Imam Muslim : 321
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ عُمَرَ أَبُو خُشَيْنَةَ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْأَعْرَجِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا بِغَيْرِ حِسَابٍ قَالُوا مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هُمْ الَّذِينَ لَا يَسْتَرْقُونَ وَلَا يَتَطَيَّرُونَ وَلَا يَكْتَوُونَ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
Yau me zabisama na mono [Zuhair bin Harb] me zabisa beto [Abdushshamad bin Abdul Warits] me zabisa beto [Hajib bin Umar Abu Husyainah ats-Tsaqafi] me zabisa beto [al-Hakam bin al-‘A’raj] katuka na [Imran bin Hushain] tubaka nde: funda mosi ya bantu na kati ya bantu na mono ta kota na zulu kukonda kutanga’. Bo yulaka nde: ‘Bo kele banani, O Ntumwa ya Allah? ' Yandi vutulaka nde, 'Bo kele bantu yina ke salaka ve ruqyah, ke salaka ve tathayyur, mpi ke bakaka ve lusansu, mpi bo ke tulaka ntima na bo na Rabb na bo''.
Imam Muslim : 322
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا أَوْ سَبْعُ مِائَةِ أَلْفٍ لَا يَدْرِي أَبُو حَازِمٍ أَيَّهُمَا قَالَ مُتَمَاسِكُونَ آخِذٌ بَعْضُهُمْ بَعْضًا لَا يَدْخُلُ أَوَّلُهُمْ حَتَّى يَدْخُلَ آخِرُهُمْ وُجُوهُهُمْ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ
Yau me zabisama na beto [Qutaibah bin Sa'id] me zabisa beto [Abdul Aziz] - disongidila Ibn Abu Hazim - katuka na [Abu Hazim] katuka na [Sahl bin Sa'd] nde Ntumwa ya Allah sallallaahu 'alaihi wasallam tubaka nde: 'Mafunda makumi nsambwadi ya Ummah na mono ta kota ve na Paladisu. yina yandi tubaka -, bo ta kota na Paladisu bo me simbana, na mpila nde muntu ya ntete ta kota ve tii kuna muntu ya nsuka na kati na bo ta kota. E ndose zau zakala nze ntemo a ngonde ya mvimba’.
Imam Muslim : 323
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ فَقَالَ أَيُّكُمْ رَأَى الْكَوْكَبَ الَّذِي انْقَضَّ الْبَارِحَةَ قُلْتُ أَنَا ثُمَّ قُلْتُ أَمَا إِنِّي لَمْ أَكُنْ فِي صَلَاةٍ وَلَكِنِّي لُدِغْتُ قَالَ فَمَاذَا صَنَعْتَ قُلْتُ اسْتَرْقَيْتُ قَالَ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قُلْتُ حَدِيثٌ حَدَّثَنَاهُ الشَّعْبِيُّ فَقَالَ وَمَا حَدَّثَكُمْ الشَّعْبِيُّ قُلْتُ حَدَّثَنَا عَنْ بُرَيْدَةَ بْنِ حُصَيْبٍ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّهُ قَالَ لَا رُقْيَةَ إِلَّا مِنْ عَيْنٍ أَوْ حُمَةٍ فَقَالَ قَدْ أَحْسَنَ مَنْ انْتَهَى إِلَى مَا سَمِعَ وَلَكِنْ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْأُمَمُ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ وَمَعَهُ الرُّهَيْطُ وَالنَّبِيَّ وَمَعَهُ الرَّجُلُ وَالرَّجُلَانِ وَالنَّبِيَّ لَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ إِذْ رُفِعَ لِي سَوَادٌ عَظِيمٌ فَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ أُمَّتِي فَقِيلَ لِي هَذَا مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَوْمُهُ وَلَكِنْ انْظُرْ إِلَى الْأُفُقِ فَنَظَرْتُ فَإِذَا سَوَادٌ عَظِيمٌ فَقِيلَ لِي انْظُرْ إِلَى الْأُفُقِ الْآخَرِ فَإِذَا سَوَادٌ عَظِيمٌ فَقِيلَ لِي هَذِهِ أُمَّتُكَ وَمَعَهُمْ سَبْعُونَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلَا عَذَابٍ ثُمَّ نَهَضَ فَدَخَلَ مَنْزِلَهُ فَخَاضَ النَّاسُ فِي أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلَا عَذَابٍ فَقَالَ بَعْضُهُمْ فَلَعَلَّهُمْ الَّذِينَ صَحِبُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ فَلَعَلَّهُمْ الَّذِينَ وُلِدُوا فِي الْإِسْلَامِ وَلَمْ يُشْرِكُوا بِاللَّهِ وَذَكَرُوا أَشْيَاءَ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا الَّذِي تَخُوضُونَ فِيهِ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ هُمْ الَّذِينَ لَا يَرْقُونَ وَلَا يَسْتَرْقُونَ وَلَا يَتَطَيَّرُونَ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ فَقَامَ عُكَّاشَةُ بْنُ مِحْصَنٍ فَقَالَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ أَنْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ قَامَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْأُمَمُ ثُمَّ ذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ هُشَيْمٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِ
Keti yandi me songa beto [Said bin Mansur] me songa beto [Hushaim] me songa beto [Hushain bin Abdurrahman] yandi tubaka nde, ‘Mono vandaka ti [Said bin Jubair] na nima yandi tubaka nde, ‘Nani na kati na beno monaka mbwetete ke bula na mpimpa ya me luta? ’ Mono vutulaka nde, ‘Mono kele’. I bosi, yavova vo: ‘Kansi kiakota muna sambu ko, kadi bulu kiamvonda.’ Sa'id buna tubaka nde, 'Ebuna inki nge ke sala? ’ Mono vutulaka nde, ‘Mono ke lomba ruqyah’. Sa’id yulaka nde, ‘Inki kima ya kupusaka nge na kusala mutindu yina? ’ Mono vutulaka nde, ‘Hadith mosi ya bo me tubilaka na [ash-Sha’bi]’. Sa’id yulaka diaka nde, ‘Inki mambu ash-Sha’bi songaka nge’. Mono vutulaka nde, ‘Yandi me zabisa beto katuka na [Buraidah bin Hushaib al-Aslami], nde yandi tubaka nde, ‘Ruqyah kele ve katula kaka kana yo me katuka na ain mpi na tiya -poison-’. Yo yina Sa’id vutulaka nde: ‘Yo me vanda mbote nde bantu kulungisa mambu yina bo me wa, kansi [Ibn Abbas] me zabisa beto katuka na Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam, yandi tubaka nde: ‘Mono me monisama na Allah na bimvuka mingi ya bantu. Mono monaka na nima mbikudi mosi ti kimvuka ya bantu ti yandi, kuvandaka mpi ti mbikudi mosi ti muntu mosi to bantu zole mpamba, mpi mbikudi mosi ya kukonda ata landi mosi ve. Na mbala mosi, bo songaka mono kimvuka mosi ya bantu. I bosi, yayindulanga vo esi nkangu ame batuka. Kansi bo tubilaka mono nde, ‘Bo kele profete Musa Alaihissalam ti bantu na yandi. Kansi tala na zulu’. Na nima, mono talaka, yo monanaka nde kimvuka mosi ya bantu vandaka kusala mingi vandaka. Na nima bo songaka mono diaka nde, ‘Tala na zulu ya ntoto ya nkaka’. Yo monanaka nde kuvandaka mpi ti kimvuka mosi ya bantu yina vandaka kusala mingi kuna. Bo tubilaka mono nde, 'Yai bantu na nge mpi ti bo kele ti bantu mafunda makumi nsambwadi yina ta kota na Zulu kukonda kubaka ndola to kumonisa mpasi''. Na nima, Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam telamaka mpi kotaka na nzo na yandi. Bantu me kuma kusolula mambu ya bantu yina ta kota na Zulu kukonda kusambisama mpi kumonisa bo mpasi. Na nima bankaka na kati na bo tubaka nde, ‘Nanga bo kele bantu yina vandaka ntangu yonso ti Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Vena mpe ye awana bevovanga vo, nanga i wantu bawutuka muna dibundu dia Islam ye ke bavanga shirk ko kwa Allah. Bo monisaka bangindu na bo mosi-mosi. Na ntangu yina, Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam basikaka sambu na kukutana ti bo, na nima yandi yulaka nde: 'Inki beno me solula?' Basasila mpe e diambu diadi. Na yawu, Ntumwa sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Bo kele bantu yina ke sadilaka ve ruqyah, ke lombaka ve ruqyah, ke bikulaka ve mambu ya mbi mpi bo ke tulaka ntima kaka na Allah’. Ukkasyah bin Mihshan telamaka mpi tubaka nde: ‘Beno samba Allah sambu mono vanda na kati na bo’. Ntumwa (saw) tubaka nde: ‘Nge kele na kati na bo’. Na nima muntu ya nkaka me telama mpi me tuba nde: ‘Beno samba Allah sambu mono vanda na kati na bo’. Mfumu Nzambi tubaka nde: “Ukkasyah me kwenda na ntwala na nge.” Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Muhammad bin Fudlail] katuka na [Hushain] katuka na [Sa’id bin Jubair] me zabisa beto [Ibnu Abbas] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Bo songaka mono bantu yai ha... ya bantu ya nkaka. Husyaim, ye yandi tubilaka ve luyantiku ya hadith’.
Imam Muslim : 324
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْ ذَلِكَ مَا الْمُسْلِمُونَ فِي الْكُفَّارِ إِلَّا كَشَعْرَةٍ بَيْضَاءَ فِي ثَوْرٍ أَسْوَدَ أَوْ كَشَعْرَةٍ سَوْدَاءَ فِي ثَوْرٍ أَبْيَضَ
Yandi me zabisa beto [Hannad bin as-Sari] me zabisa beto [Abu al-Ahwash] katuka na [Abu Ishaq] katuka na [Amru bin Maimun] katuka na [Abdullah] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah sallallahu ‘alaihi wasallam tubaka na beto nde: ‘Keti beno ta zola ve kuvanda kitini ya iya ya bantu ya Zulu’. Abdullah tubaka nde, ‘Beto mpi vandaka kusamba’. Yandi tubaka diaka nde: ‘Keti nge ta zola ve kana nge vanda mosi na kati ya tatu ya bantu ya Zulu’. Abdullah tubaka nde, ‘Beto mpi vandaka kusamba’. Na nima Yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, mono ke tula kivuvu nde beno ta kuma ndambu ya bantu yina ke zingaka na Zulu. Mono ta zabisa nge mambu na yo. Situasio ya ba musulman kele ve na kati ya ba kafir kansi yo kele bonso nsuki ya mpembe na zulu ya ngombe ya ndombe to bonso nsuki ya ndombe na zulu ya ngombe ya mpembe''.
Imam Muslim : 325
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ نَحْوًا مِنْ أَرْبَعِينَ رَجُلًا فَقَالَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ قُلْنَا نَعَمْ فَقَالَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقُلْنَا نَعَمْ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا نِصْفَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَذَاكَ أَنَّ الْجَنَّةَ لَا يَدْخُلُهَا إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَمَا أَنْتُمْ فِي أَهْلِ الشِّرْكِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَحْمَرِ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi lafazh ya Ibn al-Mutsanna, bo zole tubaka nde, me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah] katuka na [Abu Ishaq] katuka na [Amru bin ‘sideA] katuka na [Amru bin ‘Maidullah] ya] na [] Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam na kati ya dome ya bantu kiteso ya makumi iya, na nima yandi tubaka nde: ‘Keti beno ke zola kukuma kitini ya iya ya bantu ya zulu? ' Beto tubaka nde, 'Ee'. Ebuna yandi yulaka yandi dyaka nde: ‘Keti beno kezola kukuma mosi na kati ya bandambu tatu ya bantu yina tazinga na zulu? ' Beto tubaka nde, 'Ee'. Yo yina yandi tubaka nde: ‘Na zina ya Muntu yina moyo na mono kele na Maboko na yandi, mono ke tula kibeni kivuvu nde beno ta vanda ndambu ya bantu yina ke zingaka na zulu, yo kele mutindu yina sambu zulu ta kota ve katula kaka mioyo ya Bamizilma. Mpi nge kele ve na kati ya bantu ya mayele ya mambu ya banzambi mingi kansi bonso nsuki ya mpembe na mpusu ya ngombe ya ndombe, to bonso nsuki ya ndombe na mpusu ya ngombe ya mbwaki''.
Imam Muslim : 326
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مَالِكٌ وَهُوَ ابْنُ مِغْوَلٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلَى قُبَّةِ أَدَمٍ فَقَالَ أَلَا لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ اشْهَدْ أَتُحِبُّونَ أَنَّكُمْ رُبُعُ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَتُحِبُّونَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ مَا أَنْتُمْ فِي سِوَاكُمْ مِنْ الْأُمَمِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَبْيَضِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Abdullah bin Numair] me zabisa beto [tata na mono] me zabisa beto [Malik ti yandi Ibn Mighwal] katuka na [Abu Ishaq] katuka na [Amru bin Maimun] katuka na [Abdullah] yandi tubaka nde, ‘Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam pesaka beto disolo na yandi ya mpusu ya mbisi ya mpusu ya mbisi na zulu ya ntoto. tubaka nde: ‘Nzaba nde ata muntu mosi ve ta kota na paladisu katula kaka moyo yina me kudipesaka. O Allah, mono me pesa, O Allah, ta kimbangi. Keti nge ke ndima kuvanda kitini ya iya ya bantu ya zulu? ' Beto tubaka nde, 'Ee'. Ebuna yandi yulaka yandi dyaka nde: ‘Keti beno kezola kukuma mosi na kati ya bandambu tatu ya bantu yina tazinga na zulu? ' Beto tubaka nde, 'Ee'. Yo yina yandi tubaka nde: ‘Ya kieleka, mono ke tula kivuvu nde beno ta kuma kati-kati ya bantu yina ta zinga na zulu. Mpi nge kele ve na kati ya bantu ya mayele ya mambu ya banzambi mingi kansi bonso nsuki ya mpembe na mpusu ya ngombe ya ndombe, to bonso nsuki ya ndombe na mpusu ya ngombe ya mbwaki''.
Imam Muslim : 327
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْعَبْسِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا آدَمُ فَيَقُولُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ قَالَ يَقُولُ أَخْرِجْ بَعْثَ النَّارِ قَالَ وَمَا بَعْثُ النَّارِ قَالَ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعَ مِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ قَالَ فَذَاكَ حِينَ يَشِيبُ الصَّغِيرُ { وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ عَلَيْهِمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّنَا ذَلِكَ الرَّجُلُ فَقَالَ أَبْشِرُوا فَإِنَّ مِنْ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ أَلْفًا وَمِنْكُمْ رَجُلٌ قَالَ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَحَمِدْنَا اللَّهَ وَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَحَمِدْنَا اللَّهَ وَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ إِنَّ مَثَلَكُمْ فِي الْأُمَمِ كَمَثَلِ الشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الْحِمَارِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُمَا قَالَا مَا أَنْتُمْ يَوْمَئِذٍ فِي النَّاسِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَبْيَضِ وَلَمْ يَذْكُرَا أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الْحِمَارِ
Yandi me tubila beto [Uthman bin Abu syaibah al-‘Absyi] me tubila beto [Jarir] katuka na [al-A’masy] katuka na [Abu Salih] katuka na [Abu Sa’id] yandi tubaka nde: ‘Ntumwa ya Nzambi shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Nzambi tubaka nde, ‘O Adam! Na nima Adami vutulaka nde, ‘Mono ta lungisa na kiese yonso binga na nge, mpi mambote kele na maboko na nge’. Allah ke tuba nde: ‘Beno basisa bantu yina bo me tinda na Bilungi’. Adami yulaka nde, ‘Bantu ikwa bo tindaka na Bilungi?’ Allah ke tuba nde: ‘Na kati ya bantu funda mosi, bantu nkama uvwa na makumi uvwa na uvwa ke basikaka’. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam tubaka nde: 'Mambu yai yonso ke salamaka ntangu bana ke kumaka mpusu ya mbwaki: '-Bankento ya divumu ta basisa mavumu mpi bantu ta vanda na kikalulu ya kulauka malafu, ata na kieleka bo ke lawukaka ve kansi ndola ya Allah kele ya boma mingi-' -Qs. Hajj: 2-. Mambu yayi ya Ntumwa sallallaahu 'alaihi wasallam me yitukisa ba sahaba. Yo yina bo yulaka nde: ‘O Ntumwa ya Allah. Nani kele muntu yina na kati na beto na kati ya bantu funda mosi?’ Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Beno vanda na kiese sambu na kati ya funda mosi kele ti Yagjuj ti Makjuj, kansi na kati na beno muntu mosi mpamba kele’. Na nima yandi tubaka nde: ‘Na nzila ya Muntu yina moyo na mono kele na Maboko na yandi, mono ke tula kivuvu ya kieleka nde beno ta kuma kitini ya iya ya bantu yina ke zingaka na Zulu’. Yo yina beto - ba sahaba - ke kumisaka Allah mpi ke salaka takbir. Yandi tubaka diaka nde: ‘Na nzila ya Muntu yina moyo na mono kele na Maboko na yandi, mono ke tula kivuvu ya kieleka nde nge ta kuma kitini ya tatu ya bantu ya Zulu’. Beto ke kumisaka Allah mpi ke salaka takbir. Na nima yandi tubaka nde: ‘Na zina ya Muntu yina moyo na mono kele na Diboko na yandi, mono ke zola nde nge vanda ndambu ya bantu yina ke zingaka na Zulu. Mbandu na nge na kati ya bantu ya nkaka kele bonso nsuki ya mpembe na zulu ya ngombe ya ndombe to bonso kidimbu na mwana ya mpunda. Yandi me zabisa beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] me zabisa beto [Waki’]. -na nsangu yankaka yau metubilama- Mpi yau mezabisama na beto [Abu Kuraib] mezabisa beto [Abu Muawiyah] yonso zole ketubilaka katuka na [al-A'masy] ti sanad yai, kaka bau zole tubaka nde, 'Nge vandaka ve na kati ya bantu na ntangu yina kansi bonso bangombe ya mpembe na zulu ya bangombe ya ndombe onhi w hair ya ndombe'. Mpi ata muntu mosi ve na kati na bo tubilaka nde, ‘Bonso bidimbu yina kele na mwana ya mpunda’.
Imam Muslim : 328
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى أَنَّ زَيْدًا حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَأُ الْمِيزَانَ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَآَنِ أَوْ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالصَّلَاةُ نُورٌ وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَايِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَا
Yandi me songa beto [Ishaq bin Manshur] me songa beto [Habban bin Hilal] me songa beto [Aban] me songa beto [Yahya] nde [Zaid] me songa yandi, nde [Abu Sallam] me songa yandi katuka na [Abu Malik al-Ash’ari] yandi tubaka nde, ‘Rasulullah yo tubaka nde: ke lungisaka bima ya kutesila, subhanallah ti alhamdulillah yonso zole ke lungisaka, to mosi na kati na yo ke lungisaka mambu yina kele na kati ya zulu ti ntoto, kisambu kele nsemo, makabu ya mawa kele lutwadisu, ntima-nda kele nsemo, mpi Qur’an kele nzikisa sambu na bisalu na nge ya mbote mpi nzikisa sambu na bisalu na nge ya mbi. Konso muntu ke meka, ebuna kele ti bantu yina ke kuditekaka sambu na kukatula bo na kimpika to kufwa bo.’
Imam Muslim : 329
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَلَى ابْنِ عَامِرٍ يَعُودُهُ وَهُوَ مَرِيضٌ فَقَالَ أَلَا تَدْعُو اللَّهَ لِي يَا ابْنَ عُمَرَ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍ وَكُنْتَ عَلَى الْبَصْرَةِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ ح قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَوَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ كُلُّهُمْ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Yandi songaka beto [Sa’id bin Manshur] ti [Qutaibah bin Sa’id] ti [Abu Kamil al-Jahdari] na ntangu lafazh ya Said, bo tubaka, songaka beto [Abu ‘Awanah] katuka na [Simak bin Harb] katuka na [Mush’ab viziti ya Mush’ab bin Sa’d] yandi tubaka nde, ‘[Abdullah na kukutana ti yandi na ntangu yina vandaka]. Ibn Amir tubaka na nima nde: ‘Kusamba ve sambu na mono, O Ibn Umar’. Ibn Umar vutulaka nde: ‘Ya kieleka, mono waka Ntumwa ya Allah (saw) ke tuba nde: ‘Yo ke ndimama ve na kusamba kukonda kusukula, mpi yo ke ndimama ve na kupesa makabu ya mawa yina me katuka na luvunu - kimvwama ya ghanimah-’, mpi nge vandaka na ntangu yina na Basrah’. Yandi me zabisa beto [Muhammad bin al-Mutsanna] mpi [Ibn Basyyar] bo zole tubaka nde, yandi me zabisa beto [Muhammad bin Ja’far] me zabisa beto [Syu’bah]. -na disolo yankaka yo ketuba- Mpi mesonga beto [Abu Bakr bin Abu Syaibah] mesonga beto [Husain bin Ali] katuka na [Zaidah]. -na disolo yankaka bo ketuba- [Abu Bakr] ti [Waki’] kutubaka nde bo katukaka na [Israele], bo yonso katukaka na [Simak bin Harb] ti isnad yai ya mekatuka na Ntumwa saw.
Imam Muslim : 330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَخِي وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ
Yandi me zabisa beto [Muhammad bin Rafi’] me zabisa beto [Abdurrazzaq bin Hammam] me zabisa beto [Ma’mar bin Rasyid] katuka na [Hammam bin Munabbih] mpangi Wahab bin Munabbih, yandi tubaka nde, ‘Yai kele kima yina [Abu Hurairah] songaka beto, katuka na Ntumwa bin ‘Illaihial yandi tubaka ve: kundimama kusamba sambu na muntu yina kele ti hadas sambu yandi sala ablution’.
Imam Muslim : 331
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَزِيدَ اللَّيْثِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْمِرْفَقِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَكَانَ عُلَمَاؤُنَا يَقُولُونَ هَذَا الْوُضُوءُ أَسْبَغُ مَا يَتَوَضَّأُ بِهِ أَحَدٌ لِلصَّلَاةِ
Yandi me zabisa mono [Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh] mpi [Harmalah bin Yahya At Tujibi] bo zole tubaka nde, me zabisa beto [Ibnu Wahb] katuka na [Yunus] katuka na [Ibnu Shihab] nde [‘Atha’ bin Yazid na Al Laitsilas yandi, H’. me zabisa yandi, nde [Uthman bin Affan] lombaka masa sambu na kusala ablution, na nima yandi ke yobisaka maboko mbala tatu, na nima yandi ke sukulaka munoko mpi ke bakaka masa na munoko mpi ke basisaka yo. Na nima, yandi sukulaka luse na yandi mbala tatu mpi sukulaka diboko na yandi ya kitata tii na ntulu mbala tatu. Na nima, yandi vandaka kuyobisa diboko na yandi ya kimama mutindu yandi vandaka kuyobisa diboko na yandi ya kitata, na nima yandi vandaka kuyobisa ntu na yandi mpi kuyobisa dikulu na yandi ya kitata tii na cheville mbala tatu. Na nima, yandi yobisaka dikulu na yandi ya kimama, mutindu mosi ti kuyobisa dikulu na yandi ya kitata. Na nima, Uthman tubaka nde: ‘Kilumbu mosi mono monaka Rasulullah saw. Na nima yandi tubaka diaka nde: ‘Mono me waka yandi mpi sallallaahu ‘alaihi wasallam ke tuba nde: ‘Konso muntu yina ta sala ablution mutindu mono ke salaka ablution mpi na nima yandi ta sala rak’ah zole ya kisambu mpi yandi ta tuba ve ata ngogo mosi na kati ya ablution ti kisambu, pana Allah ta lolula yandi masumu na yandi ya ntama’’. Ibn Shihab tubaka nde, ‘Bantu na beto ya mayele tubaka nde, ‘Kuyobila yai kele kuyobila ya kuluta kukuka yina muntu lenda sala sambu na kisambu’.
Imam Muslim : 332
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ دَعَا بِإِنَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَمِينَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Mpi me songa mono [Zuhair bin Harb] me songa beto [Ya’qub bin Ibrahim] me songa beto [tata na mono] katuka na [Ibn Shihab] katuka na [‘Atha’ bin Yazid al-Laitsi] katuka na [‘Atha’ bin Yazid al-Laitsi] katuka na [Humran] mpika ya Uthman, nde yandi monaka [Uthman] ke lomba yo ti na zulu ya maboko na yandi tatu ya masa, yandi sukulaka maboko na yandi. Na nima yandi tulaka diboko na yandi ya kitata na kati ya dilonga ya masa, na nima yandi sukulaka munoko, yandi tulaka masa na munoko mpi losaka yo na nganda, na nima yandi yobisaka luse na yandi mbala tatu, na nima yandi yobisaka maboko na yandi zole ya kitata tii na bibongo mbala tatu, na nima yandi sukulaka ntu na yandi, na nima yandi yobisaka makulu na yandi zole mbala tatu tii na ntulu. Na nima yandi tubaka nde: ‘Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam tubaka nde: ‘Konso muntu yina ta sala ablution bonso ablution yai, na nima yandi ta sala ba rakaat zole ya kisambu, na kati na yo yandi ke tuba ve na yandi mosi - mambu ya nsi-ntoto -, masumu na yandi ya ntama ta lolulama kibeni.’
Imam Muslim : 333
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ وَهُوَ بِفِنَاءِ الْمَسْجِدِ فَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ عِنْدَ الْعَصْرِ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَوْلَا آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمْ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ فَيُصَلِّي صَلَاةً إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي تَلِيهَا و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ جَمِيعًا عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ
Yandi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] ti [Uthman bin Muhammad bin Abu Syaibah] ti [Ishaq bin Ibrahim al-Hanzhali] na ntangu lafazh kele ya Qutaibah, Ishaq tubaka, me zabisa beto, na ntangu bantu zole ya nkaka tubaka, me zabisa beto [Jariwah na yandi] katuka na [biHn] ya [biHn] [Humran] mpika ya Uthman, yandi tubaka nde, ‘Mono waka [Uthman bin affan] -ntangu yandi vandaka na fenetre ya mosquée-, na nima muezdzin kwisaka na yandi na ntangu ya Asr, na nima yandi lombaka masa ya kuyobila, na nima yandi salaka ablution, na nima yandi tubaka nde, ‘Na kieleka te di yo sambu na Allah, nge ta sala yo ve. Mukanda ya Allah mono zolaka kuzabisa beno yo ve. Nkutu, mono waka Ntumwa ya Allah (saw) ke tuba nde: 'Yo kele ve muntu ya Muzuluma yina ke salaka ablution, na nima yandi ke tomisaka ablution na yandi, na nima yandi ke salaka kisambu, kansi kieleka Allah ta lolula masumu na yandi na kati na yandi ti kisambu yina me salama na nima''. Mpi yandi me zabisa beto [Abu Kuraib] me zabisa beto [Abu Usamah]. -na lusansu yankaka bo ketuba- Dan mesonga beto [Zuhair bin Harb] mpi [Abu Kuraib] bo zole kutubaka, mesonga beto [Waki’]. -na nsangu yankaka yau metubilama- mesonga beto [Ibn Abu Umar] mesonga beto [Sufyan] mambu yonso ya mekatuka na [Hsyam] ti sanad yai. Na hadith ya Abu Usamah, ‘Na nima yandi lungisaka ablution na yandi na nima yandi salaka kisambu ya fardlu’.
Imam Muslim : 334
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَكِنْ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ عَنْ حُمْرَانَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا تَوَضَّأَ عُثْمَانُ قَالَ وَاللَّهِ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا وَاللَّهِ لَوْلَا آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يُصَلِّي الصَّلَاةَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي تَلِيهَا قَالَ عُرْوَةُ الْآيَةُ { إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ اللَّاعِنُونَ }
Mpi bo me tubilaka beto [Zuhair bin Harb] me tubilaka beto [Ya’qub bin Ibrahim] me tubilaka beto [tata na mono] katuka na [Salih], [Ibn Shihab] tubaka nde, ‘Kansi [Urwah] tubilaka katuka na [Humran] nde yandi tubaka nde, ‘Ntangu [Uthman] ta tuba nde nge salaka ab. hadise. Na zina ya Allah, kana yo vandaka ve verse mosi na Mukanda ya Allah, mono zolaka kutubila nge yo ve. Nkutu, mono waka Ntumwa ya Allah (saw) ke tuba nde: ‘Yo kele ve muntu yina ke salaka ablution, na nima yandi ke tomisaka ablution na yandi mpi na nima yandi ke salaka kisambu kansi masumu na yandi ta lolulama kibeni na kati na yandi ti kisambu yina ke landa’’. Urwah tubaka nde: ‘Vere kele nde: ‘-Ya kieleka, bantu yina ke bumba mambu ya Beto me tinda na mutindu ya -nsangu ya pwelele- ti lutwadisu, na nima ya beto me tendula yo na bantu na Mukanda, bo ta singama na Allah mpi bo ta singama -mpi- na -bigangwa yonso- yina lenda singa...’ -Qs. Nzo-Nkanda: 159-.
Imam Muslim : 335
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عُثْمَانَ فَدَعَا بِطَهُورٍ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ امْرِئٍ مُسْلِمٍ تَحْضُرُهُ صَلَاةٌ مَكْتُوبَةٌ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهَا وَخُشُوعَهَا وَرُكُوعَهَا إِلَّا كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا قَبْلَهَا مِنْ الذُّنُوبِ مَا لَمْ يُؤْتِ كَبِيرَةً وَذَلِكَ الدَّهْرَ كُلَّهُ
Yandi me zabisa beto [Abd bin Humaid] mpi [Hajjaj bin Ash-Syair] bo zole me tubila mambu yina me katuka na [Abu al-Walid], [Abd] me tuba, me songa mono [Abu al-Walid] me zabisa beto [Ishaq bin Sa’id bin Amru bin Sa’id bin Sa’id bin Sa’id bin Sa’id bin Sa’id bin al-Ash vandaka na [tata na yandi] tubaka nde] [Uthman] na ndambu, na nima yandi lombaka masa ya ablution na ntangu yandi tubaka nde, ‘Mono waka Ntumwa ya Allah (saw) ke tuba nde: ‘Yo kele ve sambu na Muzuluma na kupesa yandi kisambu ya fardlu, na nima yandi ta manisa wudlu na yandi mpi kisambu na yandi, kansi yo ta vanda pre longi disumu ma major na yandi ve. Mpi yina -ke tadila- bamvula yonso''.
Imam Muslim : 336
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ أَتَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ نَاسًا يَتَحَدَّثُونَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ لَا أَدْرِي مَا هِيَ إِلَّا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ هَكَذَا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَكَانَتْ صَلَاتُهُ وَمَشْيُهُ إِلَى الْمَسْجِدِ نَافِلَةً وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبْدَةَ أَتَيْتُ عُثْمَانَ فَتَوَضَّأَ
Yandi me zabisa beto nde [Qutaibah bin Sa’id] mpi [Ahmad bin Abdahadl-Dlabbi] bo zole tubaka nde, yandi me zabisa beto [Abdul Aziz] - disongidila ad-Darawardi - katuka na [Zaid bin Aslam] katuka na [Humran] mpika ya Uthman, yandi tubaka nde, ‘Mono nataka muntu na nima ya kusala kisalu yina. ablution, na nima yandi tubaka nde, ‘Ya kieleka, muntu ke telaka katuka na Ntumwa ya Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ba hadith mingi yina mono me zaba ve kisina na yo, kaka nde mono monaka Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam ke sala ablution bonso ablution yai, na nima yandi tubaka nde, ‘Konso muntu yina kele bonso yina kele ti disumu ta sala kibeni ablugi. Na ntangu yina, kusamba mpi kutambula na mosquée kele sunnah. Mpi na disolo mosi ya Ibn Abdah, ‘mono kwendaka na Othman, na nima yandi salaka ablution’.
Imam Muslim : 337
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ وَأَبِي بَكْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي أَنَسٍ أَنَّ عُثْمَانَ تَوَضَّأَ بِالْمَقَاعِدِ فَقَالَ أَلَا أُرِيكُمْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَزَادَ قُتَيْبَةُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ أَبُو النَّضْرِ عَنْ أَبِي أَنَسٍ قَالَ وَعِنْدَهُ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Yandi me zabisa beto [Qutaibah bin Sa’id] ti [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ti [Zuhair bin Harb] na ntangu lafazh kele ya Qutaibah mpi Abu Bakr, bo tubaka nde, yandi me zabisa beto [Waki’] katuka na [Sufyan] katuka na [Abu an-Nadlar] katuka na [Abuth Anas] yina yandi salaka na [Abuth Anas]. tubaka nde, ‘Keti nge ke zola nde mono songa nge mutindu Rasulullah ke bakaka ablution? ‘Yandi salaka ablution mbala tatu mbala tatu’. Mpi [Qutaibah] yikaka na disolo na yandi, [Sufyan] tubaka nde, ‘[Abu an-Nadlar] tubaka katuka na [Abu Anas] yandi tubaka nde, ‘Mpi na lweka na yandi kuvandaka ti bantu mingi na kati ya banduku ya Ntumwa ya Nzambi sallallaahu ‘alaihi wasallam’.
Imam Muslim : 338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ أَبِي صَخْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ قَالَ كُنْتُ أَضَعُ لِعُثْمَانَ طَهُورَهُ فَمَا أَتَى عَلَيْهِ يَوْمٌ إِلَّا وَهُوَ يُفِيضُ عَلَيْهِ نُطْفَةً وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ انْصِرَافِنَا مِنْ صَلَاتِنَا هَذِهِ قَالَ مِسْعَرٌ أُرَاهَا الْعَصْرَ فَقَالَ مَا أَدْرِي أُحَدِّثُكُمْ بِشَيْءٍ أَوْ أَسْكُتُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ خَيْرًا فَحَدِّثْنَا وَإِنْ كَانَ غَيْرَ ذَلِكَ فَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَتَطَهَّرُ فَيُتِمُّ الطُّهُورَ الَّذِي كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَيُصَلِّي هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ إِلَّا كَانَتْ كَفَّارَاتٍ لِمَا بَيْنَهَا
Yandi me tela beto [Abu Kuraib Muhammad bin al-‘Ala] mpi [Ishaq bin Ibrahim] yonso me tela katuka na [Waki’], [Abu Kuraib] me tuba, me tela beto [Waki’] katuka na [Mis’ar] katuka na [Jami’ bin Syaddad Abu Shakhrah] yandi tubaka nde, ‘Mono yandi sadilaka [ masa ya kuyobila sambu na [Uthman]. Ka dia kwiza kwa yandi lumbu kimosi ko kansi wa wokesa -nsukula- andi ye ndambu a maza'. Uthman wavova vo: ‘Rasulullah watuvovesa vava twavutuka muna sambu -Mis’ar wavova vo; Mono vandaka kusamba kisambu ya Asr, mono vandaka kutuba nde: ‘Mono me zaba ve kana mono ke songa nge kima mosi to mono ke vanda pima’. Yo yina beto yulaka nde, ‘O Ntumwa ya Allah, kana yo kele mbote, zabisa beto. Mpi kana yo kele mbote ve pana Allah ti Ntumwa na yandi me zaba mbote -mambote na yo-'. Yandi tubaka nde: ‘Yo kele ve sambu na Muzuluma na kudikumisa bunkete mpi na nima kumanisa kusukula na yandi mutindu Allah me lomba yandi na kusala, na nima kusala bisambu tanu ya konso kilumbu katula kaka kana yo kuma ndolula sambu na masumu yina kele na kati na bo zole’.
Imam Muslim : 339
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ يُحَدِّثُ أَبَا بُرْدَةَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فِي إِمَارَةِ بِشْرٍ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَتَمَّ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ تَعَالَى فَالصَّلَوَاتُ الْمَكْتُوبَاتُ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ هَذَا حَدِيثُ ابْنِ مُعَاذٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ غُنْدَرٍ فِي إِمَارَةِ بِشْرٍ وَلَا ذِكْرُ الْمَكْتُوبَاتِ
Yandi me zabisa beto [Ubaidullah bin Muadz] me zabisa beto [tata na mono]. -na disolo yankaka bo ketubila yo- Mpi mesonga beto [Muhammad bin al-Mutsanna] ti [Ibn Basyyar] bo zole kutubaka, mezabisa beto [Muhammad bin Ja’far] mambu yonso ya bo tubaka, mesonga beto [Syu’bah] katuka na [Jami’ bin Syaddad] yandi tubaka nde, ‘Mono kuwaka [Humran bin] yai. luyalu ya Bisyr, nde [Uthman bin Affan] tubaka nde, "Ntumwa ya Allah (saw) tubaka nde: "Konso muntu yina me manisa kuyobila mutindu Allah me songa yandi, na nima yandi me sala kisambu ya fard, ebuna yina kele ndolula sambu na masumu na kati ya no na bo zole ti Ghudi kuna." Yai kele Muth, Mu'. kutuba nde, ‘Na ntangu ya luyalu ya Bisyr’ Mpi yo ke tuba nkutu ve nde, ‘kisambu ya Fardlu’.
Imam Muslim : 340
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ تَوَضَّأَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ يَوْمًا وُضُوءًا حَسَنًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ هَكَذَا ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ لَا يَنْهَزُهُ إِلَّا الصَّلَاةُ غُفِرَ لَهُ مَا خَلَا مِنْ ذَنْبِهِ
Yandi me zabisa beto [Harun bin Sa’id al-Aili] me zabisa beto [Ibn Wahab] yandi me tuba, me songa mono [Makhramah bin Bukari] katuka na [tata na yandi] katuka na [Humran] mpika ya ntama ya Usman, yandi me tuba nde, ‘Kilumbu mosi [Usman bin Affan] salaka ablution na yandi ti sahulla ya mbote ya yandi tubaka. 'alaihi wasallam sala ablution, na nima sala ablution ya mbote ablution, na nima yandi tubaka nde: "Konso muntu yina ta sala ablution mutindu yina, na nima kubasika na mosquée, kima mosi ve ke tedimisa yandi katula kaka kisambu, masumu na yandi ya me bikala ta lolulama kibeni."