Imam Muslim : 321
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ بْنُ عَبْدِ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ عُمَرَ أَبُو خُشَيْنَةَ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا الْحَكَمُ بْنُ الْأَعْرَجِ عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا بِغَيْرِ حِسَابٍ قَالُوا مَنْ هُمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هُمْ الَّذِينَ لَا يَسْتَرْقُونَ وَلَا يَتَطَيَّرُونَ وَلَا يَكْتَوُونَ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ
Yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Abdushshamad bin Abdul Warits] yatubwiye [Hajib bin Umar Abu Husiyainah ats-Tsaqafi] yatubwiye [al-Hakam bin al-’A’raj] avuye kuri [Imran bin Hushain] ko Rasulullah Wasallah Wasallah Wasala; ‘Abantu ibihumbi mirongo irindwi bo mu bantu banje bazokwinjira mw’ijuru ataco baharura’. Barabaza bati: «Ni bande ga Ntumwa y’Imana? ' Arishura ati: 'Ni abantu badakora ruqyah, badakora tathayyur, kandi badafata ubuvuzi, kandi bashira icizigiro cabo kuri Rabb wabo''.
Imam Muslim : 322
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ يَعْنِي ابْنَ أَبِي حَازِمٍ عَنْ أَبِي حَازِمٍ عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَلْفًا أَوْ سَبْعُ مِائَةِ أَلْفٍ لَا يَدْرِي أَبُو حَازِمٍ أَيَّهُمَا قَالَ مُتَمَاسِكُونَ آخِذٌ بَعْضُهُمْ بَعْضًا لَا يَدْخُلُ أَوَّلُهُمْ حَتَّى يَدْخُلَ آخِرُهُمْ وُجُوهُهُمْ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ
Yatubwiye [Qutaiba bin Said] yatubwiye [Abdul Aziz] - ni ukuvuga Ibnu Abu Hazim - kuva kuri [Abu Hazim] kuva kuri [Sahl bin Sa’d] ko Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yavuze; ‘Ibihumbi mirongo irindwi vy’abantu banje bazokwinjira muri Paradizo, canke ibihumbi amajana indwi -Abu Hazim ntazi ico yavuze-, bazokwinjira muri Paradizo bafatanye, ku buryo umuntu wa mbere atazokwinjira gushika uwa nyuma muri bo yinjiye. Mu maso habo hari nk’umuco w’ukwezi kuzuye’.
Imam Muslim : 323
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ فَقَالَ أَيُّكُمْ رَأَى الْكَوْكَبَ الَّذِي انْقَضَّ الْبَارِحَةَ قُلْتُ أَنَا ثُمَّ قُلْتُ أَمَا إِنِّي لَمْ أَكُنْ فِي صَلَاةٍ وَلَكِنِّي لُدِغْتُ قَالَ فَمَاذَا صَنَعْتَ قُلْتُ اسْتَرْقَيْتُ قَالَ فَمَا حَمَلَكَ عَلَى ذَلِكَ قُلْتُ حَدِيثٌ حَدَّثَنَاهُ الشَّعْبِيُّ فَقَالَ وَمَا حَدَّثَكُمْ الشَّعْبِيُّ قُلْتُ حَدَّثَنَا عَنْ بُرَيْدَةَ بْنِ حُصَيْبٍ الْأَسْلَمِيِّ أَنَّهُ قَالَ لَا رُقْيَةَ إِلَّا مِنْ عَيْنٍ أَوْ حُمَةٍ فَقَالَ قَدْ أَحْسَنَ مَنْ انْتَهَى إِلَى مَا سَمِعَ وَلَكِنْ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْأُمَمُ فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ وَمَعَهُ الرُّهَيْطُ وَالنَّبِيَّ وَمَعَهُ الرَّجُلُ وَالرَّجُلَانِ وَالنَّبِيَّ لَيْسَ مَعَهُ أَحَدٌ إِذْ رُفِعَ لِي سَوَادٌ عَظِيمٌ فَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ أُمَّتِي فَقِيلَ لِي هَذَا مُوسَى صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَوْمُهُ وَلَكِنْ انْظُرْ إِلَى الْأُفُقِ فَنَظَرْتُ فَإِذَا سَوَادٌ عَظِيمٌ فَقِيلَ لِي انْظُرْ إِلَى الْأُفُقِ الْآخَرِ فَإِذَا سَوَادٌ عَظِيمٌ فَقِيلَ لِي هَذِهِ أُمَّتُكَ وَمَعَهُمْ سَبْعُونَ أَلْفًا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلَا عَذَابٍ ثُمَّ نَهَضَ فَدَخَلَ مَنْزِلَهُ فَخَاضَ النَّاسُ فِي أُولَئِكَ الَّذِينَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ وَلَا عَذَابٍ فَقَالَ بَعْضُهُمْ فَلَعَلَّهُمْ الَّذِينَ صَحِبُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ فَلَعَلَّهُمْ الَّذِينَ وُلِدُوا فِي الْإِسْلَامِ وَلَمْ يُشْرِكُوا بِاللَّهِ وَذَكَرُوا أَشْيَاءَ فَخَرَجَ عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَا الَّذِي تَخُوضُونَ فِيهِ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ هُمْ الَّذِينَ لَا يَرْقُونَ وَلَا يَسْتَرْقُونَ وَلَا يَتَطَيَّرُونَ وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ فَقَامَ عُكَّاشَةُ بْنُ مِحْصَنٍ فَقَالَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ أَنْتَ مِنْهُمْ ثُمَّ قَامَ رَجُلٌ آخَرُ فَقَالَ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ فَقَالَ سَبَقَكَ بِهَا عُكَّاشَةُ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ حَدَّثَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عُرِضَتْ عَلَيَّ الْأُمَمُ ثُمَّ ذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ نَحْوَ حَدِيثِ هُشَيْمٍ وَلَمْ يَذْكُرْ أَوَّلَ حَدِيثِهِ
Yatubwiye [Said bin Mansur] yatubwiye [Husyaim] yatubwiye [Hushain bin Abdurrahman] ati; ‘Nari kumwe na [Said bin Jubair] aca avuga ati; ‘Ni nde muri mwebwe yabonye inyenyeri irasa ejo mw’ijoro? ’ Nanje nti: ‘Ni jewe’. Maze ndavuga nti; 'Ariko jewe sinarifatanije n'iryo sengesho, kuko nari narumwe n'igikoko.' Said aca ati; ‘None ukora iki? ’ Nanje nti: ‘Ndasaba ruqyah’. Said arabaza ati: 'Ni igiki catumye ukora ivyo? ’ Nanje nti: ‘Hadithi yavuzwe na [ash-Sha’bi]’. Said yongera arabaza ati: 'Ash-Sya'bi yakubwiye iki'. Nanje nti: «Yatubwiye ari [Buraida bin Hushayibu al-Aslami]; ko yavuze; 'Nta Ruqyah iriho kiretse iyo itewe n'ubukonje n'ubushuhe -ubumara-'. Said rero arishura ati: «Vyabaye vyiza ko abantu bashitsa ivyo bumvise, ariko [Ibnu Abbas] yaratubwiye bivuye ku Muhanuzi sallallaahu alaihi wasallam, ati; ‘Allah yanyeretse imigwi myinshi y’abantu. Naciye mbona umuhanuzi ari kumwe n’umugwi w’abantu, hari n’umuhanuzi ari kumwe n’umuntu umwe canke babiri gusa, n’umuhanuzi ata n’umwe amukurikira. Mu kanya nk’ako gukubita, nareretswe umugwi w’abantu. Maze niyumvira ko ari abo mu bantu banje. Ariko barambwiye bati: ‘Ni Nkurunziza Musa Alaihissalam n’abantu biwe. Ariko raba ivy’imbere’. Maze ndaba, vyabonetse ko hari umugwi w’abantu benshi. Hanyuma bongera bambwira bati: 'Raba ku rundi ruhande'. Vyabonetse ko hari n’umugwi w’abantu bariko barakora cane ng’aho. Bambwiye ngo 'Aba ni abantu bawe kandi bari kumwe n'abantu ibihumbi mirongo irindwi bazokwinjira mw'Ijuru batahanwe canke ngo bababazwe''. Hanyuma Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam arahaguruka yinjira mu nzu yiwe. Abantu bamaze igihe baganira ku bazokwinjira mw’Ijuru bataciriwe urubanza n’ukubabazwa. Maze bamwe muri bo bati; 'Kumbure ni abantu bama bari kumwe na Rasulullah'. Hari n’abavuga ngo kumbure ni abantu bavukiye mu buyisilamu, batigeze bashirika kuri Allah. Baciye bavuga ivyiyumviro vyabo. Iciyo gihe Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam arasohoka ngo abasanganire, aca abaza ati; 'Ni igiki mwama muganirako?' Barasiguye kandi uko ibintu vyifashe. Nuko Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam ati; 'Ni abantu badakoresha ruqyah, badasaba ruqyah, badavuga ibintu bibi kandi bizigira Allah gusa'. Ukasiya bini Mihshani arahaguruka ati; 'Senga Allah kugira ngo mbe muri bo'. Rasulullah ati; ‘Nawe uri muri bo’. Hanyuma uwundi muntu arahaguruka ati; 'Senga Allah kugira ngo mbe muri bo'. Rasulullah ati; 'Ukkasyah yaragubanjirije'. Yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaiba] yatubwiye [Muhammad bin Fudlail] avuye [Hushain] avuye [Said bin Jubair] yatubwiye [Ibn Abbas] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Nareretswe abantu... hanyuma avuga zimwe mu hadithi, nk’iya Husyaim, ntiyavuga intango y’iyo hadithi’.
Imam Muslim : 324
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَحْوَصِ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ أَمَا تَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ فَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَسَأُخْبِرُكُمْ عَنْ ذَلِكَ مَا الْمُسْلِمُونَ فِي الْكُفَّارِ إِلَّا كَشَعْرَةٍ بَيْضَاءَ فِي ثَوْرٍ أَسْوَدَ أَوْ كَشَعْرَةٍ سَوْدَاءَ فِي ثَوْرٍ أَبْيَضَ
Yatubwiye [Hannad bin as-Sari] yatubwiye [Abu al-Ahwash] kuva kuri [Abu Ishaq] kuva kuri [Amru bin Maimun] kuva kuri [Abdullah] ati; 'Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam yaratubwiye ati; 'Ntiwokunda kuba umuhinga mu vy'Ijuru'. Abdullah ati: 'Natwe twarasenze'. Arongera ati; 'Ntiwoshima kuba kimwe ca gatatu c'abahinga bo mw'Ijuru'. Abdullah ati: 'Natwe twarasenze'. Maze aravuga ati; ‘Nta gukeka, nizigiye ko muzoba igice c’ababa mw’Ijuru. Nzobabwira ivy’ivyo. Ivy'abayisilamu ntibiri hagati y'abakafiri ahubwo ni nk'amababa yera ku nka yirabura canke nk'amababa yirabura ku nka yera''.
Imam Muslim : 325
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي قُبَّةٍ نَحْوًا مِنْ أَرْبَعِينَ رَجُلًا فَقَالَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالَ قُلْنَا نَعَمْ فَقَالَ أَتَرْضَوْنَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقُلْنَا نَعَمْ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا نِصْفَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَذَاكَ أَنَّ الْجَنَّةَ لَا يَدْخُلُهَا إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ وَمَا أَنْتُمْ فِي أَهْلِ الشِّرْكِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَحْمَرِ
Yatubwiye [Muhamadi Bin Mutsana] na [Muhamadi Bin Basyyar] na Ibn Mutsana lafazh, bompi bati; yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] yatubwiye [Syu’ba] kuva kuri [Abu Ishaq] kuva kuri [Amru bin Maimun] kuva kuri [Abdullah] ati; ‘Twari iruhande ya Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam mu nzu y’abantu nka mirongo ine, ni co gituma yavuze ati; ‘Mbega mwemeye kuba ica kane c’ababa mw’ijuru? ’ Twaravuze tuti: ‘Ego’. Hanyuma yongera kubaza ati; ‘Woba witeguriye kuba ica gatatu c’ababa mw’ijuru? ’ Twaravuze tuti: ‘Ego’. Nuko aravuga ati; ‘N’Uwo umutima wanje uri mu Biganza vyiwe, nizigiye ko muzoba igice c’ababa mw’ijuru, ivyo ni kubera ko ijuru ritazokwinjira kiretse ubugingo bw’abayisilamu. Kandi nturi mu bahinga mu vy'ugusenga Imana nyinshi ahubwo uri nk'ubwoya bwera ku ruhu rw'inka yirabura, canke nk'ubwoya bwirabura ku ruhu rw'inka itukura''.
Imam Muslim : 326
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا مَالِكٌ وَهُوَ ابْنُ مِغْوَلٍ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ ظَهْرَهُ إِلَى قُبَّةِ أَدَمٍ فَقَالَ أَلَا لَا يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلَّا نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ اشْهَدْ أَتُحِبُّونَ أَنَّكُمْ رُبُعُ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَقُلْنَا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ أَتُحِبُّونَ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ قَالُوا نَعَمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ إِنِّي لَأَرْجُو أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ مَا أَنْتُمْ فِي سِوَاكُمْ مِنْ الْأُمَمِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَبْيَضِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ
Yatubwiye [Muhamadi bin Abdullah bin Numair] yatubwiye [dawe] yatubwiye [Malik na we Ibn Mighwal] kuva kuri [Abu Ishaq] kuva kuri [Amru bin Maimun] kuva kuri [Abdullah] ati; 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yaraduhaye insiguro, hanyuma yishingikiriza ku mugongo wiwe ku gisenge c'urukoba, aravuga ati; ‘Menya ko ata n’umwe azokwinjira mw’ijuru kiretse umutima witanze. Ewe Allah, ndabishikirije, Ewe Allah, n’ushinge intahe. Woba witeguye kuba ica kane c’abantu bo mw’ijuru? ’ Twaravuze tuti: ‘Ego’. Hanyuma yongera kubaza ati; ‘Woba witeguriye kuba ica gatatu c’ababa mw’ijuru? ’ Twaravuze tuti: ‘Ego’. Nuko aravuga ati; ‘Nta gukeka, nizigiye ko muzoba igice c’ababa mw’ijuru. Kandi nturi mu bahinga mu vy'ugusenga Imana nyinshi ahubwo uri nk'ubwoya bwera ku ruhu rw'inka yirabura, canke nk'ubwoya bwirabura ku ruhu rw'inka itukura''.
Imam Muslim : 327
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ الْعَبْسِيُّ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا آدَمُ فَيَقُولُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ وَالْخَيْرُ فِي يَدَيْكَ قَالَ يَقُولُ أَخْرِجْ بَعْثَ النَّارِ قَالَ وَمَا بَعْثُ النَّارِ قَالَ مِنْ كُلِّ أَلْفٍ تِسْعَ مِائَةٍ وَتِسْعَةً وَتِسْعِينَ قَالَ فَذَاكَ حِينَ يَشِيبُ الصَّغِيرُ { وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكَارَى وَمَا هُمْ بِسُكَارَى وَلَكِنَّ عَذَابَ اللَّهِ شَدِيدٌ } قَالَ فَاشْتَدَّ عَلَيْهِمْ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّنَا ذَلِكَ الرَّجُلُ فَقَالَ أَبْشِرُوا فَإِنَّ مِنْ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ أَلْفًا وَمِنْكُمْ رَجُلٌ قَالَ ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا رُبُعَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَحَمِدْنَا اللَّهَ وَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا ثُلُثَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَحَمِدْنَا اللَّهَ وَكَبَّرْنَا ثُمَّ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنِّي لَأَطْمَعُ أَنْ تَكُونُوا شَطْرَ أَهْلِ الْجَنَّةِ إِنَّ مَثَلَكُمْ فِي الْأُمَمِ كَمَثَلِ الشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي جِلْدِ الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الْحِمَارِ حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُمَا قَالَا مَا أَنْتُمْ يَوْمَئِذٍ فِي النَّاسِ إِلَّا كَالشَّعْرَةِ الْبَيْضَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَسْوَدِ أَوْ كَالشَّعْرَةِ السَّوْدَاءِ فِي الثَّوْرِ الْأَبْيَضِ وَلَمْ يَذْكُرَا أَوْ كَالرَّقْمَةِ فِي ذِرَاعِ الْحِمَارِ
Yatubwiye [Usman bin Abu Syaiba al-’Absyi] yatubwiye [Jarir] avuye kuri [al-Amasy] avuye kuri [Abu Salih] avuye kuri [Abu Said] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; ‘Allah ati: ‘Ewe Adamu! Adamu aca arishura ati: «Nzoshitsa umuhamagaro wawe n’umunezero, kandi ineza iri mu biganza vyawe». Allah ati; 'Mukureho uwo muntu yoherejwe muri Gehinomu'. Adamu arabaza ati: 'Ni bangahe boherejwe muri Gehinomu?' Allah ati; 'Mu bantu igihumbi cose, abantu amajana icenda na mirongo icenda n'icenda barasohoka'. Rasulullah ati; ‘Ivyo vyose bishika iyo abana bafise imvi; '-Abagore batwite bazokura inda zabo kandi abantu bazoba bari mu vyo kuborerwa, naho mu vy'ukuri bataborewe ariko Allah azoshikirwa n'igihano giteye ubwoba cane-' -Ibibazo. Al Hajji; 2-. Amajambo ya Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yarateye urujijo aba sahaba. Barabaza rero bati: «Ewe Ntumwa y’Imana. Uwo muntu muri twebwe ni nde mu bantu igihumbi?’ Rasulullah ati; 'Munezerwe kuko mu gihumbi harimwo Yagog na Makjuj, mu gihe muri mwebwe harimwo umuntu umwe gusa'. Araheza ati; 'Kubera Uwo umutima wanje uri mu minwe yiwe, nizigiye vy'ukuri ko muzoba ica kane c'ababa mw'Ijuru'. Twebwe rero - abasahaba - turashemeza Allah, dukora takbir. Arongera ati; 'Kubera Uwo umutima wanje uri mu minwe yiwe, nizigiye vy'ukuri ko uzoba kimwe ca gatatu c'ababa mw'Ijuru'. Turashima Allah kandi dukora takbir. Araheza ati; ‘N’Uwo umutima wanje uri mu Biganza vyiwe, nizigiye vy’ukuri ko muzoba igice c’ababa mw’Ijuru. Akarorero kawe mu bandi bantu kameze nk’amababa yera kw’inka yirabura canke nk’ikimenyetso ku nyana y’indogoba. Yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaiba] yatubwiye [Waki’]. -mu yindi nkuru iravugwa- Kandi vyaratubwiwe [Abu Kuraib] yatubwiye [Abu Muawiyah] bompi bavuzwe bavuye kuri [al-Amasy] n’iyi sanad, bompi gusa bavuze bati: ‘Ntiwari mu bantu ico gihe ariko nk’ibimasa vyera ku nka zirabura canke umushatsi w’umwirabura wa co w’. Kandi nta n’umwe muri bo yavuze ati: ‘Nk’ibimenyetso biri ku nyana y’indogoba’.
Imam Muslim : 328
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ حَدَّثَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا أَبَانُ حَدَّثَنَا يَحْيَى أَنَّ زَيْدًا حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا سَلَّامٍ حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي مَالِكٍ الْأَشْعَرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الطُّهُورُ شَطْرُ الْإِيمَانِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَأُ الْمِيزَانَ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ تَمْلَآَنِ أَوْ تَمْلَأُ مَا بَيْنَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَالصَّلَاةُ نُورٌ وَالصَّدَقَةُ بُرْهَانٌ وَالصَّبْرُ ضِيَاءٌ وَالْقُرْآنُ حُجَّةٌ لَكَ أَوْ عَلَيْكَ كُلُّ النَّاسِ يَغْدُو فَبَايِعٌ نَفْسَهُ فَمُعْتِقُهَا أَوْ مُوبِقُهَا
Yatubwiye [Ishaq bin Mansur] yatubwiye [Habban bin Hilal] yatubwiye [Aban] yatubwiye [Yahya] ko [Zaid] yamubwiye; ko [Abu Salamu] yamubwiye kuva kuri [Abu Malik al-Ash’ari] ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; 'Kuba uwusukuye ni igice c'ukwizera, gushimira Allah birahezagira urugero, subhanallah no gushimira Allah vyose birahezagira, canke kimwe muri vyo kirahezagira ibiri hagati y'ijuru n'isi, ugusenga ni umuco, ubusaserdoti ni uburongozi, ukwihangana ni umuco, kandi Korowani ni ikimenyamenya c'ibikorwa vyawe vyiza n'ikimenyamenya c'ibikorwa vyawe bibi. Umuntu wese aragerageza, rero hari abantu bigurisha kugira ngo bababohore canke babatikize.’
Imam Muslim : 329
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مَنْصُورٍ وَقُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَاللَّفْظُ لِسَعِيدٍ قَالُوا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ عَلَى ابْنِ عَامِرٍ يَعُودُهُ وَهُوَ مَرِيضٌ فَقَالَ أَلَا تَدْعُو اللَّهَ لِي يَا ابْنَ عُمَرَ قَالَ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ بِغَيْرِ طُهُورٍ وَلَا صَدَقَةٌ مِنْ غُلُولٍ وَكُنْتَ عَلَى الْبَصْرَةِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ ح قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَوَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ كُلُّهُمْ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ
Twarabwiwe ko [Said bin Mansur] na [Qutaiba bin Said] na [Abu Kamil al-Jahdari] bariko bavuga amajambo ya Said, bati; yatubwiye [Abu Awanah] kuva kuri [Simak bin Harb] kuva kuri [Mush’ab bin Sa’d] ati; ’ [Abdullah bin Umar] yarahuye na Ibnu Amir kugira ngo amugendere yari arwaye ico gihe. Ibn Amir aca avuga ati; 'Ntunsengere Ibn Umar'. Ibn Umar arishura ati: «Ni ukuri numvise Intumwa y’Imana ivuga ngo; 'Ntivyemewe gusenga ata gusukurwa, kandi ntivyemewe gutanga ubusaserdoti buva ku buhemu -ubutunzi bwa ghanimah-', kandi ico gihe wari i Basrah'. Twarabwiwe ko [Muhamadi bin al-Mutsana] na [Ibn Basyyar] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Muhamadi bin Ja’far] yatubwiye [Syu’ba]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Abu Bakar bin Abu Syaibah] yatubwiye [Husein bin Ali] avuye muri [Zaidah]. -mu yindi nkuru havugwa- [Abu Bakr] na [Waki’] bavuze ko bava muri [Isirayeli], bose bava muri [Simak bin Harb] n’iyi isnad ivuye ku Muhanuzi saw.
Imam Muslim : 330
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ بْنُ هَمَّامٍ حَدَّثَنَا مَعْمَرُ بْنُ رَاشِدٍ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ أَخِي وَهْبِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ
Yaratubwiye [Muhamadi bin Rafi’] yatubwiye [Abdurrazzaq bin Hammam] yatubwiye [Ma’mar bin Rasyid] avuye kuri [Hamam bin Munabbih] mwenewabo Wahab bin Munabbih, ati; ‘Iki ni ikintu [Abu Hurairah] yatubwiye, kivuye kuri Rasulullah, ati; 'Isengesho ry'umuntu afise hadas ntirizokwemerwa gushika akoze ubwogero'.
Imam Muslim : 331
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ وَحَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى التُّجِيبِيُّ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ عَنْ يُونُسَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَنَّ عَطَاءَ بْنَ يَزِيدَ اللَّيْثِيَّ أَخْبَرَهُ أَنَّ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ دَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ فَغَسَلَ كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ مَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْمِرْفَقِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ مَسَحَ رَأْسَهُ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ غَسَلَ الْيُسْرَى مِثْلَ ذَلِكَ ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَكَانَ عُلَمَاؤُنَا يَقُولُونَ هَذَا الْوُضُوءُ أَسْبَغُ مَا يَتَوَضَّأُ بِهِ أَحَدٌ لِلصَّلَاةِ
Bambwiye ko [Abu Ath Thahir Ahmad bin Amru bin Abdullah bin Amru bin Sarh] na [Harmalah bin Yahya At Tujibi] bompi bavuze ngo; yatumenyesheje [Ibnu Wahb] avuye kuri [Yunus] avuye kuri [Ibnu Shihab] ko [‘Atha’ bin Yazid Al Laitsi] yamubwiye; uwo musuku wa [Humran] Usimani, yari yamubwiye; ko [Uthman bin Affan] yasavye amazi yo kwiyuhagira, hanyuma akayoza ibiganza vyiwe bibiri incuro zitatu, hanyuma akayoza akanwa, akashira amazi mu zuru no gusohora. Hanyuma arakaraba mu maso incuro zitatu, arakaraba ukuboko kw’iburyo gushika ku nkoko incuro zitatu. Ivyo biheze, yoza ukuboko kw’ibubamfu nk’uko yoza ukuboko kw’iburyo, hanyuma akuraho umutwe, yoza ikirenge c’iburyo gushika ku ntugu incuro zitatu. Inyuma y’ivyo, yoza ikirenge c’ibubamfu, ni co kimwe no kwoza ikirenge c’iburyo. Usmani aca aravuga ati; 'Narigeze kubona Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam akora ubwogero nk'uko nanje nkora ubwogero.' Hanyuma yongera ati: «Nanje numvise avuga ngo; "Uwuzokwiyuhagira nk'uko jewe nkora, hanyuma agasenga amasengesho abiri, ntavuge ijambo na rimwe hagati y'ukwiyuhagira n'ugusenga, Allah azomubabarira ivyaha vyiwe vya kera." Ibnu Shihab ati; ‘Intiti zacu zavuze ngo; 'Ukwo kwiyuhagira ni kwo kwiyuhagira gutunganye kuruta kwose umuntu akora kugira ngo asenge'.
Imam Muslim : 332
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ أَنَّهُ رَأَى عُثْمَانَ دَعَا بِإِنَاءٍ فَأَفْرَغَ عَلَى كَفَّيْهِ ثَلَاثَ مِرَارٍ فَغَسَلَهُمَا ثُمَّ أَدْخَلَ يَمِينَهُ فِي الْإِنَاءِ فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ وَيَدَيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَيْهِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَا يُحَدِّثُ فِيهِمَا نَفْسَهُ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ
Kandi yambwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Yaqub bin Ibrahim] yatubwiye [dawe] kuva kuri [Ibn Shihab] kuva kuri [‘Atha’ bin Yazid al-Laitsi] kuva kuri [Humran] umushumba wa Uthman; ko yabonye [Uthman] asaba amazi yo kwiyuhagira, hanyuma akayasuka ku biganza vyiwe incuro zitatu hanyuma akayoga ibiganza. Hanyuma ashira ukuboko kwiwe kw’iburyo mu gitereko c’amazi, hanyuma arakaraba akanwa, ashira ayo mazi mu zuru arayajugunya hanze, hanyuma arakaraba mu maso incuro zitatu, hanyuma arakaraba ibiganza vyiwe bibiri vy’iburyo gushika ku bitugu incuro zitatu, hanyuma arahanagura umutwe, hanyuma arakaraba ibirenge vyiwe bibiri incuro zitatu gushika ku bitugu. Araheza ati; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; «Uwuzokwiyuhagira nk’uku kwiyuhagira, hanyuma agasenga amasengesho abiri ya rakaya, aho atavugana na we nyene - ku bijanye n’ivy’isi -, ivyaha vyiwe vya kera ntibizobabarirwa ata kabuza».
Imam Muslim : 333
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَعُثْمَانُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا وَقَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ سَمِعْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ وَهُوَ بِفِنَاءِ الْمَسْجِدِ فَجَاءَهُ الْمُؤَذِّنُ عِنْدَ الْعَصْرِ فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ وَاللَّهِ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا لَوْلَا آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمْ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ مُسْلِمٌ فَيُحْسِنُ الْوُضُوءَ فَيُصَلِّي صَلَاةً إِلَّا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي تَلِيهَا و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ جَمِيعًا عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يُصَلِّي الْمَكْتُوبَةَ
Yatubwiye [Qutaiba bin Said] na [Uthman bin Muhammad bin Abu Syaiba] na [Ishaq bin Ibrahim al-Hanzhali] mu gihe amajambo ari aya Qutaiba, Ishaq ati; yatumenyesheje, mu gihe abandi bantu babiri bati; yatubwiye [Jarir] avuye kuri [Hisyam bin Urwah] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Humran] umushumba wa Usimani, ati; 'Numvise [Uthman bin Affan] -igihe yari kw'idirisha ry'umusigiti-, hanyuma muezdzin araza aho ari mu gihe ca Asr, hanyuma asaba amazi yo kwiyuhagira, hanyuma yiyuhagira, hanyuma avuga ati; 'Ndabihiye Allah, nzobabwira hadithi vy'ukuri, iyo hataba umurongo wo mu gitabu ca Allah sinari kubabwira. Nkako, numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; « Si ivy’umuyisilamu gukora ubwogero, hanyuma akanonosora ubwogero bwiwe, hanyuma agasenga, ariko nta gukeka ko Allah azomubabarira ivyaha vyiwe hagati yiwe n’isengesho ry’inyuma ». Kandi yaratubwiye [Abu Kuraib] yaratubwiye [Abu Usamah]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Zuhair bin Harb] na [Abu Kuraib] bompi bavuze; yaratubwiye [Waki’]. -mu yindi nkuru ivugwa- yatubwiye [Ibn Abu Umar] yatubwiye [Sufyan] vyose kuva kuri [Hsyam] n’iyi sanad. Kandi muri hadithi ya Abu Usamah, ‘Aca aheza ukwoga, hanyuma asenga isengesho rya fardlu’.
Imam Muslim : 334
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَلَكِنْ عُرْوَةُ يُحَدِّثُ عَنْ حُمْرَانَ أَنَّهُ قَالَ فَلَمَّا تَوَضَّأَ عُثْمَانُ قَالَ وَاللَّهِ لَأُحَدِّثَنَّكُمْ حَدِيثًا وَاللَّهِ لَوْلَا آيَةٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا حَدَّثْتُكُمُوهُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَتَوَضَّأُ رَجُلٌ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهُ ثُمَّ يُصَلِّي الصَّلَاةَ إِلَّا غُفِرَ لَهُ مَا بَيْنَهُ وَبَيْنَ الصَّلَاةِ الَّتِي تَلِيهَا قَالَ عُرْوَةُ الْآيَةُ { إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنْ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى إِلَى قَوْلِهِ اللَّاعِنُونَ }
Kandi yatubwiye [Zuhair bin Harb] yatubwiye [Yaqub bin Ibrahim] yatubwiye [dawe] kuva kuri [Salih], [Ibn Shihab] ati; ‘Ariko [Urwah] yigana kuri [Humran] ko yavuze ati; ‘Igihe [Uthman] yariko arakora ubwogero, yavuze ati; ‘Ndabihiye Allah, nzobabwira vy’ukuri hadithi. Ndahiye Allah, iyo bitaba umurongo wo mu gitabu ca Allah, sinari kubibabwira. Nkako, numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; « Si ivy'umuntu kwiyuhagira, hanyuma akanonosora ukwoga kwiwe hanyuma agasenga ariko ivyaha vyiwe bizobabarirwa ata kabuza hagati yiwe n'isengesho rizokurikira ». Urwah ati; ‘Uwo murongo ni uwu; '-Nkako, abahisha ivyo twamanutse mu buryo bw'amakuru -atomoye- n'ubuyobozi, tumaze kubisigurira abantu mu gitabu, bazovumwa na Allah kandi bazovumwa -na- n'ibiremwa vyose- bishobora kuvuma...-' -Ibibazo. Al-Bakara; 159-.
Imam Muslim : 335
حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَحَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنِي أَبُو الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عُثْمَانَ فَدَعَا بِطَهُورٍ فَقَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَا مِنْ امْرِئٍ مُسْلِمٍ تَحْضُرُهُ صَلَاةٌ مَكْتُوبَةٌ فَيُحْسِنُ وُضُوءَهَا وَخُشُوعَهَا وَرُكُوعَهَا إِلَّا كَانَتْ كَفَّارَةً لِمَا قَبْلَهَا مِنْ الذُّنُوبِ مَا لَمْ يُؤْتِ كَبِيرَةً وَذَلِكَ الدَّهْرَ كُلَّهُ
Twarabwiwe [Abdu bin Humaid] na [Hajjaj bin Ash-Syair] bompi bavuzwe na [Abu al-Walid], [Abdu] ati; yarambwiye [Abu al-Walid] yatubwiye [Ishaq bin Said bin Amru bin Said bin al-Ash] yabimbwiye [data] kuva kuri [se wiwe] ati; ‘Twari iruhande ya [Uthman], aca asaba amazi yo kwiyuhagira, aca avuga ati; 'Numvise Rasulullah Sawllahu Alaihi Wasallam avuga ati; ‘Si ivy’umuyisilamu gushikirizwa isengesho rya fardlu, hanyuma azoheza arangize ubwogero bwiwe, yicishe bugufi, akore isengesho ryiwe, ariko bizoba ari impongano y’ivyaha vyiwe vya kera, igihe cose ata caha gikomeye yakoze. Kandi ivyo -bireba- imyaka yose''.
Imam Muslim : 336
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ وَهُوَ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ أَتَيْتُ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ قَالَ إِنَّ نَاسًا يَتَحَدَّثُونَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَادِيثَ لَا أَدْرِي مَا هِيَ إِلَّا أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ مِثْلَ وُضُوئِي هَذَا ثُمَّ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ هَكَذَا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَكَانَتْ صَلَاتُهُ وَمَشْيُهُ إِلَى الْمَسْجِدِ نَافِلَةً وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبْدَةَ أَتَيْتُ عُثْمَانَ فَتَوَضَّأَ
Twarabwiwe ko [Qutayba bin Said] na [Ahmad bin ‘Abdahadl-Dlabbi] bompi bavuze ngo; yatubwiye [Abdul Aziz] - ni ukuvuga ad-Darawardi - avuye kuri [Zaid bin Aslam] avuye kuri [Humran] umushumba wa Usimani, ati; ‘Nazanye [Uthman bin Affan] amazi yo kwiyuhagira, hanyuma arakora ivyo kwiyuhagira, hanyuma aravuga ati; 'Nkako, abantu bavuze kuri Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam hadithi nyinshi ntazi umutwe wazo, gusa ni uko nabonye Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam akora ubwogero nk'ubu, aca avuga ati; ‘Uwuzokwiyuhagira muri ubwo buryo azobabarirwa ivyaha vyiwe vya kera. Hagati aho, gusenga no kugenda n’amaguru uja ku musigiti ni sunnah. Kandi muri kahise ka Ibn Abdah, ‘Nagiye kwa Uthman, hanyuma arakora ubwogero’.
Imam Muslim : 337
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لِقُتَيْبَةَ وَأَبِي بَكْرٍ قَالُوا حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ أَبِي أَنَسٍ أَنَّ عُثْمَانَ تَوَضَّأَ بِالْمَقَاعِدِ فَقَالَ أَلَا أُرِيكُمْ وُضُوءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ تَوَضَّأَ ثَلَاثًا ثَلَاثًا وَزَادَ قُتَيْبَةُ فِي رِوَايَتِهِ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ أَبُو النَّضْرِ عَنْ أَبِي أَنَسٍ قَالَ وَعِنْدَهُ رِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
Twarabibwiwe na [Qutaiba bin Said] na [Abu Bakar bin Abu Syaiba] na [Zuhair bin Harb] mu gihe amajambo ari aya Qutaiba na Abu Bakr, bati; yatubwiye [Waki’] avuye kuri [Sufyan] avuye kuri [Abu an-Nadlar] avuye kuri [Abu Anas] ko [Uthman] yakoze ubwogero ku ntebe, hanyuma ati; ‘Woshima ko nkwereka ingene Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yakora ubwogero bwiwe? 'Yaciye akora ubusuku incuro zitatu incuro zitatu'. [Qutaiba] yongeyeko muri kahise kiwe, [Sufyan] ati; ’ [Abu an-Nadlar] yavuze kuva kuri [Abu Anas] ati; 'Kandi iruhande yiwe hari abagabo benshi bo mu bagenzi ba Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam'.
Imam Muslim : 338
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ وَكِيعٍ قَالَ أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ مِسْعَرٍ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ أَبِي صَخْرَةَ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ قَالَ كُنْتُ أَضَعُ لِعُثْمَانَ طَهُورَهُ فَمَا أَتَى عَلَيْهِ يَوْمٌ إِلَّا وَهُوَ يُفِيضُ عَلَيْهِ نُطْفَةً وَقَالَ عُثْمَانُ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ انْصِرَافِنَا مِنْ صَلَاتِنَا هَذِهِ قَالَ مِسْعَرٌ أُرَاهَا الْعَصْرَ فَقَالَ مَا أَدْرِي أُحَدِّثُكُمْ بِشَيْءٍ أَوْ أَسْكُتُ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ كَانَ خَيْرًا فَحَدِّثْنَا وَإِنْ كَانَ غَيْرَ ذَلِكَ فَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ مَا مِنْ مُسْلِمٍ يَتَطَهَّرُ فَيُتِمُّ الطُّهُورَ الَّذِي كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَيُصَلِّي هَذِهِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ إِلَّا كَانَتْ كَفَّارَاتٍ لِمَا بَيْنَهَا
Yatubwiye [Abu Kuraibu Muhamadi bin al-’Ala] na [Ishaq bin Ibrahim] bose bavuzwe na [Waki’], [Abu Kuraib] ati; yatubwiye [Waki’] kuva kuri [Mis’ar] kuva kuri [Jami’ bin Syaddad Abu Shakhrah] ati; ‘Numvise [Humuran Bini Abani] avuga ngo; ‘Nahora nshiramwo amazi yo kwiyuhagira [Uthman]. Ntiyaje kuri we umusi umwe ariko yongeyeko -ugusukurwa- kwiwe n’amazi makeyi’. Usimani ati; 'Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam yaratubwiye igihe twava mu gusenga -Mis'ar ati; Nasenze isengesho rya Asr, mu gihe nariko ndavuga nti; 'Sinzi nimba hari ico nakubwiye canke naracereje'. Twarabajije rero tuti: «Ewe Ntumwa y’Imana, nimba ari vyiza rero tubwire. Kandi iyo atari vyiza rero Allah n’Intumwa yiwe barazi neza -inyungu yavyo-’. Aravuga ati; 'Si ivy'umuyisilamu kwisukura no gutunganya ugusukura kwiwe nk'uko Allah yamutegetse, hanyuma agakora amasengesho atanu y'umusi kiretse ari impongano y'ivyaha biri hagati yabo bompi'.
Imam Muslim : 339
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَا جَمِيعًا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ جَامِعِ بْنِ شَدَّادٍ قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ يُحَدِّثُ أَبَا بُرْدَةَ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فِي إِمَارَةِ بِشْرٍ أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَتَمَّ الْوُضُوءَ كَمَا أَمَرَهُ اللَّهُ تَعَالَى فَالصَّلَوَاتُ الْمَكْتُوبَاتُ كَفَّارَاتٌ لِمَا بَيْنَهُنَّ هَذَا حَدِيثُ ابْنِ مُعَاذٍ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِ غُنْدَرٍ فِي إِمَارَةِ بِشْرٍ وَلَا ذِكْرُ الْمَكْتُوبَاتِ
Yatubwiye [Ubaidullah bin Muadz] yatubwiye [data]. -mu yindi nkuru ivugwa- Kandi yatubwiye [Muhamadi bin al-Mutsana] na [Ibn Basyyar] bompi bavuze; yaratubwiye [Muhamadi bin Ja’far] ivyo yavuze vyose; yatubwiye [Syu’ba] kuva kuri [Yami’ bin Syaddad] ati; ‘Numvise [Humran bin Aban] abwira Abu Burdah muri uyu musigiti ku ngoma ya Bisyr; ivyo [Usimani bini Afani] yavuze; 'Umukuru w'Imana yavuze ati; «Uwuzoheza kwiyuhagira nk’uko Allah yamutegetse, agakora isengesho rya fardlu, rero ivyo ni impongano y’ivyaha biri hagati yabo bompi.» Iyi ni hadithi ya Mu’adz, kandi muri hadithi ya Ghundar nta mvugo ivuga ngo ‘Mu gihe c’ingoma ya Bisyr’. Kandi nta n’aho ivuga ngo ‘isengesho rya Fardlu’.
Imam Muslim : 340
حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ وَأَخْبَرَنِي مَخْرَمَةُ بْنُ بُكَيْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حُمْرَانَ مَوْلَى عُثْمَانَ قَالَ تَوَضَّأَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ يَوْمًا وُضُوءًا حَسَنًا ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَوَضَّأَ فَأَحْسَنَ الْوُضُوءَ ثُمَّ قَالَ مَنْ تَوَضَّأَ هَكَذَا ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ لَا يَنْهَزُهُ إِلَّا الصَّلَاةُ غُفِرَ لَهُ مَا خَلَا مِنْ ذَنْبِهِ
Yatubwiye [Harun bin Said al-Aili] yatubwiye [Ibn Wahab] ati; yambwiye [Makhramah bin Bukari] avuye kuri [se wiwe] avuye kuri [Humran] Usimani yahora ari umuja wiwe, ati; ‘Umusi umwe [Uthman bin Affan] yakoze ubwogero n’ubwogero bwiza aca avuga ati; 'Nabonye Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam akora ubwogero, hanyuma akora ubwogero bwiwe, hanyuma aravuga ati; «Uwuzokwiyuhagira gutyo, hanyuma akaja mu musigiti, nta kindi kimuvyura kiretse gusenga, ivyaha vyiwe bisigaye ntibizobabarirwa ata kabuza».