Imam Muslim : 3321
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزُ بْنُ أَسَدٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ يَقُولُا رُمِيَ إِلَيْنَا جِرَابٌ فِيهِ طَعَامٌ وَشَحْمٌ يَوْمَ خَيْبَرَ فَوَثَبْتُ لِآخُذَهُ قَالَ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ جِرَابٌ مِنْ شَحْمٍ وَلَمْ يَذْكُرْ الطَّعَامَ
លោក [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន បាសយ៉ារ] បានប្រាប់យើង [បាហ្ស ប៊ីន អាសាដ] បានប្រាប់យើង [ស៊ីយូបា] បានប្រាប់ខ្ញុំ [ហ៊ូម៉ៃដ ប៊ីន ហ៊ីឡាល] គាត់បាននិយាយ។ ខ្ញុំបានឮលោក [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន មូហ្គាហ្វាល់] និយាយថា 'ពេលទីក្រុងខៃបារត្រូវបានសញ្ជ័យ ថង់ស្បែកមួយដែលមានស្បៀងអាហារ និងខ្លាញ់ត្រូវបានគេគប់មកលើយើង បន្ទាប់មកខ្ញុំបានលោតទៅយកវាភ្លាមៗ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានងាកមកឃើញអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ សន្តិភាពមាននៅទីនោះរហូតដល់ខ្ញុំខ្មាស់អៀនចំពោះវា'។ ហើយលោក [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាល់ មុតសាណា] បានប្រាប់យើងថា [អាប៊ូ ដាវូដ] បានប្រាប់យើង [ស៊ីយូបា] ជាមួយនឹងអ៊ីណាដនេះ ប៉ុន្តែគាត់បាននិយាយថា 'ថង់ស្បែកដែលមានខ្លាញ់' ហើយមិនបាននិយាយថា 'អាហារ' ទេ។
Imam Muslim : 3322
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ رَافِعٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ أَخْبَرَهُ مِنْ فِيهِ إِلَى فِيهِ قَالَ انْطَلَقْتُ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنِي وَبَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَبَيْنَا أَنَا بِالشَّأْمِ إِذْ جِيءَ بِكِتَابٍ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى هِرَقْلَ يَعْنِي عَظِيمَ الرُّومِ قَالَ وَكَانَ دَحْيَةُ الْكَلْبِيُّ جَاءَ بِهِ فَدَفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى فَدَفَعَهُ عَظِيمُ بُصْرَى إِلَى هِرَقْلَ فَقَالَ هِرَقْلُ هَلْ هَاهُنَا أَحَدٌ مِنْ قَوْمِ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالُوا نَعَمْ قَالَ فَدُعِيتُ فِي نَفَرٍ مِنْ قُرَيْشٍ فَدَخَلْنَا عَلَى هِرَقْلَ فَأَجْلَسَنَا بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَيُّكُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا مِنْ هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا فَأَجْلَسُونِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَأَجْلَسُوا أَصْحَابِي خَلْفِي ثُمَّ دَعَا بِتَرْجُمَانِهِ فَقَالَ لَهُ قُلْ لَهُمْ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا عَنْ الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَنِي فَكَذِّبُوهُ قَالَ فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَايْمُ اللَّهِ لَوْلَا مَخَافَةُ أَنْ يُؤْثَرَ عَلَيَّ الْكَذِبُ لَكَذَبْتُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُ كَيْفَ حَسَبُهُ فِيكُمْ قَالَ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو حَسَبٍ قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ وَمَنْ يَتَّبِعُهُ أَشْرَافُ النَّاسِ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ أَيَزِيدُونَ أَمْ يَنْقُصُونَ قَالَ قُلْتُ لَا بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَنْ دِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ سَخْطَةً لَهُ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ قَالَ قُلْتُ تَكُونُ الْحَرْبُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ سِجَالًا يُصِيبُ مِنَّا وَنُصِيبُ مِنْهُ قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ لَا نَدْرِي مَا هُوَ صَانِعٌ فِيهَا قَالَ فَوَاللَّهِ مَا أَمْكَنَنِي مِنْ كَلِمَةٍ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا غَيْرَ هَذِهِ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ قَبْلَهُ قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ حَسَبِهِ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ فِيكُمْ ذُو حَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي أَحْسَابِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ فِي آبَائِهِ مَلِكٌ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ رَجُلٌ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ عَنْ أَتْبَاعِهِ أَضُعَفَاؤُهُمْ أَمْ أَشْرَافُهُمْ فَقُلْتَ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقَدْ عَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ ثُمَّ يَذْهَبَ فَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ مِنْهُمْ عَنْ دِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَهُ سَخْطَةً لَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ إِذَا خَالَطَ بَشَاشَةَ الْقُلُوبِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ فَزَعَمْتَ أَنَّكُمْ قَدْ قَاتَلْتُمُوهُ فَتَكُونُ الْحَرْبُ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ سِجَالًا يَنَالُ مِنْكُمْ وَتَنَالُونَ مِنْهُ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى ثُمَّ تَكُونُ لَهُمْ الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ لَا يَغْدِرُ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا تَغْدِرُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ ائْتَمَّ بِقَوْلٍ قِيلَ قَبْلَهُ قَالَ ثُمَّ قَالَ بِمَ يَأْمُرُكُمْ قُلْتُ يَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالزَّكَاةِ وَالصِّلَةِ وَالْعَفَافِ قَالَ إِنْ يَكُنْ مَا تَقُولُ فِيهِ حَقًّا فَإِنَّهُ نَبِيٌّ وَقَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَمْ أَكُنْ أَظُنُّهُ مِنْكُمْ وَلَوْ أَنِّي أَعْلَمُ أَنِّي أَخْلُصُ إِلَيْهِ لَأَحْبَبْتُ لِقَاءَهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ عَنْ قَدَمَيْهِ وَلَيَبْلُغَنَّ مُلْكُهُ مَا تَحْتَ قَدَمَيَّ قَالَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَرَأَهُ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ وَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الْأَرِيسِيِّينَ وَ { يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ } فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ ارْتَفَعَتْ الْأَصْوَاتُ عِنْدَهُ وَكَثُرَ اللَّغْطُ وَأَمَرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا قَالَ فَقُلْتُ لِأَصْحَابِي حِينَ خَرَجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ إِنَّهُ لَيَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ قَالَ فَمَا زِلْتُ مُوقِنًا بِأَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ عَلَيَّ الْإِسْلَامَ و حَدَّثَنَاه حَسَنٌ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ شُكْرًا لِمَا أَبْلَاهُ اللَّهُ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَقَالَ إِثْمَ الْيَرِيسِيِّينَ وَقَالَ بِدَاعِيَةِ الْإِسْلَامِ
វាត្រូវបានប្រាប់មកយើងដោយ [Ishaq bin Ibrahim Al Hanzhali] និង [Ibnu Abu Umar] ក៏ដូចជា [Muhammad bin Rafi'] និង [Abd bin Humaid] ខណៈពេលដែល lafadz ពី Ibnu Rafi', Ibnu Rafi' និង Ibnu Abu Umar បាននិយាយថា; បានប្រាប់យើង ខណៈពេលដែលអ្នកពីរនាក់ផ្សេងទៀតបាននិយាយថា; បានរាយការណ៍មកយើង [Abdurrazaq] បានរាយការណ៍មកយើង [Ma'mar] ពី [Az Zuhri] ពី [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah] ពី [Ibn Abbas] ថា [Abu Sufyan] បានរៀបរាប់ពីមាត់របស់គាត់ផ្ទាល់ដូចខាងក្រោម៖ 'នៅពេលដែលមានសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពរវាងខ្ញុំនិងអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallallaahu 'alaihi wasallam ខ្ញុំបានទៅធ្វើពាណិជ្ជកម្មនៅទឹកដីស៊ីរី។ ពេលខ្ញុំនៅទីនោះ មាននរណាម្នាក់បានផ្ញើលិខិតមួយច្បាប់ពីរ៉ស៊ូលុលឡោះ សាលឡាហ៊ូ អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ទៅកាន់ព្រះចៅអធិរាជ ហេរ៉ាគ្លីអុស ដែលជាអ្នកគ្រប់គ្រងរ៉ូម៉ាំងដ៏អស្ចារ្យ ដែលបាននាំយកលិខិតនោះឈ្មោះ ឌីយ៉ាហ៍ អាល់ កាលប៊ី ទៅកាន់មន្ត្រីប៊ូស្រា បន្ទាប់មកមន្ត្រីប៊ូស្រាបានយកវាទៅឱ្យ ហេរ៉ាគ្លីអុស។ បន្ទាប់មក ហេរ៉ាគ្លីអុស បានសួរថា «តើមានអ្នកណាម្នាក់នៅទីនេះពីត្រកូលរបស់គាត់ដែលអះអាងថាជាព្យាការីនេះ - រ៉ស៊ូលុលឡោះ - ដែរឬទេ?» ពួកគេបានឆ្លើយថា «បាទ»។ បន្ទាប់មក ខ្ញុំត្រូវបានហៅឱ្យបង្ហាញខ្លួននៅចំពោះមុខ ហេរ៉ាគ្លីអុស រួមជាមួយមិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំមួយចំនួនមកពីកុលសម្ព័ន្ធគូរ៉េស យើងបានចូលទៅអង្គុយទល់មុខ ហ៊ីរ៉ាគ្លីអុស។ បន្ទាប់មក ហេរ៉ាគ្លីអុស បានសួរថា «តើក្នុងចំណោមអ្នករាល់គ្នា តើមានសាច់ញាតិជិតស្និទ្ធដោយឈាមជាមួយអ្នកដែលអះអាងថាជាព្យាការីដែរឬទេ?» អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បាននិយាយថា «បន្ទាប់មកខ្ញុំបានឆ្លើយថា «ខ្ញុំជា»។ បន្ទាប់មកខ្ញុំបានអង្គុយនៅខាងមុខ ខណៈដែលមិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំអង្គុយនៅពីក្រោយខ្ញុំ។ បន្ទាប់មកគាត់បានហៅអ្នកបកប្រែរបស់គាត់ ហើយនិយាយទៅកាន់គាត់ថា «ប្រាប់ពួកគេថា ខ្ញុំបានសួរពួកគេអំពីបុរសដែលអះអាងថាជាព្យាការី។ ប្រសិនបើគាត់កុហក ចូរនិយាយថាគាត់បានកុហក»។ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បាននិយាយថា «សូមស្បថចំពោះអល់ឡោះ ប្រសិនបើខ្ញុំមិនខ្លាចត្រូវគេហៅថាជាអ្នកកុហកទេ ខ្ញុំនឹងបានកុហកពួកគេហើយ»។ បន្ទាប់មក ហ៊ីរ៉ាគ្លីស បាននិយាយទៅកាន់អ្នកបកប្រែរបស់គាត់ថា «សូមសួរគាត់ថា តើគាត់ជាជនជាតិអ្វីក្នុងចំណោមអ្នក»។ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បាននិយាយថា «ខ្ញុំបានឆ្លើយថា 'គាត់ជាអភិជនក្នុងចំណោមពួកយើង'។ គាត់បានសួរថា 'តើគាត់ជាកូនចៅរបស់ស្តេចទេ?' ខ្ញុំបានឆ្លើយថា 'ទេ។' គាត់បានសួរថា 'តើអ្នកធ្លាប់ហៅគាត់ថាជាអ្នកកុហកមុនពេលគាត់ក្លាយជាព្យាការីទេ?' ខ្ញុំបានឆ្លើយថា 'ទេ។' គាត់បានសួរថា 'តើអ្នកដែលដើរតាមគាត់មកពីក្នុងចំណោមអភិជន ឬគ្រាន់តែជាមនុស្សសាមញ្ញប៉ុណ្ណោះ?' ខ្ញុំបានឆ្លើយថា 'មានតែមនុស្សសាមញ្ញប៉ុណ្ណោះ'។ គាត់បានសួរថា 'តើអ្នកគាំទ្ររបស់គាត់តែងតែកើនឡើងទេ?' ខ្ញុំបានឆ្លើយថា 'ពួកគេតែងតែកើនឡើង'។ គាត់បានសួរថា «តើអ្នកដើរតាមគាត់ណាម្នាក់បានក្បត់ជំនឿដោយសារតែពួកគេស្អប់សាសនាដែលគាត់បានបង្កើតឡើងទេ?' ខ្ញុំបានឆ្លើយថា 'ទេ។' គាត់បានសួរថា «តើអ្នកបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគាត់ទេ?» ខ្ញុំបានឆ្លើយថា «បាទ ខ្ញុំបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគាត់»។ គាត់បានសួរថា «តើសង្គ្រាមរបស់អ្នកប្រឆាំងនឹងគាត់យ៉ាងដូចម្តេច?» ខ្ញុំបានឆ្លើយថា «សង្គ្រាមរបស់យើងកំពុងផ្លាស់ប្តូររវាងជ័យជម្នះ និងការបរាជ័យ»។ ពេលខ្លះយើងទទួលបានជ័យជម្នះ ហើយគាត់ត្រូវបានចាញ់ ហើយពេលខ្លះយើងត្រូវបានចាញ់ ហើយគាត់ក៏ទទួលបានជ័យជម្នះ។" គាត់បានសួរថា "តើគាត់ធ្លាប់បំពានការសន្យារបស់គាត់ទេ?" ខ្ញុំបានឆ្លើយថា "ទេ តាមពិតយើងស្ថិតនៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាព មិនមែនដើម្បីវាយប្រហារគាត់ទេ។ ខ្ញុំមិនដឹងថាគាត់នឹងធ្វើអ្វីជាមួយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះទេ»។ បន្ទាប់មក អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បាននិយាយថា «សូមស្បថចំពោះអល់ឡោះ យើងគ្មានពាក្យអ្វីផ្សេងទៀតដើម្បីនិយាយក្រៅពីពាក្យនោះទេ»។ គាត់បានសួរថា «តើមានអ្នកណាមុនគាត់ដែលអះអាងថាជាព្យាការីដូចគាត់ទេ?» ខ្ញុំបានឆ្លើយថា «ទេ»។ បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយទៅកាន់អ្នកបកប្រែរបស់គាត់ថា «ប្រាប់គាត់ថា 'ខ្ញុំបានសួរអ្នកអំពីពូជសាសន៍របស់គាត់ - ឋានៈសង្គមរបស់គាត់ - ហើយអ្នកបាននិយាយថាគាត់មកពីពួកអភិជន'»។ ជាការពិតណាស់ នេះជាករណីរបស់ពួកសាវ័កទាំងអស់។ ពួកគេត្រូវបានចិញ្ចឹមបីបាច់ពីពួកអភិជននៃប្រជាជនរបស់ពួកគេ។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរថា តើគាត់មានដើមកំណើតមកពីស្តេចទេ? អ្នកឆ្លើយថា «ទេ»។ ប្រសិនបើឪពុក និងជីតារបស់គាត់ធ្លាប់ជាស្តេច នោះនឹងមានការសង្ស័យថាគាត់ចង់ស្តារអំណាចរបស់បុព្វបុរសរបស់គាត់ឡើងវិញ។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកអំពីអ្នកដើរតាមគាត់ដែរ៖ តើពួកគេជាប្រជាជនសាមញ្ញ ឬអ្នកធំ? អ្នកឆ្លើយថា «មានតែប្រជាជនសាមញ្ញទេ» ជាការពិត ពួកគេជាអ្នកដើរតាមពួកសាវ័ក។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរថា តើអ្នកធ្លាប់ចោទប្រកាន់គាត់ថាជាអ្នកកុហកពីមុនទេ? អ្នកឆ្លើយថា «ទេ» ព្រោះខ្ញុំដឹងថាគាត់មិនដែលកុហកមនុស្សទេ ទុកឲ្យតែកុហកព្រះ។ ខ្ញុំបានសួរអ្នកថា តើមានអ្នកដើរតាមគាត់ណាម្នាក់ទេ? ក្បត់ជំនឿ ឬស្អប់សាសនាថ្មីបន្ទាប់ពីឱបក្រសោបវា? អ្នកបានឆ្លើយថា "ទេ" ព្រោះនោះជារបៀបដែលជំនឿត្រូវបានដាំនៅក្នុងចិត្តរបស់មនុស្សម្នាក់។ ខ្ញុំបានសួរអ្នកថា តើអ្នកដើរតាមគាត់ថយចុះទេ? អ្នកបានឆ្លើយថា "ជាការពិតណាស់ ពួកគេតែងតែកើនឡើង" ព្រោះនោះជារបៀបដែលជំនឿមានរហូតដល់វារីកចម្រើនដល់ភាពល្អឥតខ្ចោះ។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរ តើអ្នកធ្លាប់ប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងគាត់ទេ? អ្នកបាននិយាយថា "មែនហើយ យើងបានប្រយុទ្ធ ហើយសមរភូមិបានកើតឡើង និងបានកន្លងផុតទៅ ជួនកាលឈ្នះ និងជួនកាលចាញ់"។ ជាការពិតណាស់ នោះហើយជារបៀបដែលវាកើតឡើង។ អ្នកនាំសារតែងតែត្រូវបានសាកល្បង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ជ័យជម្នះចុងក្រោយតែងតែនៅខាងពួកគេ។ ខ្ញុំក៏បានសួរថា "តើគាត់ធ្លាប់បំពានការសន្យាទេ?" អ្នកបាននិយាយថា "មិនដែល"។ ជាការពិតណាស់ អ្នកនាំសារមិនដែលបំពានការសន្យាទេ។ ខ្ញុំក៏បានសួរអ្នកដែរថា "តើមាននរណាម្នាក់មុនគាត់ដែលអះអាងថាជាព្យាការីដូចគាត់ទេ?" អ្នកបាននិយាយថា "ទេ"។ នោះហើយជារបៀបដែលវាកើតឡើង។ ប្រសិនបើនរណាម្នាក់មុនគាត់អះអាងថាជាព្យាការីដូចគាត់ ប្រហែលជាគាត់គ្រាន់តែដើរតាមគន្លងរបស់អ្នកដែលមុនគាត់ប៉ុណ្ណោះ។ បន្ទាប់មកគាត់បានសួរថា "តើគាត់បានបញ្ជាអ្នកអ្វីខ្លះ?" ខ្ញុំបាននិយាយថា "គាត់បានបញ្ជាឱ្យយើងអធិស្ឋាន បង់ហ្សាកាត រក្សាចំណង «ចូររក្សាកិត្តិយសរបស់យើងចុះ»។ គាត់បាននិយាយថា «ប្រសិនបើអ្វីដែលអ្នកនិយាយសុទ្ធតែជាការពិត នោះគ្មានការសង្ស័យទេថា បុរសនេះជាព្យាការី។ ខ្ញុំដឹងថាគាត់នឹងលេចមក ប៉ុន្តែខ្ញុំមិននឹកស្មានថាគាត់នឹងលេចមកពីចំណោមអ្នករាល់គ្នាទេ។ ប្រសិនបើខ្ញុំអាចជួបគាត់ នៅក្បែរគាត់ ខ្ញុំពិតជានឹងលាងជើងគាត់»។ ហើយនៅពេលអនាគត ទឹកដីរបស់គាត់នឹងមកដល់ទឹកដីរបស់ខ្ញុំ។ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បាននិយាយថា «បន្ទាប់មកគាត់បានសុំលិខិតមួយពីរ៉ស៊ូលុលឡោះ សឡាហ៍ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម ហើយអានវា ដែលមានសរសេរថា៖ «ក្នុងនាមអល់ឡោះ ដ៏មានព្រះហឫទ័យមេត្តាករុណា ពីលោកមូហាំម៉ាត់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ទៅកាន់លោកហេរ៉ាគ្លីស អ្នកគ្រប់គ្រងរ៉ូម៉ាំង។ សុវត្ថិភាពសម្រាប់អ្នកដែលធ្វើតាមការណែនាំ តាមពិតខ្ញុំសូមអញ្ជើញអ្នកឱ្យប្តូរទៅជាសាសនាអ៊ីស្លាម ចូលសាសនាអ៊ីស្លាម ហើយអ្នកប្រាកដជានឹងមានសុវត្ថិភាព។ ប្រសិនបើអ្នកប្តូរទៅជាសាសនាអ៊ីស្លាម អល់ឡោះនឹងផ្តល់រង្វាន់ដល់អ្នកច្រើនដង។ ប្រសិនបើអ្នកបដិសេធ នោះអ្នកនឹងទទួលបាបកម្មរបស់ពួកអារីសយ៉ុន។ «ឱប្រជាជននៃគម្ពីរអើយ ចូរយើងប្រកាន់ខ្ជាប់នូវប្រយោគមួយ ក្រឹត្យមួយ ថាគ្មានជម្លោះរវាងយើង និងអ្នករាល់គ្នាទេ ថាយើងនឹងមិនគោរពបូជាអ្នកណាក្រៅពីអល់ឡោះ ហើយយើងនឹងមិនភ្ជាប់អ្វីជាមួយទ្រង់ទេ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមយើងយកអ្នកដទៃជាព្រះក្រៅពីអល់ឡោះឡើយ។ ប្រសិនបើពួកគេបដិសេធ ចូរនិយាយទៅកាន់ពួកគេថា៖ «មើលចុះ យើងជាអ្នកដែលចុះចូលចំពោះអល់ឡោះ»។ -សំណួរ៖ អាលី អ៊ីមរ៉ាន៖ ៦៤- បន្ទាប់ពីគាត់បានអានសំបុត្រចប់ ស្រាប់តែមានភាពចលាចលនៅជុំវិញគាត់។ គាត់បានបញ្ជាឱ្យយើងចេញទៅ។ ពេលខ្ញុំមកដល់ខាងក្រៅ ខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់មិត្តភក្តិរបស់ខ្ញុំថា 'កិច្ចការដ៏អស្ចារ្យមួយគឺ អ៊ីបន អាប៊ូ កាបស៊ីយ៉ា - មានន័យថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ - រហូតដល់គាត់ត្រូវបានស្តេចនៃបានី អាសហ្វារ - ជាប្រជាជាតិដែលមានស្បែកលឿងដើរតាម - ដូច្នេះខ្ញុំតែងតែជឿថាសាសនារបស់ព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam ពិតជានឹងឈ្នះ ហើយទីបំផុតអល់ឡោះបានដាក់ការណែនាំអ៊ីស្លាមទៅក្នុងចិត្តរបស់ខ្ញុំ'។ ហើយបានប្រាប់យើង [ហាសាន អាល់ ឃុលវ៉ានី] និង [អាប់ ប៊ីន ហ៊ូម៉ៃដ] ទាំងពីរនាក់បាននិយាយថា; [យ៉ាគូប] - នោះគឺ អ៊ីបន អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ីន សាអាដ - [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] បានទាក់ទងជាមួយយើងពី [សាលីហ] ពី [អ៊ីបន ស៊ីហាប] ជាមួយនឹងអ៊ីណាដនេះ ហើយគាត់បានបន្ថែមនៅក្នុងហាទីសរបស់គាត់ថា 'បន្ទាប់ពីអល់ឡោះបានកម្ចាត់កងទ័ពពែរ្សលើគាត់ ព្រះចៅអធិរាជបានដើរពី ហ៊ីមសា ទៅ អ៊ីលីយ៉ា' ជាទម្រង់នៃការដឹងគុណចំពោះការសាកល្បងរបស់អល់ឡោះ'។ ហើយនៅក្នុងហាទីសនោះ វាក៏ត្រូវបានលើកឡើងផងដែរថា 'ពី លោក Muhammad ជាអ្នកបម្រើរបស់អល់ឡោះ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។ ហើយលោកក៏បានលើកឡើងផងដែរថា «អំពើបាបរបស់ពួកយ៉ារីស៊ីយីន»។ ហើយលោកបានលើកឡើងថា «ជាមួយនឹងការអំពាវនាវរបស់សាសនាអ៊ីស្លាម»។
Imam Muslim : 3323
حَدَّثَنِي يُوسُفُ بْنُ حَمَّادٍ الْمَعْنِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى كِسْرَى وَإِلَى قَيْصَرَ وَإِلَى النَّجَاشِيِّ وَإِلَى كُلِّ جَبَّارٍ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ تَعَالَى وَلَيْسَ بِالنَّجَاشِيِّ الَّذِي صَلَّى عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الرُّزِّيُّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَطَاءٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِهِ وَلَمْ يَقُلْ وَلَيْسَ بِالنَّجَاشِيِّ الَّذِي صَلَّى عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و حَدَّثَنِيهِ نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ أَخْبَرَنِي أَبِي حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ قَيْسٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ وَلَمْ يَذْكُرْ وَلَيْسَ بِالنَّجَاشِيِّ الَّذِي صَلَّى عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
មានគេប្រាប់ខ្ញុំថា [យូស៊ូហ្វ ប៊ីន ហាម៉ាដ អាល់ ម៉ានី] បានប្រាប់យើងថា [អាប់ឌុល អាឡា] ពី [សាអ៊ីដ] ពី [កាតាដា] ពី [អាណាស] ថា ព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម ធ្លាប់បានផ្ញើសំបុត្រទៅកាន់ គីស្រា - ស្តេចនៃពែរ្ស - កៃសារ - ស្តេចនៃរ៉ូម - ស្តេចនៃណាចាស៊ី និងទៅកាន់អ្នកគ្រប់គ្រងផ្តាច់ការទាំងអស់។ លោកបានអញ្ជើញពួកគេឱ្យជឿលើអល់ឡោះ តាអាឡា។ តើស្តេច ណាចាស៊ី មិនធ្លាប់បានអធិស្ឋានដល់ព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម នៅពេលដែលលោកស្លាប់ទេឬ? ហើយបានប្រាប់យើង [Muhammad bin Abdullah Ar Ruzzi] បានប្រាប់យើង [Abdul Wahhab bin 'Atha] ពី [Sa'id] ពី [Qatadah] បានប្រាប់យើង [Anas bin Malik] ពីព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam ដូចហាឌីតខាងលើ ប៉ុន្តែគាត់មិនបាននិយាយថា 'ហើយតើស្តេចនៃ Najasyi មិនធ្លាប់បានអធិស្ឋានដល់ដោយព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam ទេឬ?' 'ហើយវាត្រូវបានគេប្រាប់មកខ្ញុំ [Nashr bin Ali Al Jahdlami] បានប្រាប់ខ្ញុំ [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] បានប្រាប់ខ្ញុំ [Khalid bin Qais] ពី [Qatadah] ពី [Anas] ហើយគាត់ក៏មិនបាននិយាយថា 'ហើយតើស្តេចនៃ Najasyi មិនធ្លាប់បានអធិស្ឋានដល់ដោយព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam ទេឬ?''។
Imam Muslim : 3324
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ عَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ قَالَ قَالَ عَبَّاسٌ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ فَلَزِمْتُ أَنَا وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ نُفَارِقْهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَغْلَةٍ لَهُ بَيْضَاءَ أَهْدَاهَا لَهُ فَرْوَةُ بْنُ نُفَاثَةَ الْجُذَامِيُّ فَلَمَّا الْتَقَى الْمُسْلِمُونَ وَالْكُفَّارُ وَلَّى الْمُسْلِمُونَ مُدْبِرِينَ فَطَفِقَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكُضُ بَغْلَتَهُ قِبَلَ الْكُفَّارِ قَالَ عَبَّاسٌ وَأَنَا آخِذٌ بِلِجَامِ بَغْلَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكُفُّهَا إِرَادَةَ أَنْ لَا تُسْرِعَ وَأَبُو سُفْيَانَ آخِذٌ بِرِكَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ عَبَّاسُ نَادِ أَصْحَابَ السَّمُرَةِ فَقَالَ عَبَّاسٌ وَكَانَ رَجُلًا صَيِّتًا فَقُلْتُ بِأَعْلَى صَوْتِي أَيْنَ أَصْحَابُ السَّمُرَةِ قَالَ فَوَاللَّهِ لَكَأَنَّ عَطْفَتَهُمْ حِينَ سَمِعُوا صَوْتِي عَطْفَةُ الْبَقَرِ عَلَى أَوْلَادِهَا فَقَالُوا يَا لَبَّيْكَ يَا لَبَّيْكَ قَالَ فَاقْتَتَلُوا وَالْكُفَّارَ وَالدَّعْوَةُ فِي الْأَنْصَارِ يَقُولُونَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ قَالَ ثُمَّ قُصِرَتْ الدَّعْوَةُ عَلَى بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَقَالُوا يَا بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ يَا بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى بَغْلَتِهِ كَالْمُتَطَاوِلِ عَلَيْهَا إِلَى قِتَالِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا حِينَ حَمِيَ الْوَطِيسُ قَالَ ثُمَّ أَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَصَيَاتٍ فَرَمَى بِهِنَّ وُجُوهَ الْكُفَّارِ ثُمَّ قَالَ انْهَزَمُوا وَرَبِّ مُحَمَّدٍ قَالَ فَذَهَبْتُ أَنْظُرُ فَإِذَا الْقِتَالُ عَلَى هَيْئَتِهِ فِيمَا أَرَى قَالَ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلَّا أَنْ رَمَاهُمْ بِحَصَيَاتِهِ فَمَا زِلْتُ أَرَى حَدَّهُمْ كَلِيلًا وَأَمْرَهُمْ مُدْبِرًا و حَدَّثَنَاه إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَرْوَةُ بْنُ نُعَامَةَ الْجُذَامِيُّ وَقَالَ انْهَزَمُوا وَرَبِّ الْكَعْبَةِ انْهَزَمُوا وَرَبِّ الْكَعْبَةِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ حَتَّى هَزَمَهُمْ اللَّهُ قَالَ وَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكُضُ خَلْفَهُمْ عَلَى بَغْلَتِهِ و حَدَّثَنَاه ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي كَثِيرُ بْنُ الْعَبَّاسِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ وَسَاقَ الْحَدِيثَ غَيْرَ أَنَّ حَدِيثَ يُونُسَ وَحَدِيثَ مَعْمَرٍ أَكْثَرُ مِنْهُ وَأَتَمُّ
ហើយបន្ទាប់ពីបានប្រាប់ខ្ញុំ [អាប៊ូ អាត ថាហៀរ អាម៉ាដ ប៊ីន អាំរូ ប៊ីន សារហ៍] បានប្រាប់យើង [អ៊ីបនូ វ៉ាប] បានប្រាប់ខ្ញុំ [យូនុស] ពី [អ៊ីបន ស៊ីហាប] គាត់បាននិយាយ។ គាត់បានប្រាប់ខ្ញុំ [កាត់សៀរ ប៊ីន អាបាស់ ប៊ីន អាប់ឌុល មុតថាលីប] គាត់បាននិយាយ។ [អាបាស] បាននិយាយថា 'ខ្ញុំធ្លាប់បានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមហ៊ូណៃនជាមួយរ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ដូច្នេះខ្ញុំ និងអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន ប៊ីន ហារីត ប៊ីន អាប់ឌុល មុតថាលីប តែងតែអមដំណើររ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ហើយមិនដែលបែកពីគាត់ឡើយ។ នៅពេលនោះ ព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម កំពុងជិះសេះប៊ីហ្គលពណ៌សរបស់គាត់ ដែលជាអំណោយពី ហ្វាវ៉ា ប៊ីន នូហ្វាតសា អាល់ ជូដហ្សាមី។ នៅពេលដែលពួកមូស្លីម និងកងទ័ពកាហ្វៀរប្រឈមមុខដាក់គ្នា ពួកមូស្លីមបានដកថយ ដូច្នេះហើយ រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានរុញសេះប៊ីហ្គលរបស់គាត់ឆ្ពោះទៅកាន់គូហ្វារ'។ អាបាស បាននិយាយថា 'ប៉ុន្តែខ្ញុំបានកាន់ចង្កូតរបស់ប៊ីហ្គលរបស់គាត់ ដោយឃាត់គាត់កុំឱ្យគាត់រត់លឿន'។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន ក៏បានកាន់កែបរបស់រ៉ស៊ូលឡោះ សាលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បន្ទាប់មករ៉ស៊ូលឡោះ សាលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ឱ អាបាស់ សូមហៅក្រុមសាមូរ៉ា!» អាបាស់ - គាត់ជាបុរសម្នាក់ដែលមានសំឡេងខ្លាំង - បាននិយាយថា «បន្ទាប់មកខ្ញុំបានហៅពួកគេដោយសំឡេងខ្លាំងរបស់ខ្ញុំថា «ក្រុមសាមូរ៉ានៅឯណា...!» ដូច្នេះ ដោយអល់ឡោះ ពួកគេបានមកយ៉ាងលឿនបន្ទាប់ពីឮការហៅរបស់ខ្ញុំ ដូចជាគោញីរត់នៅពេលដែលវាឮសំឡេងកូនគោរបស់វា។ បន្ទាប់មកពួកគេបាននិយាយថា «បាទ យើងកំពុងមក យើងកំពុងមក»។ អាបាស់បាននិយាយថា «បន្ទាប់មកពួកគេបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងពួកអ្នកមិនជឿ»។ បន្ទាប់មកសំឡេងហៅបានចេញទៅពួកអាន់សារថា «ឱ អាន់សារ ឱ អាន់សារ!» អាបាស់បានបន្តថា «បន្ទាប់មកសំឡេងហៅត្រូវបានបង្វែរទៅបានី ហារីត ប៊ីន ខាហ្សារ៉ាជ «ឱ បានី អាល់ ហារីត ប៊ីន ខាហ្សារ៉ាជ ឱ បានី អាល់ ហារីត ប៊ីន ខាហ្សារ៉ាជ!» បន្ទាប់មកអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់) បានឃើញសមរភូមិពីលើសេះរបស់គាត់ ដូចជាគាត់កំពុងញុះញង់ស្មារតីប្រយុទ្ធរបស់កងទ័ព។ គាត់បាននិយាយថា៖ «នេះជារបៀបដែលសមរភូមិកំពុងតែក្តៅគគុក»។ អាបាស់បាននិយាយថា៖ «បន្ទាប់មកគាត់បានយកគ្រួសមួយចំនួនហើយគប់វាទៅលើពួកអ្នកមិនជឿខណៈពេលដែលនិយាយថា៖ «សូមស្បថនឹងព្រះអម្ចាស់នៃមូហាំម៉ាត់ អ្នករាល់គ្នាត្រូវបានចាញ់ហើយ...!»។ អាបាស់បាននិយាយថា៖ «សូមស្បថនឹងអល់ឡោះ ខ្ញុំបានឃើញសមរភូមិនេះ ហើយអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាពនិងពរជ័យរបស់អល់ឡោះមានលើលោក) មិនបានគប់អ្វីក្រៅពីគ្រួសមួយចំនួនដាក់ពួកគេទេ ហើយខ្ញុំបានបន្តមើលពួកគេចាញ់បន្តិចម្តងៗ និងរត់ក្នុងភាពច្របូកច្របល់»។ ហើយបានប្រាប់យើងថា [Ishaq bin Ibrahim] និង [Muhammad bin Rafi] និង [Abd bin Humaid] ពួកគេទាំងអស់មកពី [Abdurrazaq] បានប្រាប់យើងថា [Ma'mar] មកពី [Az Zuhri] ជាមួយនឹងអ៊ីណាដដូចនេះ ប៉ុន្តែគាត់បាននិយាយថា៖ «ហ្វាវ៉ា bin Nu'amah Al Judzami បាននិយាយថា៖ «គាត់បាននិយាយថា៖ «សូមស្បថនឹងព្រះអម្ចាស់នៃ Ka'bah សូមបំផ្លាញអ្នករាល់គ្នា»។ ហើយនៅក្នុងហាឌីតគាត់បានបន្ថែមថា៖ «ដូច្នេះអល់ឡោះបំផ្លាញពួកគេ»។ លោកអាបាស់បាននិយាយថា «វាដូចជាខ្ញុំបានឃើញព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam ផ្តល់ស្មារតីប្រយុទ្ធដល់ខាងក្រោយកងទ័ពពីខាងលើហាលធំរបស់លោក»។ ហើយវាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [Ibn Abu Umar] បានប្រាប់យើង [Sufyan bin 'Uyainah] ពី [Az Zuhri] គាត់បាននិយាយ; បានជូនដំណឹងដល់ខ្ញុំ [Katsir bin Al Abbas] ពី [ឪពុករបស់គាត់] គាត់បាននិយាយថា «ខ្ញុំនៅជាមួយព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam ក្នុងអំឡុងពេលសមរភូមិ Hunain... បន្ទាប់មកគាត់បានបន្ត hadith ប៉ុន្តែនៅក្នុង hadith របស់ Yunus និង hadith របស់ Ma'mar វាវែងជាងនិងពេញលេញជាង hadith នោះ»។
Imam Muslim : 3325
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا أَبُو خَيْثَمَةَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ قَالَ رَجُلٌ لِلْبَرَاءِ يَا أَبَا عُمَارَةَ أَفَرَرْتُمْ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ لَا وَاللَّهِ مَا وَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنَّهُ خَرَجَ شُبَّانُ أَصْحَابِهِ وَأَخِفَّاؤُهُمْ حُسَّرًا لَيْسَ عَلَيْهِمْ سِلَاحٌ أَوْ كَثِيرُ سِلَاحٍ فَلَقُوا قَوْمًا رُمَاةً لَا يَكَادُ يَسْقُطُ لَهُمْ سَهْمٌ جَمْعَ هَوَازِنَ وَبَنِي نَصْرٍ فَرَشَقُوهُمْ رَشْقًا مَا يَكَادُونَ يُخْطِئُونَ فَأَقْبَلُوا هُنَاكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَغْلَتِهِ الْبَيْضَاءِ وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَقُودُ بِهِ فَنَزَلَ فَاسْتَنْصَرَ وَقَالَ أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ ثُمَّ صَفَّهُمْ
បានប្រាប់យើង [Yahya bin Yahya] បានប្រាប់យើង [Abu Khaitsamah] ពី [Abu Ishaq] គាត់បាននិយាយ។ បុរសម្នាក់បានសួរ [Barra] ថា 'ឱ Abu 'Umarah តើអ្នកធ្លាប់រត់គេចពីសមរភូមិ Hunain ដែរឬទេ?' គាត់បានឆ្លើយថា 'ទេ ដោយអល់ឡោះ - កងទ័ពរបស់អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាពនិងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់) មិនដែលរត់គេចខ្លួនទេ ប៉ុន្តែនៅពេលនោះគាត់និងយុវជនជាច្រើននាក់មកពីដៃគូរបស់គាត់ក៏ដូចជាមនុស្សដែលអមដំណើរគាត់បានទៅធ្វើសង្គ្រាមយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ដោយមិនបានយកអាវុធនិងឧបករណ៍ពេញលេញមកជាមួយ។ ចៃដន្យពួកគេបានជួបក្រុមអ្នកបាញ់ធ្នូមកពីសត្រូវ នៅពេលដែលពួកគេបាញ់ពួកគេស្ទើរតែមិនខុសគោលដៅទាល់តែសោះ។ ជាពិសេសកងកម្លាំងរួមបញ្ចូលគ្នារបស់ Bani Hawazin និង Bani Nashr។ បន្ទាប់មក ពួកអ្នកបាញ់ធ្នូបានបាញ់មកលើពួកគេភ្លាមៗ - ពួកមូស្លីម - ដូច្នេះពួកគេត្រូវបង្ខំចិត្តងាកទៅរករ៉ស៊ូលុលឡោះ الله المحلين ខណៈពេលដែលរ៉ស៊ូលុលឡោះ المحلين المحلين المحلين ស្ថិតនៅលើប៊ីហ្គលពណ៌សរបស់គាត់ ហើយអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន ប៊ីន ហារីត ប៊ីន អាប់ឌុល មុត្ថាលីប កំពុងយាមគាត់។ បន្ទាប់មកគាត់បានចុះពីប៊ីហ្គលរបស់គាត់ ហើយសុំជំនួយពីអល់ឡោះ គាត់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាព្យាការី មិនមែនជាអ្នកកុហកទេ ខ្ញុំជាកូនប្រុសរបស់អ៊ីបន អាប់ឌុល មុត្ថាលីប»។ បន្ទាប់ពីនោះគាត់បានរៀបចំជួររបស់ពួកគេ។
Imam Muslim : 3326
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ جَنَابٍ الْمِصِّيصِيُّ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ عَنْ زَكَرِيَّاءَ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى الْبَرَاءِ فَقَالَ أَكُنْتُمْ وَلَّيْتُمْ يَوْمَ حُنَيْنٍ يَا أَبَا عُمَارَةَ فَقَالَ أَشْهَدُ عَلَى نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا وَلَّى وَلَكِنَّهُ انْطَلَقَ أَخِفَّاءُ مِنْ النَّاسِ وَحُسَّرٌ إِلَى هَذَا الْحَيِّ مِنْ هَوَازِنَ وَهُمْ قَوْمٌ رُمَاةٌ فَرَمَوْهُمْ بِرِشْقٍ مِنْ نَبْلٍ كَأَنَّهَا رِجْلٌ مِنْ جَرَادٍ فَانْكَشَفُوا فَأَقْبَلَ الْقَوْمُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ يَقُودُ بِهِ بَغْلَتَهُ فَنَزَلَ وَدَعَا وَاسْتَنْصَرَ وَهُوَ يَقُولُ أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ اللَّهُمَّ نَزِّلْ نَصْرَكَ قَالَ الْبَرَاءُ كُنَّا وَاللَّهِ إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ نَتَّقِي بِهِ وَإِنَّ الشُّجَاعَ مِنَّا لَلَّذِي يُحَاذِي بِهِ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
បានប្រាប់យើង [អាម៉ាដ ប៊ីន ចានណាប អាល់ មីស៊ីស៊ី] បានប្រាប់យើង [អ៊ីសា ប៊ីន យូនុស] ពី [ហ្សាការីយ៉ា] ពី [អាប៊ូ អ៊ីសាក] គាត់បាននិយាយថា 'បុរសម្នាក់បានមក [អាល់ បារ៉ា] ហើយសួរថា 'ឱ អាប៊ូ អ៊ូម៉ារ៉ា តើអ្នកធ្លាប់រត់គេចពីសមរភូមិហ៊ូណៃនទេ?' បន្ទាប់មកគាត់បានឆ្លើយថា 'ខ្ញុំសូមថ្លែងទីបន្ទាល់ចំពោះព្យាការីអល់ឡោះ សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម កងទ័ពរបស់គាត់មិនបានរត់គេចខ្លួនទេ ប៉ុន្តែនៅពេលនោះ ប្រជាជនដែលបានចូលរួមបានប្រញាប់ប្រញាល់ដោយមិនកាន់អាវុធពេញលេញទៅកាន់ភូមិបានី ហាវ៉ាហ្សីន ទោះបីជាពួកគេជាក្រុមអ្នកបាញ់ធ្នូក៏ដោយ បន្ទាប់មកពួកអ្នកមិនជឿបានបាញ់ព្រួញមកលើពួកគេ ដូចជាពួកគេ - ពួកមូស្លីម - ដូចជាហ្វូងកណ្តូប។ ដូច្នេះ ពួកមូស្លីមមានភាពច្របូកច្របល់ ហើយត្រូវបានបង្ខំឱ្យងាកទៅរករ៉ស៊ូលឡោះ សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ទន្ទឹមនឹងនេះ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន កំពុងយាមគាត់ដោយកាន់ប៊ីហ្គលរបស់គាត់។ បន្ទាប់មកគាត់បានចុះមកអធិស្ឋានសុំជំនួយ ហើយគាត់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាព្យាការី មិនមែនជាអ្នកកុហកទេ ខ្ញុំជាកូនប្រុសរបស់ Abdul Muttalib។ ឱអល់ឡោះ... សូមបញ្ជូនកម្លាំងជំនួយរបស់ទ្រង់ចុះមក»។ Barra បាននិយាយថា «ដោយអល់ឡោះ នៅពេលនោះយើងមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងដោយសារតែភាពធំធេងនៃសង្គ្រាម ហើយមនុស្សដែលក្លាហានបំផុតគឺជាមនុស្សដែលនៅជិតសង្គ្រាមបំផុត គឺព្យាការី sallallaahu 'alaihi wasallam'»។
Imam Muslim : 3327
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَاللَّفْظُ لِابْنِ الْمُثَنَّى قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ وَسَأَلَهُ رَجُلٌ مِنْ قَيْسٍ أَفَرَرْتُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ حُنَيْنٍ فَقَالَ الْبَرَاءُ وَلَكِنْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمْ يَفِرَّ وَكَانَتْ هَوَازِنُ يَوْمَئِذٍ رُمَاةً وَإِنَّا لَمَّا حَمَلْنَا عَلَيْهِمْ انْكَشَفُوا فَأَكْبَبْنَا عَلَى الْغَنَائِمِ فَاسْتَقْبَلُونَا بِالسِّهَامِ وَلَقَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَغْلَتِهِ الْبَيْضَاءِ وَإِنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ الْحَارِثِ آخِذٌ بِلِجَامِهَا وَهُوَ يَقُولُ أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَأَبُو بَكْرِ بْنُ خَلَّادٍ قَالُوا حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سُفْيَانَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ قَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عُمَارَةَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَهُوَ أَقَلُّ مِنْ حَدِيثِهِمْ وَهَؤُلَاءِ أَتَمُّ حَدِيثًا
ហើយវាត្រូវបានប្រាប់មកយើងដោយ [Muhammad bin Al Mutsanna] និង [Ibn Basyar] ខណៈពេលដែល lafadz មកពី Ibn Mutsanna ពួកគេទាំងពីរបាននិយាយថា; បានប្រាប់យើង [Muhammad bin Ja'far] បានប្រាប់យើង [Syu'bah] ពី [Abu Ishaq] គាត់បាននិយាយថា; ខ្ញុំស្តាប់? [Al Barra] ត្រូវបានសួរដោយបុរសម្នាក់មកពី Qais ថា 'តើអ្នកធ្លាប់រត់គេចពី Rasulullah sallaahu 'alaihi wasallam ក្នុងអំឡុងពេលសមរភូមិ Hunain ដែរឬទេ?' Al Barra បានឆ្លើយថា '- កងទ័ពរបស់អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallaahu 'alaihi wasallam មិនបានរត់គេចពីសង្គ្រាមទេ នៅពេលនោះបានីហាវ៉ាហ្សីនមានក្រុមអ្នកបាញ់ធ្នូជំនាញ។ ហើយនៅពេលដែលយើងវាយប្រហារពួកគេ ពួកគេបានរត់គេចខ្លួនយ៉ាងប្រញាប់ប្រញាល់ ដូច្នេះយើងបានប្រញាប់ប្រញាល់ដើម្បីយកហ្គានីម៉ាហ៍ មិនយូរប៉ុន្មានពួកគេបានវាយបកវិញដោយការគប់ព្រួញមកលើយើង។ នៅពេលនោះខ្ញុំបានឃើញរ៉ស៊ូលុលឡោះ ﷺ ជិះសេះពណ៌សរបស់គាត់ ខណៈពេលដែលអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន ប៊ីន ហារីត កំពុងកាន់ចង្កូតរបស់គាត់។ គាត់បាននិយាយថា៖ «ខ្ញុំជាព្យាការី មិនមែនជាអ្នកកុហកទេ ខ្ញុំជាកូនប្រុសរបស់អាប់ឌុល មុត្តាលីប»។ ហើយមានគេប្រាប់ខ្ញុំថា [ហ្ស៊ូហ៊ែរ ប៊ីន ហាប] និង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាល់ មូសាណា] និង [អាប៊ូ បាក់ ប៊ីន ខាឡាដ] ពួកគេបាននិយាយថា គាត់បានប្រាប់យើងថា [យ៉ាយ៉ា ប៊ីន សាអ៊ីដ] ពី [ស៊ូហ្វីយ៉ាន] គាត់បាននិយាយ។ គាត់បានប្រាប់ខ្ញុំថា [អាប៊ូ អ៊ីសាក] ពី [អាល់ បារ៉ា] គាត់បាននិយាយ។ មានបុរសម្នាក់ធ្លាប់សួរគាត់ថា 'ឱ អាប៊ូ អ៊ូម៉ារ៉ា... បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយអំពីហាទីសនោះ ខណៈពេលដែលហាទីសរបស់ពួកគេល្អឥតខ្ចោះជាងហាទីសរបស់គាត់'។
Imam Muslim : 3328
و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ غَزَوْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حُنَيْنًا فَلَمَّا وَاجَهْنَا الْعَدُوَّ تَقَدَّمْتُ فَأَعْلُو ثَنِيَّةً فَاسْتَقْبَلَنِي رَجُلٌ مِنْ الْعَدُوِّ فَأَرْمِيهِ بِسَهْمٍ فَتَوَارَى عَنِّي فَمَا دَرَيْتُ مَا صَنَعَ وَنَظَرْتُ إِلَى الْقَوْمِ فَإِذَا هُمْ قَدْ طَلَعُوا مِنْ ثَنِيَّةٍ أُخْرَى فَالْتَقَوْا هُمْ وَصَحَابَةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَوَلَّى صَحَابَةُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَرْجِعُ مُنْهَزِمًا وَعَلَيَّ بُرْدَتَانِ مُتَّزِرًا بِإِحْدَاهُمَا مُرْتَدِيًا بِالْأُخْرَى فَاسْتَطْلَقَ إِزَارِي فَجَمَعْتُهُمَا جَمِيعًا وَمَرَرْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُنْهَزِمًا وَهُوَ عَلَى بَغْلَتِهِ الشَّهْبَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ رَأَى ابْنُ الْأَكْوَعِ فَزَعًا فَلَمَّا غَشُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَزَلَ عَنْ الْبَغْلَةِ ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً مِنْ تُرَابٍ مِنْ الْأَرْضِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَ بِهِ وُجُوهَهُمْ فَقَالَ شَاهَتْ الْوُجُوهُ فَمَا خَلَقَ اللَّهُ مِنْهُمْ إِنْسَانًا إِلَّا مَلَأَ عَيْنَيْهِ تُرَابًا بِتِلْكَ الْقَبْضَةِ فَوَلَّوْا مُدْبِرِينَ فَهَزَمَهُمْ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَقَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَنَائِمَهُمْ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ
[ហ្ស៊ូហ៊ែរ ប៊ីន ហាប] បានប្រាប់យើង ['អ៊ូម៉ារ ប៊ីន យូនុស អាល់ ហាណាហ្វី] បានប្រាប់យើង [អ៊ីគ្រីម៉ារ ប៊ីន អាំម៉ារ] បានប្រាប់ខ្ញុំ [អ៊ីយ៉ាស ប៊ីន សាឡាម៉ា] បានប្រាប់ខ្ញុំ [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] គាត់បាននិយាយថា 'យើងបានចូលរួមក្នុងសមរភូមិហ៊ូណៃនជាមួយអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់)។ ពេលយើងប្រឈមមុខនឹងសត្រូវ ខ្ញុំបានឡើងភ្នំទៅមុខ។ ភ្លាមៗនោះ ខ្ញុំបានជួបសត្រូវម្នាក់ ហើយខ្ញុំបានបាញ់គាត់ដោយព្រួញរបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែគាត់បានបាត់ខ្លួនមួយសន្ទុះ ដូច្នេះខ្ញុំមិនដឹងថាគាត់កំពុងធ្វើអ្វីទេ។ ពេលខ្ញុំឃើញសត្រូវ វាបានបង្ហាញថាពួកគេនៅលើភ្នំមួយទៀត។ បន្ទាប់មកពួកគេបានប្រយុទ្ធជាមួយដៃគូរបស់ព្យាការី (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់)។ ដៃគូបានដកថយ ហើយខ្ញុំក៏បានដកថយដោយភាពច្របូកច្របល់ផងដែរ។ នៅពេលនោះ ខ្ញុំកំពុងស្លៀកប៊ូដាហ៍ពីរ ដែលមួយខ្ញុំពាក់ជាសារុង និងមួយទៀតខ្ញុំពាក់ជាខ្សែក្រវាត់។ ភ្លាមៗនោះ សារុងរបស់ខ្ញុំបានរបូតចេញ ដូច្នេះខ្ញុំបានចងទាំងពីរជាមួយគ្នា។ ខ្ញុំបានដើរកាត់មុខអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់) ខណៈពេលដែលគាត់កំពុងជិះលាពណ៌សរបស់គាត់។ អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើលោក) បាននិយាយថា៖ «វាហាក់ដូចជា Ibn Akwa បានឃើញអ្វីមួយដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាច»។ នៅពេលដែលអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើលោក) ត្រូវបានឡោមព័ទ្ធ គាត់បានចុះពីលើសេះលារបស់គាត់ បន្ទាប់មកគាត់បានយកដីមួយក្តាប់តូច ហើយបោះវាទៅលើសត្រូវ ដោយនិយាយថា៖ «មុខអាក្រក់»។ ដូច្នេះ អល់ឡោះមិនបានទុកនរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេទេ លើកលែងតែមុខរបស់ពួកគេពេញទៅដោយដីមួយក្តាប់តូច។ បន្ទាប់មកពួកគេបានរត់គេចខ្លួន ដោយជិះលើខ្នងរបស់ពួកគេ។ អល់ឡោះ ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត បានកម្ចាត់ពួកគេ។ បន្ទាប់មក អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើលោក) បានចែកចាយរង្វាន់ដល់ប្រជាជនមូស្លីម។
Imam Muslim : 3329
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَزُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَابْنُ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ قَالَ زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ أَبِي الْعَبَّاسِ الشَّاعِرِ الْأَعْمَى عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو قَالَ حَاصَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلَ الطَّائِفِ فَلَمْ يَنَلْ مِنْهُمْ شَيْئًا فَقَالَ إِنَّا قَافِلُونَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ أَصْحَابُهُ نَرْجِعُ وَلَمْ نَفْتَتِحْهُ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اغْدُوا عَلَى الْقِتَالِ فَغَدَوْا عَلَيْهِ فَأَصَابَهُمْ جِرَاحٌ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّا قَافِلُونَ غَدًا قَالَ فَأَعْجَبَهُمْ ذَلِكَ فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
បន្ទាប់ពីបានប្រាប់យើង [អាប៊ូ បាក់រ ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា] និង [ហ្ស៊ូហ៊ែរ ប៊ីន ហាប] និង [អ៊ីបនូ នូមែរ] ទាំងអស់មកពី [ស៊ូហ្វីយ៉ាន] [ហ្ស៊ូហ៊ែរ] បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [ស៊ូហ្វីយ៉ាន ប៊ីន អ៊ូយៃណា] ពី [អាប៊ូ អាល់ អាបាស់ អាស៊ី ស្យាអៀរ អាល់ អាម៉ា] ពី [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន អំរុ] ថា 'រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ធ្លាប់បានឡោមព័ទ្ធប្រជាជនថាអ៊ីហ្វ ប៉ុន្តែគាត់មិនបានទទួលអ្វីពីពួកគេទេ'។ បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយថា 'ប្រសិនបើព្រះអនុញ្ញាត ថ្ងៃស្អែកយើងនឹងត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ'។ មិត្តភក្តិបានសួរថា 'តើយើងនឹងត្រឡប់ទៅវិញទេ ទោះបីជាយើងមិនទាន់បានសញ្ជ័យអ្វីក៏ដោយ?' រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បាននិយាយទៅកាន់ពួកគេថា 'បន្ទាប់មក ចូរទៅប្រយុទ្ធនឹងពួកគេនៅព្រឹកស្អែក'។ នៅថ្ងៃបន្ទាប់ ពួកគេបានទៅធ្វើសង្គ្រាម ដូច្នេះមនុស្សជាច្រើននាក់បានរងរបួស។ បន្ទាប់មកព្យាការី ស្ហាឡាហ៍ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បាននិយាយទៅកាន់ពួកគេថា 'ថ្ងៃស្អែកយើងនឹងត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ'។ Abdullah bin 'Amru បាននិយាយថា "ពួកគេភ្ញាក់ផ្អើលនឹងរឿងនេះ។ បន្ទាប់មក Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam សើច។
Imam Muslim : 3330
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَاوَرَ حِينَ بَلَغَهُ إِقْبَالُ أَبِي سُفْيَانَ قَالَ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَأَعْرَضَ عَنْهُ ثُمَّ تَكَلَّمَ عُمَرُ فَأَعْرَضَ عَنْهُ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ فَقَالَ إِيَّانَا تُرِيدُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْ أَمَرْتَنَا أَنْ نُخِيضَهَا الْبَحْرَ لَأَخَضْنَاهَا وَلَوْ أَمَرْتَنَا أَنْ نَضْرِبَ أَكْبَادَهَا إِلَى بَرْكِ الْغِمَادِ لَفَعَلْنَا قَالَ فَنَدَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ فَانْطَلَقُوا حَتَّى نَزَلُوا بَدْرًا وَوَرَدَتْ عَلَيْهِمْ رَوَايَا قُرَيْشٍ وَفِيهِمْ غُلَامٌ أَسْوَدُ لِبَنِي الْحَجَّاجِ فَأَخَذُوهُ فَكَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسْأَلُونَهُ عَنْ أَبِي سُفْيَانَ وَأَصْحَابِهِ فَيَقُولُ مَا لِي عِلْمٌ بِأَبِي سُفْيَانَ وَلَكِنْ هَذَا أَبُو جَهْلٍ وَعُتْبَةُ وَشَيْبَةُ وَأُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ فَإِذَا قَالَ ذَلِكَ ضَرَبُوهُ فَقَالَ نَعَمْ أَنَا أُخْبِرُكُمْ هَذَا أَبُو سُفْيَانَ فَإِذَا تَرَكُوهُ فَسَأَلُوهُ فَقَالَ مَا لِي بِأَبِي سُفْيَانَ عِلْمٌ وَلَكِنْ هَذَا أَبُو جَهْلٍ وَعُتْبَةُ وَشَيْبَةُ وَأُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ فِي النَّاسِ فَإِذَا قَالَ هَذَا أَيْضًا ضَرَبُوهُ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ يُصَلِّي فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ انْصَرَفَ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَتَضْرِبُوهُ إِذَا صَدَقَكُمْ وَتَتْرُكُوهُ إِذَا كَذَبَكُمْ قَالَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا مَصْرَعُ فُلَانٍ قَالَ وَيَضَعُ يَدَهُ عَلَى الْأَرْضِ هَاهُنَا هَاهُنَا قَالَ فَمَا مَاطَ أَحَدُهُمْ عَنْ مَوْضِعِ يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ បាក់រ ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា] បានប្រាប់យើង [អាហ្វាន] បានប្រាប់យើង [ហាម៉ាដ ប៊ីន សាឡាម៉ា] មកពី [ថាប៊ីត] មកពី [អាណាស] ថា អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សូមសន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើលោក) បានធ្វើកិច្ចពិគ្រោះយោបល់មួយ នៅពេលដែលដំណឹងបានទៅដល់គាត់អំពីការមកដល់នៃក្បួនដង្ហែរបស់អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន។ អាណាសបាននិយាយថា 'បន្ទាប់មក អាប៊ូ បាក់រ បាននិយាយ ប៉ុន្តែគាត់មិនបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះវាទេ បន្ទាប់មក អ៊ូម៉ារ បាននិយាយឡើង ហើយគាត់មិនបានយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះវាទេ បន្ទាប់មក សាអាដ ប៊ីន អ៊ូបាដា បានក្រោកឈរឡើង ហើយនិយាយថា 'យើងជាអ្នកដែលអ្នកចង់បាន ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ដោយអល់ឡោះដែលព្រលឹងខ្ញុំស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់គាត់ ប្រសិនបើអ្នកបញ្ជាឱ្យយើងឆ្លងកាត់សមុទ្រ យើងពិតជានឹងជិះទូកវា ហើយប្រសិនបើអ្នកបញ្ជាឱ្យយើងទៅចុងបំផុតនៃផែនដី យើងពិតជានឹងទៅ'។ អាណាសបានបន្តថា 'បន្ទាប់មក រ៉ស៊ូលឡោះ សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានអញ្ជើញប្រជាជនឱ្យមកជួបជុំគ្នា បន្ទាប់ពីនោះពួកគេបានចាកចេញរហូតដល់ពួកគេទៅដល់បាដ្រ។ នៅទីនោះ ពួកគេបានជួបអ្នកស្វែងរកទឹកសម្រាប់ប្រជាជនកូរ៉ៃស'។ ក្នុងចំណោមពួកគេមានទាសករស្បែកខ្មៅម្នាក់របស់បានី ហាជចាច ហើយពួកគេបានចាប់គាត់។ បន្ទាប់មក សហការីរបស់រ៉ស៊ូលឡោះ សលឡោះ អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានសួរគាត់អំពីអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន និងកងទ័ពរបស់គាត់។ គាត់បានឆ្លើយថា "ខ្ញុំមិនដឹងអំពីអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ានទេ ប៉ុន្តែអ្វីដែលខ្ញុំដឹងគឺអាប៊ូ ចាហាល អ៊ុតបា សៃបា និងអ៊ូម៉ៃយ៉ា ប៊ីន ខាឡាហ្វ រួមជាមួយក្រុមមនុស្ស -ទាហាន"។ រាល់ពេលដែលគាត់និយាយអ្វីមួយស្រដៀងគ្នា ពួកគេបានវាយគាត់ រហូតដល់គាត់និយាយថា "បាទ ខ្ញុំបានប្រាប់អ្នកហើយ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ានក៏នៅទីនោះដែរ"។ បន្ទាប់មកពួកគេបានដោះលែងទាសករនោះ មិនយូរប៉ុន្មានពួកគេបានសួរម្តងទៀតអំពីអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បន្ទាប់មកគាត់បានឆ្លើយថា "ខ្ញុំមិនដឹងថាអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាននៅឯណាទេ មានអាប៊ូ ចាហាល អ៊ុតបា សៃបា និងអ៊ូម៉ៃយ៉ា ប៊ីន ខាឡាហ្វ រួមជាមួយក្រុមមនុស្ស -ទាហាន"។ រាល់ពេលដែលគាត់ឆ្លើយបែបនោះ ពួកគេបានវាយទាសករនោះ"។ នៅពេលនោះ ព្យាការី صللا الله على الله កំពុងឈរអធិស្ឋាន។ ពេលលោកអធិស្ឋានចប់ លោកបានឃើញហេតុការណ៍នោះ លោកបាននិយាយថា៖ «ដោយព្រលឹងរបស់ខ្ញុំដែលស្ថិតនៅក្នុងព្រះហស្តរបស់ទ្រង់ ហេតុអ្វីបានជាអ្នកវាយគាត់ប្រសិនបើគាត់និយាយការពិត ហើយទុកគាត់ចោលប្រសិនបើគាត់កុហក?»។ លើសពីនេះទៅទៀត រ៉ស៊ូលុលឡោះ صللا الله على الله បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «នោះជាកន្លែងដែលមនុស្សបែបនេះត្រូវបានគេសម្លាប់ - ខណៈពេលកំពុងចង្អុលទៅដី - នៅទីនេះ និងទីនេះ»។ អាណាស បានមានប្រសាសន៍ថា «ហើយគ្មានកន្លែងណាដែលលោកបានចង្អុលបង្ហាញនៅឆ្ងាយពីកន្លែងដែលមនុស្សបានស្លាប់ដែលត្រូវបានចង្អុលបង្ហាញដោយដៃរបស់ព្យាការី صللا الله على الله على الله على الله على الله على الله على الله على الله على الله على الله على الله على الله» នោះទេ។
Imam Muslim : 3331
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ وَفَدَتْ وُفُودٌ إِلَى مُعَاوِيَةَ وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ فَكَانَ يَصْنَعُ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ الطَّعَامَ فَكَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ مِمَّا يُكْثِرُ أَنْ يَدْعُوَنَا إِلَى رَحْلِهِ فَقُلْتُ أَلَا أَصْنَعُ طَعَامًا فَأَدْعُوَهُمْ إِلَى رَحْلِي فَأَمَرْتُ بِطَعَامٍ يُصْنَعُ ثُمَّ لَقِيتُ أَبَا هُرَيْرَةَ مِنْ الْعَشِيِّ فَقُلْتُ الدَّعْوَةُ عِنْدِي اللَّيْلَةَ فَقَالَ سَبَقْتَنِي قُلْتُ نَعَمْ فَدَعَوْتُهُمْ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ أَلَا أُعْلِمُكُمْ بِحَدِيثٍ مِنْ حَدِيثِكُمْ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ ثُمَّ ذَكَرَ فَتْحَ مَكَّةَ فَقَالَ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ فَبَعَثَ الزُّبَيْرَ عَلَى إِحْدَى الْمُجَنِّبَتَيْنِ وَبَعَثَ خَالِدًا عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْأُخْرَى وَبَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ عَلَى الْحُسَّرِ فَأَخَذُوا بَطْنَ الْوَادِي وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي كَتِيبَةٍ قَالَ فَنَظَرَ فَرَآنِي فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ لَا يَأْتِينِي إِلَّا أَنْصَارِيٌّ زَادَ غَيْرُ شَيْبَانَ فَقَالَ اهْتِفْ لِي بِالْأَنْصَارِ قَالَ فَأَطَافُوا بِهِ وَوَبَّشَتْ قُرَيْشٌ أَوْبَاشًا لَهَا وَأَتْبَاعًا فَقَالُوا نُقَدِّمُ هَؤُلَاءِ فَإِنْ كَانَ لَهُمْ شَيْءٌ كُنَّا مَعَهُمْ وَإِنْ أُصِيبُوا أَعْطَيْنَا الَّذِي سُئِلْنَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَرَوْنَ إِلَى أَوْبَاشِ قُرَيْشٍ وَأَتْبَاعِهِمْ ثُمَّ قَالَ بِيَدَيْهِ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى ثُمَّ قَالَ حَتَّى تُوَافُونِي بِالصَّفَا قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَمَا شَاءَ أَحَدٌ مِنَّا أَنْ يَقْتُلَ أَحَدًا إِلَّا قَتَلَهُ وَمَا أَحَدٌ مِنْهُمْ يُوَجِّهُ إِلَيْنَا شَيْئًا قَالَ فَجَاءَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُبِيحَتْ خَضْرَاءُ قُرَيْشٍ لَا قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ ثُمَّ قَالَ مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ أَمَّا الرَّجُلُ فَأَدْرَكَتْهُ رَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ وَرَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَجَاءَ الْوَحْيُ وَكَانَ إِذَا جَاءَ الْوَحْيُ لَا يَخْفَى عَلَيْنَا فَإِذَا جَاءَ فَلَيْسَ أَحَدٌ يَرْفَعُ طَرْفَهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يَنْقَضِيَ الْوَحْيُ فَلَمَّا انْقَضَى الْوَحْيُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ قَالُوا لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ قُلْتُمْ أَمَّا الرَّجُلُ فَأَدْرَكَتْهُ رَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ قَالُوا قَدْ كَانَ ذَاكَ قَالَ كَلَّا إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ هَاجَرْتُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَيْكُمْ وَالْمَحْيَا مَحْيَاكُمْ وَالْمَمَاتُ مَمَاتُكُمْ فَأَقْبَلُوا إِلَيْهِ يَبْكُونَ وَيَقُولُونَ وَاللَّهِ مَا قُلْنَا الَّذِي قُلْنَا إِلَّا الضِّنَّ بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُصَدِّقَانِكُمْ وَيَعْذِرَانِكُمْ قَالَ فَأَقْبَلَ النَّاسُ إِلَى دَارِ أَبِي سُفْيَانَ وَأَغْلَقَ النَّاسُ أَبْوَابَهُمْ قَالَ وَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى أَقْبَلَ إِلَى الْحَجَرِ فَاسْتَلَمَهُ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ قَالَ فَأَتَى عَلَى صَنَمٍ إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ كَانُوا يَعْبُدُونَهُ قَالَ وَفِي يَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَوْسٌ وَهُوَ آخِذٌ بِسِيَةِ الْقَوْسِ فَلَمَّا أَتَى عَلَى الصَّنَمِ جَعَلَ يَطْعُنُهُ فِي عَيْنِهِ وَيَقُولُ { جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ } فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ طَوَافِهِ أَتَى الصَّفَا فَعَلَا عَلَيْهِ حَتَّى نَظَرَ إِلَى الْبَيْتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَحْمَدُ اللَّهَ وَيَدْعُو بِمَا شَاءَ أَنْ يَدْعُوَ و حَدَّثَنِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ ثُمَّ قَالَ بِيَدَيْهِ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى احْصُدُوهُمْ حَصْدًا وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ قَالُوا قُلْنَا ذَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَمَا اسْمِي إِذًا كَلَّا إِنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ
បានប្រាប់យើង [សៃបាន ប៊ីន ហ្វារូហ៍] បានប្រាប់យើង [ស្លៃម៉ាន ប៊ីន អាល់ មូហ្គីរ៉ាហ៍] បានប្រាប់យើង [ថាប៊ីត អាល់ ប៊ូណានី] ពី [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន រ៉ាបាហ៍] ពី [អាប៊ូ ហ៊ូរៃរ៉ាហ៍] គាត់បាននិយាយថា 'គណៈប្រតិភូមួយបានមកដល់មូអាវីយ៉ាហ៍នៅក្នុងខែរ៉ាម៉ាដាន ដូច្នេះហើយយើងខ្លះរវល់ធ្វើម្ហូបឲ្យអ្នកដទៃ ក្នុងចំណោមពួកគេមាន អាប៊ូ ហ៊ូរៃរ៉ាហ៍ ដែលតែងតែអញ្ជើញយើងទៅផ្ទះរបស់គាត់ - ផ្ទះរបស់គាត់ - បន្ទាប់មកខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា 'ទេ តើវាមានតម្លៃទេប្រសិនបើខ្ញុំធ្វើម្ហូប ហើយបន្ទាប់មកអញ្ជើញពួកគេមកញ៉ាំអាហារនៅផ្ទះរបស់ខ្ញុំ?' បន្ទាប់មកខ្ញុំបានប្រាប់ - ក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្ញុំ - ឲ្យធ្វើម្ហូប'។ នៅពេលល្ងាច ខ្ញុំបានជួប អាប៊ូ ហ៊ូរៃរ៉ាហ៍ ខ្ញុំបាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា 'ឥឡូវនេះ សូមទៅញ៉ាំអាហារពេលល្ងាចនៅផ្ទះរបស់ខ្ញុំ'។ អាប៊ូ ហ៊ូរៃរ៉ាហ៍ បានឆ្លើយតបថា 'អ្នកបានទៅមុនខ្ញុំ'។ ខ្ញុំបាននិយាយថា 'បាទ ខ្ញុំបានទៅមុនអ្នក ហើយក៏បានអញ្ជើញពួកគេទាំងអស់គ្នាផងដែរ'។ បន្ទាប់ពីនោះ អាប៊ូ ហ៊ូរៃរ៉ាហ៍ បាននិយាយថា 'តើអ្នកចង់បានទេ ប្រសិនបើខ្ញុំប្រាប់អ្នកពីហេតុការណ៍មួយអំពីអ្នក ឱប្រជាជនអាន់សារ?' បន្ទាប់មកគាត់បានរៀបរាប់អំពីការសញ្ជ័យទីក្រុងម៉ាកាហ៍ គាត់បាននិយាយថា "នៅពេលនោះ អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallalahu 'alaihi wasallam បានចាកចេញរហូតដល់គាត់មកដល់ម៉ាកាហ៍។ បន្ទាប់មកគាត់បានតែងតាំង Zubair ឱ្យដឹកនាំកងទ័ពមួយក្រុម Khalid ទៅក្រុមមួយទៀត ហើយបានតែងតាំង Abu 'Ubaidah ឱ្យដឹកនាំកងទ័ពដែលមិនពាក់គ្រឿងសឹក។ ពួកគេបានចូលទៅក្នុងជ្រលងភ្នំ ខណៈពេលដែលព្យាការី sallalahu 'alaihi wasallam ស្ថិតនៅក្នុងក្រុមតែមួយ។ Abu Hurairah បាននិយាយថា "បន្ទាប់មកគាត់បានមើលមកខ្ញុំហើយនិយាយថា៖ ឱ Abu Hurairah"។ ខ្ញុំបានឆ្លើយថា "បាទ អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ!"។ គាត់បាននិយាយថា "កុំអនុញ្ញាតឱ្យនរណាម្នាក់មករកខ្ញុំក្រៅពី Ansar"។ គាត់បានបន្ថែមថា "លើកលែងតែ Syaiban"។ គាត់បានបន្តថា "ប្រាប់ Ansar ឱ្យមកជិតខ្ញុំ"។ Abu Hurairah បានបន្តថា "ពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នាភ្លាមៗនៅជុំវិញគាត់ ខណៈពេលដែលប្រជាជន Quraysh ក៏បានបង្កើតជួរកងទ័ពជាច្រើនផងដែរ"។ ពួកកូរ៉េសបាននិយាយថា «ចូរឲ្យពួកគេទៅមុនយើង បើពួកគេមានសំណាង នោះយើងនឹងនៅជាមួយពួកគេ ប៉ុន្តែបើពួកគេមានគ្រោះថ្នាក់ នោះយើងនឹងឲ្យអ្វីដែលពួកគេសុំ»។ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សហាឡាលហ៊ូ អាល់ហ៊ីវ៉ាសាឡាម បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ចូរអ្នកមើលកងទ័ពកូរ៉េស និងអ្នកដើរតាមពួកគេ!» បន្ទាប់មកគាត់បានធ្វើកាយវិការដោយដៃទាំងពីរ ដៃម្ខាងដាក់ពីលើគ្នា - មានន័យថាត្រូវប្រុងប្រយ័ត្ន និងការពារគ្នាទៅវិញទៅមក - បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយម្តងទៀតថា «ជួបគ្នានៅសាហ្វា»។ អាប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ាហ៍ បាននិយាយថា «យើងបានបន្តដើរ ហើយគ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមយើងត្រូវបានសម្លាប់ទេ លុះត្រាតែមានពួកកូរ៉េសសម្លាប់»។ វាបានបង្ហាញថាមិនមានការតស៊ូណាមួយដែលតម្រង់មករកយើងឡើយ។ បន្ទាប់មក អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បានមកហើយនិយាយថា «ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ប្រសិនបើពួកកូរ៉េសត្រូវបានសម្លាប់ នឹងលែងមានពួកកូរ៉េសទៀតហើយបន្ទាប់ពីនេះ»។ -វាមានន័យថា ពួកកូរ៉េសបានចុះចាញ់ដោយគ្មានការបង្ហូរឈាម ដូច្នេះគាត់បាននិយាយថា៖ «អ្នកណាដែលចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន នឹងមានសុវត្ថិភាព»។ ដូច្នេះ ប្រជាជនអាន់សារបាននិយាយគ្នាទៅវិញទៅមកថា «វាហាក់ដូចជាបុរសម្នាក់នេះត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយអារម្មណ៍នៃការចង់បានស្រុកកំណើតរបស់គាត់ ដូច្នេះអារម្មណ៍នៃសេចក្តីស្រឡាញ់ចំពោះសាច់ញាតិរបស់គាត់បានកើតឡើង»។ អាប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ាហ៍ បាននិយាយថា «នៅពេលដែលវិវរណៈនោះបានចុះមក។ ប្រសិនបើវិវរណៈនោះបានចុះមក គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកយើងនឹងសម្លឹងមើលអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ (សន្តិភាព និងពរជ័យរបស់អល់ឡោះស្ថិតនៅលើគាត់) រហូតដល់វិវរណៈបានបញ្ចប់។ នៅពេលដែលវិវរណៈបានបញ្ចប់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ សាលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម បាននិយាយថា «ឱប្រជាជនអាន់សារ!» ពួកគេបានឆ្លើយថា «យើង ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ?» គាត់បាននិយាយថា «តើអ្នកជាអ្នកដែលនិយាយថាបុរសម្នាក់នេះហាក់ដូចជាត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយអារម្មណ៍នឹកផ្ទះមែនទេ?» ពួកគេបានឆ្លើយថា «បាតុល» គាត់បាននិយាយថា «មិនមែនទេ ខ្ញុំជាអ្នកបម្រើរបស់អល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់។ ខ្ញុំបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់អល់ឡោះ ហើយចំពោះអ្នកទាំងអស់គ្នា ជីវិត និងសេចក្តីស្លាប់របស់ខ្ញុំក៏នៅជាមួយអ្នកដែរ»។ បន្ទាប់ពីឮដូច្នេះ ពួកគេបានមករកគាត់ យំ ហើយនិយាយថា «ដោយអល់ឡោះ យើងមិននិយាយបែបនោះទេ ប៉ុន្តែយើងច្រណែននឹងអល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់»។ ដូច្នេះព្យាការី sallalahu 'alaihi wasallam បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «ជាការពិតណាស់ អល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ សូមបញ្ជាក់ការសារភាពរបស់អ្នក ហើយអភ័យទោសឱ្យអ្នក»។ អាប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ាហ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «បន្ទាប់មក ប្រជាជន - អ្នកស្រុកនៃទីក្រុងម៉ាកា - បានមកផ្ទះរបស់អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន ហើយពួកគេបានបិទទ្វារផ្ទះរបស់ពួកគេ។ បន្ទាប់មកព្យាការី sallalahu 'alaihi wasallam បានដើររហូតដល់លោកមកដល់ថ្មខ្មៅ ហើយថើបវា បន្ទាប់មកលោកបានធ្វើតាវ៉ាហ្វជុំវិញកាបា។ អាប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ាហ៍ បានមានប្រសាសន៍ថា៖ «លោកក៏បានទៅកាន់រូបព្រះដែលគោរពបូជាដោយជនជាតិកូរ៉ៃ ដែលមានទីតាំងនៅជុំវិញកាបា បន្ទាប់មកលោកបានចាក់ភ្នែករបស់ពួកគេដោយធ្នូនៅក្នុងដៃរបស់លោក ខណៈពេលដែលនិយាយថា៖ «ការពិតបានមកដល់ហើយ ហើយភាពមិនពិតបានបាត់ទៅវិញ»។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់តាវ៉ាហ្វ លោកបានទៅកាន់ភ្នំសាហ្វា ហើយបន្ទាប់មកបានឡើងទៅលើកំពូល។ មកដល់កំពូល លោកបានសម្លឹងមើលកាបា បន្ទាប់មកលោកបានលើកដៃទាំងពីរ ខណៈពេលសរសើរអល់ឡោះ និងអធិស្ឋានតាមការអធិស្ឋានដែលលោកចង់បាន»។ ហើយបានប្រាប់ខ្ញុំ [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន ហាស៊ីម] បានប្រាប់យើង [បាហ្ស] បានប្រាប់យើង [ស៊ូឡៃម៉ាន ប៊ីន អាល់ មូហ្គីរ៉ា] ជាមួយនឹងអ៊ីណាដដូចនេះ ហើយនៅក្នុងហាទីសនោះគាត់បានបន្ថែមថា 'បន្ទាប់មកគាត់បានធ្វើសញ្ញាដោយដៃទាំងពីរ ដៃម្ខាងទៀតរឹតបន្តឹង - ការពារ'។ ហើយគាត់បានរៀបរាប់នៅក្នុងហាទីសរបស់គាត់ថា 'ពួកគេបាននិយាយថា 'យើងពិតជាបាននិយាយដូច្នោះមែន ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ'។ គាត់បាននិយាយថា 'តើអ្នកភ្លេចថាខ្ញុំជានរណាហើយឬនៅ? ខ្ញុំមិនដែលជាខ្ញុំបម្រើរបស់អល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ទេ'។
Imam Muslim : 3332
حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ قَالَ وَفَدْنَا إِلَى مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ وَفِينَا أَبُو هُرَيْرَةَ فَكَانَ كُلُّ رَجُلٍ مِنَّا يَصْنَعُ طَعَامًا يَوْمًا لِأَصْحَابِهِ فَكَانَتْ نَوْبَتِي فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ الْيَوْمُ نَوْبَتِي فَجَاءُوا إِلَى الْمَنْزِلِ وَلَمْ يُدْرِكْ طَعَامُنَا فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ لَوْ حَدَّثْتَنَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى يُدْرِكَ طَعَامُنَا فَقَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَجَعَلَ خَالِدَ بْنَ الْوَلِيدِ عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْيُمْنَى وَجَعَلَ الزُّبَيْرَ عَلَى الْمُجَنِّبَةِ الْيُسْرَى وَجَعَلَ أَبَا عُبَيْدَةَ عَلَى الْبَيَاذِقَةِ وَبَطْنِ الْوَادِي فَقَالَ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ ادْعُ لِي الْأَنْصَارَ فَدَعَوْتُهُمْ فَجَاءُوا يُهَرْوِلُونَ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْأَنْصَارِ هَلْ تَرَوْنَ أَوْبَاشَ قُرَيْشٍ قَالُوا نَعَمْ قَالَ انْظُرُوا إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ غَدًا أَنْ تَحْصُدُوهُمْ حَصْدًا وَأَخْفَى بِيَدِهِ وَوَضَعَ يَمِينَهُ عَلَى شِمَالِهِ وَقَالَ مَوْعِدُكُمْ الصَّفَا قَالَ فَمَا أَشْرَفَ يَوْمَئِذٍ لَهُمْ أَحَدٌ إِلَّا أَنَامُوهُ قَالَ وَصَعِدَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الصَّفَا وَجَاءَتْ الْأَنْصَارُ فَأَطَافُوا بِالصَّفَا فَجَاءَ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُبِيدَتْ خَضْرَاءُ قُرَيْشٍ لَا قُرَيْشَ بَعْدَ الْيَوْمِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ دَخَلَ دَارَ أَبِي سُفْيَانَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَلْقَى السِّلَاحَ فَهُوَ آمِنٌ وَمَنْ أَغْلَقَ بَابَهُ فَهُوَ آمِنٌ فَقَالَتْ الْأَنْصَارُ أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ وَنَزَلَ الْوَحْيُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قُلْتُمْ أَمَّا الرَّجُلُ فَقَدْ أَخَذَتْهُ رَأْفَةٌ بِعَشِيرَتِهِ وَرَغْبَةٌ فِي قَرْيَتِهِ أَلَا فَمَا اسْمِي إِذًا ثَلَاثَ مَرَّاتٍ أَنَا مُحَمَّدٌ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ هَاجَرْتُ إِلَى اللَّهِ وَإِلَيْكُمْ فَالْمَحْيَا مَحْيَاكُمْ وَالْمَمَاتُ مَمَاتُكُمْ قَالُوا وَاللَّهِ مَا قُلْنَا إِلَّا ضِنًّا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُصَدِّقَانِكُمْ وَيَعْذِرَانِكُمْ
បានប្រាប់ខ្ញុំ [Abdullah bin Abdurrahman Ad Darimi] បានប្រាប់យើង [Yahya bin Hasan] បានប្រាប់យើង [Hammad bin Salamah] បានប្រាប់យើង [Thabit] ពី [Abdullah bin Rabah] គាត់បាននិយាយថា 'យើងបានមកជាគណៈប្រតិភូទៅកាន់ Mu'awiyah bin Abu Sufyan ហើយក្នុងចំណោមពួកយើងមាន [Abu Hurairah]។ យើងបានប្ដូរវេនគ្នាចម្អិនអាហារមួយពេលក្នុងមួយថ្ងៃ។ ពេលដល់វេនខ្ញុំចម្អិនអាហារ ខ្ញុំបាននិយាយថា 'ឱ Abu Hurairah ថ្ងៃនេះដល់វេនខ្ញុំចម្អិនអាហារហើយ'។ មិនយូរប៉ុន្មាន ពួកគេបានមកដល់កន្លែងរបស់ខ្ញុំ ប៉ុន្តែអាហារមិនទាន់មាននៅឡើយទេ ដូច្នេះខ្ញុំបាននិយាយថា 'ឱ Abu Hurairah វាជាការល្អប្រសិនបើអ្នកប្រាប់យើងអំពីអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallallaahu 'alaihi wasallam រហូតដល់អាហាររបស់យើងត្រូវបានបម្រើ!' លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងធ្លាប់បានទៅជាមួយនឹងរ៉ស៊ូលុលឡោះ الله على المحمد នៅថ្ងៃសញ្ជ័យទីក្រុងមេកា លោកបានតែងតាំងលោក Khalid bin Walid ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពស្លាបស្តាំ និងបានតែងតាំងលោក Zubair ជាមេបញ្ជាការកងទ័ពស្លាបឆ្វេង និងបានតែងតាំងលោក Abu Ubaidah ឲ្យដឹកនាំកងទ័ពថ្មើរជើងដែលឈរជើងនៅក្នុងជ្រលងភ្នំ។ បន្ទាប់មកលោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ឱ Abu Hurairah ចូរហៅប្រជាជន Ansar ឲ្យមកជិតខ្ញុំ!» ខ្ញុំបានហៅពួកគេភ្លាមៗ ដើម្បីឲ្យពួកគេបានប្រមូលផ្តុំគ្នាភ្លាមៗ រួចលោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ឱប្រជាជន Ansar តើអ្នករាល់គ្នាបានឃើញកងទ័ព Quraysh ទេ?» ពួកគេបានឆ្លើយថា «បាទ»។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «សូមយកចិត្តទុកដាក់ ពេលអ្នករាល់គ្នាជួបពួកគេនៅថ្ងៃស្អែក ចូរសម្លាប់ពួកគេចោល» ខណៈពេលកំពុងធ្វើកាយវិការដោយដៃទាំងពីរ ដោយដាក់កងទ័ពស្តាំនៅពីលើកងទ័ពឆ្វេង។ បន្ទាប់មកលោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ជួបគ្នានៅ Shafa»។ លោក Abu Hurairah បានមានប្រសាសន៍ថា «ហើយនៅពេលនោះគ្មាននរណាម្នាក់មកជិតពួកគេទេ ប៉ុន្តែពួកគេបានសម្លាប់ពួកគេ»។ អាប៊ូ ហ៊ូរ៉យរ៉ាហ៍ បានបន្តថា «បន្ទាប់មក រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡឹម បានឡើងទៅលើភ្នំសាហ្វា ហើយពួកអាន់សារ បានមកឡោមព័ទ្ធលោកនៅលើភ្នំសាហ្វា ខណៈពេលដែលពួកគេនៅលើភ្នំសាហ្វា ស្រាប់តែអាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បានមក ហើយនិយាយថា «ឱរ៉ស៊ូលុលឡោះ ប្រសិនបើពួកគូរ៉េសទាំងអស់ត្រូវបានលុបបំបាត់ចោល នោះនឹងលែងមានពួកគូរ៉េសទៀតហើយបន្ទាប់ពីនេះ»។ អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន បានមានប្រសាសន៍ថា «បន្ទាប់មក រ៉ស៊ូលុលឡោះ ស្ហាលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡឹម បានមានប្រសាសន៍ថា «អ្នកណាដែលចូលទៅក្នុងផ្ទះរបស់អាប៊ូ ស៊ូហ្វីយ៉ាន គឺមានសុវត្ថិភាព អ្នកណាដែលដាក់អាវុធចុះ គឺមានសុវត្ថិភាព អ្នកណាដែលបិទទ្វារ គឺមានសុវត្ថិភាព»។ បន្ទាប់ពីនោះ ពួកអាន់សារដូចគ្នាបាននិយាយថា «វាហាក់ដូចជាបុរសម្នាក់នេះ - រ៉ស៊ូលុលឡោះ - ត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយអារម្មណ៍ស្រលាញ់ចំពោះគ្រួសាររបស់គាត់ រហូតដល់គាត់មានអារម្មណ៍ស្រលាញ់ចំពោះសាច់ញាតិរបស់គាត់»។ ដូច្នេះ វិវរណៈមួយបានមកដល់ព្យាការី صالح الله على الله លោកបាននិយាយថា៖ «តើអ្នកជាអ្នកដែលបាននិយាយថា វាហាក់ដូចជាបុរសម្នាក់នេះត្រូវបានជះឥទ្ធិពលដោយអារម្មណ៍ស្រឡាញ់ចំពោះគ្រួសាររបស់គាត់ រហូតដល់គាត់បានបង្កើតអារម្មណ៍ស្រឡាញ់ចំពោះសាច់ញាតិរបស់គាត់មែនទេ? តើអ្នកធ្លាប់ភ្លេចថាខ្ញុំជានរណាទេ? - គាត់បាននិយាយវាបីដង - ខ្ញុំជាមូហាំម៉ាត់ ជាអ្នកបម្រើរបស់អល់ឡោះ និងជាអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ ខ្ញុំបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់អល់ឡោះ និងទៅកាន់អ្នកទាំងអស់គ្នា ដូច្នេះជីវិត និងសេចក្តីស្លាប់របស់ខ្ញុំគឺនៅជាមួយអ្នក»។ បន្ទាប់មកពួកគេបាននិយាយថា «ដោយអល់ឡោះ យើងមិននិយាយបែបនេះទេ លើកលែងតែយើងច្រណែននឹងអល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់»។ លោកបាននិយាយថា៖ «ជាការពិតណាស់ អល់ឡោះ និងអ្នកនាំសាររបស់ទ្រង់ សូមបញ្ជាក់អ្វីដែលអ្នកនិយាយ ហើយអភ័យទោសឱ្យទង្វើរបស់អ្នក»។
Imam Muslim : 3333
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَعَمْرٌو النَّاقِدُ وَابْنُ أَبِي عُمَرَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ عَنْ مُجَاهِدٍ عَنْ أَبِي مَعْمَرٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَّةَ وَحَوْلَ الْكَعْبَةِ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَسِتُّونَ نُصُبًا فَجَعَلَ يَطْعُنُهَا بِعُودٍ كَانَ بِيَدِهِ وَيَقُولُ { جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقًا } { جَاءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيدُ } زَادَ ابْنُ أَبِي عُمَرَ يَوْمَ الْفَتْحِ و حَدَّثَنَاه حَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ كِلَاهُمَا عَنْ عَبْدِ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا الثَّوْرِيُّ عَنْ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ إِلَى قَوْلِهِ زَهُوقًا وَلَمْ يَذْكُرْ الْآيَةَ الْأُخْرَى وَقَالَ بَدَلَ نُصُبًا صَنَمًا
វាត្រូវបានប្រាប់មកយើងដោយ [អាប៊ូ បាក់ ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា] និង [អាំរូ អាន ណាគីដ] និង [អ៊ីបនូ អាប៊ូ អ៊ូម៉ា] ខណៈពេលដែលឡាហ្វាដមកពី អ៊ីបន អាប៊ូ សៃបា ពួកគេបាននិយាយថា; បានប្រាប់យើង [ស៊ូហ្វីយ៉ាន ប៊ីន អ៊ូយ៉ាអ៊ីនះ] ពី [អ៊ីបន អាប៊ូ ណាជីហ] ពី [មូចាហ៊ីដ] ពី [អាប៊ូ ម៉ាម៉ា] ពី [អាប់ឌុលឡាហ៍] គាត់បាននិយាយថា 'នៅពេលដែលព្យាការី សាលឡាហ៊ូ 'អាល់ អាយហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានចូលទៅក្នុងទីក្រុងមេកា នៅពេលនោះមានរូបសំណាកចំនួនបីរយហុកសិបនៅជុំវិញកាបា។ បន្ទាប់មកដោយដំបងរបស់គាត់ គាត់បានវាយរូបសំណាកខណៈពេលកំពុងអានថា 'សេចក្តីពិតបានមកដល់ហើយ ភាពមិនពិតបានបាត់ទៅវិញ ពិតណាស់ ភាពមិនពិតនឹងបាត់ទៅវិញ...' -សំណួរ។ អាល់ អ៊ីស្រាអ៊ែល៖ ៨១- '-សេចក្តីពិតបានមកដល់ហើយ ភាពមិនពិតនឹងមិនចាប់ផ្តើម ហើយនឹងមិន -ឬ- ធ្វើម្តងទៀត-' -សំណួរ។ សាបា៖ ៤៩-។ អ៊ីបន អាប៊ូ អ៊ូម៉ា បានបន្ថែមថា 'នៅពេលថ្ងៃសញ្ជ័យទីក្រុងមេកា'។ ហើយវាត្រូវបានគេប្រាប់មកយើង [ហាសាន ប៊ីន អាលី អាល់ ឃុលវ៉ានី] និង [អាប់ ប៊ីន ហ៊ូម៉ៃដ] ដែលទាំងពីរនាក់មកពី [អាប់ឌូរ៉ាហ្សាក់] បានប្រាប់យើង [នៅ សៅរី] ពី [អ៊ីបន អាប៊ូ ណាជីហ] ជាមួយនឹងរឿងនេះរហូតដល់ចំណុចដែលនិយាយថា 'និងភាពមិនពិត' វាពិតជានឹងបាត់ទៅវិញ'។ ហើយដោយមិនបានលើកឡើងពីខគម្ពីរមួយទៀត លោកក៏បាននិយាយផងដែរថា 'រូបសំណាក' ជំនួសឱ្យ 'រូបសំណាក'។
Imam Muslim : 3334
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ وَوَكِيعٌ عَنْ زَكَرِيَّاءَ عَنْ الشَّعْبِيِّ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُطِيعٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ لَا يُقْتَلُ قُرَشِيٌّ صَبْرًا بَعْدَ هَذَا الْيَوْمِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَزَادَ قَالَ وَلَمْ يَكُنْ أَسْلَمَ أَحَدٌ مِنْ عُصَاةِ قُرَيْشٍ غَيْرَ مُطِيعٍ كَانَ اسْمُهُ الْعَاصِي فَسَمَّاهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُطِيعًا
បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ បាក់ ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា] បានប្រាប់យើង [អាលី ប៊ីន មូសៀរ] និង [វ៉ាគី] ពី [ហ្សាការីយ៉ា] ពី [អាស សាប៊ី] គាត់បាននិយាយ; បានរាយការណ៍មកខ្ញុំ [អាប់ឌុលឡាហ៍ ប៊ីន មូធី] ពី [ឪពុករបស់គាត់] គាត់បាននិយាយថា 'ខ្ញុំបានឮព្យាការី សលឡាហ៍ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម បាននិយាយក្នុងអំឡុងពេលសញ្ជ័យទីក្រុងមេកាថា 'ជនជាតិគូរ៉េសនឹងមិនត្រូវបានសម្លាប់ដោយការចង និងគប់ដុំថ្មរហូតដល់ស្លាប់នោះទេ បន្ទាប់ពីថ្ងៃនេះរហូតដល់ថ្ងៃរស់ឡើងវិញ'។ មានគេប្រាប់យើងថា [អ៊ីបន នូមែរ] បានប្រាប់យើងថា [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] បានប្រាប់យើងថា [ហ្សាការីយ៉ា] ជាមួយនឹងអ៊ីណាដនេះ ជាមួយនឹងការបន្ថែមថា 'ហើយគ្មាននរណាម្នាក់នៅរស់រានមានជីវិតពីប្រជាជនគូរ៉េសដែលមានអរិភាពខ្លាំងចំពោះគាត់ក្រៅពីមូធីទេ' ហើយប្រភពដើមនៃឈ្មោះរបស់គាត់គឺ អាល់ 'អាស៊ី - អ្នកប្រព្រឹត្តអំពើអសីលធម៌ - បន្ទាប់មករ៉ស៊ូលុលឡោះ សលឡាហ៍ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម បានដាក់ឈ្មោះគាត់ថា មូធី - អ្នកដែលគោរពប្រតិបត្តិ -'
Imam Muslim : 3335
حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا كَتَبَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ الصُّلْحَ بَيْنَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ فَكَتَبَ هَذَا مَا كَاتَبَ عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالُوا لَا تَكْتُبْ رَسُولُ اللَّهِ فَلَوْ نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَمْ نُقَاتِلْكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ امْحُهُ فَقَالَ مَا أَنَا بِالَّذِي أَمْحَاهُ فَمَحَاهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِيَدِهِ قَالَ وَكَانَ فِيمَا اشْتَرَطُوا أَنْ يَدْخُلُوا مَكَّةَ فَيُقِيمُوا بِهَا ثَلَاثًا وَلَا يَدْخُلُهَا بِسِلَاحٍ إِلَّا جُلُبَّانَ السِّلَاحِ قُلْتُ لِأَبِي إِسْحَقَ وَمَا جُلُبَّانُ السِّلَاحِ قَالَ الْقِرَابُ وَمَا فِيهِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ قَالَا حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ يَقُولُا لَمَّا صَالَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلَ الْحُدَيْبِيَةِ كَتَبَ عَلِيٌّ كِتَابًا بَيْنَهُمْ قَالَ فَكَتَبَ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ ثُمَّ ذَكَرَ بِنَحْوِ حَدِيثِ مُعَاذٍ غَيْرَ أَنَّهُ لَمْ يَذْكُرْ فِي الْحَدِيثِ هَذَا مَا كَاتَبَ عَلَيْهِ
បានប្រាប់ខ្ញុំ [Ubaidullah bin Mua'd Al 'Anbari] បានប្រាប់យើង [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] បានប្រាប់យើង [Syu'bah] ពី [Abu Ishaq] គាត់បាននិយាយ។ ខ្ញុំបានឮ [Al Barra bin 'Azzib] និយាយថា 'Ali bin Abu Talib ធ្លាប់បានសរសេរកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam និងប្រជាជន Mushrik - Makkah - ក្នុងអំឡុងពេលកិច្ចព្រមព្រៀង Hudaibiyyah ។ Ali បានសរសេរថា 'នេះគឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលសរសេរដោយ Muhammad Rasulullah' ។ បន្ទាប់មកពួកគេបាននិយាយថា 'ប្រសិនបើយើងដឹងថាអ្នកជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ យើងនឹងមិនប្រយុទ្ធជាមួយអ្នកទេ' ។ ដូច្នេះព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam បាននិយាយទៅកាន់ Ali ថា 'លុបពាក្យទាំងនោះ - ពាក្យ 'rasulullah' -' ។ Ali បានឆ្លើយតបថា 'ខ្ញុំមិនចង់លុបវាទេ' ។ ដូច្នេះព្យាការី sallaahu 'alaihi wasallam បានលុបវាដោយដៃរបស់គាត់ផ្ទាល់' ។ លោក Al Barra បាននិយាយថា «ខ្លឹមសារនៃកិច្ចព្រមព្រៀងបានចែង ក្នុងចំណោមរបស់ផ្សេងទៀតថា ប្រជាជនមូស្លីមអាចចូល និងស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុង Mecca រយៈពេលបីថ្ងៃ។ អាវុធមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យយកតាមខ្លួនទេ លុះត្រាតែដាក់ក្នុងស្រោមដាវ»។ ខ្ញុំបានសួរលោក Abu Ishaq ថា «តើស្រោមដាវមានន័យយ៉ាងណា?» គាត់បានឆ្លើយថា «ជាពិសេសស្រោមដាវ និងអ្វីមួយនៅខាងក្នុងវា»។ មានគេប្រាប់យើងថា [លោក Muhammad bin Al Mutsanna] និង [លោក Ibn Basyar] ទាំងពីរបាននិយាយថា បានប្រាប់យើងថា [លោក Muhammad bin Ja'far] បានប្រាប់យើងថា [Syu'bah] ពី [លោក Abu Ishaq] គាត់បាននិយាយ។ ខ្ញុំបានឮ [លោក Al Barra bin Azib] និយាយថា «អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallallaahu 'alaihi wasallam ធ្លាប់បានធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀង Hudaibiyyah បន្ទាប់មកលោក Ali បានសរសេរកំណត់ចំណាំរវាងពួកគេ»។ លោក Al Barra បាននិយាយថា «បន្ទាប់មកគាត់បានសរសេរថា លោក Muhammad Rasulullah... បន្ទាប់មកលោកបានលើកឡើងអ្វីមួយដូចជា hadith របស់ Mu'adz ប៉ុន្តែនៅក្នុង hadith របស់លោកលោកមិនបាននិយាយថា 'នេះគឺជាកិច្ចព្រមព្រៀងដែលសរសេរដោយលោក' ទេ។
Imam Muslim : 3336
حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ جَنَابٍ الْمِصِّيصِيُّ جَمِيعًا عَنْ عِيسَى بْنِ يُونُسَ وَاللَّفْظُ لِإِسْحَقَ أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّاءُ عَنْ أَبِي إِسْحَقَ عَنْ الْبَرَاءِ قَالَ لَمَّا أُحْصِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الْبَيْتِ صَالَحَهُ أَهْلُ مَكَّةَ عَلَى أَنْ يَدْخُلَهَا فَيُقِيمَ بِهَا ثَلَاثًا وَلَا يَدْخُلَهَا إِلَّا بِجُلُبَّانِ السِّلَاحِ السَّيْفِ وَقِرَابِهِ وَلَا يَخْرُجَ بِأَحَدٍ مَعَهُ مِنْ أَهْلِهَا وَلَا يَمْنَعَ أَحَدًا يَمْكُثُ بِهَا مِمَّنْ كَانَ مَعَهُ قَالَ لِعَلِيٍّ اكْتُبْ الشَّرْطَ بَيْنَنَا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ الْمُشْرِكُونَ لَوْ نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ تَابَعْنَاكَ وَلَكِنْ اكْتُبْ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَأَمَرَ عَلِيًّا أَنْ يَمْحَاهَا فَقَالَ عَلِيٌّ لَا وَاللَّهِ لَا أَمْحَاهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرِنِي مَكَانَهَا فَأَرَاهُ مَكَانَهَا فَمَحَاهَا وَكَتَبَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ فَأَقَامَ بِهَا ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَلَمَّا أَنْ كَانَ يَوْمُ الثَّالِثِ قَالُوا لِعَلِيٍّ هَذَا آخِرُ يَوْمٍ مِنْ شَرْطِ صَاحِبِكَ فَأْمُرْهُ فَلْيَخْرُجْ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ فَقَالَ نَعَمْ فَخَرَجَ و قَالَ ابْنُ جَنَابٍ فِي رِوَايَتِهِ مَكَانَ تَابَعْنَاكَ بَايَعْنَاكَ
បានប្រាប់យើង [អ៊ីសាក ប៊ីន អ៊ីប្រាហ៊ីម អាល់ ហាមហ្សាលី] និង [អាម៉ាដ ប៊ីន ចាណាប អាល់ មីស៊ីស៊ី] អ្វីៗទាំងអស់ពី [អ៊ីសា ប៊ីន យូនុស] ខណៈពេលដែលឡាហ្វាដមកពីអ៊ីសាក បានប្រាប់យើង [អ៊ីសា ប៊ីន យូនុស] បានប្រាប់យើង [ហ្សាការីយ៉ា] ពី [អាប៊ូ អ៊ីសាក] ពី [អាល់ បារ៉ា] គាត់បាននិយាយថា 'នៅពេលដែលព្យាការី សលឡាហ៊ូ 'អាឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យធ្វើហាជ ប្រជាជននៃទីក្រុងម៉ាកាបានចូលទៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព ពោលគឺគាត់បានចូល និងស្នាក់នៅត្រឹមតែបីថ្ងៃ ដោយមិនចូលទីក្រុងម៉ាកាទេ ប៉ុន្តែដោយដាវរបស់គាត់នៅតែស្ថិតនៅក្នុងស្រោម មនុស្សគ្រប់គ្នាមកពីប្រជាជនរបស់គាត់មិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចេញទៅជាមួយគាត់ទេ ប៉ុន្តែផ្ទុយទៅវិញពួកគេបានអនុញ្ញាតឱ្យមិត្តភក្តិរបស់គាត់ដែលចង់មកជាមួយពួកគេស្នាក់នៅក្នុងទីក្រុងម៉ាកា។ បន្ទាប់មកគាត់បាននិយាយទៅកាន់អាលីថា 'សូមសរសេរលក្ខខណ្ឌរវាងយើង និងពួកគេជាមួយប៊ីស្មីឡាហ៊ីរ៉ាម៉ានីររ៉ាហ៊ីម នេះគឺជាលទ្ធផលនៃការសម្រេចចិត្តដែលកំណត់ដោយលោកមូហាំម៉ាត់ រ៉ស៊ូលុលឡោះ'។ ដូច្នេះ ពួកមូស្លីមបាននិយាយទៅកាន់គាត់ថា «ប្រសិនបើយើងដឹងថាអ្នកជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ យើងប្រាកដជាបានតាមអ្នកហើយ ប៉ុន្តែសូមសរសេរឈ្មោះ មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាប់ឌុលឡាហ៍»។ បន្ទាប់មកគាត់បានប្រាប់អាលីឱ្យលុបវាចោល ប៉ុន្តែអាលីបាននិយាយថា «សូមស្បថចំពោះអល់ឡោះ ខ្ញុំនឹងមិនលុបវាចោលទេ»។ បន្ទាប់មកព្យាការី sallalaahu 'alaihi wasallam បាននិយាយថា «ប្រាប់ខ្ញុំពីកន្លែងដែលអ្នកបានសរសេរអំពី»។ ដូច្នេះ អាលីបានប្រាប់គាត់ពីកន្លែងនោះ បន្ទាប់មកគាត់ផ្ទាល់បានលុបវាចោល ហើយជំនួសវាដោយ អ៊ីបន អាប់ឌុលឡាហ៍។ គាត់បានស្នាក់នៅរយៈពេលបីថ្ងៃ នៅថ្ងៃទីបី ពួកគេ - គូរ៉ាយស - បាននិយាយទៅកាន់អាលីថា «នេះជាថ្ងៃចុងក្រោយយោងទៅតាមលក្ខខណ្ឌដែលបងប្រុសរបស់អ្នកបានធ្វើឡើង ដូច្នេះសូមប្រាប់គាត់ឱ្យចាកចេញពីមេកា -»។ បន្ទាប់មក អាលីបានប្រាប់ បេឡាវ ថាគាត់បានចាកចេញពីទីក្រុងម៉ាកាហើយ។ ហើយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ អ៊ីបន ចាណាប វាត្រូវបានចែងថា «យើងពិតជានឹងតាមអ្នក ហើយស្បថភក្ដីភាពចំពោះអ្នក»។
Imam Muslim : 3337
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ قُرَيْشًا صَالَحُوا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِيهِمْ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ اكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ قَالَ سُهَيْلٌ أَمَّا بِاسْمِ اللَّهِ فَمَا نَدْرِي مَا بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ وَلَكِنْ اكْتُبْ مَا نَعْرِفُ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَقَالَ اكْتُبْ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ قَالُوا لَوْ عَلِمْنَا أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَاتَّبَعْنَاكَ وَلَكِنْ اكْتُبْ اسْمَكَ وَاسْمَ أَبِيكَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اكْتُبْ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ فَاشْتَرَطُوا عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ مَنْ جَاءَ مِنْكُمْ لَمْ نَرُدَّهُ عَلَيْكُمْ وَمَنْ جَاءَكُمْ مِنَّا رَدَدْتُمُوهُ عَلَيْنَا فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَكْتُبُ هَذَا قَالَ نَعَمْ إِنَّهُ مَنْ ذَهَبَ مِنَّا إِلَيْهِمْ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ وَمَنْ جَاءَنَا مِنْهُمْ سَيَجْعَلُ اللَّهُ لَهُ فَرَجًا وَمَخْرَجًا
បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ បាក់ ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា] បានប្រាប់យើង [អាហ្វាន] បានប្រាប់យើង [ហាម៉ាដ ប៊ីន សាឡាម៉ា] មកពី [ថាប៊ីត] មកពី [អាណាស] ថា ប្រជាជនគូរ៉ៃស ធ្លាប់បានចូលទៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពជាមួយព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ក្នុងចំណោមពួកគេមាន ស៊ូហៃល ប៊ីន អាំរូ។ ដូច្នេះ ព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បាននិយាយទៅកាន់ អាលី ថា “តុលស៊ីឡា ប៊ីសមីឡាហ៊ីរ៉ាម៉ានីរ៉ាហ៊ីម”។ ស៊ូហៃល បាននិយាយថា “ខ្ញុំមិនដឹងថា ប៊ីសមីឡាហ៊ីរ៉ាម៉ានីរ៉ាហ៊ីម ជាអ្វីទេ ប៉ុន្តែសូមសរសេរតាមដែលយើងដឹង ពោលគឺ “ប៊ីសមីកាឡាហ៊ូម៉ា”។ លោកបាននិយាយថា “សរសេរពី មូហាំម៉ាត់ រ៉ាស៊ូលូឡា”។ ពួកគេបាននិយាយថា “ប្រសិនបើយើងដឹងថាអ្នកជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ យើងពិតជានឹងដើរតាមអ្នក ប៉ុន្តែសូមសរសេរឈ្មោះរបស់អ្នក និងឈ្មោះឪពុករបស់អ្នក”។ បន្ទាប់មក ព្យាការី សលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម បាននិយាយថា “សរសេរពី មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាប់ឌុលឡាម”។ បន្ទាប់មកពួកគេបានដាក់លក្ខខណ្ឌទៅកាន់ព្យាការី sallalaahu 'alaihi wasallam ដែលក្នុងនោះមានចែងថា អ្នកណាដែលមកពីអ្នក យើងនឹងមិនប្រគល់គាត់មកអ្នកវិញទេ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់មកពីយើងមករកអ្នក អ្នកត្រូវតែប្រគល់គាត់មកយើងវិញ។' ដូច្នេះ សហការីបានសួរថា 'ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ តើយើងគួរសរសេរលក្ខខណ្ឌទាំងនេះទេ?' គាត់បានឆ្លើយថា 'បាទ ពីព្រោះប្រសិនបើប្រជាជនរបស់យើងទៅរកពួកគេ អល់ឡោះនឹងបំបែកពួកគេចេញពីសេចក្តីមេត្តាករុណារបស់ទ្រង់ ប៉ុន្តែប្រសិនបើមាននរណាម្នាក់មកពីពួកគេមករកយើង ប្រហែលជាអល់ឡោះនឹងផ្តល់ផ្លូវចេញ'។
Imam Muslim : 3338
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ وَتَقَارَبَا فِي اللَّفْظِ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ سِيَاهٍ حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ قَامَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ يَوْمَ صِفِّينَ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ اتَّهِمُوا أَنْفُسَكُمْ لَقَدْ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ وَلَوْ نَرَى قِتَالًا لَقَاتَلْنَا وَذَلِكَ فِي الصُّلْحِ الَّذِي كَانَ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ الْمُشْرِكِينَ فَجَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَسْنَا عَلَى حَقٍّ وَهُمْ عَلَى بَاطِلٍ قَالَ بَلَى قَالَ أَلَيْسَ قَتْلَانَا فِي الْجَنَّةِ وَقَتْلَاهُمْ فِي النَّارِ قَالَ بَلَى قَالَ فَفِيمَ نُعْطِي الدَّنِيَّةَ فِي دِينِنَا وَنَرْجِعُ وَلَمَّا يَحْكُمِ اللَّهُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ فَقَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ وَلَنْ يُضَيِّعَنِي اللَّهُ أَبَدًا قَالَ فَانْطَلَقَ عُمَرُ فَلَمْ يَصْبِرْ مُتَغَيِّظًا فَأَتَى أَبَا بَكْرٍ فَقَالَ يَا أَبَا بَكْرٍ أَلَسْنَا عَلَى حَقٍّ وَهُمْ عَلَى بَاطِلٍ قَالَ بَلَى قَالَ أَلَيْسَ قَتْلَانَا فِي الْجَنَّةِ وَقَتْلَاهُمْ فِي النَّارِ قَالَ بَلَى قَالَ فَعَلَامَ نُعْطِي الدَّنِيَّةَ فِي دِينِنَا وَنَرْجِعُ وَلَمَّا يَحْكُمِ اللَّهُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ فَقَالَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ إِنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ وَلَنْ يُضَيِّعَهُ اللَّهُ أَبَدًا قَالَ فَنَزَلَ الْقُرْآنُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْفَتْحِ فَأَرْسَلَ إِلَى عُمَرَ فَأَقْرَأَهُ إِيَّاهُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوْ فَتْحٌ هُوَ قَالَ نَعَمْ فَطَابَتْ نَفْسُهُ وَرَجَعَ
បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ បាក់ ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា] បានប្រាប់យើង [អាប់ឌុលឡា ប៊ីន នូមែរ]។ -តាមរបៀបមួយផ្សេងទៀត វាត្រូវបានលើកឡើង - បានប្រាប់យើង [អ៊ីបនូ នូមែរ] ខណៈពេលដែលពួកឡាហ្វាដនៅជិតគ្នា បានប្រាប់យើង [ឪពុករបស់ខ្ញុំ] បានប្រាប់យើង [អាប់ឌុល អាហ្ស៊ីស ប៊ីន ស៊ីយ៉ា] បានប្រាប់យើង [ហាប៊ីប ប៊ីន អាប៊ូ ថាប៊ីត] ពី [អាប៊ូ វ៉ៃល] គាត់បាននិយាយថា '[សាហាល ប៊ីន ហ៊ូណៃហ្វ] ធ្លាប់ក្រោកឈរឡើងនៅពេលដែលសង្គ្រាមស៊ីហ្វីនបានកើតឡើង គាត់បានស្រែកថា 'ឱប្រជាជនអើយ ចូរកែតម្រូវអ្នករាល់គ្នា។ នៅពេលដែលកិច្ចព្រមព្រៀងហ៊ូដាប៊ីយ៉ាបានកើតឡើង យើងបាននៅជាមួយគ្នាជាមួយព្យាការី សាលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម។ ប្រសិនបើនៅពេលនោះយើងបានឃើញឃាតកម្ម យើងប្រាកដជាបានធ្វើសង្គ្រាមហើយ។ រឿងនេះបានកើតឡើងនៅពេលដែលមានកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពរវាងព្យាការី សាលឡាហ៊ូ អាល់ឡៃហ៊ី វ៉ាសាឡាម និងប្រជាជនមូស្រីក។' ដូច្នេះ អ៊ូម៉ារ ប៊ីន ខាថាប បានមករកព្យាការី សលឡោះហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡឹម ហើយបាននិយាយថា “ឱអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ តើយើងមិននៅក្នុងសច្ចភាពទេឬ ហើយពួកគេស្ថិតនៅក្នុងការភូតកុហក?” គាត់បាននិយាយថា “មែនហើយ”។ គាត់បាននិយាយថា “តើយើងមិនទៅឋានសួគ៌ទេឬ ប្រសិនបើយើងត្រូវបានគេសម្លាប់? ចំណែកឯប្រសិនបើពួកគេត្រូវបានគេសម្លាប់ ពួកគេនឹងទៅឋាននរក?” គាត់បានឆ្លើយថា “មែនហើយ ត្រូវហើយ”។ អ៊ូម៉ារបានសួរថា “ហេតុអ្វីបានជាយើងគួរបោះបង់ចោលសាសនារបស់យើង ហើយគ្រាន់តែត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ? ទោះបីជាអល់ឡោះមិនបានធ្វើការសម្រេចចិត្តណាមួយរវាងយើង និងពួកគេក៏ដោយ?” គាត់បានឆ្លើយថា “ឱ អ៊ីបនូល ខាថាប ខ្ញុំពិតជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ហើយអល់ឡោះនឹងមិនដែលខ្ជះខ្ជាយខ្ញុំជារៀងរហូតទេ”។ អាប៊ូ វ៉ៃល បាននិយាយថា “បន្ទាប់មក អ៊ូម៉ារ បានចាកចេញដោយមិនពេញចិត្ត ថែមទាំងមើលទៅខឹងទៀតផង។ បន្ទាប់មកគាត់បានមករក អាប៊ូ បាក់គរ ហើយនិយាយថា “ឱ អាប៊ូ បាក់គរ តើយើងមិននៅពីលើអ្វីដែលត្រឹមត្រូវទេ ហើយពួកគេស្ថិតនៅក្នុងការភូតកុហក”។ គាត់បានឆ្លើយថា “មែនហើយ ត្រូវហើយ”។ អ៊ូម៉ារបានសួរថា «តើវាមិនពិតទេឬថា ប្រសិនបើយើងត្រូវបានគេសម្លាប់ យើងនឹងទៅស្ថានសួគ៌ ចំណែកឯប្រសិនបើពួកគេត្រូវបានគេសម្លាប់ ពួកគេនឹងទៅឋាននរក?» អាប៊ូបាកើរបានឆ្លើយថា «មែនហើយ ត្រូវហើយ»។ អ៊ូម៉ារបានសួរម្តងទៀតថា «ហេតុអ្វីបានជាយើងគួរបោះបង់ចោលសាសនារបស់យើង ហើយគ្រាន់តែត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ? ទោះបីជាអល់ឡោះមិនទាន់បានធ្វើការសម្រេចចិត្តណាមួយរវាងយើង និងពួកគេក៏ដោយ»។ ដូច្នេះ អាប៊ូបាកើរបាននិយាយថា «ឱ អ៊ីបនូល ខាតប ពិតណាស់គាត់គឺជាអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ ហើយអល់ឡោះនឹងមិនដែលបំផ្លាញគាត់ជារៀងរហូតឡើយ»។ ស៊ូហៃលបាននិយាយថា «បន្ទាប់មក ខគម្ពីរមួយនៃគម្ពីរកូរ៉ានបានចុះមកអ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ គឺស៊ូរ៉ាអាល់ហ្វាត។ ដូច្នេះគាត់បានបញ្ជាឱ្យនរណាម្នាក់អានឱ្យអ៊ូម៉ារស្តាប់ បន្ទាប់មកគាត់បានសួរថា «ឱ អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ តើជ័យជម្នះមានន័យយ៉ាងណា?» គាត់បាននិយាយថា «មែនហើយ ត្រូវហើយ»។ បន្ទាប់មកគាត់បានប្រែចិត្ត ហើយត្រឡប់មកវិញ»។
Imam Muslim : 3339
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ قَالَ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ يَقُولُا بِصِفِّينَ أَيُّهَا النَّاسُ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْتُنِي يَوْمَ أَبِي جَنْدَلٍ وَلَوْ أَنِّي أَسْتَطِيعُ أَنْ أَرُدَّ أَمْرَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَرَدَدْتُهُ وَاللَّهِ مَا وَضَعْنَا سُيُوفَنَا عَلَى عَوَاتِقِنَا إِلَى أَمْرٍ قَطُّ إِلَّا أَسْهَلْنَ بِنَا إِلَى أَمْرٍ نَعْرِفُهُ إِلَّا أَمْرَكُمْ هَذَا لَمْ يَذْكُرْ ابْنُ نُمَيْرٍ إِلَى أَمْرٍ قَطُّ و حَدَّثَنَاه عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ الْأَشَجُّ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ كِلَاهُمَا عَنْ الْأَعْمَشِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَفِي حَدِيثِهِمَا إِلَى أَمْرٍ يُفْظِعُنَا
មានគេប្រាប់យើងថា [អាប៊ូ គូរ៉ៃប មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាល់ អាឡា] និង [មូហាំម៉ាត់ ប៊ីន អាប់ឌុលឡា ប៊ីន នូមែរ] ទាំងពីរនាក់បាននិយាយថា បានប្រាប់យើង [អាប៊ូ មូអាវីយ៉ា] ពី [អាល់ អាម៉ាស៊ី] ពី [ស៊ីយ៉ាគីក] គាត់បាននិយាយ។ ខ្ញុំបានឮ [សាហាល ប៊ីន ហ៊ូណៃហ្វ] និយាយពេលនៅស៊ីហ្វីនថា 'ឱមនុស្សលោកអើយ ចូរកែខ្លួនឡើង ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់អល់ឡោះ ខ្ញុំផ្ទាល់បានជួបប្រទះវាក្នុងអំឡុងពេលឧប្បត្តិហេតុអាប៊ូ ចានដាល់ ប្រសិនបើខ្ញុំអាចបដិសេធបញ្ជារបស់អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ sallallaahu 'alaihi wasallam ខ្ញុំនឹងបដិសេធវា - មិនឱ្យប្រយុទ្ធ -។ ដោយអល់ឡោះ នៅពេលនោះយើងមិនបានប្រយុទ្ធទាល់តែសោះ ប៉ុន្តែអល់ឡោះបានធ្វើឱ្យអ្វីៗកាន់តែងាយស្រួលសម្រាប់យើង ខុសគ្នាខ្លាំងពីអ្វីដែលកំពុងកើតឡើងចំពោះអ្នកឥឡូវនេះ!' អ៊ីបន នូមែរ មិនបាននិយាយថា 'រហូតដល់មានអ្វីមួយគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ' ទេ។ ហើយបានប្រាប់យើង [អ៊ុតម៉ាន ប៊ីន អាប៊ូ សៃបា] និង [អ៊ីសាក] គ្រប់យ៉ាងពី [ចារីរ]។ ហើយវាត្រូវបាននិទានពីផ្លូវមួយផ្សេងទៀត វាត្រូវបានគេប្រាប់មកខ្ញុំ [អាប៊ូ សាអ៊ីដ អាល់ អាសយ៉ាជ] បានប្រាប់យើង [វ៉ាគី'] ទាំងពី [អាល់ អាម៉ាស៊ី] ជាមួយនឹងអ៊ីស្ណាដអ៊ីន ហើយនៅក្នុងហាឌីតទីពីរ វាត្រូវបានចែងថា 'រហូតដល់មានព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចមួយ'។
Imam Muslim : 3340
و حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ عَنْ مَالِكِ بْنِ مِغْوَلٍ عَنْ أَبِي حَصِينٍ عَنْ أَبِي وَائِلٍ قَالَ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ بِصِفِّينَ يَقُولُا اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ عَلَى دِينِكُمْ فَلَقَدْ رَأَيْتُنِي يَوْمَ أَبِي جَنْدَلٍ وَلَوْ أَسْتَطِيعُ أَنْ أَرُدَّ أَمْرَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا فَتَحْنَا مِنْهُ فِي خُصْمٍ إِلَّا انْفَجَرَ عَلَيْنَا مِنْهُ خُصْمٌ
ហើយ [អ៊ីប្រាហ៊ីម ប៊ីន សាអ៊ីដ អាល់ ជូហារី] បានរៀបរាប់ប្រាប់ខ្ញុំអំពី [អាប៊ូ អ៊ូសាម៉ា] ពី [ម៉ាលីក ប៊ីន មីហ្គវ៉ាល] ពី [អាប៊ូ ហាស៊ីន] ពី [អាប៊ូ វ៉ៃល] គាត់បាននិយាយថា ខ្ញុំបានឮ [សាហល ប៊ីន ហ៊ូណៃហ្វ] និយាយថា កាលនៅស៊ីហ្វីនថា «ចូរអ្នកប្រុងប្រយ័ត្នខ្លួនចុះ អ្នកប្រាកដជានឹងដឹងពីបញ្ហាសាសនារបស់អ្នក ពិតណាស់ខ្ញុំបានឃើញហេតុការណ៍របស់ អាប៊ូ ចានដាល់ ប្រសិនបើខ្ញុំអាចបដិសេធបញ្ជារបស់អ្នកនាំសាររបស់អល់ឡោះ សហាលឡាហ៊ូ អាល់ហ៊ី វ៉ាសាឡាម យើងនឹងមិនត្រូវបានផ្តល់ផ្លូវចេញពីអរិភាពនោះទេ ប៉ុន្តែអរិភាពនោះនឹងនៅតែមានជានិច្ច»។