނު އިބްރާހީމް ބިން ސަޢާދު- އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ހަމައެކަނި ޞާލިހުގެ ޙަދީޘް ނިމޭނީ އޭނާގެ ބަސްފުޅުން، 'ދެން އެކަމާ ބެހޭ ގޮތުން މާތްالله އެކަލާނގެ ބަސްފުޅު ބާވައިލެއްވި' ކަމަށާއި، އެ ދެ އާޔަތުގެ ވާހަކައެއް ނުދައްކަވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެކަލޭގެފާނުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ޙަދީޘްކުރައްވަނީ، ‘އަދި އެދެބޭކަލުންވެސް އަނެއްކާވެސް އެބަސްފުޅުތައް ދެންނެވީއެވެ. އަދި އެދެމީހުން އަދިވެސް އޭނާގެ ފަހަތުން'.
Hadith
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
[މުޙައްމަދު ބިން އައްބާދު] އާއި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] ދެމީހުންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މަރްވާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ޔަޒީދު] ގެ އަރިހުން - އެއީ އިބްނު ކައިސަން - [އަބޫ ޙާޒިމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ الله ފިޔަވައި އަޅުކަން ކުރައްވާ' ޤިޔާމަތް ދުވަހު އެ ޖުމްލައިން ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ހެކިވާނަމެވެ'. އެކަމަކު އެކަލޭގެފާނު އެކަމަށް ދެކޮޅު ހެއްދެވުމުން الله ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: '-ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނު ލޯބިވާ މީހުންނަށް ހިދާޔަތު ނުކުރެވޭނެ- ' -ޤްސް. އަލް ޤަޝާޝް: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
[މުޙައްމަދު ބިން ޙާތިމް ބިން މައިމޫން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި [ޔަޙްޔާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔަޒީދު ބިން ކައިސަން] [އަބޫ ޙާޒިމް އަލް އަޝްޖަޢީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ ޤިޔާމަތް ދުވަހު އެ ބަސްފުޅުން ތިޔަބައިމީހުންނަށްޓަކައި ހެކިވާށެވެ'. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވީ، 'އެކަލޭގެފާނު އެކަން ކުރެއްވީ ހާސްކަމުން ކަމަށް ބުނެ އަޅުގަނޑަށް ފާޑުކިޔާފައި ނުވާނަމަ، އަޅުގަނޑު ތިޔަބޭފުޅުންގެ ލޮލުން އެ ބަސްފުޅަށް ރުހުން ދިނީސް' ކަމަށެވެ. ދެން الله ވަޙީކުރެއްވިއެވެ: '-ހަމަކަށަވަރުން ކަލޭގެފާނު ލޯބިވާ މީހުންނަށް މަގުދައްކައި ނުދެއްވާނެ، އެކަމަކު އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށް އަހަރެން މަގުދައްކަމެވެ-' -Qs. އަލް ޤަޝާޝް: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ އާއި ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް ވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިސްމާޢީލް ބިން އިބްރާހީމްގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވެއެވެ. އަބޫބަކުރު ވިދާޅުވީ، އިބްނު އުލައިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ޚާލިދުގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަލްވަލިދު ބިން މުސްލިމް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ ހުމްރާނުން، ޢުޘްމާނުގެ އަރިހުން، އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ. މުޙައްމަދު ބިން އަބޫބަކުރު މުޤައްދާމީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވީ ބިޝްރު ބިން އަލް މުފަދުލާލް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ ޚާލިދު އަލްޙަޖްޒާގެ އަރިހުން އަލްވަލިދު އަބޫ ބިޝްރުގެ އަރިހުން، އޭނާ ވިދާޅުވީ، ހުމްރާން ވިދާޅުވި އަޑު އިވިއްޖެ، ޢުޘްމާން ވިދާޅުވި އަޑު އިވިއްޖެ، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް އަޑުއެހީމެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަބޫބަކުރު ބިން އަން ނަދުލާ ބިން އަބޫ އަން ނަދުލާރ] އޭނާ ވިދާޅުވި، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފި [އަބޫ އަން ނަދުލާރ ހާޝިމް ބިން އަލް ޤާސިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އުބައިދުالله އަލް އަޝްޖާޢީ] [މާލިކް ބިން މިޣުވާލް] ގެ އަރިހުން [ތަލްޙާ ބިން މުޝައްރީފް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، 'އަހަރެމެން ތިބީ އެ... ނަބިއްޔާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ދަތުރެއްގައި’. ދެން ވިދާޅުވީ، 'ދެން ރައްޔިތުންގެ ރިޒުޤު ހުސްވީ' ކަމަށެވެ. ދެން ވިދާޅުވީ، 'އެމީހުންގެ ބައެއް ޖަނަވާރުތައް ކަތިލަން ބޭނުންވާހާ ހިނދަކު' ކަމަށެވެ. ރިވާވެރިޔާ ވިދާޅުވިއެވެ. ވާހަކަ ކިޔައިދޭ މީހާ ބުނީ 'ދެން އޭނާ އެކަން ކުރީ' ކަމަށެވެ. ވާހަކަ ކިޔައިދިން މީހާ ބުނީ، 'ދެން ހަނޑުލުގެ ވެރިމީހާ އައީ އޭނާގެ ހަނޑުލާއި އެކު، ޚަޒާރުގެ ވެރިމީހާ އައީ އޭނާގެ ޚަޒާނާ ހިފައިގެން' ކަމަށެވެ. ރިވާވެރިޔާ ވިދާޅުވީ، 'އަދި މުޖާހިދު ވިދާޅުވި އެވެ. އަހަރެން ބުނީމެވެ، "އެމީހުން ދަނޑިން ކީއްކުރީ؟" އޭނާ ޖަވާބު ދެއްވީ "އެމީހުން އެއިން ފެން ނިވާކޮށް ބޮއެގެންނެވެ." އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ރަސޫލާ ވިދާޅުވީ "އެހެންކަމުން الله ގެ ރަސޫލާ އެވަގުތު ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ: 'އަޅުގަނޑު ހެކިވަނީ الله ފިޔަވައި އެއްވެސް އިލާހެއް - އަޅުކަން ކުރަން ޙައްޤު - އެއްވެސް އިލާހެއް ނެތް ކަމާއި އަޅުގަނޑަކީ اللهގެ ރަސޫލާ ކަމާއި، އެއްވެސް އަޅަކު الله އާއި ބައްދަލު ނުވެ އެކަލާނގެ ގައިގައި ހިފަހައްޓައިގެން އެއްވެސް ޝައްކެއް ނެތް ގޮތުގައި ސުވަރުގެ ވަންނާނެ ކަމަށެވެ."
Hadith
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
[ޞަޙީލު ބިން ޢުޘްމާން] އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާޢު] އެންމެންވެސް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އިން ބުނެފައި [އަބޫ ކުރުއިބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] [އަލްއަޢްމާޝް] އިން [އަބޫ ޞާލިޙް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ނުވަތަ -[އަބޫ ސަޢީދު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، އަލްއަޢުމާޝް ޝައްކުކުރެއްވި- އަބޫ ޙުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ ތަބޫކުގެ ހަނގުރާމައިގައި، ލަޝްކަރު -މުސްލިމުން- ބޮޑު ބަނޑުހައިހޫނުކަމެއް ތަޖުރިބާ ކުރުމުން، އެމީހުން ބުނީ، 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެންގެ ޖަމަލުތައް ކަތިލުމުގެ ހުއްދަ ދީފިނަމަ، އެމީހުންގެ މަސް ކައިގެން އެމީހުންގެ ސަރުބީ ތެލުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވޭނެ -ހަންގަނޑު ކޯޓް ކުރުމަށް، ހޫނު ހޫނުން ރައްކާތެރި ކުރުމަށް-؟' ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޖަވާބު ދެއްވީ: 'އެކަން ކުރައްވާ' އެވެ. އަބޫ ޙުރައިރާ ވިދާޅުވިއެވެ. އެކަމަކު ރަނގަޅު، ތިބާ އެމީހުންގެ ކިބައިން ބާކީ ހުރި ކާނާ ހޯދުމަށް އެދި ދެން ތިބާ ދުޢާ ކުރާނީ، الله ތަޢާލާ އެކަމަށް ރަޙްމަތް ލައްވާށި'. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: 'ވަރަށް ރަނގަޅެވެ'. ދެން އޭނާ އެދުނީ ސްޕްރެޑެއް - ހަމުން ހަދާފައިވާ -، އެ ފަތުރާލުމަށްފަހު، އަދިވެސް ބާކީ ހުރި އެމީހުންގެ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ހޯދުމަށް އެދުނެވެ'. އަބޫ ހުރައިރާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ، 'ދެން މީހަކު އައީ އަތްތިލަ ކާށި ހިފައިގެން، އަނެއް މީހަކު އައީ އަތްތިލަ ޚަޒާނާ ހިފައިގެން، އަދި ބައެއް މީހުން އައީ ކުދިކުދި - ރޮށި ފަދަ ކާނާ - ހިފައިގެން، އެހެންކަމުން ހަމުގެ ފަތުރާލުމުން ކުޑަ ކާނާއެއް އެއްކުރެވުނެވެ.' އަބޫ ހުރައިރާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ، 'ދެން އެބައިމީހުންގެ ރިޒުޤު ފުރާލީ، އެމީހުންގެ ކާބޯތަކެތި ފިޔަވައި އެހެން ސިފައިންގެ މީހަކު ފުރިގެން ނުދާހާ ހިނދަކު' ކަމަށެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ ކުރިއަށް ގެންދެވީ، 'ދެން އެމީހުން ފުރިހަމަވާންދެން ކެއީ، އަދިވެސް ކާއެއްޗެހި ބާކީ އޮތީ' ކަމަށެވެ. الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ދެން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެއްވެސް އަޅަކު އެ ބަސްފުޅާމެދު ޝައްކު ނުކޮށް الله އާއި ބައްދަލުވެ، ދެން ސުވަރުގެ ވަނުމަށް ހުރަސްއެޅޭނެއެވެ.'
