Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 21
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَاصِمٌ وَهُوَ ابْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بُنِيَ الْإِسْلَامُ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَحَجِّ الْبَيْتِ وَصَوْمِ رَمَضَانَ
Дийцина тхуна [УбайдуллахӀ бин МуӀадз] дийцина тхуна [сан дас] дийцина тхуна [Ашим] - нийса аьлча Ибну Мухьаммад бин Заид бин ӀабдуллахӀ бин Ӏумар - [шен дега] цо элира; [ӀабдуллахӀа] элира: «РосулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллама аьлла: «Ислам пхеа бух тӀехь дина ду: Аьлча а, цхьа а дела вац аьлла тоьшалла дар -цунна Ӏибадат дан бакъо йолуш- АллахӀ воцург, Мухьаммад Цуьнан лай а, элча а хилар, ламазаш деш, магӀрима луш, закат луш. Рамадан'.
Hadith
Imam Muslim : 22
و حَدَّثَنِي ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا حَنْظَلَةُ قَالَ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ بْنَ خَالِدٍ يُحَدِّثُ طَاوُسًا أَنَّ رَجُلًا قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَلَا تَغْزُو فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْإِسْلَامَ بُنِيَ عَلَى خَمْسٍ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَصِيَامِ رَمَضَانَ وَحَجِّ الْبَيْتِ
Ткъа соьга [Ибн Нумайра] тхуна [сан дас] тхуна [Ханжалате] дийцина аьлла, цо элира: «Суна хезира [Икрима бин Халида] Савусе хьадис дуьйцуш, цхьана стага [ӀабдуллахӀ бин Ӏумаре] элира аьлла: «Хьо хӀунда ца лета? Цо жоп делира: «Баккъалла а, суна хезира АллахӀан Элчано (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) олуш: «Баккъалла а, Ислам дин пхеа бух тӀехь кхоьллина ду: АллахӀ воцург Ӏибадат дан хьакъ волу дела вац аьлла тоьшалла дар, ламазаш дар, закат далар, Рамадан баттахь марха кхабар, АллахӀан хьусагӀий дар».
Hadith
Imam Muslim : 23
حَدَّثَنَا خَلَفُ بْنُ هِشَامٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ح و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَاللَّفْظُ لَهُ أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ عَبَّادٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَدِمَ وَفْدُ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا هَذَا الْحَيَّ مِنْ رَبِيعَةَ وَقَدْ حَالَتْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ فَلَا نَخْلُصُ إِلَيْكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَعْمَلُ بِهِ وَنَدْعُو إِلَيْهِ مَنْ وَرَاءَنَا قَالَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ الْإِيمَانِ بِاللَّهِ ثُمَّ فَسَّرَهَا لَهُمْ فَقَالَ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامِ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءِ الزَّكَاةِ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسَ مَا غَنِمْتُمْ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِ زَادَ خَلَفٌ فِي رِوَايَتِهِ شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَعَقَدَ وَاحِدَةً
Дийцина тхуна [Халаф бин ХӀишама] дийцина тхуна [Хьаммад бин Зайда] [Абу Джамратера] цо элира: «Суна хезира [Ибн Ӏаббасана]. -кхечу ривайатехь аьлла ду- Ткъа вайга [Яхья бин Яхья] дийцина, хӀара лафаж цуьнан ду, вайга [Ӏаббад бин Ӏаббаде] [Абу Джамрах] [Ибн Ӏаббасе] дийцина, цо элира: «Ӏабдул Къайсан элча РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀид волчу вахара, хӀара ӀалайуЛлахӀиал хилла, РабиӀатан тайпанан цхьа дакъа, ткъа баккъалла а мудлар кафирш тхуна а, шуна а юкъахь лаьтташ бу, цундела Тхо хьоьх маьрша хила йиш яц Хьарам баттахь бен, цундела омра де тхуна цхьа омра кхочушдаре, оха иза тхуна тӀехьа болчарна дӀакхайкхор ду'. Цо элира: «Ас диъ хӀуманца омра до шуьга, диъ хӀуманах дихкина шу: АллахӀах тешар», тӀаккха цо царна тидира иза: «Тоьшалла де, цхьа а дела ца хиларца - Ӏибадат дан хьакъ волуш - АллахӀ воцург, Мухьаммад АллахӀан элча хиларца а, ламазаш деш а, закат луш а, тӀеман спужал луш а». Ас дихкина шуна ад-Дубаъехь а, ал-Хантамехь а, ан Накъирехь а, ал-Мукъайярехь а хьаькхна чагӀар ца дар. Халафа шен исторехь тӀетоьхна: «Тоьшалла де, цхьа а дела вац аьлла - Ӏибадат дан хьакъ волуш - АллахӀ воцург». И цкъа дӀавихкина'.
Hadith
Imam Muslim : 24
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ قَالَ كُنْتُ أُتَرْجِمُ بَيْنَ يَدَيْ ابْنِ عَبَّاسٍ وَبَيْنَ النَّاسِ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ تَسْأَلُهُ عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ فَقَالَ إِنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ أَتَوْا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ الْوَفْدُ أَوْ مَنْ الْقَوْمُ قَالُوا رَبِيعَةُ قَالَ مَرْحَبًا بِالْقَوْمِ أَوْ بِالْوَفْدِ غَيْرَ خَزَايَا وَلَا النَّدَامَى قَالَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَأْتِيكَ مِنْ شُقَّةٍ بَعِيدَةٍ وَإِنَّ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ هَذَا الْحَيَّ مِنْ كُفَّارِ مُضَرَ وَإِنَّا لَا نَسْتَطِيعُ أَنْ نَأْتِيَكَ إِلَّا فِي شَهْرِ الْحَرَامِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ فَصْلٍ نُخْبِرْ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا نَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ قَالَ فَأَمَرَهُمْ بِأَرْبَعٍ وَنَهَاهُمْ عَنْ أَرْبَعٍ قَالَ أَمَرَهُمْ بِالْإِيمَانِ بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَقَالَ هَلْ تَدْرُونَ مَا الْإِيمَانُ بِاللَّهِ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَإِقَامُ الصَّلَاةِ وَإِيتَاءُ الزَّكَاةِ وَصَوْمُ رَمَضَانَ وَأَنْ تُؤَدُّوا خُمُسًا مِنْ الْمَغْنَمِ وَنَهَاهُمْ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ النَّقِيرِ قَالَ شُعْبَةُ وَرُبَّمَا قَالَ الْمُقَيَّرِ وَقَالَ احْفَظُوهُ وَأَخْبِرُوا بِهِ مِنْ وَرَائِكُمْ و قَالَ أَبُو بَكْرٍ فِي رِوَايَتِهِ مَنْ وَرَاءَكُمْ وَلَيْسَ فِي رِوَايَتِهِ الْمُقَيَّرِ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ عَنْ أَبِي جَمْرَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَقَالَ أَنْهَاكُمْ عَمَّا يُنْبَذُ فِي الدُّبَّاءِ وَالنَّقِيرِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَزَادَ ابْنُ مُعَاذٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَشَجِّ أَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ خَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ
Дийцина тхуна [Абу Бакр бин Абу Сайба] а, [Мухьаммад бин ал-Муцанна] а, [Мухьаммад бин Басысяр] а, церан лафаж вовшашна гергара хилар а, [Абу Бакара] аьлла, дийцина тхуна [ГӀундар] [ШуӀбах] тӀера, ткъа вукху шина стага аьлла, дийцина тхуна [Мухьамма тӀера ДжахуӀде]. [Абу Жамрата] цо элира: «Со вара [Ибну Ӏаббасана] а, нахана а юкъахь гочдархо, тӀаккха цхьана зудчо еара, цо хаьттира Набидзан соках лаьцна – цхьана тайпана чагӀаран – иза латтанан пхьегӀа чохь латтош яра, цундела цо жоп делира: «Бакъдолуш, Ӏабдул-Къайсан элча веара АллахӀан сийлахь-Везачу Элчана тӀе. Веза-Сийлахьчу Дала аьлла: «Мила ву и элча - я муьлш бу и къам? - жоп делира цара: «РабиӀат». Цо элира: «Халкъ - я элча - тӀеэца, цхьа а шеко а, дохкоялар а ца оьшуш». Дийцархочо элира: «Цара элира: «ХӀай АллахӀан элча, баккъалла а, генарчу меттера хьо волчу даьхкина тхо». Тхуна а, хьуна а юкъахь мудлар кафирш бу, хьарам беттанашкахь бен тхо хьоьга ца даха йиш йолуш, цундела омра де тхуна, оха куьйгалла дечу нахана дийца йиш йолуш, тхо ялсамане довла йиш йолуш долу хӀума къасто'. Дийцархочо аьлла: «Цундела Делан Элчано диъ хӀума омра дина царна, диъ хӀума дихкина царна». Дийцархочо юха а элира: «АллахӀан элчано омра дина цаьрга, Делах тешар хӀун ду хаьий шуна, АллахӀах тешар хӀун ду хаьий шуна?» ' Цара жоп делира: «АллахӀна а, Цуьнан элчанна а дика хаьа». Цо элира: «Тоьшалла де, АллахӀ воцург кхин дела ца хиларца, Мухьаммад Делан элча хиларца, ламазаш де, закат дала, Рамадлан марха кхаба, гӀаниматан пхоьалгӀа дакъа дӀадала, ад-ДубаӀ а, Хьантам а, Музаффат а дихкина хила». СюӀба́та аьлла: «Шега «ан-Накъир» аьлла, иза «ал-Мукъаййар» хила а тарло, цо элира: «Цунна тӀехь терго е, хьайн къомана хаам бе». Абу Бакара шен ривайатехь хьахийна: «Ахь хьайна тӀехьа дӀавуьгуш верг», «ал-Мукъайяр» ца хьахош». Ткъа соьга [УбайдуллахӀ бин МуӀаджас] дийцина вайга [сан дега]. -кхечу ривайатехь аьлла ду- Ткъа цо вайга дийцина [Нашр бин Ӏали ал-Джахдлами] цо аьлла, дийцина соьга [сан дас] цу шинне а аьлла, дийцина вайга [Къуррат бин Халид] [Абу Джамра] тӀера [Ибн Ӏаббаса] тӀера Пайхамара саллаллахӀу с. аьлла: «Ас дихкина шуна ад-ДубаӀехь а, ан-Накъирехь а, ал-Хьантамехь а, ал-Музаффатехь а дийцина долу хӀума». Ткъа [Ибн МуӀаджас] тӀетоьхна шен хьадисехь [шен дегара]: «РусулуллахӀа шаллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам элира ал-Асияже Асияж Ӏабдул-Къайсе: «Бакъдолуш, шуьгахь ши амал ю, АллахӀа дика лоруш йолу, собар а, ларвалар а».
Hadith
Imam Muslim : 25
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مَنْ لَقِيَ الْوَفْدَ الَّذِينَ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَالَ سَعِيدٌ وَذَكَرَ قَتَادَةُ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ فِي حَدِيثِهِ هَذَا أَنَّ أُنَاسًا مِنْ عَبْدِ الْقَيْسِ قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّا حَيٌّ مِنْ رَبِيعَةَ وَبَيْنَنَا وَبَيْنَكَ كُفَّارُ مُضَرَ وَلَا نَقْدِرُ عَلَيْكَ إِلَّا فِي أَشْهُرِ الْحُرُمِ فَمُرْنَا بِأَمْرٍ نَأْمُرُ بِهِ مَنْ وَرَاءَنَا وَنَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ إِذَا نَحْنُ أَخَذْنَا بِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ آمُرُكُمْ بِأَرْبَعٍ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ اعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآتُوا الزَّكَاةَ وَصُومُوا رَمَضَانَ وَأَعْطُوا الْخُمُسَ مِنْ الْغَنَائِمِ وَأَنْهَاكُمْ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِ وَالنَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا عِلْمُكَ بِالنَّقِيرِ قَالَ بَلَى جِذْعٌ تَنْقُرُونَهُ فَتَقْذِفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ ثُمَّ تَصُبُّونَ فِيهِ مِنْ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا سَكَنَ غَلَيَانُهُ شَرِبْتُمُوهُ حَتَّى إِنَّ أَحَدَكُمْ أَوْ إِنَّ أَحَدَهُمْ لَيَضْرِبُ ابْنَ عَمِّهِ بِالسَّيْفِ قَالَ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ أَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ كَذَلِكَ قَالَ وَكُنْتُ أَخْبَؤُهَا حَيَاءً مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ فَفِيمَ نَشْرَبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فِي أَسْقِيَةِ الْأَدَمِ الَّتِي يُلَاثُ عَلَى أَفْوَاهِهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أَرْضَنَا كَثِيرَةُ الْجِرْذَانِ وَلَا تَبْقَى بِهَا أَسْقِيَةُ الْأَدَمِ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ وَإِنْ أَكَلَتْهَا الْجِرْذَانُ قَالَ وَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَشَجِّ عَبْدِ الْقَيْسِ إِنَّ فِيكَ لَخَصْلَتَيْنِ يُحِبُّهُمَا اللَّهُ الْحِلْمُ وَالْأَنَاةُ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنِي غَيْرُ وَاحِدٍ لَقِيَ ذَاكَ الْوَفْدَ وَذَكَرَ أَبَا نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا قَدِمُوا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ عُلَيَّةَ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ وَتَذِيفُونَ فِيهِ مِنْ الْقُطَيْعَاءِ أَوْ التَّمْرِ وَالْمَاءِ وَلَمْ يَقُلْ قَالَ سَعِيدٌ أَوْ قَالَ مِنْ التَّمْرِ
Дийцина тхуна [Яхья бин Айюба] дийцина тхуна [Ибн Улайяс] дийцина тхуна [СаӀид бин Абу Арубах] [Къатада] тӀера цо элира: «АллахӀан элчанна хьалха веанчу Ӏабдул-Къайсан гонах элчана дуьхьалкхеттачу стага элира тхуна] [СаӀидахӀадӀат] [Абу СаӀид ал-Худри] хӀокху хьадисехь, Ӏабдул Къайсана юкъара нах РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васалламна тӀе а баьхкина, аьлла: «ХӀай АллахӀан пайхамар, баккъалла а тхо РабиӀатан тайпанах юьртахой ду, ткъа баккъалла а мудлар -кафирш лаьтташ бу тхуна а, шуна а юккъехь тӀегӀерта, шуна а, шуна а омра дан, цундела вай йиш ю вайна цхьа омра кхочушдан, вайна тӀехьа лаьттачу нахана иза дӀакхайкхорхьама, цуьнца вай ялсамане довла йиш хилийтархьама, нагахь санна вай цунах дӀатарлахь'. Цо элира: «Ас диъ хӀума омра до шуьга, диъ хӀума дихкина шуна: АллахӀана Ӏибадат де, цхьана а хӀуманца Цуьнга ширк ма де, ламазаш де, закат дала, Рамадан баттахь марха кхаба, гӀаниматан махах пхоьалгӀа дакъа дӀало, ткъа ас дихкина шуна ад-ДубаӀан а, ал-'. Цара хаьттира: «ХӀай АллахӀан пайхамар, хьан хӀун ду ан-Накъир довзар? — Цо элира: «Диттан га дӀа а хьаькхна - дӀа а хьаькхна - тӀаккха цу чу хурманаш юьллу ахь». СаӀийда элира: «Я цо элира: «Хурманан дитта тӀера». ТӀаккха ахь цу чу хи дуьллу, кхехка хи тийна хилчахьана, тӀаккха шух цхьаммо - я царех цхьаммо - баккъалла а шен ден вешина шаьлта тоьхна кхаччалц молу ахь иза', элира цо: "Ткъа цу тобанехь цхьа стаг ву, иза а лазийна ву". Цо юха а элира: «АллахӀан Элчанах саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам эхь хетарна къайладаьккхира ас иза, тӀаккха ас хаьттира: «ТӀаккха муьлхачу кхаби чохь мала мегар ду вай, хӀай Делан Элча?» — Цо жоп делира: «Бага дӀакъевлина йолчу, дӀаьвшечу чкъоьран кхаби чохь». Цара хаьттира: «ХӀай Делан Элча, баккъалла а тхан латта жӀаьлех дуьзна ду, танийн чкъоьран пхьегӀаш чохь малар ца дуьсуш», тӀаккха Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам элира: «Ткъа нагахь санна иза жӀаьлаша диъча а, нагахь санна иза жӀаьлаша диъча а, жӀаьлеша диъча а, атта делахь а». Дийцинчо аьлла: «АллахӀан пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам элира Асяж Ӏабдул Къайсе: «Баккъалла а хьоьгахь ши сифат ду АллахӀана товш долу, уьш ду; собаре а, ларлуш а хила''. Дийцина тхуна [Мухьаммад бин ал-Муцанна] а, [Ибн Басысяр] а шиммо а аьлла, дийцина тхуна [Ибн Абу Ӏади] [СаӀидера] [Къатадатера] цо аьлла, дийцина тхуна цхьа дийцархо бен ца вевзина элчанна. Ткъа [Абу Надлрара] [Абу СаӀид ал-Худри] хьахийна, элчано Ӏабдул-Къайс, [Ибн Улаййа] санна долчу хьадисца РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васалламна дуьхьал ваьлча, цу тӀехь бен ца аьлла: «Ткъа цу чохь ахь хурманашца ийна, я хурманца а, хица а ца аьлла, цо элира, я «СаӀид» аьлла. дата''.
Hadith
Imam Muslim : 26
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَكَّارٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو قَزَعَةَ أَنَّ أَبَا نَضْرَةَ أَخْبَرَهُ وَحَسَنًا أَخْبَرَهُمَا أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ لَمَّا أَتَوْا نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ مَاذَا يَصْلُحُ لَنَا مِنْ الْأَشْرِبَةِ فَقَالَ لَا تَشْرَبُوا فِي النَّقِيرِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنَا اللَّهُ فِدَاءَكَ أَوَ تَدْرِي مَا النَّقِيرُ قَالَ نَعَمْ الْجِذْعُ يُنْقَرُ وَسَطُهُ وَلَا فِي الدُّبَّاءِ وَلَا فِي الْحَنْتَمَةِ وَعَلَيْكُمْ بِالْمُوكَى
Дийцина соьга [Мухьаммад бин Баккар ал-Басрис] дийцина тхуна [Абу Ашим] [Ибн Джурайжера]. -кхечу ривайатехь аьлла ду-, Ткъа цо соьга [Мухьаммад бин РафиӀ] дийцира, лафаж цуьнан дара. Дийцина тхуна [Ӏабдурраззакъа] дийцина тхуна [Ибн Джурайжас] цо аьлла, дийцина тхуна [Абу КъазаӀата], [Абу Надлрата] дийцина иза, ткъа ал-Хьасана дийцина цу шинна а, [Абу СаӀид ал-Худри] дийцина шега, элчано Ӏабдул-Къайс Дела Сайхьи́лахӀе элира, цо ca — ХӀай АллахӀан Пайхамар, Дала хьан мах бойла тхо, муьлха малар дика ду тхуна? Цо жоп делира: «Ан-Накъирехь ма мала». Цара хаьттира: «ХӀай АллахӀан пайхамар, Дала хьан мах бойла тхох, ан-Накъир хӀун ю хаьий хьуна?». Цо жоп делира: «ХӀаъ, диттан га юккъе дӀа а йихкина, ад-ДубаӀехь а, ал-Хантамехь а мала мегар дац, кортош дӀакъевлина пхьегӀаш чохь латтош долу маларш -мала деза».
Hadith
Imam Muslim : 27
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ مُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ رُبَّمَا قَالَ وَكِيعٌ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مُعَاذًا قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّكَ تَأْتِي قَوْمًا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ فَادْعُهُمْ إِلَى شَهَادَةِ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَأَعْلِمْهُمْ أَنَّ اللَّهَ افْتَرَضَ عَلَيْهِمْ صَدَقَةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ فِي فُقَرَائِهِمْ فَإِنْ هُمْ أَطَاعُوا لِذَلِكَ فَإِيَّاكَ وَكَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ فَإِنَّهُ لَيْسَ بَيْنَهَا وَبَيْنَ اللَّهِ حِجَابٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ إِسْحَقَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ عَنْ زَكَرِيَّاءَ بْنِ إِسْحَقَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ فَقَالَ إِنَّكَ سَتَأْتِي قَوْمًا بِمِثْلِ حَدِيثِ وَكِيعٍ
Дийцина тхуна [Абу Бакр бин Абу Сяиба] а, [Абу Курайб] а, [Исхьакъ бин ИбрахӀим] дерриге а [ВакиӀ] тӀера, [Абу Бакара] аьлла, дийцина тхуна [Вакиъ] [Закария бин Исхьакъ] цо аьлла, дийцина соьга [Яхья бин МаӀбдуллахӀ] бин Шайба тӀера [Яхья бин МаӀбдуллахӀ] бин ШаӀи тӀера]. [МуӀаз бин Жабал] тӀера, Абу-Бакра аьлла: «Хила тарло, - аьлла Вакис, Ибн Ӏаббасера, МуӀадз аьлла: «РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам ваийтина со». Цо элира: «Баккъалла а, хьо вогӀур ву жайнин охӀлух долчу къомана тӀе, тӀаккха кхайкхахьа цаьрга тоьшалла дайта, кхин дела цахиларца - Ӏибадат дан хьакъ долуш - АллахӀ воцург, со АллахӀан элча хиларца». Нагахь оцу гӀуллакхехь уьш хьуна муьтӀахь хилахь, тӀаккха дӀахаийта цаьрга, АллахӀа хӀора дийнахь а, буса а пхиъ ламаз дар тӀедиллина царна. Нагахь оцу гӀуллакхехь уьш хьуна муьтӀахь хилахь, ахь ала цаьрга, Дала царна тӀехь парз дина хьалдолчу нахера схьа а эцна, царна юккъера мискачарна дӀасадекъна долу сагӀанаш. Нагахь санна уьш хьуна иштта муьтӀахь хилахь, тӀаккха хьо гена вер ву церан сийлахьчу хазнех. Зулам диначеран доӀанах кхера хьо, хӀунда аьлча цунна а, АллахӀана а юккъехь новкъарло яц''. Дийцина вайга [Ибн Абу Ӏумара] дийцина вайга [Бисир бин ас-Сари] дийцина вайга [Закария бин Исхьакъа]. -кхечу ривайатехь аьлла ду- Ткъа вайга дийцина [Ӏабд бин Хьумайда] вайга [Абу Ашим] [Закария бин Исхьакъ] [Яхья бин ӀабдуллахӀ бин Шайфи] [Абу МаӀбад] [Ибн Ӏаббас] тӀера [Ибн Ӏаббаса] тӀера дийцина, Пайхамар Мудзала́ЛлахӀа хилла хилар. аьлла: «Баккъалла а, хьо цхьана къомана тӀевогӀур ву». ВакиӀ хьадисехь ма-дарра.
Hadith
Imam Muslim : 28
حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ الْعَيْشِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا بَعَثَ مُعَاذًا إِلَى الْيَمَنِ قَالَ إِنَّكَ تَقْدَمُ عَلَى قَوْمٍ أَهْلِ كِتَابٍ فَلْيَكُنْ أَوَّلَ مَا تَدْعُوهُمْ إِلَيْهِ عِبَادَةُ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا عَرَفُوا اللَّهَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ فَرَضَ عَلَيْهِمْ خَمْسَ صَلَوَاتٍ فِي يَوْمِهِمْ وَلَيْلَتِهِمْ فَإِذَا فَعَلُوا فَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ فَرَضَ عَلَيْهِمْ زَكَاةً تُؤْخَذُ مِنْ أَغْنِيَائِهِمْ فَتُرَدُّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ فَإِذَا أَطَاعُوا بِهَا فَخُذْ مِنْهُمْ وَتَوَقَّ كَرَائِمَ أَمْوَالِهِمْ
Дийцина вайга [Умаййа бин Бистам ал-Айсийи] дийцина вайга [Язид бин Зураи`] дийцина вайга [Раух] - нийса аьлча Ибн ал-Къасим - [Исмаил бин Умаййа] тӀера [Яхья бин ӀабдуллахӀ бин Шайфи] тӀера [Абу МаӀбад АллахӀ Сайфи] тӀера [ӀибуллахӀ Сайфи] хилла аьлла МуӀаз Йемене дӀахьажош цо элира: «Бакъдолуш, хьо жайнин охӀлан къомана дуьхьал ву, тӀаккха ахь цаьрга кхайкхам беш долу уггар хьалхара весет АллахӀана Ӏибадат дар ду азза ва жалла, нагахь царна Дела вевзахь, тӀаккха ала цаьрга, АллахӀа царна дийнахь а, буса а пхиъ ламаз дар фарз дина хилар». Нагахь санна уьш иштта хьуна муьтӀахь хилахь, тӀаккха цаьргара закат схьаэца, церан сийлахьчу даьхнех кхералахь».
Hadith
Imam Muslim : 29
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَهُ وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنْ الْعَرَبِ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ لِأَبِي بَكْرٍ كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لَأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عِقَالًا كَانُوا يُؤَدُّونَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهِ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَأَيْتُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ شَرَحَ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ
Дийцина тхуна [Къутайба бин СаӀида] дийцина тхуна [Лайц бин СаӀада] [Укъаил] тӀера [аз-Зухри] цо аьлла, дийцина тхуна [УбайдуллахӀ бин ӀабдуллахӀ бин Утба бин МасӀуд] [Абу ХӀурайра] цо аьлла: «Когда РасулуллахӀид хилла БаклуллахӀид, саллаллахӀ дипуинт. цул тӀаьхьа, ткъа Ӏаьрбашна юкъара кафирша куфр дира, тӀаккха [Ӏумар бин ал-ХатсхӀаб] элира Абу-Бакре: «Адамашца Ӏибадат муха дийр ду ахь, АллахӀан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьллачу хенахь: «Суна омра дина адамашца тӀом бан, цара аллалц: «АллахӀан Ӏибадат дац, - амма Ӏибадат дан вац, - аьлла». «Цхьа а дела вац - Ӏибадат дан хьакъ волуш - АллахӀ воцург», тӀаккха баккъалла а цо шен даьхни а, са а лардина - ас деш долчу тӀелетарех - бакъонца бен. Ислам, цуьнан хьесап АллахӀана дитина ду'. Цундела [Абу-Бакра] элира: «АллахӀаца дуй буу, ас баккъалла а къийсам латтор бу ламазна а, закатна а юкъахь къастам беш болчаьрца, хӀунда аьлча закат -дӀахьедар ду- бахамна тӀехь бакъо ю». ВаллахӀи, нагахь санна цара суна новкъарло йича, шаьш Делан Элчанна (Делера къинхетам а, маршалла а хуьлда цунна) ахча делча а, шайна ца лаар бахьана долуш, ас хӀетте а тӀом бийр бу цаьрца, церан ца лаар бахьана долуш». Цундела [Ӏумар бин ал-Хаттсхаба] элира: «АллахӀаца дуй буу иза, амма суна гира АллахӀа Абу-Бакран кийра схьабиллина тӀом бан - цаьрца - тӀаккха суна хиира иза бакъдерг вуйла».
Hadith
Imam Muslim : 30
و حَدَّثَنَا أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى وَأَحْمَدُ بْنُ عِيسَى قَالَ أَحْمَدُ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَمَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ إِلَّا بِحَقِّهِ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ
Цо дийцина соьга [Абу ат-Тахьире] а, [ХьармалахӀ бин Яхьйа] а, [Ахьмад бин Ӏийсага] а, [Ахьмада] элира: «Цо дийцина тхуна». В то время как другой два человека говорил: «Цо элира тхуна [Ибн Вахба] цо элира, цо дийцира соьга [Юнуса] [Ибн ШихӀабера] цо элира, цо дийцира соьга [СаӀид бин ал-Мусайяба], [Абу ХӀурайрас] дийцира шега, АллахӀан Элчано (саллаллахӀу ӀалайхӀи ва саллам ву, АллахӀан омра хуьлда цунна) элира: дела - Ӏибадат дан хьакъ волу - амма АллахӀ', тӀаккха муьлххачо а аьлларг: «Цхьа а дела вац - Ӏибадат дан хьакъ волу - АллахӀ бен», тӀаккха баккъалла а цо шен даьхни а, дахар а лардина - сан тӀелатарх - бусалба динан бакъонца бен, цуьнан хьесап АллахӀана дитина ду».
Hadith
Imam Muslim : 31
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ الْعَلَاءِ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَعْقُوبَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَيُؤْمِنُوا بِي وَبِمَا جِئْتُ بِهِ فَإِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Дийцина тхуна [Ахьмад бин ӀабдахӀ ад-Длабби] дийцина тхуна [Ӏабдул-Ӏазиз] -иза ду ад-Дараварди- [ал-Алаъ] тӀера. -кхечу ривайатехь хьахийна ду- Ткъа вайга дийцина [Умаййа бин Бистам], лафаж цуьнан ду, дийцина вайга [Язид бин Зураи] дийцина вайга [Раух] [ал-Алаъ бин Ӏабдуррахьман бин ЯӀкъуба] [шен дас] [Абу ХӀурайуллахӀ хьийлахӀера] хилла: «Соьга омра дина адамашца тӀом бан, цара тоьшалла даллалц, цхьа а дела вац - Ӏибадат дан бакъо ю - амма АллахӀ ву аьлла, сох а, ас деанчу Къуръанах а теша, тӀаккха нагахь санна цара иштта аьлча, тӀаккха баккъалла а цара шайн бахам а, са а лардина - сан тӀелатарх - нагахь санна иза бусалба динан бакъонашца доьзна дацахь. Ткъа церан хьесап АллахӀана дитина ду».
Hadith
Imam Muslim : 32
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ عَنْ جَابِرٍ وَعَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَعْنِي ابْنَ مَهْدِيٍّ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَإِذَا قَالُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ ثُمَّ قَرَأَ { إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُسَيْطِرٍ }
Ткъа вайга дийцина [Абу Бакр бин Абу Сяйбас] вайга дийцина [Хьафш бин ГӀияца] [ал-АӀмаси] тӀера [Абу Суфьян] тӀера [Джабирера] [Абу Салихь] тӀера [Абу ХӀурайра] цу шинне а элира: «РасулуллахӀ саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам омра дира наха: Ибн аль-Мусаййаб из Абу Хурайра. -кхечу ривайатехь аьлла ду- Ткъа соьга дийцина [Абу-Бакр бин Абу Сайба] вайга [Вакиъ] дийцина. -кхечу ривайатехь хьахийна ду- Ткъа соьга [Мухьаммад бин ал-Мусаннас] дийцина тхуна [Ӏабдуррахьманна] -иза ду бин МахӀдис- цу шинне а аьлла, дийцина тхуна [Суфьяне] [Абу аз-Зубайрера] [Джабирера] цо элира: «АллахӀан элчано элира: цхьа а дела вац -Ӏибадат дан бакъо йолуш- АллахӀ бен', цундела цара элира: «Цхьа а дела вац -Ӏибадат дан бакъо йолуш- АллахӀ воцург», тӀаккха баккъалла а цара шайн даьхни а, синош а лардина -сан тӀелетарех- бусалба динан бакъонаш бахьана долуш бен. Ткъа церан хьесап АллахӀана дитина ду. ТӀаккха цо дешна: «Бакъдолуш, хьо -беккъа- хьехамча ву». Хьан абсолютно цхьа а ницкъ бац царна тӀехь- ' -Qs. Аль-ГӀасиййа: 21-22-.
Hadith
Imam Muslim : 33
حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ الْمِسْمَعِىُّ مَالِكُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَشْهَدُوا أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ وَيُقِيمُوا الصَّلَاةَ وَيُؤْتُوا الزَّكَاةَ فَإِذَا فَعَلُوا عَصَمُوا مِنِّي دِمَاءَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ إِلَّا بِحَقِّهَا وَحِسَابُهُمْ عَلَى اللَّهِ
Дийцина тхуна [Абу ГӀасан ал-Мисмаи Малик бин Ӏабдул-Вахьид] дийцина тхуна [Ӏабдул-Малик бин аш-Шабба] [СюӀба] тӀера [Вакъид бин Мухьаммад бин Заид бин ӀабдуллахӀ бин Ӏумар] тӀера [шен дас] тӀера [ӀабдуллахӀ бин Ӏумарти аьлла омра дина цара: цхьа а дела вац - Ӏибадат дан хьакъ волу - амма АллахӀ а, Мухьаммад АллахӀан элча хилар а, цара дӀахӀоттийна ламаз дан, закат дӀадала. Цундела нагахь санна цара и лелош делахь, тӀаккха баккъалла а цара шайн даьхни а, синош а лардина -сан тӀелетарех-, бусалба динан бакъонаш бахьана долуш доцург. Ткъа церан хьесап АллахӀана дитина ду».
Hadith
Imam Muslim : 34
و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ يَعْنِيَانِ الْفَزَارِيَّ عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَكَفَرَ بِمَا يُعْبَدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَرُمَ مَالُهُ وَدَمُهُ وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ الْأَحْمَرُ ح وَحَدَّثَنِيهِ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ وَحَّدَ اللَّهَ ثُمَّ ذَكَرَ بِمِثْلِهِ
Ткъа вайга дийцина [Сувайд бин СаӀид] а, [Ибн Абу Ӏумар] а шиммо а аьлла, дийцина вайга [Марван] цу шиммо а Марван ал-Фазари бохург дара, [Абу Маликера] [шен дас] цо элира: «Суна хезира АллахӀан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Хьанчо нийса доцург ду. Ӏибадат деш- амма АллахӀана, ткъа АллахӀ воцчунна Ӏибадат деш долу хӀума сийсаздо, тӀаккха цуьнан даьхни а, цӀий а хьарам ду, церан ял АллахӀехь ю'. Ткъа вайга дийцина [Абу Бакр бин Абу Сайбаса] дийцина вайга [Абу Халид ал-Ахьмара]. -кхечу ривайатехь аьлла ду- Ткъа цо соьга дийцина цунах лаьцна [Зухьайр бин Хьарба] дийцина тхуна [Язид бин Хьаруна] [Абу Маликах] а, [цуьнан дех а], шена Пайхамара саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам олуш хезна хилар: «И санна долу хӀума АллахӀана тӀетевжинарг», тӀаккха хьахош ву».
Hadith
Imam Muslim : 35
و حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلٍ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَمِّ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ وَيُعِيدُ لَهُ تِلْكَ الْمَقَالَةَ حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا وَاللَّهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ } وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ } و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ ح و حَدَّثَنَا حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ كِلَاهُمَا عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ صَالِحٍ انْتَهَى عِنْدَ قَوْلِهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِيهِ وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَتَيْنِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ وَيَعُودَانِ فِي تِلْكَ الْمَقَالَةِ وَفِي حَدِيثِ مَعْمَرٍ مَكَانَ هَذِهِ الْكَلِمَةِ فَلَمْ يَزَالَا بِهِ
Ткъа цо соьга [ХьармалахӀ бин Яхья ат-Туджиби] элира соьга [ӀабдуллахӀ бин ВахӀб] цо элира, цо соьга [Юнус] [Ибн ШихӀаб] тӀера элира цо элира, цо соьга [СаӀид бин ал-Мусайаб] [шен дегара] элира цо элира: «РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀиб визит ӀайбулихӀ хилла хилча. Цунна цигахь карийра Абу ДжахӀл а, ӀабдуллахӀ бин Абу Умаййа бин ал-МугӀира а. РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла: «Дядя! Акъидатан ши предложени ала, со хир ву хьан теш АллахӀана хьалха'. ТӀаккха Абу ЖахӀла а, ӀабдуллахӀ бин Абу Умаййата а элира: «ХӀай Абу ТӀалиб, Ӏабдул МустӀалибан дин дита ницкъ кхочуш вуй хьо? ' РасулуллахӀ саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллам къар ца луш, цуьнан метта кхидӀа а Ши Калимат Ӏакъидат деша Ӏамош, уьш дуккхаза а карладаьхна. Цундела Абу-ТӀелиба шен тӀаьххьара дош санна жоп делира цаьрга, ша Ӏабдул-МуТӀелибан динца висина ву, Калимат ШахӀадат ала реза вац ша аьлла. РасулуллахӀ шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам иштта аьлла: «ВаллахӀи, ас АллахӀе гечдар доьхур ду шуна», цундела АллахӀа доссийна аят: «Пайхамарна а, ийман диллинчарна а мегаш дац ширк диначарна гечдар деха, нагахь санна уьш шайн гергара нах белахь а, царна билгалдаьллачул тӀаьхьа, Цо ширк дина хилар-». Таубахь: 113-. ТӀаккха АллахӀа Шен дешнаш доссийра Абу ТӀалибан хиллачух лаьцна: «Бакъдерг аьлча, хьан ницкъ бац, хӀай Мухьаммад, хьайна везаш волчунна нисвала, цо Ислам къобалдан, амма АллахӀ ву Шена луучунна нисвала ницкъ болуш верг, ткъа Иза ву уггаре а дика хууш верг, Ислам тӀеэца муьлш бу нах». -Хьаттарш. Ал Къашаш: 56-. Ткъа дийцина тхуна [Исхьакъ бин ИбрахӀима] а, [Ӏабд бин Хьумайда] а аьлла, дийцина тхуна [Ӏабдурраззакъа] дийцина тхуна [МаӀмарна]. -кхечу ривайатехь аьлла ду- Ткъа дийцина вайга [Хьасан ал-Хьулвани] а, [Ӏабд бин Хьумайда] а шиммо а аьлла, дийцина вайга [ЯӀкъуб] -иза ду Ибн ИбрахӀим бин СаӀад- цо аьлла, дийцина вайга [сан дас] [Салих] тӀера ший а [оцу санадера масала] с. Просто Солихь хьадис чекхдолуш ду, тӀаккха АллахӀа шен дош доссийна цуьн хьокъехь, и ши аят ца хьахош цо. Ткъа цо шен хьадисехь хьахийна: «Ткъа цу шинне а и дешнаш юха а аьлла», хьадисехь МаӀмар оцу предложенин метта ю. Ткъа и шиъ цунах нисвелла вуьсу'.
Hadith
Imam Muslim : 36
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ قَالَا حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ عِنْدَ الْمَوْتِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأَبَى فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ } الْآيَةَ
Дийцина тхуна [Мухьаммад бин Ӏаббада] а, [Ибн Абу Ӏумара] а шиммо а аьлла, дийцина тхуна [Марван] [Язидера] -иза Ибн Кайсанера- [Абу Хьазимера] [Абу ХӀурайратера] цо аьлла: «АллахӀан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен ден вешин кӀанте элира: АллахӀ воцчунна Ӏибадат дан хьакъ долу' Ас шеко йоцуш тоьшалла дийр ду шуна хӀокху дешнашца къемат дийнахь'. Амма иза реза ца хилира, тӀаккха АллахӀа гучудаьккхира: «Бакъдолуш, хьан ницкъ кхочур бац хьайна безаш берш нийсачу новкъа баха-» -Хь. Ал Къашаш: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 37
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ مَيْمُونٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ كَيْسَانَ عَنْ أَبِي حَازِمٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَمِّهِ قُلْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ لَكَ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ لَوْلَا أَنْ تُعَيِّرَنِي قُرَيْشٌ يَقُولُونَ إِنَّمَا حَمَلَهُ عَلَى ذَلِكَ الْجَزَعُ لَأَقْرَرْتُ بِهَا عَيْنَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ { إِنَّكَ لَا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ وَلَكِنَّ اللَّهَ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ }
Дийцина тхуна [Мухьаммад бин Хьатим бин Маймун] дийцина тхуна [Яхья бин СаӀида] дийцина тхуна [Язид бин Къайсана] [Абу Хьазим ал-Асиджаи] [Абу ХӀурайра] тӀера цо элира: «АллахӀан Элчано саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам шен ден вешин кӀанте элира: АллахӀ воцчунна Ӏибадат дарх' Ас шеко йоцуш тоьшалла дийр ду шуна хӀокху дешнашца къематдийнахь'. Цо жоп делира: «Нагахь санна Къурайшаша соьга бехк ца баьккхинехьара, «Сингаттам хиларна дина цо хӀара» аьлла, со реза хир вара цу таӀзарна хьан бӀаьргашца». ТӀаккха АллахӀа довзийтира: «Бакъдолуш, хьан ницкъ кхочур бац хьайна безаш берш нисбан, амма Ас нисвийр ву Цунна луург-» -Хь. Ал Къашаш: 56-.
Hadith
Imam Muslim : 38
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ كِلَاهُمَا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ عَنْ خَالِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ مَاتَ وَهُوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ دَخَلَ الْجَنَّةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ عَنْ الْوَلِيدِ أَبِي بِشْرٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ عُثْمَانَ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مِثْلَهُ سَوَاءً
Дийцина тхуна [Абу Бакр бин Абу Сайба] а, [Зухайр бин Харб] а ший а [ИсмаьӀал бин ИбрахӀим] тӀера, [Абу Бакара] аьлла, дийцина тхуна [Ибн Улаййа] [Халид] тӀера цо аьлла, дийцина тхуна [ал-Валид бин Муслим] [ХӀумманлахӀ ШайуллахӀ] тӀера цо аьлла [У, васаллам аьлла: «АллахӀ воцург кхин дела - Ӏибадат дан хьакъ волуш - воций хууш волуш велларг, иза шеко йоцуш ялсамане гӀур ву». Дийцина тхуна [Мухьаммад бин Абу Бакр ал-Мукъаддами] дийцина тхуна [Бисир бин ал-Муфадллал] дийцина тхуна [Халид ал-Хьадззаъ] [ал-Валид Абу Бисир] цо элира, суна хезира [ХӀумран] олуш, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, суна хезира [Ӏусман] аьлла, сун хезира хӀума'.
Hadith
Imam Muslim : 39
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ النَّضْرِ بْنِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو النَّضْرِ هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ الْأَشْجَعِيُّ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ طَلْحَةَ بْنِ مُصَرِّفٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَسِيرٍ قَالَ فَنَفِدَتْ أَزْوَادُ الْقَوْمِ قَالَ حَتَّى هَمَّ بِنَحْرِ بَعْضِ حَمَائِلِهِمْ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ جَمَعْتَ مَا بَقِيَ مِنْ أَزْوَادِ الْقَوْمِ فَدَعَوْتَ اللَّهَ عَلَيْهَا قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَجَاءَ ذُو الْبُرِّ بِبُرِّهِ وَذُو التَّمْرِ بِتَمْرِهِ قَالَ وَقَالَ مُجَاهِدٌ وَذُو النَّوَاةِ بِنَوَاهُ قُلْتُ وَمَا كَانُوا يَصْنَعُونَ بِالنَّوَى قَالَ كَانُوا يَمُصُّونَهُ وَيَشْرَبُونَ عَلَيْهِ الْمَاءَ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهَا حَتَّى مَلَأَ الْقَوْمُ أَزْوِدَتَهُمْ قَالَ فَقَالَ عِنْدَ ذَلِكَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فِيهِمَا إِلَّا دَخَلَ الْجَنَّةَ
Дийцина тхуна [Абу Бакр бин ан-Надлар бин Абу ан-Надлар] цо аьлла, дийцина тхуна [Абу ан-Надлар Хьасйим бин ал-Къасим] дийцина тхуна [УбайдуллахӀ ал-Асиджаи] из [Малик бин Мигвал] из [Талхах бин Мушарриф аре] из [А. пророка саллаллоаху 'алейхи васаллям в пути'. ТӀаккха цо элира: «тӀаккха цу къоман рицкъа чекхделира». Дагахь цо элира: «Царна шайн цхьадолу хьайбанаш дайа лаахь бен». Дийцархочо аьлла: «ТӀаккха Ӏумара элира: «ХӀай Делан Элча, ахь нехан рицкъанах цхьадерг гулдина, тӀаккха цунах лаьцна АллахӀе доӀа дича – баккъалла а дика хир ду иза –». Дийцархочо аьлла: «ТӀаккха цо иза дина». Дийцархочо аьлла: «ТӀаккха ялтин долахо веара шен ялтаца, хурманийн долахо веара шен хурманашца». Дийцархочо элира: «МуджахӀида элира: «Ялта долахошка шайн ялташца». Ас элира: «ХӀун деш бу цара ялта?» цо жоп делира: «Цара цунна тӀе хи а хьаькхна, хи молуш хилла». Цо элира: «ТӀаккха Делан Элчано кхайкхира цаьрга, шайн рицкъанан пхьегӀаш юза кхаччалц». Дийцархочо аьлла: «Цундела АллахӀан элчано цу хенахь доӀа дира: «Ас тоьшалла до, цхьа а дела ца хиларца - Ӏибадат дан хьакъ волуш - АллахӀ воцург, со АллахӀан элча хиларца, цхьа а лай АллахӀана дуьхьал ца волу, цхьа а шеко йоцуш, Цунах чӀогӀа лацарца, иза шеко йоцуш ялсамане гӀур ву».
Hadith
Imam Muslim : 40
حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ عُثْمَانَ وَأَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَوْ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ شَكَّ الْأَعْمَشُ قَالَ لَمَّا كَانَ غَزْوَةُ تَبُوكَ أَصَابَ النَّاسَ مَجَاعَةٌ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ أَذِنْتَ لَنَا فَنَحَرْنَا نَوَاضِحَنَا فَأَكَلْنَا وَادَّهَنَّا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ افْعَلُوا قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ قَلَّ الظَّهْرُ وَلَكِنْ ادْعُهُمْ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ثُمَّ ادْعُ اللَّهَ لَهُمْ عَلَيْهَا بِالْبَرَكَةِ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَ فِي ذَلِكَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَعَمْ قَالَ فَدَعَا بِنِطَعٍ فَبَسَطَهُ ثُمَّ دَعَا بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ قَالَ فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِكَفِّ ذُرَةٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَفِّ تَمْرٍ قَالَ وَيَجِيءُ الْآخَرُ بِكَسْرَةٍ حَتَّى اجْتَمَعَ عَلَى النِّطَعِ مِنْ ذَلِكَ شَيْءٌ يَسِيرٌ قَالَ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ بِالْبَرَكَةِ ثُمَّ قَالَ خُذُوا فِي أَوْعِيَتِكُمْ قَالَ فَأَخَذُوا فِي أَوْعِيَتِهِمْ حَتَّى مَا تَرَكُوا فِي الْعَسْكَرِ وِعَاءً إِلَّا مَلَئُوهُ قَالَ فَأَكَلُوا حَتَّى شَبِعُوا وَفَضَلَتْ فَضْلَةٌ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ لَا يَلْقَى اللَّهَ بِهِمَا عَبْدٌ غَيْرَ شَاكٍّ فَيُحْجَبَ عَنْ الْجَنَّةِ
Дийцина тхуна [Сахьл бин Ӏусмана] а, [Абу Курайб Мухьаммад бин ал-Ӏалаъ] а [Абу Муавийас] аьллачу дерригенах а. Бусалба нахана чӀогӀа мацалла хааделира, цара элира: «ХӀай Делан Элча, тхан эмкал хьакха пурба лур дарий ахь тхуна, цуьнан жижиг даа а, цуьнан мохь даьтта санна лело а - чкъор дӀакъовла, йогучу йовхонах иза лардан -? ' РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам жоп делира: «Де иза». Абу ХӀурайрас аьлла: «ТӀаккха Ӏумар веара, цо элира: «ХӀай Делан Элча, ахь иштта дича, тӀаккха эмкалан букъ чекхбер бу - машен -! Амма дика хир дара ахь церан йисина юург еха, тӀаккха доӀа дича, АллахӀа салават лойла цунна." РасулуллахӀ саллаллахӀу ӀалайхӀи васаллама тӀаккха элира: "ХӀан-хӀа". ТӀаккха цо яржор дийхира - чкъоьрех дина -, иза дӀасадаржийначул тӀаьхьа, церан йисина юург ехира цо". Абу ХӀурайрас кхидӀа а дийцира: «ТӀаккха цхьа стаг вара, цхьа куьйга хьаьжкӀаш а йолуш, кхин цхьаъ веара, цхьа куьйга хурманца, кхин берш а бара, кхачанан кӀорнеш а йолуш, масала, бепиг, шел тӀехь жимма кхача гулбелла хилийта». Абу ХӀурайрас аьлла: «ТӀаккха РасулуллахӀа саллаллохӀу ӀалайхӀи васаллама доӀа дира кхачанна беркат доьхуш, цул тӀаьхьа цо элира: «Схьаэца, шайн кхачанан пхьегӀаш юза». Абу ХӀурайрас кхидӀа а элира: «Цара тӀаккха шайн кхачанан меттигаш юьзна, цхьа а салти а воцуш, шайн кхачанан меттигаш юьззина». Абу ХӀурайрас кхидӀа а элира: «Цул тӀаьхьа шаьш дуззалц яа хӀума йиира цара, хӀинца а цхьацца кхача бисира». РасулуллахӀа шаллаллахӀу ӀалайхӀи васаллам аьлла тӀаккха: «Ас тоьшалла до, АллахӀ воцург Ӏибадат дан хьакъ волу дела вац, со АллахӀан элча ву, цхьа а лай АллахӀана дуьхьал ца волу, оцу предложених шек ца волу иза, тӀаккха ялсамане ваха новкъарло йо цунна».
