Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Acï lɛ̈k [Ubaidullah bin Mu’adz] acï lɛ̈k ɣook [wun] acï lɛ̈k ɣook [Ashim] - ye cɔl Ibnu Muɣamed bin Zaid bin Abdullah bin Umar - tënë [wun] acï lueel; [Abdullah] acï lueel, 'Islam acï yïk në käŋ kaadhiëc: 'Ee kë ye nyuɔɔth lɔn cïn yen jɔŋ -ye naŋ yic bï door- ee Nhialic, lɔn ye Muhammed raande ku ye raan cï tuɔɔc, ee lɔ̈ŋ tääu piny, ee lɔ̈ŋ tääu piny, ee lɔ̈ŋ tääu piny, ee lɔ̈ŋ tääu piny, ee lɔ̈ŋ tääu piny, ee lɔ̈ŋ tääu piny, ee lɔ̈ŋ tääu piny ku ye lɔ̈ŋ tääu piny. Rämädän'.
Hadith
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Ku wën cï yen ɣa lɛ̈k [Ibn Numair] lɔn cï yen [wun] lɛ̈k ɣook [Hanzhalah] acï lueel, ‘Ɣɛn acï [Ikrimah ben Khalid] piŋ ke luel hadith tënë Thawus lɔn cï raan tök lueel tënë [Abdullah ben Umar], ‘Yeŋö këc yïn thɔ̈ɔ̈r? ' Acï dhuknhom, 'Ee yic, ɣɛn acï Raan cï lɔc ku dɔc piŋ ke lueel: 'Ee yic, Islam acï tääu në lööŋ kaadhiëc yiic: Cɛɛth lɔn cïn yen jɔŋ dɛ̈t lëu bï ya door ke cie Nhialic, lɔ̈ŋ tääu piny, gɛ̈m zakat, lɔ̈ŋ në thɛɛr ke Ramadan, ku loi Housegrima de Nhialic.'
Hadith
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Acï lɛ̈k ɣook [Khalaf bin Hisham] acï lɛ̈k ɣook [Hammad bin Zaïd] tënë [Abu Jamra] acï lueel, ɣɛn acï [Ibn Abbas] piŋ. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Yahya] ku lafazh kënë ee këde, acï lɛ̈k ɣook [Abbad Bin Abbad] tënë [Abu Jamrah] tënë [Ibn Abbath] acï lueel, 'Abdul Qais' raan cï tuɔɔc acï la tënë Rasulullah, ku kën acïk lueel. biäk de kuat Rabi'ah, ku yic, kɔc cï gam ke Mudlar aacï kɔ̈ɔ̈c kamda ku yïn, ku këya, ɣok aacïï lëu buk röt gël tënë yïïn ee në pɛ̈i ke Haram yiic, ku lëk ɣok buk löŋ looi ku ɣok abï löŋ looi tënë kɔc tɔ̈ ɣok cök’. Acï lueel: ‘Ɣɛn acï we yɔ̈ɔ̈k në käŋ kaaŋuan ku gël we në käŋ kaaŋuan: Ye gam de Nhialic,’ ku lueel tënë keek, ku lueel: ‘Cïk ya nyuɔɔth lɔn cïn yen jɔŋ dɛ̈t - lëu bï ya door - ee Nhialic ku lɔn ye Muhammad raan cï tuɔɔc tënë Nhialic, ye lɔ̈ŋ tääu piny, ye lɔ̈ŋ tääu piny, ye lɔ̈ŋ tääu piny, ku ye wëu ke tɔŋ tääu piny, ku ye wëu ke tɔŋ tääu piny. Ku ɣɛn acï yïn pëën ba miääu cï liääp looi në Duba, në Hantam, në Naqir ku në Muqayyar. Khalaf acï juak thïn në akököl de yic, ‘Kë cï lueel lɔn cïn yen jɔŋ - lëu bï door - ee Allah. Ku thɛ̈ny ë tök'.
Hadith
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ku [Abu Bakr] ku [Abu Bakr] ku lafazh den aa thiääk ke röt, [Abu Bakr] acï lueel, acï lɛ̈k [Ghundar] tënë [Shu’bah] ku kɔc kɔ̈k kaarou acï lueel tënë [Muhamma tënë Jahu’far]. [Abu Jamrah] acï lueel, 'Ɣɛn ee raan ye wël waar yiic në kaam de [Ibnu Abbas] ku kɔc, ku bɔ̈ tiŋ tök ku thiëëc në pïu ke Nabidz - ë pïu ë pïu - cï keek tɔ̈ɔ̈u në thän ë tiɔp yic, ku dhuk nhom, 'Ee yic, raan cï tuɔɔc në Abd al-Qais de Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n tënë Raan cï lɔc ku dɔc. Allah acï lueel: Yeŋa yen raan cï tuɔɔc - ka yeŋa yen kɔckä? - gokë dhuk nhom, 'Rabi'. Acï lueel: 'Loor kɔc - wala raan cï tuɔɔc - ke cïn kë wïc ba gɔ̈th wala ba rot dhuɔ̈k ciëën'. Acï raan cï wël lueel lueel, 'Aacï lueel, 'O Raan cï lɔc ku dɔc, ee yic ɣok aacï bɛ̈n tënë yïn të mec.' Në kaamda ku yïn anɔŋ kɔc cï gam ke Mudlar agoku cïï lëu buk bɛ̈n tënë yïn ee në pɛ̈i ke haram yiic, ke yïn lëu buk këdäŋ tak buk lɛ̈k kɔc ɣok mac keek bï ɣok lɔ nhial’. Acï raan cï wël lueel lueel, ‘Ku këya, acï Raan cï lɔc ku dɔc keek yɔ̈ɔ̈k käŋ kaaŋuan ku pëën keek käŋ kaaŋuan’. Raan ë gɛ̈t wël acï bɛ̈n lueel, ‘Raan cï lɔc ku dɔc acï keek yɔ̈ɔ̈k bïk gam në Nhialic yetök, ku lueel, ‘Ŋickë kë ye gam në Nhialic? ' Gokë dhuk nhom, 'Allah ku Raan cï lɔc ku dɔc aŋickë apɛi'. Acï lueel: ‘Cïk lɔn cïn yen Nhialic dɛ̈t ë Nhialic, ku lɔn ye Muhammad raan cï Nhialic tuɔɔc, tääu ë lɔ̈ŋ, tääu ë rɛ̈ɛ̈c, röök ë Ramadlan, ku tääu ë tök në dhiëc de ghanimah, ku pëën yïn ë rɛ̈ɛ̈c ë rɛ̈ɛ̈c. Syu’bah acï lueel, ‘alëu bï ya kë cï lueel ‘an-Naqir’ ku ka lëu bï ya ‘al-Muqayyar’, acï lueel: ‘Tïŋkë yeen ku lëkkë kɔcku’. Abu Bakr acï lueel në wëlke yiic, ‘Raan ye yïn thɔ̈ɔ̈r në yï cök’ ke cïn ‘al-Muqayyar’ lueel. Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Ubaidullah bin Mu’adz] acï lɛ̈k ɣook [wun]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Nashr bin Ali al-Jahdlami] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [wun] ke keek kaarou acïk lueel, acï lɛ̈k ɣook [Qurrah bin Khalid] tënë [Abu Jamrah] tënë [Ibn Abbas] tënë Raan cï lɔc ku dɔc cït mɛn de Raan cï lɔc ku dɔc. ku lueel: 'Ɣɛn acï yïn pëën në këriɛ̈ɛ̈c ëbɛ̈n cï lueel në ad-Duba`, në Naqir, në Hantam ku në Muzaffat'. Ku [Ibn Mu’adz] acï juak thïn në hadith de yic tënë [wun], ku lueel, ‘Ku lueel Rasulullah tënë al-Asyyaj Asyaj Abd al-Qais: ‘Ee yic, në yï guɔ̈p anɔŋ käŋ kaarou ye Nhialic nhiaar, ke ye tïït ku tïït’’.
Hadith
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Ayyub] acï lɛ̈k ɣook [Ibn Ulayyah] acï lɛ̈k ɣook [Sa’id bin Abu Arubah] tënë [Qatadah] acï lueel, ‘Raan cï yök ke raan cï tuɔɔc tënë akutnhom de Abdul Qais cï bɛ̈n tueŋ tënë raan cï tuɔɔc tënë Nhialic acï lueel tënë ɣook, [Sa’id] [Abu Sa’id al-Khudri] në ye athöör kënë yic, ke kɔc ke Abdul Qais aacï bɛ̈n tënë Rasulullah ku luelkë, ‘O Raan cï lɔc ku dɔc, ee yic ɣok aa kɔc baai ë kuat de Rabi’ah, ku ee yic, kɔc ke Mudlar -kɔc cï gam aacï kɔ̈ɔ̈c në kaam de ɣook ku yïn, ku buk lööŋ ke Rabi’a yök. ɣok buk löŋ looi agoku ye lɛ̈k kɔc tɔ̈ ɣo cök agoku lɔ thïn pan paradise yic të muk ɣok ye thïn’. Acï lueel: ‘Ɣɛn acï we yɔ̈ɔ̈k në käŋ kaaŋuan ku ɣɛn acï we pëën në käŋ kaaŋuan: röökkë Nhialic, ku duɔ̈kkë Yeen gël në këdäŋ, röökkë, tääukë zakat, röökkë në Ramadan, ku gämkë töŋ de dhiëc de wëu ke ghanimah, ku ɣɛn acï we pëën ba pïu ë miääu looi në ad-Muzaaq. Ku thiëckë, ‘Yïn Raan cï lɔc ku dɔc, yeŋö ŋic yïn në an-Naqir? ' Acï lueel: 'Aciëŋ de tim acï thɔ̈ɔ̈r - acï wec bei - ku yïn acï nïn tääu thïn'. Sa'id acï lueel, 'Wɛ̈lɛ̈/ka acï lueel: 'tënë tim de date. Ku yïn ee pïu tääu thïn agut cï bï pïu cï liääp thök, ku yïn ee dek agut cï bï raan tök kamkun - ka raan tök kamken - thɔ̈ɔ̈r ë yic në thɔ̈ɔ̈r’, acï lueel, ‘Ku në akutnhom kënë yic anɔŋ raan cï yök ke cï nɔ̈k aya’. Acï bɛ̈n lueel ëya, ‘Ɣɛn acï ye thiaan rin cï ɣɛn gup riääk në Raan cï lɔc ku dɔc, ku ɣɛn acï thiëëc, ‘Ku ye kë yïndë yen lëu buk dek, O Raan cï lɔc ku dɔc? ' Go dhuknhom, 'Në kë cï tääu në pïu yiic cï thok thiöök'. Ku thiëckë, ‘O Raan cï lɔc ku dɔc, ee yic pinyda acï thiäŋ në thɔ̈ɔ̈r, ku acïn kë ye dek cï döŋ në pïu cï keek tääu në pïu yiic,’ ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Ku na cɔk ya cam në thɔ̈ɔ̈r, ku na cɔk ya cam në thɔ̈ɔ̈r, ku cɔk alɔn cï yen cam në thɔ̈ɔ̈r, ku cɔk alɔn cï yen cam në thɔ̈ɔ̈r, ku cɔk alɔn cï yen cam në thɔ̈ɔ̈r. Acï raan ë gäär athör lueel, ‘Ku lueel Raan cï lɔc ku dɔc tënë Asyajj Abdul Qais: ‘Ee yic, yïn anɔŋ käŋ kaarou ye Nhialic nhiaar, ke ye; ye tïït ku ye tïït''. Acï lɛ̈k ɣook [Muɣamed bin al-Mutsanna] ku [Ibn Basyyar] acïk lueel kedhiɛ, acï lɛ̈k ɣook [Ibn Abu Adi] tënë [Sa’id] tënë [Qatadah] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook ke cie raan töŋ ye wël lueel ye yök ke raan cï tuɔɔc. Ku [Abu Nadlrah] acï lueel tënë [Abu Sa’id al-Khudri], lɔn nadë ke raan cï tuɔɔc Abdul Qais ɣɔn cï yen nhom tääu në Rasulullah yic cït man de [Ibn Ulayyah], në yeen yetök yen cï lueel, ‘Ku në yeen yic yïn acï liääp kenë nïn, ka nïn ku pïu, ku lueel, ‘ nïn''.
Hadith
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Acï lɛ̈k ɣɛn [Muhämd bin Bakkar al-Basri] acï lɛ̈k ɣook [Abu Acim] tënë [Ibn Juraij]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel-, Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Muɔny Rafi] ku lafazh ee këde. Acï lɛ̈k ɣook [Abdurrazzaq] acï lɛ̈k ɣook [Ibn Juraij] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abu Qaza’ah] lɔn cï [Abu Nadlrah] ye lueel, ku al-Hasan acï lɛ̈k keek kaarou, lɔn [Abu Sa’id al-Khudri] acï lueel tënë yeen, lɔn cï raan cï tuɔɔc tënë Abdul Qais ë Nhialic lueel, lɔn cï yen bɛ̈n. 'O Raan cï lɔc ku dɔc, bï Nhialic ɣok looi buk ya ran ë pïïrdu, ye pïu yïndë yen piath tënë ɣook?' Go dhuknhom: ‘Duɔ̈në dek në an-Naqir’. Ku thiëckë, 'Yïn Raan cï lɔc ku dɔc, bï Nhialic ɣok looi bï ɣok ran ë pïïrdu, ŋic kë ye cɔl an-Naqir?' Acï dhuknhom: ‘Ee yic, thök tim anɔŋ ciɛɛlde cï thuur, ku yïn acïï lëu ba dek në ad-Duba` wala në al-Hantam, ku yïn adhil -dek në pïu cï tɔ̈ɔ̈u në- thäät yiic ke nhom cï kum’.
Hadith
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ku [Abu Kuraib], ku [Ithak bin Ibrahim] ëbɛ̈n tënë [Waki’], [Abu Bakr] acï lɛ̈k ɣook, acï lɛ̈k [Waki’] tënë [Zakariya bin Ishaq] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Yahya bin Abdullah bin Shab] ë [Mu’adz bin Jabal], Abu Bakr acï lueel, ‘Alëu bï ya,’ Waki’ acï lueel, tënë Ibn Abbas, lɔn cï Mu’adz lueel, ‘Rasulullah ë ɣa tuɔɔc. Acï lueel: ‘Ee yic, yïn abï bɛ̈n tënë kɔc ke kɔc ke athör, ku cɔɔl keek bïk ya nyuɔɔth lɔn cïn yen jɔŋ dɛ̈t - lëu bï ya door - ke cie Nhialic, ku ɣɛn ee raan cï Nhialic tuɔɔc. Na cïk yï piŋ në kë kënë yic, ke lɛ̈k keek lɔn cï Allah ye looi bïk ya röök ë nïn kadhiëc ë kööl ku wɛ̈ɛ̈r. Na cïk yï piŋ në kë kënë yic, ke lɛ̈k keek lɔn cï Allah keek tääu ë lööŋ yiic bïk käk ë miɔ̈c nyaai tënë kɔc cï jak ku tekkë keek tënë kɔc ŋɔ̈ŋ tɔ̈ ke keek. Na piŋkë yï ë dhöl kënë yic, ke yïn abï rot gël tënë käjuëcken ë määl. Riɔ̈ɔ̈c ë lɔ̈ŋ de kɔc cï keek yɔŋ, rin acïn kë ye gël në kaam de yen ku Allah''. Acï lɛ̈k ɣook [Ibn Abu Umar] acï lɛ̈k ɣook [Bisyr bin as-Sari] acï lɛ̈k ɣook [Zakariya’ bin Ishaq]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Abd bin Humaid] acï lɛ̈k ɣook [Abu Ashim] tënë [Zakariya’ bin Ishaq] tënë [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] tënë [Abu Ma’bad] tënë [Ibn Abbas], lɔn bï ‘Raan cï lɔc ku dɔc Mudhalahillahu’, lɔn cï ‘Raan cï lɔc ku dɔc cɔl Mudhalahillahu’. aci lueel: ‘Ee yic yïn abï bɛ̈n tënë kɔc’. Cït man tɔ̈ yen në wël ke Waki' yiic.
Hadith
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Acï lɛ̈k ɣook [Yäzid bin Zura'i`] acï lɛ̈k ɣook [Rauh] - cɔl Ibn al-Qasim - tënë [Ithmaïl bin Umayya] tënë [Yahya bin Abdullah bin Shaifi] tënë [Abu Ma'hullahulaah Saabäla] tënë [Ibn al-Qasim] tënë [Ibn al-Qasim]. Na wën cï Mu’adz tuɔɔc Yemen, ke lueel: ‘Ee yic, yïn ë tɔ̈ në kɔc ke kɔc ke athör yiic, ke wɛ̈t tueŋ ba lɛ̈k keek ee röök de Nhialic azza wa jalla, na ŋickë Nhialic, ke lɛ̈k keek lɔn cï Nhialic ye looi bïk ya röök në nïn kadhiëc aköl ku wɛ̈ɛ̈r. Na cïk yï piŋ në dhöl kënë yic, ke yï dɔm zakat tënë keek ku riɔ̈ɔ̈c në käjuëcken path’.
Hadith
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Acï lɛ̈k ɣook [Kutaibah bin Sa’id] acï lɛ̈k ɣook [Laits bin Sa’ad] tënë [Uqail] tënë [az-Zuhri] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, ‘Wën cï Rasuläälaah cɔl Abuhullah apäl, Ɣɔn cï ye cök, ku kɔc cï gam ë kɔc ke Arab yiic aacï gam, ku lueel [Umar bin al-Khaththab] tënë Abu Bakr, ‘Ye kɔc thɔ̈ɔ̈r yedi, ke Raan cï lɔc ku dɔc lueel: ‘Ɣɛn acï yɔ̈ɔ̈k ba thɔ̈ɔ̈r ke kɔc agut cï bïk lueel, ‘Acïn raan ye Nhialic door ëya,’. 'Acïn jɔŋ - lëu bï door - ee Allah', ku ë yic acï käke ku tiɛ̈pde gël tënë - tɔŋ ë ɣɛn - ee ë yic. Islam, ku kuɛ̈nde acï tääu tënë Allah'. Ku [Abu Bakr] acï lueel, ‘N Nhialic, ɣɛn abï thɔ̈ɔ̈r ë yic kek kɔc ye lɔ̈ŋ ku lɔ̈ŋ tek thook, rin lɔ̈ŋ ee -kë wïc- ë yic de käŋ. Në Nhialic yic, na cïk ɣɛn gël në kë këc kek ye wïc cɔk alɔn cï kek ye gäm Raan cï lɔc ku dɔc (dɔ̈ɔ̈r ku dhëëŋ de Nhialic atɔ̈ në ye guɔ̈p), ke ɣɛn abï ŋoot ke ɣɛn thɔ̈ɔ̈r ke keek në kë këc kek ye wïc.’ Ku [Umar bin al-Kaththab] acï lueel, 'Në Nhialic yic acie yen ku ɣɛn acï Nhialic tïŋ ke cï Abu Bakr nhom liep bï thɔ̈ɔ̈r - keek - ku ɣɛn acï nyic lɔn yen yic''.
Hadith
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Abuɔth-Tahïr] ku [Ɣarmalaa bin Yahya] ku [Ahmad bin Isa], [Ahmad] acï lueel, ‘Acï lɛ̈k ɣook’. Ku kɔc kɔ̈k kaarou acïk lueel, 'Acï lueel tënë ɣook [Ibn Wahb] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Yunus] tënë [Ibn Shihab] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Sa'id bin al-Musayyab] lɔn cï [Abu Hurairah] lɛ̈k yeen lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc (dɔ̈ɔ̈r ku dhɛ̈ɛ̈ŋ de Nhialic) lueel. Nhialic - ë thöŋ ke door - ku Allah’, ke raan ëbɛ̈n lueel, ‘Acïn Nhialic - thöŋ ke Nhialic’, ke ë yic acï käke ku pïïrde gël tënë - tɔŋdiɛ̈ - ee në lööŋ ke Islam, ku thööŋde acï tääu tënë Allah’.
Hadith
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abdul Aziz] -ye cɔl ad-Darawardi- tënë [Al-Ala']. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Umayyah bin Biththam] ku lafazh ee këde, acï lɛ̈k ɣook [Yazid bin Zura'i] acï lɛ̈k ɣook [Rauh] tënë [al-Ala' bin Abdurrahman bin Ya'qub] tënë [wun] tënë [Abu Huraillahial Sahaallah] acï lueel. 'Ɣɛn acï yɔ̈ɔ̈k ba thɔ̈ɔ̈r ke kɔc agut cï bïk nyuɔɔth lɔn cïn yen jɔŋ - anɔŋ yic bïk door - ku Allah ku gamkë ɣɛn ku në Koran cï ɣɛn bɛ̈i, ke na luelkë kën, ke yic aacï käken ku wëiken gël tënë - tɔŋdiɛ̈ - të cïn yen kë tɔ̈ në yic de Islam.' Ku thööŋden acï tääu tënë Allah’.
Hadith
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Ku acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaibah] acï lɛ̈k ɣook [Hafsh bin Ghiyats] tënë [al-A’masy] tënë [Abu Sufyan] tënë [Jabir] tënë [Abu Salih] tënë [Abu Hurairah] ke keek kaarou acïk lueel, ‘Acït tɛ̈n ë Rasulullah ë tɛ̈ɛ̈n ë kɔc ë tɛ̈ɛ̈n. Ibn al-Musäyäb pan Abu Hüräyrä. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Abu Bakr bin Abu Syaiba] acï lɛ̈k ɣook [Waki’]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣɛn [Muɣamed bin al-Mutsanna] acï lɛ̈k ɣook [Abdurrahman] -ye cɔl Bin Mahdi- keek kaarou acïk lueel, acïk lɛ̈k ɣook [Sufyan] tënë [Abu az-Zubair] tënë [Jabir] acï lueel, ‘Acï lueel lɔn cï Raan cï lɔc ku dɔc lueel tënë kɔc. acie jɔŋ - nɔŋ yic bï door- ee Allah', ku këya, acïk lueel, 'Acïn jɔŋ - nɔŋ yic bï door- ee Allah', ku ë yic keek aacï käken ku wëiken gël tënë -tɔŋdiɛ̈- ee rin ë yic de Islam. Ku thööŋden acï tääu tënë Allah. Ku kueen: '-Ee yic yïn ee -tök- raan ye kɔc jääm gup. Yïn acïn riɛl ëbɛ̈n ë keek- ' -Qs. Al Ghäsïyäh: 21-22-.
Hadith
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Ghassan al-Misma’i Malik bin Abdul Wahid] acï lɛ̈k ɣook [Abdul Malik bin Ash-Shabbah] tënë [Syu’ba] tënë [Waqid bin Muɣamd bin Zaid bin Abdullah bin Umar] tënë [wun] tënë [Abdullah bin Umarthï acï lueel lɔn cï kek lööŋ tääu bï kɔc: acïn jɔŋ - lëu bï door - ee Nhialic ku lɔn ye Muhammad raan cï Nhialic tuɔɔc, acïk röök tääu piny, ku gɛ̈mkë zakat. Ku na cïk kën looi, ke yic aacï käken ku wëiken gël tënë -tɔŋdiɛ̈-, ee rin ë lööŋ ke Islamic. Ku thööŋden acï tääu tënë Allah’.
Hadith
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Ku acï lɛ̈k ɣook [Suwaid bin Sa’id] ku [Ibn Abu Umar] kedhiɛ aacï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Marwan] keek kedhiɛ aake ye wɛ̈tde Marwan al-Fazari lueel, tënë [Abu Malik] tënë [wun] acï lueel, ‘Ɣɛn acï Raan cï lɔc ku dɔc piŋ ke lueel tënë raan ëbɛ̈n. röök- ku Allah, ku rɛɛc këriëëc ëbën ye röök ke cie Allah, ke määlde ku riɛmde aye haram, ku wëuken atɔ̈ tënë Allah’. Ku acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaiba] acï lɛ̈k ɣook [Abu Khalid al-Ahmar]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣɛn në këde [Zuhair bin Harb] acï lɛ̈k ɣook [Yazid bin Harun] kedhiɛ [Abu Malik] ku [wun] lɔn cï yen raan cï Nhialic lɔc ku dɔc piŋ ke lueel: ‘Raan cï nhom tääu në kë cït kën yic,’ ka bï lueel.
Hadith
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Ku lëk ɣɛn [Harmalah bin Yahya at-Tujibi] acï lɛ̈k ɣɛn [Abdullah bin Wahb] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Yunus] tënë [Ibn Shihab] acï lueel, acï lɛ̈k ɣɛn [Acï lueel] tënë [wun] acï lueel, ‘Rasulullah abï bɛ̈n neem ɣɔn cï yen bɛ̈n neem. Acï Abu Jahl ku Abudullah bin Abu Umayya bin al-Mughira yök ëya dɛ̈t thïn. Acï Rasulullah lueel: 'Uncle! Luel wël kaa rou ke Creed, ɣɛn bï ya raandu në Nhialic nhom'. Go Abuɔ Jahl ku Abdullah bin Abuu Umayya luel ye yïn Abuu Talib, ca lëu ba nhial de Abdul Muthtalib puɔ̈l? ' Rasulullah acïï nhom lääu ku ŋoot ke piööc ye bï lööŋ ke Kalimah kaarou kueen ku dhuk keek në thɛɛ juëc. Ku Abu Talib acï dhuknhom ke ye wɛ̈tdeen ë thök tënë keek, lɔn cï yen rëër kek nhialiny de Abdul Mutalib, ku acï nhom lääu bï Kalimah Shahadat lueel. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam acï lueel aya: 'Në Nhialic, ɣɛn abï lɔ̈ŋ tënë Nhialic tënë yïïn,' ku këya, Nhialic acï athör kënë nyuɔɔth: '-Acïï lëu bï raan cï Nhialic lɔc ku dɔc ku kɔc cï gam lɔ̈ŋ bïk päl awɛ̈ɛ̈c tënë kɔc cï jäl, cɔk alɔn ye kek kɔc ruääiken ë röt wën cï yen rot nyuɔɔth tënë keek lɔn ye -Qert-'. Atë Tawäbä: 113-. Ku ëcï Allah wëlke tuɔɔc piny në kë cï rot looi tënë Abu Talib: ‘Ee yic, yïn, O Muhammad, acïn riɛl ba raan nhiar yïn ya nyuɔ̈ɔ̈th bï Islam gam, ku Allah ee raan nɔŋ riɛl bï yïn ya nyuɔ̈th kɔc wïc Nhialic, ku yen ee raan ŋic käŋ apath bï Islam ya gam tënë kɔc-. -Tïëc. Al Ɣäcäth: 56-. Ku acï lɛ̈k ɣook [Ithɛ̈k bin Ibrahim] ku [Abd bin Humaid] kedhiɛ aacï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abdurrazzaq] acï lɛ̈k ɣook [Ma’mar]. -në thööŋ dɛ̈t yic acï lueel- Ku acï lɛ̈k ɣook [Hasan al-Hulwani] ku [Abd bin Humaid] keek aacï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ya’qub] -ye cɔl Ibn Ibrahim bin Sa’ad- acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [wun] tënë [Salih] keek kaarou tënë [az-Zuhri kënë cït kën kek]. Ee kë cï Salih hadith thök në wël, ‘ke Allah acï wɛ̈tde tuɔɔc piny në ye guɔ̈p,’ ku ka këc wël käk kaarou lueel. Ku acï lueel në hadith de yic, ‘Ku keek kaarou acï wëlkä dhuɔ̈kpiny,’ në hadith yic Ma’mar ee kë cï waar në wɛ̈t kënë yic. Ku keek kaarou aye döŋ ke ye keek gël në yeen'.
Hadith
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Acï lɛ̈k ɣook [Muhammad bin Abbad] ku [Ibn Abu Umar] acïk lueel, acï lɛ̈k ɣook [Marwan] tënë [Yazid] -ye cɔl Ibn Kaisan- tënë [Abu Hazim] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, ‘Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel tënë wun ë wënde. thöŋ ke bï ya door ke cie Allah’ ɣɛn abï yïn ya nyuɔ̈th wëlkä në kööl de pïïr yic’. Ku acï kuec, ku ëcï Allah nyuɔɔth: '-Ee yic, yïn acïï lëu ba kɔc nhiɛɛr yïn keek ya nyuɔ̈ɔ̈th-' -Qs. Al Ɣäcäth: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Acï lɛ̈k ɣook [Muhämd bin Hatim bin Maimun] acï lɛ̈k ɣook [Yahya bin Sa’id] acï lɛ̈k ɣook [Yazid bin Kaisan] tënë [Abu Hazim al-Asyja’i] tënë [Abu Hurairah] acï lueel, ‘Raan cï lɔc ku dɔc acï lueel tënë wën ë wën cï yen - de door ë kɔc kɔ̈k ke cie Allah' ɣɛn bï yïn ya nyuɔɔth ë yic në wëlkä në kööl de pïïr de kɔc cï thou'. Acï dhuknhom, ‘Na cïï kɔc ke Quraysh ye ɣa yɔŋ në wëlken cïk lueel, ‘Acï kën looi rin cï yen riɔ̈ɔ̈c’, ke ɣɛn ëcï gam në wɛ̈t kënë në yï nyin’. Ku ëcï Allah nyuɔɔth: '-Ee yic yïn acïï bï lëu ba kɔc nhiɛɛr yïn keek ya nyuɔ̈ɔ̈th, ku ɣɛn abï kɔc wïc keek ya nyuɔ̈ɔ̈th-' -Qs. Al Ɣäcäth: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr bin Abu Syaiba] ku [Zuhair bin Harb] kedhiɛ tënë [Ithmaïl bin Ibrahim], [Abu Bakr] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Ibn Ulayyah] tënë [Khalid] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [al-Walid bin Muslim] tënë [Humran] acï lueel tënë [U. wasallam acï lueel: ‘Raan cï thou ke ŋic lɔn cïn yen jɔŋ - lëu bï door - ee Allah, abï la nhial ë yic’. Acï lɛ̈k ɣook [Muhämäd bin Abu Bakr al-Muqaddhami] acï lɛ̈k ɣook [Bïsïr bin al-Mufadldlal] acï lɛ̈k ɣook [Khalid al-Hadzdha’] tënë [al-Walid Abu Bisyr] acï lueel, ɣɛn acï [Humran] piŋ ke lueel, ɣɛn acï [Uthman] piŋ ke lueel, ɣɛn acï [Uthman] piŋ ke lueel, ɣɛn acï piŋ ke lueel. kë'.
Hadith
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Acï lɛ̈k ɣook [Abu Bakr Bïn An-Nadlar Bïn Abu An-Nadlar] acï lueel, acï lɛ̈k ɣook [Abu an-Nadlar Hasyim Bïn Al-Qasim] acï lɛ̈k ɣook [Ubaidullah al-Asyja’i] tënë [Malik ben Mighwal] tënë [Thalhah ben Musharrif] tënë [A] thë Prophet sällallaahu 'alaïhï wasälam ön jöräth'. Ku lueel, 'ku mïïth ke kɔckä aacï thök'. Ku lueel ëya, ‘Agut cï bïk wïc bïk läiken kɔ̈k nɔ̈k’. Acï raan ë gɛ̈t wël lueel, 'Ku lueel Umar, 'O Raan cï lɔc ku dɔc, na yïn acï käŋ kɔ̈k ke kɔc määt yiic ku jal lɔŋ tënë Nhialic në këde - ke ë yic abï piath -'. Acï raan ye jam lueel, 'Ku ka cï looi'. Acï raan ë gɛ̈t athöör lueel, ‘Ku bɔ̈ raan ë thäät ke thäätke, raan ë thäät acï bɛ̈n kek thäätke’. Raan ë gɛ̈t athöör acï lueel, ‘Ku Mujahid acï lueel, ‘Ku kɔc nɔŋ rap kek rapken’. Ku luɛɛl an, ‘Yeŋö yekë looi në rap?’ go dhuknhom, 'Aacï pïu dɔm ku dekkë ye guɔ̈p'. Acï lueel, 'Ku cɔl Raan cï lɔc ku dɔc keek agut cï bïk thök ë thökden ë thök ë thök'. Raan cï wël lueel acï lueel, 'Ku këya, Raan cï lɔc ku dɔc acï röök në ye thaa kënë yic: 'Ɣɛn acï jam lɔn cïn yen jɔŋ - lëu bï door - ee Nhialic ku ɣɛn ee raan cï Nhialic tuɔɔc, acïn aluɔɔny ye yök ke Nhialic ke muk yen ke cïn kë ye ye diɛɛr, abï lɔ Paradise ë yic''.
Hadith
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Acï lɛ̈k ɣook [Shal bin Uthman] ku [Abu Kuraïb Muɣamed bin al-Ala] këriɛ̈ɛ̈c ëbën tënë [Abu Muawiyah] cï lueel. Kɔc ke Muthilimïn aacï cɔk yök ke cï cɔk nɔ̈k apɛi, ku luelkë, ‘O Raan cï lɔc ku dɔc, yïn bï ɣok puɔ̈l buk thɔ̈rda nɔ̈k, agoku rïŋde cam ku luuiku miökde ke ye miök - bï ɣok gupken ya kum, bïk gupken ya gël në mac ë thɔ̈ɔ̈r -? ' Acï Rasulullah dhuknhom: 'Loikë'. Abu Hurairah acï lueel, 'Ku bɔ̈ Umar ku lueel, 'O Raan cï lɔc ku dɔc, na looi këya, ke thök ë thök ë thök - ë thök ë thök -! Ku abï piath të thiëc yïn mïïthken cï döŋ ku jɔl ya röök, bï Nhialic ye gäm dhëëŋ." Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n lueel: 'Ee yic'. Ku jɔl ya thëm de thëm - cï looi në thëm de thëm -, wën cï yen thëm, ke thiëc thëm de mïïthken cï döŋ.' Abu Hurairah acï bɛ̈n ŋoot ke lueel, ‘Ku ëcï raan bɛ̈n ke muk ë thäät lik, ku raan dɛ̈t acï bɛ̈n ke muk thäät lik, ku nɔŋ kɔc kɔ̈k cï bɛ̈n ke muk thäät ë thäät, cïmën ë thäät, ago thäät lik ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät ë thäät. Abu Hurairah acï lueel, 'Ku ëcï Rasulullah lɔ̈ŋ bï mïïth ya thieei, ku wën cï yen lueel, 'Löm ku thiöŋkë mïïthkuun ë mïïth'. Abu Hurairah acï bɛ̈n ŋoot ke lueel, ‘Ku ëcï ɣänken ke cäm thiɔ̈ɔ̈ŋ, agut cï bï ciɛ̈n apuruuk tök ku ɣänken ke cäm acï thiäŋ’. Abu Hurairah acï bɛ̈n ŋoot ke lueel, ‘Ku jɔlkë cam agut cï bïk thök, ku ka ŋoot ke nɔŋ mïïth kɔ̈k cï döŋ’. Raan cï lɔc ku dɔc acï bɛ̈n lueel këlä: ‘Ɣɛn acï bɛ̈n ya jam lɔn cïn yen jɔŋ lëu bï ya door ke cie Nhialic ku ɣɛn ee raan cï Nhialic tuɔɔc, acïn raan lui ye yök ke Nhialic, acïï wɛ̈t kënë ye thɔ̈ɔ̈ŋ ku ka cï bɛ̈n gël bï cïï lɔ nhial’.
