Imam Muslim : 361
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَعْمَرِ بْنِ رِبْعِيٍّ الْقَيْسِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو هِشَامٍ الْمَخْزُومِيُّ عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ وَهُوَ ابْنُ زِيَادٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ حَكِيمٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ عَنْ حُمْرَانَ عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ خَرَجَتْ خَطَايَاهُ مِنْ جَسَدِهِ حَتَّى تَخْرُجَ مِنْ تَحْتِ أَظْفَارِهِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާވެފައި އޮތީ [މުޙައްމަދު ބިން މަޢުމަރު ބިން ރިބްޢީ އަލްޤައިސީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ހިޝާމް އަލްމަޚްޟޫމީ] [ޢަބްދުލް ވަޙީދު] ގެ ކިބައިން ރިވާކުރައްވާފައި - އެއީ އިބްނު ޒިޔާދު - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ [ޢުޘްމާން ބިން ޙަކީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މުޙައްމަދު ބިން އަލް މުންކަދިރު] [ހޫމްރާން] [ޢުޘްމާން ބިން އައްފާން] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. 'الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Imam Muslim : 362
حَدَّثَنِي أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَالْقَاسِمُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ دِينَارٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلَالٍ حَدَّثَنِي عُمَارَةُ بْنُ غَزِيَّةَ الْأَنْصَارِيُّ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ قَالَ رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ فَأَسْبَغَ الْوُضُوءَ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى حَتَّى أَشْرَعَ فِي الْعَضُدِ ثُمَّ يَدَهُ الْيُسْرَى حَتَّى أَشْرَعَ فِي الْعَضُدِ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى حَتَّى أَشْرَعَ فِي السَّاقِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُسْرَى حَتَّى أَشْرَعَ فِي السَّاقِ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَوَضَّأُ وَقَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْتُمْ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ إِسْبَاغِ الْوُضُوءِ فَمَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ فَلْيُطِلْ غُرَّتَهُ وَتَحْجِيلَهُ
[އަބޫ ކުރައިބް މުޙައްމަދު އިބްނުލްޢަލާ`] އާއި [އަލްޤާސިމް ބިން ޒަކަރިއްޔާ ބިން ދީނާރު] އަދި [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދިނެވެ؛ [ޚާލިދު ބިން މަޚްލާދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [ސުލައިމާން ބިން ބިލާލް] އިން އަޅުގަނޑަށް [ޢުމަރާ ބިން ޣާޒިއްޔާ އަލް އަންސާރީ] [ނޫޢިމް ބިން ޢަބްދުﷲ އަލް މުޖްމީރު] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދިން ގޮތުގައި، 'އަޅުގަނޑަށް [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވުޟޫ ކުރާތަން ފެނިފައި، މޫނު ދޮވެ ރީތިކޮށް، ދެން ކަނާތު އަތް ކުރިއަތް މައްޗަށް ދޮވެ، ދެން ކަނާތު އަތް މައްޗަށް ދޮވެލިއެވެ ކުރިއަތް. އެއަށްފަހު ބޯ ފޮހެލުމަށްފަހު ކަނާތު ފައި ކަނބުލޮއާ ހަމައަށް ދޮވެލުމަށްފަހު ކަނާތު ފައި ކަނބުލޮއާ ހަމައަށް ދޮވެލިއެވެ. ދެން އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. އަބޫ ހުރައިރާ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
Imam Muslim : 363
و حَدَّثَنِي هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّهُ رَأَى أَبَا هُرَيْرَةَ يَتَوَضَّأُ فَغَسَلَ وَجْهَهُ وَيَدَيْهِ حَتَّى كَادَ يَبْلُغُ الْمَنْكِبَيْنِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ حَتَّى رَفَعَ إِلَى السَّاقَيْنِ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أُمَّتِي يَأْتُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الْوُضُوءِ فَمَنْ اسْتَطَاعَ مِنْكُمْ أَنْ يُطِيلَ غُرَّتَهُ فَلْيَفْعَلْ
އަދި [ހާރޫން ބިން ސަޢީދުލް ޢައިލީ] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި، [އިބްނު ވަޙްބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޢަމްރު ބިން އަލްޙަރީޘް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ސަޢީދު ބިން އަބޫ ހިލާލް] ގެ އަރިހުން [ނޫޢަޢިމް ބިން ޢަބްދުالله] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ވުޟޫ ކުރައްވާތަން ފެނުނު ކަމަށާއި، ދެން މޫނާއި ދެއަތް ގާތްގަނޑަކަށް ކުރިއަތްގަނޑާ ހަމައަށް ވާސިލްވާންދެން ދޮވެ، ދެން ފައި ދޮވެވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ ކަނބުލޭގެ، ދެން އޭނާ ވިދާޅުވީ، 'އަޅުގަނޑަށް އަޑުއެހިން الله ގެ ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ވިދާޅުވާ ވާހަކައެވެ. ފަހެ، ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން މޫނުގެ ހުދުކަން ދިގުކޮށްދިނުމަށް ކުޅަދާނަ މީހާއަށް އެކަން ކޮށްދޭށެވެ.''
Imam Muslim : 364
حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ جَمِيعًا عَنْ مَرْوَانَ الْفَزَارِيِّ قَالَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا مَرْوَانُ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ حَوْضِي أَبْعَدُ مِنْ أَيْلَةَ مِنْ عَدَنٍ لَهُوَ أَشَدُّ بَيَاضًا مِنْ الثَّلْجِ وَأَحْلَى مِنْ الْعَسَلِ بِاللَّبَنِ وَلَآنِيَتُهُ أَكْثَرُ مِنْ عَدَدِ النُّجُومِ وَإِنِّي لَأَصُدُّ النَّاسَ عَنْهُ كَمَا يَصُدُّ الرَّجُلُ إِبِلَ النَّاسِ عَنْ حَوْضِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَعْرِفُنَا يَوْمَئِذٍ قَالَ نَعَمْ لَكُمْ سِيمَا لَيْسَتْ لِأَحَدٍ مِنْ الْأُمَمِ تَرِدُونَ عَلَيَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الْوُضُوءِ
[ސުވައިދު ބިން ސަޢީދު] އާއި [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] އެންމެންވެސް [މަރްވާން އަލްފަޒާރީ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [އިބްނު އަބޫ ޢުމަރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [މަރްވާން] [އަބޫ މާލިކް އަލް އަޝްޖަޢީ ސަޢުދު ބިން ޠާރިޤު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙަޟްމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. 'ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެންގެ ލޭކް އޮތީ އައިލާ އާއި އީދާން އާއި ދެމެދުގައިވާ ދުރުމިނަށް ވުރެ މާ ދުރުގައެވެ.' އެއީ ސްނޯއަށްވުރެ ހުދު، އަދި ކިރު އެއްކޮށްފައިވާ ހަވާދަށްވުރެ ފޮނި އެއްޗެކެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، އޭގެ ކޮންޓެއިނަރުތައް ތަރިތަކުގެ އަދަދަށްވުރެ ގިނައެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، އިންސާނަކު އޭގެ ލޭކުން އިންސާނީ ޖަމަލަކަށް ހުރަސްއަޅާ ފަދައިން، އަހަރެން އެކަމުން މީހުންނަށް ހުރަސްއެޅީމެވެ.' އެމީހުން ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އެދުވަސްވަރު އަހަރެމެން ދެނެވޮޑިގެންވީ ހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ބުންޏެވެ: އާދެ. އަހަންނަށް އެނގުނެވެ. އެހެން އެއްވެސް ބަޔަކަށް ނެތް ނިޝާނެއް ތިބާގެ ކިބައިގައި އެބަހުއްޓެވެ. ކަލޭ އަހަންނަށް ފާޅުވީ ވުޟޫގެ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން ހުދުކުލައިގެ ވިދާ ޙާލަތެއްގައި.''
Imam Muslim : 365
و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَوَاصِلُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى وَاللَّفْظُ لِوَاصِلٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرِدُ عَلَيَّ أُمَّتِي الْحَوْضَ وَأَنَا أَذُودُ النَّاسَ عَنْهُ كَمَا يَذُودُ الرَّجُلُ إِبِلَ الرَّجُلِ عَنْ إِبِلِهِ قَالُوا يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَتَعْرِفُنَا قَالَ نَعَمْ لَكُمْ سِيمَا لَيْسَتْ لِأَحَدٍ غَيْرِكُمْ تَرِدُونَ عَلَيَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ وَلَيُصَدَّنَّ عَنِّي طَائِفَةٌ مِنْكُمْ فَلَا يَصِلُونَ فَأَقُولُ يَا رَبِّ هَؤُلَاءِ مِنْ أَصْحَابِي فَيُجِيبُنِي مَلَكٌ فَيَقُولُ وَهَلْ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ
އަދި [އަބޫ ކުރުއިބް] އާއި [ވާޝިލް ބިން ޢަބްދުލްޢަޢްލާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއިރު، ބަސްފުޅަކީ ވަސީލްގެ ބަސްފުޅެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވިއެވެ، [އިބްނު ފުދުލައިލް] [އަބޫ މާލިކް އަލް އަޝްޖާޢީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙަޒްމް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ ފޮއްޓެއް، އަދި މީހަކު އޭގެ ޖަމަލު ޖަމަލުން ދުރަށް ދުއްވާލާ ފަދައިން އަހަރެން އެމީހުން އެތަނުން ދުއްވާލީމެވެ'. އެމީހުން ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެން ދެނެވޮޑިގެންވޭތޯއެވެ؟ ' އޭނާ ބުންޏެވެ: 'އާނ. އެހެން މީހަކަށް ނެތް ނިޝާނެއް ތިބާގެ ކިބައިގައި އެބަހުއްޓެވެ. އަހަންނާ ބައްދަލުވީ ވުޟޫގެ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން ހުދުކުލައިގެ ވިދާ ޙާލަތެއްގައެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ބަޔަކު އަހަރެންނާ ދުރަށް ދުއްވާލާނެ، ތިޔަބައިމީހުން އަހަރެންގެ ގާތަށް ނުފޯރާނެ ގޮތަކަށެވެ. ދެން އަހަރެން ބުނީމެވެ: 'އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އެއީ އަހަރެންގެ އެކުވެރިން' އެވެ. ދެން މަލާއިކަތަކު އަހަރެންގެ ބަސްތަކަށް އިޖާބަ ދެއްވައި ވިދާޅުވީ، 'ކަލޭގެފާނު ފުރުމަށްފަހު ވީގޮތް އެނގޭތަ؟
Imam Muslim : 366
و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ طَارِقٍ عَنْ رِبْعِىِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ حَوْضِي لَأَبْعَدُ مِنْ أَيْلَةَ مِنْ عَدَنٍ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَذُودُ عَنْهُ الرِّجَالَ كَمَا يَذُودُ الرَّجُلُ الْإِبِلَ الْغَرِيبَةَ عَنْ حَوْضِهِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَتَعْرِفُنَا قَالَ نَعَمْ تَرِدُونَ عَلَيَّ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ آثَارِ الْوُضُوءِ لَيْسَتْ لِأَحَدٍ غَيْرِكُمْ
އަދި [ޢުޘްމާން ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލީ ބިން މުޝީރު] [ޞަޢްދު ބިން ޠާރިޤު] ގެ އަރިހުން [ރިބްޢީ ބިން ހިރާސީ] ގެ އަރިހުން [ހުދައިފާ] ގެ އަރިހުން ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އަހަރެންގެ ނަފްސު އޭނާގެ އަތުގައި އޮތް އެކަލާނގެފުޅުގެ ސަބަބުން، މީހަކު އޭނާގެ ވަޅުގަނޑުން އެހެން ޖަމަލެއް ދުއްވާލާ ފަދައިން، އަހަރެން އެކަމުން ބައެއް މީހުން ދުއްވާލީމެވެ.' އެމީހުން ސުވާލުކުރީ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، އަހަރެމެން ދެނެވޮޑިގެންވޭތޯއެވެ؟ އޭނާ ބުންޏެވެ: އާދެ. ކަލޭ އަހަންނާ ބައްދަލުވީ ކަލޭ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް މީހަކަށް ނެތް ވުޟޫގެ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން ވިދާ ހުދުކަމުގެ ހާލަތެއްގައެވެ.''
Imam Muslim : 367
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَسُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى الْمَقْبُرَةَ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ وَدِدْتُ أَنَّا قَدْ رَأَيْنَا إِخْوَانَنَا قَالُوا أَوَلَسْنَا إِخْوَانَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَنْتُمْ أَصْحَابِي وَإِخْوَانُنَا الَّذِينَ لَمْ يَأْتُوا بَعْدُ فَقَالُوا كَيْفَ تَعْرِفُ مَنْ لَمْ يَأْتِ بَعْدُ مِنْ أُمَّتِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا لَهُ خَيْلٌ غُرٌّ مُحَجَّلَةٌ بَيْنَ ظَهْرَيْ خَيْلٍ دُهْمٍ بُهْمٍ أَلَا يَعْرِفُ خَيْلَهُ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّهُمْ يَأْتُونَ غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ الْوُضُوءِ وَأَنَا فَرَطُهُمْ عَلَى الْحَوْضِ أَلَا لَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي كَمَا يُذَادُ الْبَعِيرُ الضَّالُّ أُنَادِيهِمْ أَلَا هَلُمَّ فَيُقَالُ إِنَّهُمْ قَدْ بَدَّلُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ سُحْقًا سُحْقًا حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ ح و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ جَمِيعًا عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى الْمَقْبُرَةِ فَقَالَ السَّلَامُ عَلَيْكُمْ دَارَ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لَاحِقُونَ بِمِثْلِ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ مَالِكٍ فَلَيُذَادَنَّ رِجَالٌ عَنْ حَوْضِي
ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބް، ސޫރަޖް ބިން ޔޫނުސް، ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު، އަދި ޢަލީ ބިން ޙުޖުރު މި އެންމެން ވެސް އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރުގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، އިބްނު އައްޔޫބު ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އިސްމާޢީލް އޭނާގެ ބައްޕަ އަބޫ ހުރައިރާގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ސަހަރާއަކަށް އައިސް ވިދާޅުވިއެވެ: "ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އޭ މުއުމިނުންގެ ގަބުރުތަކުގެ މީހުން، އަދި ހަމަކަށަވަރުން، މާތްރަސްކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، އަޅުގަނޑުމެން ތިޔަބޭފުޅުންނާ ބައްދަލުކުރާނަން. ޞަޙާބީން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ "ތިޔަބައިމީހުންނަކީ އަހަރެންގެ ހުރިހާ އެކުވެރިން ކަމުގައި ވާއިރު، އަހަރެމެންގެ އަޚުންނަކީ އަދި އުފެއްދެވިފައި ނުވާ މީހުންނެވެ." ޞަޙާބީން ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ. ' އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ : 'މީހެއްގެ ނިތްކުރިއާއި ފައިގައި ހުދު އިސްތަށިގަނޑެއް ހުންނަ އަސް ހުރެ، ކަޅުކުލައިގެ އަސްތަކެއްގެ ތެރޭގައި އޮތްނަމަ، ތިޔަ ވިސްނަވަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟ އޭނާގެ އަސް ދެނެގަނެވޭނެ ހެއްޔެވެ؟ ' ޞަޙާބީން ޖަވާބު ދިނީ ހަމަކަށަވަރުން އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ. އެކަލޭގެފާނު އަނެއްކާވެސް ވިދާޅުވިއެވެ: 'އެހެންކަމުން އެމީހުން އައީ ވުޟޫގެ އަސަރުތަކުގެ ސަބަބުން މޫނާއި ފައި ހުދުކޮށް ވިދާލައިގެންނެވެ. އަހަރެން އެމީހުންގެ ކުރިން ވަޅަށް ދިޔައީމެވެ. ހަނދާންކުރުން! އަހަރެންގެ ވަޅަށް އައުމަށް ހުރަސްއެޅިފައިވާ ފިރިހެނުންގެ ގްރޫޕެއް އެބަތިބި، އެމީހުންނަށް މަގުފުރެދިފައިވާ ޖަމަލުތަކެއް'. އަހަރެން އެމީހުންނަށް ގޮވާލީ، 'ތިޔަ އެންމެން މިތަނަށް އަންނަންވީ'. އެއީ 'ހަމަކަށަވަރުން ތިބާ މަރުވުމަށްފަހު ތިބާގެ އުނގަންނައިދިނުންތަކަށް ބަދަލު ގެނައީ' ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެން ބުނީމެވެ: 'މިތަނާއި ދުރަށް ދާށެވެ'. [ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ [ޢަބްދުލްޢަޒީޒް] - އެއީ އައްދަރަވަރްދީ - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވެފައެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެން- އަދި އަޅުގަނޑަށް [އިޝާޤު ބިން މޫސާ އަލްއަންސާރީ] އަޅުގަނޑުމެން [މާޢުން] އަށް ރިވާވެފައި އޮތީ އަޅުގަނޑުމެން [މާލިކަށް] އެ އެންމެން [އަލްޢާލާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕާފުޅުގެ އަރިހުން] [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ ޤަބުރުސްތާނަށް ގޮސް ވިދާޅުވިއެވެ. އަދި ހަމަކަށަވަރުން، މާތްالله އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަޅުގަނޑުމެން ބައްދަލުކުރާނަން،' އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރުގެ ޙަދީޘްގައިވާ ފަދައިން، މާލިކުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންވެފައިވުން ފިޔަވައި، ‘ހަމަކަށަވަރުން ފިރިހެނުންގެ ޖަމާޢަތެއް އަހަރެންގެ ފޮއްޓުން ދުރަށް ގެންދެވޭނެ’.
Imam Muslim : 368
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا خَلَفٌ يَعْنِي ابْنَ خَلِيفَةَ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْجَعِيِّ عَنْ أَبِي حَازِمٍ قَالَ كُنْتُ خَلْفَ أَبِي هُرَيْرَةَ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ لِلصَّلَاةِ فَكَانَ يَمُدُّ يَدَهُ حَتَّى تَبْلُغَ إِبْطَهُ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ مَا هَذَا الْوُضُوءُ فَقَالَ يَا بَنِي فَرُّوخَ أَنْتُمْ هَاهُنَا لَوْ عَلِمْتُ أَنَّكُمْ هَاهُنَا مَا تَوَضَّأْتُ هَذَا الْوُضُوءَ سَمِعْتُ خَلِيلِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ تَبْلُغُ الْحِلْيَةُ مِنْ الْمُؤْمِنِ حَيْثُ يَبْلُغُ الْوَضُوءُ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޚަލަފް] - އެއީ އިބްނު ޚަލީފާ - [އަބޫ މާލިކް އަލް އަޝްޖަޢީ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙާޒިމް] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައި ވެއެވެ. ކަކުލާއި ހަމައަށް އަތް ދިއްކޮށްލުމުން އަހަރެން އޭނާއަށް ބުނީމެވެ، އޭ އަބޫ ހުރައިރާ، މިއީ ކޮން ވުޟޫއެއް ހެއްޔެވެ؟ އެކަލޭގެފާނު ޖަވާބު ދެއްވީ، އޭ ބަނޫ ފަރުޚް، ކަލޭ މިތާ ތިއްބެވީ، ކަލޭ މިތާ ހުރިކަން އަހަންނަށް އެނގޭނަމަ އަހަރެން މި ވުޟޫއާއެކު ވުޟޫއެއް ނުކުރީހެވެ. އަހަރެންގެ ލޮބުވެތި ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވިދާޅުވާ އަޑު އިވުނެވެ: މުއުމިނެއްގެ ޒީނަތަކީ އޭނާގެ ވުޟޫގެ ފެން ދޮވެވޭ މިންވަރެވެ.
Imam Muslim : 369
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ جَمِيعًا عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ قَالَ ابْنُ أَيُّوبَ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ أَخْبَرَنِي الْعَلَاءُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ وَانْتِظَارُ الصَّلَاةِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مُوسَى الْأَنْصَارِيُّ حَدَّثَنَا مَعْنٌ حَدَّثَنَا مَالِكٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ جَمِيعًا عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ شُعْبَةَ ذِكْرُ الرِّبَاطِ وَفِي حَدِيثِ مَالِكٍ ثِنْتَيْنِ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ
[ޔަޙްޔާ ބިން އައްޔޫބު] އަދި [ޤުޠައިބާ] އަދި [އިބްނު ޙުޖުރު] އަޅުގަނޑުމެން އެންމެންނަށް [އިސްމާޢީލް ބިން ޖަޢުފަރު] އިން ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، [އިބްނު އައްޔޫބު] ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިސްމާޢީލް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަލް ޢަލާޢު] [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރައްވާފައިވާ ގޮތުގައި، الله ގެ ރަސޫލާ الله ޢަލައިހި ވަސައްލަމް ވިދާޅުވި އެވެ ފާފަކޮށް ދަރަޖަ މަތިކޮށްލަނީ؟' އެމީހުން ބުނީ އާދެ، އޭ الله ގެ ރަސޫލާއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ: 'ނަފްރަތު ކުރެވޭ ކަމެއްގައި ވުޟޫ ކުރުން - ވަރަށް ފިނި ހާލަތުގައި ޕެންޓް ކުރުން ފަދަ - މިސްކިތަށް ގިނައިން ހިނގާފައި ދިއުމާއި، ނަމާދަށް ފަހު ދެން އޮންނަ ނަމާދަށް އިންތިޒާރު ކުރުމެވެ.' އެހެންވީމާ އެއީ ރިބަޓް.' [އިޝާޤު ބިން މޫސާ އަލް އަންސާރީ] އަޅުގަނޑުމެންނާ ގުޅުއްވާފައި [މާޢުން] އަޅުގަނޑުމެންނާ [މާލިކަށް] ގުޅިފައިވެއެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެންވާ- އަދި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައިވާ [މުޙައްމަދު ބިން ޖަޢުފަރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ސިއުބާޙް] [އަލްޢަލާ ބިން ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އިން މި ސަނަދާއެކު ހުރިހާ ވާހަކައެއް ކިޔައިދީފައިވެއެވެ. ހަމަ އެކަނި ޝުޢޫބާ ޙަދީޘްގައި 'ރިބަތު' ގެ ވާހަކައެއް ނެތުމެވެ. މީގެ އިތުރުން މާލިކުގެ ޙަދީޘްފުޅުގައި ދެފަހަރެއްގެ މަތިން ބުނެވިފައިވަނީ، 'އެއީ ރިބާތު، އެއީ ރިބަތު' ކަމަށެވެ.
Imam Muslim : 370
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَوْلَا أَنْ أَشُقَّ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَفِي حَدِيثِ زُهَيْرٍ عَلَى أُمَّتِي لَأَمَرْتُهُمْ بِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلَاةٍ
[ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު] އާއި [ޢަމްރުއްނާޤިދު] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، އެމީހުން އެދުމުން، [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ [އަބޫ އަޒް ޒިނަދު] ގެ އަރިހުން [އަލްއަޢްރާޖް] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާގެ އަރިހުން الله ތަޢާލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން، ވިދާޅުވިއެވެ ޒުހައިރުގެ - އަހަރެންގެ އުއްމަތަށްޓަކައި، ކޮންމެ ނަމާދެއްގައި ސިވާކް ބޭނުން ކުރުމަށް އަހަރެން އެމީހުންނަށް އަމުރު ކުރާނަމެވެ."
Imam Muslim : 371
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا ابْنُ بِشْرٍ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ قُلْتُ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ يَبْدَأُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ قَالَتْ بِالسِّوَاكِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ކުރުއިބް މުޙައްމަދު ބިން އަލްޢަލާ] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އިބްނު ބިޝާރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [މިޞަރު] ގެ އަރިހުން [އަލްމިޤްދާމް ބިން ޝުރައިޙް] ގެ އަރިހުން [އެކަލޭގެފާނުގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން ރިވާކުރެއްވިއެވެ. ' އެކަމަނާ ޖަވާބު ދެއްވީ 'ސިވާކް ބޭނުންކޮށްގެން'' އެވެ.
Imam Muslim : 372
و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا دَخَلَ بَيْتَهُ بَدَأَ بِالسِّوَاكِ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން ނާފިޢު އަލްޢަބްދީ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިން ގޮތުގައި [ޢަބްދުއްރަޙްމާން] [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން [އަލްމިޤްދަމް ބިން ޝޫރައިޙް] ގެ އަރިހުން [އޭނާގެ ބައްޕަ] ގެ އަރިހުން [އައިޝާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވީ، ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އެކަލޭގެފާނުގެ ގެއަށް ވަޑައިގަތުމުން، ސިވާކް ބޭނުން ކުރައްވައިގެން ފަށާނެ ކަމަށެވެ.
Imam Muslim : 373
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ غَيْلَانَ وَهُوَ ابْنُ جَرِيرٍ الْمَعْوَلِيُّ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَطَرَفُ السِّوَاكِ عَلَى لِسَانِهِ
ޔަޙްޔާ ބިން ހަބީބު އަލްޙަރީޘީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ހައްމާދު ބިން ޒައިދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ ޣައިލާނުން - އެއީ އިބްނު ޖަރީރުލް މަޢުވާލީ - އަބޫ ބުރުދާގެ އަރިހުން އަބޫ މޫސާގެ އަރިހުން ކަމަށާއި އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
Imam Muslim : 374
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ لِيَتَهَجَّدَ يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَقُولُوا لِيَتَهَجَّدَ
އަދި [އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޙުޝައިމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ވަޢީލް] ގެ އަރިހުން [ހުދައިފާ] ވިދާޅުވި އެވެ. [އިޝާޤް ބިން އިބްރާހީމް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [ޖާރިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދިނީ، [މަންޝޫރު] އިންނެވެ. -އަނެއްކާވެސް ރިވާޔަތެއްގައި ބަޔާންވެގެން- އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އާއި [އަބޫ މުޢާވިޔަތު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި ގޮތުގައި، [އަލްޢަޢްމާޝް] އިން އެދެމީހުންވެސް [އަބޫ ވަޢީލް] އިން [ހުދައިފާ] އިން ވިދާޅުވިއެވެ 'ތަހައްޖުދު ނަމާދުކުރުން' ކަމަށް ފާހަގަކުރުން.
Imam Muslim : 375
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ وَحُصَيْنٌ وَالْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا قَامَ مِنْ اللَّيْلِ يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ
އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އާއި [އިބްނު ބަޝްޔާރު] ކަމަށާއި، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، އެއީ [ޢަބްދުއްރަޙްމާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ އެއްޗެއް ކަމަށާއި، [ސުފްޔާން] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވަނީ [މަންޝޫރު] އާއި [ޙުސައިން] ގެ އަރިހުން އަދި [އަލްއަޢްމާޝް] [އަބޫ ވަޢީލް] ގެ އަރިހުން [ޙުދައިފާ] ގެ އަރިހުން ކަމަށް، އެއީ ރަސޫލާގެ... الله صلى الله عليه وسلم ރޭގަނޑު ތެދުވެ - ތަހައްޖުދު އަދާކުރުމަށްޓަކައި - ސިވާކެއް ޖަހައިގެން އަނގަ އުނގުޅައެވެ.
Imam Muslim : 376
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُتَوَكِّلِ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ حَدَّثَهُ أَنَّهُ بَاتَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ لَيْلَةٍ فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ فَخَرَجَ فَنَظَرَ فِي السَّمَاءِ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ فِي آلِ عِمْرَانَ { إِنَّ فِي خَلْقِ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضِ وَاخْتِلَافِ اللَّيْلِ وَالنَّهَارِ حَتَّى بَلَغَ فَقِنَا عَذَابَ النَّارِ } ثُمَّ رَجَعَ إِلَى الْبَيْتِ فَتَسَوَّكَ وَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى ثُمَّ اضْطَجَعَ ثُمَّ قَامَ فَخَرَجَ فَنَظَرَ إِلَى السَّمَاءِ فَتَلَا هَذِهِ الْآيَةَ ثُمَّ رَجَعَ فَتَسَوَّكَ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى
އަޅުގަނޑުމެން [ޢަބްދު ބިން ޙުމައިދު] އަށް ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި [އަބޫ ނޫޢިމް] އެ [އިސްމާޢީލް ބިން މުސްލިމް] އެ [އަބޫ އަލް މުތަވާކިލް] [އިބްނު ޢައްބާސް] އޭނާއަށް ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ރޭގަނޑު ހޭދަކުރެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެ، ނިމުމުގައި الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އުފުއްލަވައިފިއެވެ ގެ ރޭގަނޑަށް ބަލާފައި ނުކުމެވަޑައިގެން، އުޑުމައްޗަށް ބަލާލައްވައި ޢަލީ ޢިމްރާން ސޫރަތުގައި މި އާޔަތް ކިޔައިދެއްވިއެވެ: 'ހަމަކަށަވަރުން އުޑުތަކާއި ބިން އުފެއްދެވުމުގައި، އަދި ރޭގަނޑާއި ދުވާލު ބަދަލުވުމުގައި، ވިސްނުމުގެ އަލާމާތްތައް މީސްތަކުންނަށް ވެއެވެ މިކަން އުފެއްދެވީ ބޭކާރު ކަމަކަށް ނޫނެވެ. ކަލޭގެފާނަށް ޝަރަފުވެރިވެވޮޑިގެންވާތީ، އަލިފާނުގެ އަދަބުން އަހަރެމެން ރައްކާތެރިކޮށްދެއްވާ' -Qs. އަލީ އިމްރާން: 191-192-. ދެން އެނބުރި ގެއަށް އައިސް ދަތްކުނޑި ބޭނުންކޮށް ވުޟޫކޮށް ނަމާދު ކުރަން ތެދުވިއެވެ. އެއަށްފަހު އޮށޯވެލުމަށްފަހު ތެދުވެ އުޑުމައްޗަށް ބަލާލަމުން އަނެއްކާވެސް މި އާޔަތް ކިޔައިދިނެވެ. ދެން އަނެއްކާވެސް ސިވާކް ބޭނުން ކުރައްވައި ވުޟޫ ކުރެއްވުމަށްފަހު ތެދުވެވަޑައިގެން ނަމާދު ކުރައްވައިފިއެވެ.
Imam Muslim : 377
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْفِطْرَةُ خَمْسٌ أَوْ خَمْسٌ مِنْ الْفِطْرَةِ الْخِتَانُ وَالِاسْتِحْدَادُ وَتَقْلِيمُ الْأَظْفَارِ وَنَتْفُ الْإِبِطِ وَقَصُّ الشَّارِبِ
[އަބޫބަކުރު ބިން އަބޫ ޝައިބާ] އާއި [އަމްރު ނާޤިދު] އަދި [ޒުހައިރު ބިން ޙަރްބު] އެންމެން [ސުފްޔާން] ގެ އަރިހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދީފައި، [އަބޫބަކުރު] ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ، [އިބްނު އުޔާނާ] [އަޒް-ޒުހުރީ] އިން [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވިއެވެ. 'ފިތުރާއަކީ ފަސް ފިތުރާ ނުވަތަ ފަސް ފިތުރާއެއް ކަމަށްވާ ޚިތާނުކުރުމާއި، ޕިއުބިކް އިސްތަށިގަނޑު ބުރިކުރުމާއި، ނިޔަފަތި ކަނޑާލުމާއި، ކަކުލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހޮވުމާއި، މޫނު ބުރުގާ އެޅުމެވެ.'
Imam Muslim : 378
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ الْفِطْرَةُ خَمْسٌ الِاخْتِتَانُ وَالِاسْتِحْدَادُ وَقَصُّ الشَّارِبِ وَتَقْلِيمُ الْأَظْفَارِ وَنَتْفُ الْإِبِطِ
އެއީ [އަބޫޢަތު ޠާހިރު] އާއި [ޙަރުމަލާ ބިން ޔަޙްޔާ] އަހަންނަށް ރިވާކުރައްވާފައިވާ ވާހަކައެއް ކަމަށާއި، އެދެބޭފުޅުންވެސް ވިދާޅުވެފައިވަނީ، [އިބްނު ވަޙްހާބު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [ޔޫނުސް] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އިބްނު ޝިހާބު] [ސަޢީދު ބިން އަލް މުޞައްޔަބު] ގެ އަރިހުން [އަބޫ ޙުރައިރާ] ގެ އަރިހުން الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ކަމަށް ވިދާޅުވެފައި ވެއެވެ ފަސް، އެއީ: ޚިތާނުކުރުމާއި، ފުއްޕާމޭގެ އިސްތަށިގަނޑު ޝޭވްކުރުމާއި، މޫނުމަތި ކޮށާލުމާއި، ނިޔަފަތި ކަނޑާލުމާއި، ކަކުލުގެ އިސްތަށިގަނޑު ހޮވުމެވެ.'
Imam Muslim : 379
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ كِلَاهُمَا عَنْ جَعْفَرٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ أَنَسٌ وُقِّتَ لَنَا فِي قَصِّ الشَّارِبِ وَتَقْلِيمِ الْأَظْفَارِ وَنَتْفِ الْإِبِطِ وَحَلْقِ الْعَانَةِ أَنْ لَا نَتْرُكَ أَكْثَرَ مِنْ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً
ޔަޙްޔާ ބިން ޔަޙްޔާ އާއި ޤުޠައިބާ ބިން ސަޢީދު ވެސް ޖަޢުފަރުގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރައްވާފައި ވާއިރު، ޖަޢުފަރު ބިން ސުލައިމާން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރިވާކުރެއްވީ އަބޫ އިމްރާން އަލްޖައުނީގެ އަރިހުން އަނަސް ބިން މާލިކުގެ އަރިހުން ކަމަށާއި، އަނަސް ވިދާޅުވިއެވެ. އެހެންކަމުން އެއީ ދިގު މުއްދަތެއް ނޫނެވެ."
Imam Muslim : 380
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى يَعْنِي ابْنَ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَحْفُوا الشَّوَارِبَ وَأَعْفُوا اللِّحَى
[މުޙައްމަދު ބިން އަލްމުޘްނާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [ޔަޙްޔާ] - އެއީ އިބްނު ސަޢީދު - އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ. - އެހެން ރިވާޔަތެއްގައި އެކަން ބަޔާންކޮށްފައި ވެއެވެ - އަދި [އިބްނު ނޫމައިރު] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކިޔައިދެއްވި، [އަހަރެންގެ ބައްޕަ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ހުރިހާ އެންމެން ކިޔައިދެއްވީ [އުބައިދުالله] ގެ އަރިހުން [ނާފިޢު] ގެ އަރިހުން [އިބްނު ޢުމަރު] ގެ އަރިހުން ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ޢަލައިހި ވަޞިއްޔަތުގެ އަރިހުން، އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ.