Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 3421
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ يَحْيَى بْنِ حُصَيْنٍ قَالَ سَمِعْتُ جَدَّتِي تُحَدِّثُ أَنَّهَا سَمِعَتْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَهُوَ يَقُولُ وَلَوْ اسْتُعْمِلَ عَلَيْكُمْ عَبْدٌ يَقُودُكُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا و حَدَّثَنَاه ابْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ عَبْدًا حَبَشِيًّا و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعُ بْنُ الْجَرَّاحِ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ عَبْدًا حَبَشِيًّا مُجَدَّعًا و حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَذْكُرْ حَبَشِيًّا مُجَدَّعًا وَزَادَ أَنَّهَا سَمِعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِنًى أَوْ بِعَرَفَاتٍ
Imbagana kadakami [Ni Muhammad bin Mutsanna] imbagana kadakami [Ni Muhammad bin Ja’far] imbagana kadakami [Syu’bah] manipud [Yahya bin Hushain] kinunana, Nangngegko [ni lolak] nga inbagana a nangngegna ti Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nangasaba bayat ti hajj wada’, kinunana: ‘No indauluankayo ti maysa nga adipen a nangidaulo kadakayo iti libro ti Allah, kalpasanna dumngeg ken agtulnog kenkuana'. Ket imbagana kadakami [ni Ibn Basyar] nga imbagana kadakami [Muhammad bin Ja’far] ken [Abdurrahman bin Mahdi] manipud [Syu’bah] nga addaan iti isnad a kas iti daytoy, ket kinunana: ‘Maysa nga adipen ti Habsyi’. Ket imbagana kadakami [ni Abu Bakr bin Abu Syaibah] nga imbagana kadakami [Waki’ bin Jarrah] manipud [Syu’bah] nga addaan iti daytoy nga isnad, ngem dina dinakamat, ‘Maysa a snub-nosed a Habshi nga adipen’. Ket imbagana kadakami [ni Abdurrahman bin Bisyr] imbagana kadakami [ni Bahz] nga imbagana kadakami [Syu'bah] babaen iti daytoy a sanad, ngem dina dinakamat: '...Ti snub-nosed a Habshii'. innayonna, a ti lolana ket nangngegna ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam idi adda idiay Mina wenno idiay 'Arafah'.
Hadith
Imam Muslim : 3422
و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ حُصَيْنٍ عَنْ جَدَّتِهِ أُمِّ الْحُصَيْنِ قَالَ سَمِعْتُهَا تَقُولُ حَجَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ قَالَتْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْلًا كَثِيرًا ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنْ أُمِّرَ عَلَيْكُمْ عَبْدٌ مُجَدَّعٌ حَسِبْتُهَا قَالَتْ أَسْوَدُ يَقُودُكُمْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا
Ket naibaga kaniak [Salamah bin Syabib] ket imbagana kadakami [Al Hasan bin A’yan] yta [Ma’qil] manipud ken [Zaid bin Abi Unaisah] manipud ken [Yahya bin Hushain] manipud ken ni lolana [Ummu Al Hushain] isu -Yahya bin Hushain- kinunana, ‘Nangngegko isuna -apong- a nagkuna, ‘Naminsan nga inaramidko ti Wada Hajj’ ken ni Rasulullah sallallaahu ni alaihi wasallam'. Kinuna ni Umm Hushain, 'Ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket nagaramid ti testamento nga addaan iti adu a pagayatan, kalpasanna nangngegko kenkuana a nagkuna: 'No indauluanka babaen ti maysa nga adipen - maysa nga adipen - a pug - ngem impagarupko nga isu - lola - ket kinunana; nangisit- iti libro ni Allah, isu a dumngeg ken agtulnog kenkuana'.
Hadith
Imam Muslim : 3423
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ عَلَى الْمَرْءِ الْمُسْلِمِ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ فِيمَا أَحَبَّ وَكَرِهَ إِلَّا أَنْ يُؤْمَرَ بِمَعْصِيَةٍ فَإِنْ أُمِرَ بِمَعْصِيَةٍ فَلَا سَمْعَ وَلَا طَاعَةَ و حَدَّثَنَاه زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا يَحْيَى وَهُوَ الْقَطَّانُ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Naisalaysay kadakami [Ni Qutaibah bin Sa’id] ket naisalaysay kadakami [Laith] manipud ken [’Ubaidullah] manipud ken [Nafi’] manipud ken [Ibn Umar] manipud ken ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, a kinunana: ‘Obligado para iti tunggal tao a dumngeg ken agtulnog, uray no iti maysa a banag a magustuanna wenno kagurana, malaksid no isu ket nabilin nga agsukir, kalpasanna awan obligasion kenkuana nga dumngeg ken agtulnog’. Ket naisalaysay kadakami [Zuhair bin Harb] ken [Muhammad bin Al Mutsanna] agpada a kinunada; insalaysayna kadakami [Yahya] - dayta ni Al Qatthan-. - iti sabali a wagas ket naibaga- Daytoy ket naisalaysay kadakami [ni Ibn Numair] ket naisalaysay kadakami [ni tatangko] kadakuada a dua manipud ['Ubaidullah] nga addaan iti isnad a kas iti daytoy'.
Hadith
Imam Muslim : 3424
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ زُبَيْدٍ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَلِيٍّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعَثَ جَيْشًا وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ رَجُلًا فَأَوْقَدَ نَارًا وَقَالَ ادْخُلُوهَا فَأَرَادَ نَاسٌ أَنْ يَدْخُلُوهَا وَقَالَ الْآخَرُونَ إِنَّا قَدْ فَرَرْنَا مِنْهَا فَذُكِرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِلَّذِينَ أَرَادُوا أَنْ يَدْخُلُوهَا لَوْ دَخَلْتُمُوهَا لَمْ تَزَالُوا فِيهَا إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَقَالَ لِلْآخَرِينَ قَوْلًا حَسَنًا وَقَالَ لَا طَاعَةَ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِي الْمَعْرُوفِ
Imbaga kadatayo da [Muhammad bin Mutsanna] ken [Ibn Basyar], ket ti sasao ket manipud ken Ibn Mutsanna, agpada a kinunada; [Ni Muhammad bin Ja'far] ket imbagana kadatayo [ni Syu'bah] manipud kenni [Zubaid] manipud kenni [Sa'd bin 'Ubaidah] manipud kenni [Abu Abdurrahman] manipud kenni [Ali], a ti Mensahero ni Allah shallallahu 'alaihi wasallam ket naminsan a nangibaon ti maysa a buyot ken nangdutok ti maysa a tao a kas ti komanderna. Kalpasanna, nangsindi iti apuy ket kinunana, ‘Sumrekka iti apuy.’ Isu a kayat ti dadduma kadagiti tattaona ti sumrek iti apuy, idinto ta kinuna ti dadduma, ‘Masapul nga umadayotayo iti apuy.’ Kalpasanna ti pasamak ket naipadamag iti Mensahero ni Allah shallallahu 'alaihi wasallam, kalpasanna kinunana kadagidiay a kayatda ti agluksaw iti apuy: 'No sumrekka iti apuy, agtalinaedka iti daytoy aginggana iti Aldaw ti Panagungar.' Kalpasanna kinunana pay kadagiti dadduma a siaalumamay, a kunkunana: 'Awan ti panagtulnog iti panagsukir kenni Allah, ti laeng panagtulnog iti birtud'.
Hadith
Imam Muslim : 3425
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ وَتَقَارَبُوا فِي اللَّفْظِ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَلِيٍّ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْهِمْ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ وَأَمَرَهُمْ أَنْ يَسْمَعُوا لَهُ وَيُطِيعُوا فَأَغْضَبُوهُ فِي شَيْءٍ فَقَالَ اجْمَعُوا لِي حَطَبًا فَجَمَعُوا لَهُ ثُمَّ قَالَ أَوْقِدُوا نَارًا فَأَوْقَدُوا ثُمَّ قَالَ أَلَمْ يَأْمُرْكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ تَسْمَعُوا لِي وَتُطِيعُوا قَالُوا بَلَى قَالَ فَادْخُلُوهَا قَالَ فَنَظَرَ بَعْضُهُمْ إِلَى بَعْضٍ فَقَالُوا إِنَّمَا فَرَرْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ النَّارِ فَكَانُوا كَذَلِكَ وَسَكَنَ غَضَبُهُ وَطُفِئَتِ النَّارُ فَلَمَّا رَجَعُوا ذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَوْ دَخَلُوهَا مَا خَرَجُوا مِنْهَا إِنَّمَا الطَّاعَةُ فِي الْمَعْرُوفِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Ket [ni Muhammad bin Abdullah bin Numair] ken [Zuhair bin Harb] ken [Abu Sa’id Al Asyaj] ket insalaysayda kadatayo bayat nga asideg dagiti sasao, kinunada; [Waki'] ket insalaysayna kadatayo [Al A'mash] manipud ken [Sa'd bin 'Ubaidah] manipud kenni [Abu Abdurrahman] manipud kenni ['Ali] kinunana, 'Ti Mensahero ni Allah shallallahu 'alaihi wasallam ket naminsan a nangibaon ti maysa nga ekspedision ken nangidutok ti maysa a tao manipud idiay Ansar a kas ti liderna, nabilinda nga agtulnog ken dumngeg kenkuana, naminsan idi ti lider ket nakapungtot kadagiti tattaona para iti maysa a banag, isu kinunana, ‘Agurnongkayo iti kayo a pagsungrod.’ Kalpasan a naurnong ti kayo kinunana, 'Saan kadi nga imbilinnaka ti Mensahero ni Allah shallallahu 'alaihi wasallam a dumngeg kaniak ken agtulnog kaniak?' kinunada, 'Wen.' Kinunana, 'Ngarud, sumrekka iti apuy.' Kinuna ni Ali, 'Kalpasanna dagiti dadduma kadagiti dadduma ket nagkinnita, a kunkunada, 'Masapul nga agtaraytayo iti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam manipud iti apuy'. Kasta pay laeng - agduadua - dagiti tattaona, agingga a bimmaaw ti pungtotna ket naiddep ti apuy. Idi nagsublida, impadamagda daytoy a pasamak ken ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kalpasanna kinunana: ‘No sumrekka iti dayta, sigurado a dika makaruar iti apuy, ti panagtulnog ket adda laeng iti birtud’. Ket imbagana kadakami [ni Abu Bakr bin Abu Syaibah] imbagana kadakami [Waki’] ken [Abu Mu’awiyah] manipud [Al A’masy] nga addaan iti isnad a kas iti daytoy’.
Hadith
Imam Muslim : 3426
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَعُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ قَالَ بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي الْعُسْرِ وَالْيُسْرِ وَالْمَنْشَطِ وَالْمَكْرَهِ وَعَلَى أَثَرَةٍ عَلَيْنَا وَعَلَى أَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ وَعَلَى أَنْ نَقُولَ بِالْحَقِّ أَيْنَمَا كُنَّا لَا نَخَافُ فِي اللَّهِ لَوْمَةَ لَائِمٍ و حَدَّثَنَاه ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ إِدْرِيسَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَجْلَانَ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَيَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي الدَّرَاوَرْدِيَّ عَنْ يَزِيدَ وَهُوَ ابْنُ الْهَادِ عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ بَايَعْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ ابْنِ إِدْرِيسَ
Imbaga na kadakami [Ni Abu Bakr bin Abu Syaibah] imbagana kadakami [Abdullah bin Idris] manipud [Yahya bin Sa'id] ken [Ubaidullah bin Umar] manipud ['Ubadah bin Walid bin 'Ubadah] manipud [iti amana] manipud [iti apongna] kinunana, 'Naminsan nagkarikami iti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam.' tapno agtulnog ken dumngeg iti man nalawa wenno akikid a kasasaad, iti kasasaad ti kinagagar wenno panangpilit ken tapno ipangpangruna ti bukod nga interes ngem ti bukodna, saan a bumusor kadagiti bilin manipud kadagiti agtuturay ken agsao iti kinapudno sadinoman ti ayantayo, ken saan a mabuteng - iti panangitandudo iti sao ni Allah - kadagiti panangumsi dagidiay mangkritikar’. Ket imbagana kadakami [ni Ibn Numair] nga imbagana kadakami [ni Abdullah] - nga isu ni Ibn Idris - imbagana kadakami [ni Ibn 'Ajlan] ken ['Ubaidullah bin Umar] ken [Yahya bin Sa'id] manipud ['Ubadah bin Walid] nga addaan iti isnad a kas iti daytoy'. Ket imbagana kadakami [ni Ibn Abu Umar] nga imbagana kadakami [Abdul Aziz] - nga isu ni Ad Darawardi - manipud ken [Yazid] nga isu - Ibnu Abdul Hadi - manipud ken ['Ubadah bin Walid bin 'Ubadah bin Shamit] manipud [ni amana] ket imbagana kaniak [ni tatangko] a kinunana, 'Naminsan nga inkarimi ti kinasungdo ken ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kas iti hadith ni Ibn Idris'.
Hadith
Imam Muslim : 3427
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ وَهْبِ بْنِ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَمِّي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنِي بُكَيْرٌ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَهُوَ مَرِيضٌ فَقُلْنَا حَدِّثْنَا أَصْلَحَكَ اللَّهُ بِحَدِيثٍ يَنْفَعُ اللَّهُ بِهِ سَمِعْتَهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ دَعَانَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَايَعْنَاهُ فَكَانَ فِيمَا أَخَذَ عَلَيْنَا أَنْ بَايَعَنَا عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ فِي مَنْشَطِنَا وَمَكْرَهِنَا وَعُسْرِنَا وَيُسْرِنَا وَأَثَرَةٍ عَلَيْنَا وَأَنْ لَا نُنَازِعَ الْأَمْرَ أَهْلَهُ قَالَ إِلَّا أَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا عِنْدَكُمْ مِنْ اللَّهِ فِيهِ بُرْهَانٌ
Imbagana kadakami [ni Ahmad bin Abdurrahman bin Wahb bin Muslim] imbagana kadakami ni manongko [Abdullah bin Wahb] nga imbaga kadakami [Amru bin Al Harith] nga imbagana kaniak [Bukair] manipud ken [Busr bin Sa’id] manipud [Junadah bin Abu Umayyah] kinunana, ‘Naminsan a simmarungkarkami ken [’Ubadah bin Shamit] a masakit, kinunami kalpasanna, ‘May Allah pasayaatem ti kasasaadmo, ibagam kaniak ti hadith a nangngegmo manipud iti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Insungbatna, 'Ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket naminsan nga inawagannakami, kalpasanna inkarimi ti kinasungdo kenkuana.' Ket karaman kadagiti banag nga inkarimi ket, ti panangikari iti kinasungdo a kanayon nga agtulnog ken dumngeg, agkasapulan man wenno mapilit, nga ipangpangruna ti interes ti maysa imbes a ti bukod nga interes, ken saan nga agrebelde iti gobierno nga addaan autoridad.’ Kinunana: 'Malaksid no makitam nga isu ket nakaaramid iti nalawag a di panamati, ken addaanka iti pammaneknek manipud kenni Allah'.
Hadith
Imam Muslim : 3428
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ عَنْ مُسْلِمٍ حَدَّثَنِى زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنِي وَرْقَاءُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّمَا الْإِمَامُ جُنَّةٌ يُقَاتَلُ مِنْ وَرَائِهِ وَيُتَّقَى بِهِ فَإِنْ أَمَرَ بِتَقْوَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَعَدَلَ كَانَ لَهُ بِذَلِكَ أَجْرٌ وَإِنْ يَأْمُرْ بِغَيْرِهِ كَانَ عَلَيْهِ مِنْهُ
Imbagana kadakami ni Ibrahim manipud Muslim ket imbagana kaniak [Ni Zuhair bin Harb] ket imbagana kadakami [Syababah] ket imbagana kaniak [Warqa`] manipud [Abu Az Zinad] manipud ken [Al A'raj] manipud ken [Abu Hurairah] manipud ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kinunana: 'Ti maysa nga imam ket kasla kalasag, adda makilablaban iti likudanna -supports- ken salaknibanna -manipud iti kabusor- nga addaan -ti pannakabalinna. No ti maysa nga imam -lider- ket mangibilin nga agbuteng kenni Allah 'azza wajalla ken agtignay a nainkalintegan, kalpasanna isu -imam- ket makagun-od ti gunggona para iti daytoy, ken no isu ket -imam- ket mangibilin ti ania man malaksid iti dayta, kalpasanna isu ket makagun-od ti pannakatutuok'.
Hadith
Imam Muslim : 3429
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ فُرَاتٍ الْقَزَّازِ عَنْ أَبِي حَازِمٍ قَالَ قَاعَدْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ خَمْسَ سِنِينَ فَسَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كَانَتْ بَنُو إِسْرَائِيلَ تَسُوسُهُمْ الْأَنْبِيَاءُ كُلَّمَا هَلَكَ نَبِيٌّ خَلَفَهُ نَبِيٌّ وَإِنَّهُ لَا نَبِيَّ بَعْدِي وَسَتَكُونُ خُلَفَاءُ تَكْثُرُ قَالُوا فَمَا تَأْمُرُنَا قَالَ فُوا بِبَيْعَةِ الْأَوَّلِ فَالْأَوَّلِ وَأَعْطُوهُمْ حَقَّهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ سَائِلُهُمْ عَمَّا اسْتَرْعَاهُمْ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَرَّادٍ الْأَشْعَرِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ عَنْ الْحَسَنِ بْنِ فُرَاتٍ عَنْ أَبِيهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Imbagana kadakami [Ni Muhammad bin Basyar] imbagana kadakami [Ni Muhammad bin Ja’far] imbagana kadakami [Syu’bah] manipud [Furat Al Qazzaz] manipud ken [Abu Hazim] kinunana, ‘Naminsan a nagtugawak -kas maysa nga estudiante ni- [Abu Hurairah] iti lima a tawen, naminsan a nangngegko nga imbaga manipud ken ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, kinunana: ‘Iti napalabas dagiti Annak ti Israel ket kanayon nga indauluan dagiti Propeta, Tunggal matay ti maysa a Propeta, sabali a Propeta ti mangsukat kenkuana kalpasanna. Ket pudno, awanton dagiti Propeta kalpasan kaniak, ngem addanto dagiti caliph - ulo ti gobierno - nga agaramid iti adu a basol’. Insaludsod dagiti kakadua, ‘Ania ti ibilinmo nga aramidenmi no kasta ti mapasamak?’ Insungbatna: ‘Tungpalenyo ti umuna a sapata, sa ti sumaruno iti dayta. Ket tungpalen dagiti karbenganda, gapu ta sungsungbatan ida ni Allah maipapan iti gobiernoda'. Ket naibaga kadakami [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ken [Abdullah bin Barrad Al Asy'ari] agpada a kinunada; imbagana kadakami [ni Abdullah bin Idris] manipud [Al Hasan bin Furrat] manipud [iti amana] nga addaan iti isnad a kas iti daytoy'.
Hadith
Imam Muslim : 3430
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ وَوَكِيعٌ ح و حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَلِيُّ بْنُ خَشْرَمٍ قَالَا أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ كُلُّهُمْ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا سَتَكُونُ بَعْدِي أَثَرَةٌ وَأُمُورٌ تُنْكِرُونَهَا قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تَأْمُرُ مَنْ أَدْرَكَ مِنَّا ذَلِكَ قَالَ تُؤَدُّونَ الْحَقَّ الَّذِي عَلَيْكُمْ وَتَسْأَلُونَ اللَّهَ الَّذِي لَكُمْ
Imbagana kadakami [ni Abu Bakr bin Abu Syaibah] nga imbagana kadakami [Abu Al Ahwash] ken [Waki’]. -iti sabali a linia ket naibaga- Imbagana kaniak [Ni Abu Sa'id Al Asyaj] ket imbagana kadakami [Waki']. -iti sabali a wagas ket naibaga- Naibaga kadatayo nga agpada a kinuna da [Abu Kuraib] ken [Ibn Numair]; imbagana kadakami [ni Abu Mu’awiyah]. -iti sabali a wagas ket naibaga- Naibaga kadatayo nga agpada a kinuna da [Ishaq bin Ibrahim] ken [Ali bin Khasyram]; imbagana kadakami [ni Isa bin Yunus] ti amin manipud [Al A’masy]. -iti sabali a wagas ket nadakamat- Imbagana kadatayo [Uthman bin Abu Syaibah] bayat a ti lafadz ket manipud kenkuana, imbagana kadatayo [Jarir] manipud [Al A'masy] manipud [Zaid bin Wahb] manipud [Abdullah] kinunana, 'Kinuna ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Pudno, kalpasan ti ipapatayko addanto dagiti agtuturay ti estado a managimbubukodan ken mangaramid kadagiti pagalagadan a saan.' magustuam'. Dinamag dagiti kakadua, ‘O Mensahero ni Allah, ania ngarud ti imbilinmo nga aramidenmi idi napadasanmi daytoy a pasamak?’ Isu ket simmungbat: 'Itungpalmo dagiti obligasionmo ken dumawatka kenni Allah para kadagiti karbengam'.
Hadith
Imam Muslim : 3431
حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ رَبِّ الْكَعْبَةِ قَالَ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ جَالِسٌ فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ وَالنَّاسُ مُجْتَمِعُونَ عَلَيْهِ فَأَتَيْتُهُمْ فَجَلَسْتُ إِلَيْهِ فَقَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ فَنَزَلْنَا مَنْزِلًا فَمِنَّا مَنْ يُصْلِحُ خِبَاءَهُ وَمِنَّا مَنْ يَنْتَضِلُ وَمِنَّا مَنْ هُوَ فِي جَشَرِهِ إِذْ نَادَى مُنَادِي رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّلَاةَ جَامِعَةً فَاجْتَمَعْنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ نَبِيٌّ قَبْلِي إِلَّا كَانَ حَقًّا عَلَيْهِ أَنْ يَدُلَّ أُمَّتَهُ عَلَى خَيْرِ مَا يَعْلَمُهُ لَهُمْ وَيُنْذِرَهُمْ شَرَّ مَا يَعْلَمُهُ لَهُمْ وَإِنَّ أُمَّتَكُمْ هَذِهِ جُعِلَ عَافِيَتُهَا فِي أَوَّلِهَا وَسَيُصِيبُ آخِرَهَا بَلَاءٌ وَأُمُورٌ تُنْكِرُونَهَا وَتَجِيءُ فِتْنَةٌ فَيُرَقِّقُ بَعْضُهَا بَعْضًا وَتَجِيءُ الْفِتْنَةُ فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ هَذِهِ مُهْلِكَتِي ثُمَّ تَنْكَشِفُ وَتَجِيءُ الْفِتْنَةُ فَيَقُولُ الْمُؤْمِنُ هَذِهِ هَذِهِ فَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يُزَحْزَحَ عَنْ النَّارِ وَيُدْخَلَ الْجَنَّةَ فَلْتَأْتِهِ مَنِيَّتُهُ وَهُوَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَلْيَأْتِ إِلَى النَّاسِ الَّذِي يُحِبُّ أَنْ يُؤْتَى إِلَيْهِ وَمَنْ بَايَعَ إِمَامًا فَأَعْطَاهُ صَفْقَةَ يَدِهِ وَثَمَرَةَ قَلْبِهِ فَلْيُطِعْهُ إِنْ اسْتَطَاعَ فَإِنْ جَاءَ آخَرُ يُنَازِعُهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَ الْآخَرِ فَدَنَوْتُ مِنْهُ فَقُلْتُ لَهُ أَنْشُدُكَ اللَّهَ آنْتَ سَمِعْتَ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَهْوَى إِلَى أُذُنَيْهِ وَقَلْبِهِ بِيَدَيْهِ وَقَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَايَ وَوَعَاهُ قَلْبِي فَقُلْتُ لَهُ هَذَا ابْنُ عَمِّكَ مُعَاوِيَةُ يَأْمُرُنَا أَنْ نَأْكُلَ أَمْوَالَنَا بَيْنَنَا بِالْبَاطِلِ وَنَقْتُلَ أَنْفُسَنَا وَاللَّهُ يَقُولُ { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَأْكُلُوا أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِنْكُمْ وَلَا تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا } قَالَ فَسَكَتَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ أَطِعْهُ فِي طَاعَةِ اللَّهِ وَاعْصِهِ فِي مَعْصِيَةِ اللَّهِ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ وَأَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا أَبُو الْمُنْذِرِ إِسْمَعِيلُ بْنُ عُمَرَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ أَبِي إِسْحَقَ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي السَّفَرِ عَنْ عَامِرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ رَبِّ الْكَعْبَةِ الصَّائِدِيِّ قَالَ رَأَيْتُ جَمَاعَةً عِنْدَ الْكَعْبَةِ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ الْأَعْمَشِ
Imbagana kadakami [Zuhair bin Harb] ken [Ishaq bin Ibrahim], kinuna ni Ishaq; impakaammona kadakami, bayat a kinuna ni Zuhair; imbagana kadatayo [Jarir] manipud [Al A’masy] manipud [Zaid bin Wahb] manipud [Abdurrahman bin Abd Rabbil Kaaba] kinunana, ‘Idi simrekak iti moske, nakitak [ni Abdullah bin ‘Amru bin ‘Ash] a nakatugaw iti linong ti Kaaba a napalikmutan iti adu a tattao. Kalpasanna, napanak kadakuada ket nagtugawak iti asideg ti Abadullah. Kinunana, ‘Naminsan a napankami iti panagdaliasat a kaduami ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kalpasanna iti maysa a pagsardengan a lugar nagsardengkami. Dadduma kadakami ti nangtarimaan kadagiti kama, dadduma ti nagpraktis iti panagpana, dadduma ti nangpakan kadagiti animal ken dadduma pay. Kellaat a nangngegmi ti mensahero ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam nga umaw-awag, nga awagannakami nga agkararag a sangsangkamaysa, kalpasanna nagtitiponkami iti asidegna. Kinunana: ‘Dagiti Propeta sakbay kaniak ket naibaon a nangiturong kadagiti tattaoda iti kinaimbag nga insuro kadakuada ni Allah, ken nangpakdaar kadakuada kadagiti peggad a mamagpeggad kadakuada. Ti perpekto ken natalged nga Ummah-ko ket isu ti umuna a kaputotan, dagiti kaputotan kalpasan dayta ket masaplit iti nadumaduma a pannubok iti porma dagiti banag a dida magustuan, kas iti panagruar ti panangpabasol. Sadinoman ti dadduma kadakuada insultuenda ti sabsabali, ket ngarud tumaud dagiti didigra. Kuna dagiti namati, 'Daytoy ti mangdadael kaniak'. Kalpasan a mapukaw dayta a didigra, tumaud ti sabali pay a didigra. Ket kinuna dagiti namati, 'Daytoy..! Daytoy..!' Siasinoman a kayatna ti mawayawayaan manipud iti impierno ken kayatna ti sumrek idiay langit, sabtenna koma ti ipapatayna iti pammati ken ni Allah ken iti Akhirana, ken bay-anna nga agserbi iti sangatauan a maitunos iti tarigagayan dayta a kagimongan. Siasinoman a nasayaat iti maysa a lider - maysa nga agturay - ken tungpalenna ti kinasungdona a naimpusuan, agtulnog koma iti dayta a lider agingga a kabaelanna. No umay agrebelde ti dadduma, putdenyo ti tengngedda’. Kinuna ni Abdurrahman, 'Immasidegak kenni 'Amru, kalpasanna kinunak, 'Iti nagan ni Allah, saludsodek kenka, 'Nangngegmo kadi daytoy a hadith a mismo manipud iti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam? ' intudona ti imana kadagiti lapayagna ken pusona a kunkunana, 'Nangngegko dayta babaen ti agpada a lapayagko ket intalinaedko dayta iti pusok'. Kalpasanna, kinunak kenkuana, ‘Daytoy ti anak ni manongmo, Mu’awiyah! Binilinnakami a mangankami iti kinabaknang ti tunggal maysa kadagiti maikontra iti linteg ken imbilinnakami nga agpipinnatay. Uray no kinuna ni Allah: '-O dakayo a mamati, dikay ibus ti sanikua ti kaarrubayo iti wagas a haram, malaksid babaen ti panaggatang ken panaglako sigun iti tarigagay ti kaarrubayo, ken dikay patayen ti kabsatyo -maysa a padam a Muslim-. Pudno, ni Allah ket kaasi unay kadakayo-' -Qs. Maysa a Nisaa`: 29-. 'Ni Amru ket nagulimek iti apagbiit kalpasanna kinunana, 'Agtulnog kadagiti bilinna no dagitoy ket maitunos kadagiti bilin ni Allah ken agsukir kadagiti bilinna no dagitoy ket manglabsing kadagiti bilin ni Allah!' Ket naibaga kadakami [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ken [Ibn Numair] ken [Abu Sa’id Al Asyaj] kinunada; imbagana kadakami [Waki’]. -iti sabali a wagas ket naibaga- Naibaga kadakami [ni Abu Kuraib] ket imbagana kadakami [Abu Mu'awiyah] agpada manipud [Al A'masy] nga addaan iti isnad a kas iti daytoy'. Ket imbagana kaniak [Ni Muhammad bin Rafi’] imbagana kadakami [Ni Abu Al Mundzir Isma’il bin ‘Umar] ket imbagana kadakami [Yunus bin Abu Ishaq Al Hamdani] nga imbagana kadakami [ni Abdullah bin Abu As Safar] manipud [’Amir] manipud ken [Abdurrahman bin Abd Rabbil Ka’bah Ash Sha`idi] kinunana, ‘Nakitak ti maysa a grupo dagiti tattao iti dasig ti ti Kaaba...kalpasanna dinakamatna a kas iti hadith ni Al A'masy'.
Hadith
Imam Muslim : 3432
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ يُحَدِّثُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ خَلَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَلَا تَسْتَعْمِلُنِي كَمَا اسْتَعْمَلْتَ فُلَانًا فَقَالَ إِنَّكُمْ سَتَلْقَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي عَلَى الْحَوْضِ و حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ حَبِيبٍ الْحَارِثِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَعْنِي ابْنَ الْحَارِثِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بْنُ الْحَجَّاجِ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا يُحَدِّثُ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ أَنَّ رَجُلًا مِنْ الْأَنْصَارِ خَلَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ و حَدَّثَنِيهِ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَلَمْ يَقُلْ خَلَا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Agpada a kinuna da [Muhammad bin Al Mutsanna] ken [Muhammad bin Basyar]; Agpada a kinuna da [Muhammad bin Ja’far] ken [Syu’bah]; [Nangngegko ni [Qatadah] a nangisalaysay manipud ken [Anas bin Malik] manipud ken [Usaid bin Khudlair] a ti maysa a tao manipud iti Ansar ket immay iti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana) ket kinunana, 'Saannak kadi a dutokan a kas maysa nga empleado a kas iti panangdutokmo iti so-and-so kas maysa nga empleado?' Kinunana: ‘Pudno, kalpasan ti ipapanawko, makasarakka iti agturay a managimbubukodan. Isu nga anusam agingga a masabatnak iti danaw.’ Ket [ni Yahya bin Habib Al Haritsi] imbagana kadakami [ni Khalid] - kayatna a sawen, ni Ibn Al Haritsi - imbagana kadakami [ni Syu’bah bin Al Hajaj] manipud [Qatadah] kinunana; Nangngegko ni [Anas] a nangisalaysay iti estoria manipud ken [Usaid bin Hudlair], a ti maysa a tao ti Ansar ket nakaam-ammo ken ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agmaymaysa...kas iti hadith iti ngato’. Ket naibaga kaniak [ni ‘Ubaidullah bin Mu’ad] ket imbagana kadakami [ni tatangko] nga imbagana kadakami [ni Syu’bah] iti daytoy nga isnad, ngem dina dinakamat, ‘Isu ket nakaam-ammo ken ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam nga agmaymaysa’.
Hadith
Imam Muslim : 3433
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ وَائِلٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَأَلَ سَلَمَةُ بْنُ يَزِيدَ الْجُعْفِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَرَأَيْتَ إِنْ قَامَتْ عَلَيْنَا أُمَرَاءُ يَسْأَلُونَا حَقَّهُمْ وَيَمْنَعُونَا حَقَّنَا فَمَا تَأْمُرُنَا فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ سَأَلَهُ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ فَجَذَبَهُ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ وَقَالَ اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا شَبَابَةُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَقَالَ فَجَذَبَهُ الْأَشْعَثُ بْنُ قَيْسٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اسْمَعُوا وَأَطِيعُوا فَإِنَّمَا عَلَيْهِمْ مَا حُمِّلُوا وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ
Naibaga kadatayo nga agpada a kinuna da [Muhammad bin Al Mutsanna] ken [Muhammad bin Basyar]; imbagana kadakami [Ni Muhammad bin Ja'far] imbagana kadakami [Syu'bah] manipud [Simak bin Harb] manipud ['Alqamah bin Al Wa`il Al Hadlrami] manipud [iti amana] kinunana, 'Ni Salamah bin Yazid Al Ja'fi ket naminsan a nagsaludsod kenni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, 'O Propeta ni Allah, ania ti makunam no dagiti agtuturay a mangiturturong kadakami ket kanayon nga ibagbagada ti kukuada karbengan kadatayo ngem dida kayat a tungpalen dagiti kalintegantayo, Ania a kababalin ti irekomendayo kadakami?’ Isu a timmaliaw, kalpasanna dinamag manen kenkuana ket nagtalinaed a nagkedked a sumungbat agingga a namindua wenno namitlo a napagsaludsodan kenkuana, kalpasanna ni Al Aty’ats bin Qa`is ket kinamatna ni Salamah bin Zayid. Kalpasanna kinunana: ‘Dumngeg ken agtulnogkayo, pudno a sungsungbatandanto ti amin nga aramidda no kasano a sungsungbatanyo met ti amin nga aramidyo’. Imbagana kadakami [ni Abu Bakr bin Abu Syaibah] imbagana kadakami [ni Syababah] nga imbagana kadakami [ni Syu’bah] manipud [Simak] nga addaan iti sanad a kas iti daytoy, kinunana, ‘Kalpasanna ni Al Asy’ats bin Qa’is ket ginuyugoyna ni Usamah bin Zayid, kalpasanna insungbatna: ‘Dumngeg ken agtulnog, pudno nga isuda ti sungsungbatan kadagiti amin nga aramidda kas sika met ti sungsungbatanna kadagiti amin nga aramidmo dagiti tignay'.
Hadith
Imam Muslim : 3434
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْحَضْرَمِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا إِدْرِيسَ الْخَوْلَانِيَّ يَقُولُ سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ يَقُولُا كَانَ النَّاسُ يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْخَيْرِ وَكُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنْ الشَّرِّ مَخَافَةَ أَنْ يُدْرِكَنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا فِي جَاهِلِيَّةٍ وَشَرٍّ فَجَاءَنَا اللَّهُ بِهَذَا الْخَيْرِ فَهَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ نَعَمْ فَقُلْتُ هَلْ بَعْدَ ذَلِكَ الشَّرِّ مِنْ خَيْرٍ قَالَ نَعَمْ وَفِيهِ دَخَنٌ قُلْتُ وَمَا دَخَنُهُ قَالَ قَوْمٌ يَسْتَنُّونَ بِغَيْرِ سُنَّتِي وَيَهْدُونَ بِغَيْرِ هَدْيِي تَعْرِفُ مِنْهُمْ وَتُنْكِرُ فَقُلْتُ هَلْ بَعْدَ ذَلِكَ الْخَيْرِ مِنْ شَرٍّ قَالَ نَعَمْ دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ جَهَنَّمَ مَنْ أَجَابَهُمْ إِلَيْهَا قَذَفُوهُ فِيهَا فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صِفْهُمْ لَنَا قَالَ نَعَمْ قَوْمٌ مِنْ جِلْدَتِنَا وَيَتَكَلَّمُونَ بِأَلْسِنَتِنَا قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَا تَرَى إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ قَالَ تَلْزَمُ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَإِمَامَهُمْ فَقُلْتُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُمْ جَمَاعَةٌ وَلَا إِمَامٌ قَالَ فَاعْتَزِلْ تِلْكَ الْفِرَقَ كُلَّهَا وَلَوْ أَنْ تَعَضَّ عَلَى أَصْلِ شَجَرَةٍ حَتَّى يُدْرِكَكَ الْمَوْتُ وَأَنْتَ عَلَى ذَلِكَ
Imbagana kaniak [Ni Muhammad bin Al Mutsanna] ket imbagana kadakami [ni Al Walid bin Maslim] ket imbagana kadakami [ni Abdurrahman bin Yazid bin Jabir] ket imbagana kaniak [ni Busr bin 'Ubaidullah Al Hadlrami] a nangngegna [ni Abu Idris Al Haulani] a nagkuna; Nangngegko [ni Hudzaifah bin Yaman] a nagkuna, ‘Gagangay a dagiti tattao ket agsaludsod ken ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam maipapan iti birtud. Ngem ketdi dinamagko kenkuana ti maipapan iti krimen, ta madanaganak a mapasamak dayta kaniak. Kalpasanna, dinamagko, ‘O Mensahero ni Allah! Dati nga addatayo iti kinaignorante ken kinadakes, dayta ti gapuna nga imbaba ni Allah Ta'ala daytoy a kinaimbag -relihion- kadatayo. Mabalin kadi a kalpasan daytoy ad-adunto dagiti krimen?’ insungbatna: ‘Wen’. Dinamagko manen, ‘Adda kadi nasayaat kalpasan dayta?’ insungbatna: ‘Wen, ngem adda pagkurangan! Dinamagko, ‘Ania ti depektona?’ Kinunana: ‘Dagidiay agar-aramid iti sunnah malaksid iti sunnah-ko, ken mangidadaulo nga awan ti panangiwanwanko, ammom ida ngem ilibakmo ida’. Dinamagko, ‘Addanto pay kadi krimen kalpasan dayta?’ Insungbatna: ‘Wen. Dagita dagidiay umawag idiay Impierno, Impierno, siasinoman a mangtungpal iti awagna ket maitapuakto idiay Impierno.’ Isu a dinamagko manen, ‘O Mensahero ni Allah! Ipakitam kadakami dagiti kababalinda'. Insungbatna: ‘Sige. Ti kudilda ket kas iti kudiltayo ken agsasao iti pagsasaotayo’. Dinamagko manen, ‘O Mensahero ni Allah, kasano ti panangiturongmo kaniak no makasabatak iti kastoy?’. Insungbatna: 'Agtalinaedka iti kongregasion dagiti Muslim ken ti imam-da - ti liderda'. Dinamagko manen, ‘No awan ti kongregasion ken imam?’ Insungbatna: ‘Panawanyo amin a grupo uray no kagatenyo dagiti ramut ti kayo agingga nga umay ni patay, ket agtakderkayo latta iti dagayo’.
Hadith
Imam Muslim : 3435
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ سَهْلِ بْنِ عَسْكَرٍ التَّمِيمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ ح و حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ أَخْبَرَنَا يَحْيَى وَهُوَ ابْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ يَعْنِي ابْنَ سَلَّامٍ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ قَالَ قَالَ حُذَيْفَةُ بْنُ الْيَمَانِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا بِشَرٍّ فَجَاءَ اللَّهُ بِخَيْرٍ فَنَحْنُ فِيهِ فَهَلْ مِنْ وَرَاءِ هَذَا الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ هَلْ وَرَاءَ ذَلِكَ الشَّرِّ خَيْرٌ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ فَهَلْ وَرَاءَ ذَلِكَ الْخَيْرِ شَرٌّ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ كَيْفَ قَالَ يَكُونُ بَعْدِي أَئِمَّةٌ لَا يَهْتَدُونَ بِهُدَايَ وَلَا يَسْتَنُّونَ بِسُنَّتِي وَسَيَقُومُ فِيهِمْ رِجَالٌ قُلُوبُهُمْ قُلُوبُ الشَّيَاطِينِ فِي جُثْمَانِ إِنْسٍ قَالَ قُلْتُ كَيْفَ أَصْنَعُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ أَدْرَكْتُ ذَلِكَ قَالَ تَسْمَعُ وَتُطِيعُ لِلْأَمِيرِ وَإِنْ ضُرِبَ ظَهْرُكَ وَأُخِذَ مَالُكَ فَاسْمَعْ وَأَطِعْ
Imbagana kaniak [ni Muhammad Ibnu Sahl bin 'Askar At Tamimi] nga imbagana kadakami [Yahya bin Hasan]. -iti sabali a wagas ket naibaga- Imbagana kadakami [Ni Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] ket imbagana kadakami [Yahya] -nga isu ni Ibn Hassan- imbagana kadakami [Mu'awiyah] -nga isu ni Ibn Salam- imbagana kadakami [Zaid bin Sallam] manipud [Abu Sallam] kinunana; Kinuna ni [Hudzaifah bin Yaman], ‘Dinamagko, ‘O Mensahero ni Allah, sakbay nga addaak iti dakes, kalpasanna impatulod ni Allah ti kinaimbag - ti relihion ti Islam - kadatayo, kalpasan kadi daytoy a kinaimbag ket dimteng manen ti dakes?’ insungbatna: ‘Wen’. Insaludsodko manen, ‘Tumaud ngata ti kinaimbag kalpasan daytoy a kinadakes?’ insungbatna: ‘Wen’. Dinamagko manen, ‘Adda kadi kinadakes kalpasan daytoy a kinaimbag?’ insungbatna: ‘Wen’. Dinamagko, ‘Kasano dayta?’ Insungbatna: ‘Kalpasan kaniak addanto dagiti lider a mangidaulo a saan a sigun iti panangiwanwanko ken mangala iti sunnah saan a manipud iti sunnah-ko, kalpasanna umayto ti sumagmamano a lallaki a ti pusoda ket kasla puso dagiti sairo iti porma ti tao’. kinuna ni Hudzaifah; Dinamagko, ‘O Mensahero ni Allah, no mapasamak dayta kaniak, ania ti ibilinmo nga aramidek?’ Insungbatna: ‘Dumngeg ken agtulnogka iti lidermo, uray no kabilennaka ken alaenna ti sanikua, dumngeg ken agtulnog kenkuana’.
Hadith
Imam Muslim : 3436
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ يَعْنِي ابْنَ حَازِمٍ حَدَّثَنَا غَيْلَانُ بْنُ جَرِيرٍ عَنْ أَبِي قَيْسِ بْنِ رِيَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ خَرَجَ مِنْ الطَّاعَةِ وَفَارَقَ الْجَمَاعَةَ فَمَاتَ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً وَمَنْ قَاتَلَ تَحْتَ رَايَةٍ عِمِّيَّةٍ يَغْضَبُ لِعَصَبَةٍ أَوْ يَدْعُو إِلَى عَصَبَةٍ أَوْ يَنْصُرُ عَصَبَةً فَقُتِلَ فَقِتْلَةٌ جَاهِلِيَّةٌ وَمَنْ خَرَجَ عَلَى أُمَّتِي يَضْرِبُ بَرَّهَا وَفَاجِرَهَا وَلَا يَتَحَاشَى مِنْ مُؤْمِنِهَا وَلَا يَفِي لِذِي عَهْدٍ عَهْدَهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَسْتُ مِنْهُ و حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ رِيَاحٍ الْقَيْسِيِّ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِ جَرِيرٍ وَقَالَ لَا يَتَحَاشَ مِنْ مُؤْمِنِهَا
Naibaga kadakami [Syaiban bin Farruh] nga imbagana kadakami [Jarir] - nga isu ni Ibn Hazim - imbagana kadakami [Ghailan bin Jarir] manipud ken [Abu Qais bin Riyah] manipud ken [Abu Hurairah] manipud ken ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, a kinunana: ‘Siasinoman a pumanaw iti panagtulnog ken dina kayat ti makikadua iti Jama’ah ket kalpasanna matay, kalpasanna ti ipapatayna ket kasla ipapatay ti kinaignorante. Ket siasinoman a matay iti sidong ti bandera ti kinapanatiko, makapungtot gapu iti kinapanatiko ti tribu wenno gapu ta kayatna a tulongan ti nasionalidad ket kalpasanna matay, ngarud ti ipapatayna ket kasla ipapatay ti kinaignorante. Ket siasinoman a rummuar iti ummah-ko, kalpasanna rautenna dagiti naimbag a tattao ken napanglaw a dina ipangag dagiti namati, ken pulos a dina ipangag dagiti karina, kalpasanna isu ket saan a mairaman iti grupok ken diak mairaman iti grupona’. Ket naisalaysay kaniak [ni ‘Ubaidullah bin Umar Al Qawariri] ket naisalaysay kadakami [Ni Hammad bin Zaid] ket naisalaysay kadakami [Ayyub] manipud [Ghailan bin Jarir] manipud [Ziyad bin Riyah Al Qaisi] manipud [Abu Hurairah] kinunana, 'Ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ket kinunana a kas ti Jarir hadith, kinunana, . 'Ket saan a maseknan kadagiti namati kenkuana'.
Hadith
Imam Muslim : 3437
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ عَنْ زِيَادِ بْنِ رِيَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ خَرَجَ مِنْ الطَّاعَةِ وَفَارَقَ الْجَمَاعَةَ ثُمَّ مَاتَ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً وَمَنْ قُتِلَ تَحْتَ رَايَةٍ عِمِّيَّةٍ يَغْضَبُ لِلْعَصَبَةِ وَيُقَاتِلُ لِلْعَصَبَةِ فَلَيْسَ مِنْ أُمَّتِي وَمَنْ خَرَجَ مِنْ أُمَّتِي عَلَى أُمَّتِي يَضْرِبُ بَرَّهَا وَفَاجِرَهَا لَا يَتَحَاشَ مِنْ مُؤْمِنِهَا وَلَا يَفِي بِذِي عَهْدِهَا فَلَيْسَ مِنِّي و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ غَيْلَانَ بْنِ جَرِيرٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ أَمَّا ابْنُ الْمُثَنَّى فَلَمْ يَذْكُرْ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْحَدِيثِ وَأَمَّا ابْنُ بَشَّارٍ فَقَالَ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ
Ket imbagana kaniak [ni Zuhair bin Harb] imbagana kadakami [ni Abdurrahman bin Mahdi] imbagana kadakami [Mahdi bin Maimun] manipud [Ghailan bin Jarir] manipud ken [Ziyad bin Riyah] manipud [Abu Hurairah] kinunana, 'Ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket kinunana: 'Siasinoman a pumanaw iti panagtulnog ken mangisina iti bagina manipud iti Jama'ah ken kalpasanna isu.' matay, kalpasanna ti ipapatayna ket kasla ipapatay. ignorante. Siasinoman a mapapatay iti sidong ti bandera ti kinapanatiko, panagibales gapu iti kinapanatiko, ken makiranget gapu iti nasionalidad, ngarud saan a karaman iti ummah-ko. Ket siasinoman a rummuar iti ummah-ko ket rautenna ti ummah-ko ken patayenna agpadpada dagiti naimbag ken nalinteg, ken saan a maseknan kadagiti namati kenkuana ken pulos a dina ipangag dagiti karina, kalpasanna isu ket saan a mairaman iti grupok’. Ket naibaga kadatayo nga agpada a kinuna da [Muhammad bin Al Mutsanna] ken [Ibn Basyar]; imbagana kadatayo [Ni Muhammad bin Ja’far] ket imbagana kadatayo [Syu’bah] manipud [Ghailan bin Jarir] nga addaan iti daytoy nga isnad, ngem iti hadith ni Ibn Mutsanna ket saan a nadakamat, ‘Ti Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam. Kabayatanna, iti pakasaritaan ni Ibn Basyar ket kinunana, 'Ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket kinunana....kas ti hadithda'.
Hadith
Imam Muslim : 3438
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ الرَّبِيعِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ عَنْ أَبِي رَجَاءٍ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ يَرْوِيهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ رَأَى مِنْ أَمِيرِهِ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَصْبِرْ فَإِنَّهُ مَنْ فَارَقَ الْجَمَاعَةَ شِبْرًا فَمَاتَ فَمِيتَةٌ جَاهِلِيَّةٌ
Imbagana kadakami [Hasan bin Rabi’] imbagana kadakami [Hammad bin Zaid] manipud ken [Al Ja’d Abu Uthman] manipud ken [Abu Raja`] manipud iti salaysayna [Ibn Abbas] kinunana, ‘Ni Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam kinunana: ‘Siasinoman a makakita iti liderna ti maysa a banag a kagurana ket rumbeng nga aganus, gapu ta siasinoman a mangisina iti bagina manipud iti Jama’ah uray iti maysa a pulgada kalpasanna matay, kalpasanna ti ipapatayna ket kasla ipapatay ni Jahiliyyah'.
Hadith
Imam Muslim : 3439
و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا الْجَعْدُ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ كَرِهَ مِنْ أَمِيرِهِ شَيْئًا فَلْيَصْبِرْ عَلَيْهِ فَإِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ مِنْ النَّاسِ خَرَجَ مِنْ السُّلْطَانِ شِبْرًا فَمَاتَ عَلَيْهِ إِلَّا مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً
Ket naibaga kadatayo [Syaiban bin Farruh] imbagana kadatayo [Ni Abdul Warits] imbagana kadatayo [Al Ja'd] imbagana kadatayo [Abu Raja Al 'Utharidi] manipud [Ibn Abbas] manipud iti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, kinunana: 'Siasinoman a manggurgura iti maysa a banag iti liderna, rumbeng nga aganus gapu ta awan ti pumanaw iti panangidaulo -dagiti mangidadaulo- . uray iti maysa a pulgada, kalpasanna matay malaksid no natay a kasla natay gapu iti kinaignorante’.
Hadith
Imam Muslim : 3440
حَدَّثَنَا هُرَيْمُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ عَنْ جُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْبَجَلِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ قُتِلَ تَحْتَ رَايَةٍ عِمِّيَّةٍ يَدْعُو عَصَبِيَّةً أَوْ يَنْصُرُ عَصَبِيَّةً فَقِتْلَةٌ جَاهِلِيَّةٌ
Imbagana kadakami [ni Huraim bin Abdul A’la] nga imbagana kadakami [ni Al Mu’tamir] a kinunana; Nangngegko [ni tatangko] a nangdakamat manipud ken [Abu Mijlaz] manipud [Jundab bin Abdullah Al Bajali] kinunana, ‘Kinuna ni Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam: ‘Siasinoman a mapapatay gapu ta idepensana ti bandera ti kinapanatiko a mangaw-awag iti nasionalismo wenno mangsuporta iti dayta, ti ipapatayna ket kasla ipapatay ni Jahiliah.’
