Imam Muslim (الامام مسلم) - 5362 Hadith
Hadith
Imam Muslim : 3301
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبَّادٍ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرُونَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَمْرٍو عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ عَنْ عُمَرَ قَالَ كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِمَّا لَمْ يُوجِفْ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ بِخَيْلٍ وَلَا رِكَابٍ فَكَانَتْ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاصَّةً فَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَةٍ وَمَا بَقِيَ يَجْعَلُهُ فِي الْكُرَاعِ وَالسِّلَاحِ عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ بِهَذَا الْإِسْنَادِ
Imbagana kadatayo [Qutaibah bin Sa’id] ken [Muhammad bin ‘Abbad] ken [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ken [Ishaq bin Ibrahim] ken daytoy ti sasao ni Ibn Abu Syaibah, kinuna ni Ishaq; impakaammona kadatayo, idinto ta kuna ti dadduma; imbagana kadatayo [Sufyan] manipud ['Amru] manipud [Az Zuhri] manipud [Malik bin Aus] manipud [Umar] kinunana, 'Ti sanikua ti Bani Nadlir ket fai' - samsam - nga inted ni Allah iti Mensaherona a saan a kasapulan dagiti Muslim a mangiturong uray ti kabalio wenno kamelio - tapno makiranget -. Daytoy ket espesipiko a naited kenni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, manipud iti daytoy a fai' isu ket nangited ti suporta para iti pamiliana iti makatawen, ti nabati ket intedna tapno mangisagana kadagiti lugan ken armas para iti jihad fi sabilillah'. Idi imbagana kadakami [ni Yahya bin Yahya] kinunana; impakaammona kadakami [Sufyan bin 'Uyainah] manipud [Ma'mar] manipud [Az Zuhri] iti daytoy nga isnad'.
Hadith
Imam Muslim : 3302
و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ عَنْ مَالِكٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ أَنَّ مَالِكَ بْنَ أَوْسٍ حَدَّثَهُ قَالَ أَرْسَلَ إِلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَجِئْتُهُ حِينَ تَعَالَى النَّهَارُ قَالَ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِهِ جَالِسًا عَلَى سَرِيرٍ مُفْضِيًا إِلَى رُمَالِهِ مُتَّكِئًا عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ فَقَالَ لِي يَا مَالُ إِنَّهُ قَدْ دَفَّ أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْ قَوْمِكَ وَقَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِرَضْخٍ فَخُذْهُ فَاقْسِمْهُ بَيْنَهُمْ قَالَ قُلْتُ لَوْ أَمَرْتَ بِهَذَا غَيْرِي قَالَ خُذْهُ يَا مَالُ قَالَ فَجَاءَ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ فَقَالَ عُمَرُ نَعَمْ فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَبَّاسٍ وَعَلِيٍّ قَالَ نَعَمْ فَأَذِنَ لَهُمَا فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا الْكَاذِبِ الْآثِمِ الْغَادِرِ الْخَائِنِ فَقَالَ الْقَوْمُ أَجَلْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَاقْضِ بَيْنَهُمْ وَأَرِحْهُمْ فَقَالَ مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ يُخَيَّلُ إِلَيَّ أَنَّهُمْ قَدْ كَانُوا قَدَّمُوهُمْ لِذَلِكَ فَقَالَ عُمَرُ اتَّئِدَا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ قَالُوا نَعَمْ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى الْعَبَّاسِ وَعَلِيٍّ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ أَتَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَاهُ صَدَقَةٌ قَالَا نَعَمْ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَعَزَّ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَاصَّةٍ لَمْ يُخَصِّصْ بِهَا أَحَدًا غَيْرَهُ قَالَ { مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرَى فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ } مَا أَدْرِي هَلْ قَرَأَ الْآيَةَ الَّتِي قَبْلَهَا أَمْ لَا قَالَ فَقَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَكُمْ أَمْوَالَ بَنِي النَّضِيرِ فَوَاللَّهِ مَا اسْتَأْثَرَ عَلَيْكُمْ وَلَا أَخَذَهَا دُونَكُمْ حَتَّى بَقِيَ هَذَا الْمَالُ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَأْخُذُ مِنْهُ نَفَقَةَ سَنَةٍ ثُمَّ يَجْعَلُ مَا بَقِيَ أُسْوَةَ الْمَالِ ثُمَّ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ أَتَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ ثُمَّ نَشَدَ عَبَّاسًا وَعَلِيًّا بِمِثْلِ مَا نَشَدَ بِهِ الْقَوْمَ أَتَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ فَلَمَّا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجِئْتُمَا تَطْلُبُ مِيرَاثَكَ مِنْ ابْنِ أَخِيكَ وَيَطْلُبُ هَذَا مِيرَاثَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَاهُ صَدَقَةٌ فَرَأَيْتُمَاهُ كَاذِبًا آثِمًا غَادِرًا خَائِنًا وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ تُوُفِّيَ أَبُو بَكْرٍ وَأَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَوَلِيُّ أَبِي بَكْرٍ فَرَأَيْتُمَانِي كَاذِبًا آثِمًا غَادِرًا خَائِنًا وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ فَوَلِيتُهَا ثُمَّ جِئْتَنِي أَنْتَ وَهَذَا وَأَنْتُمَا جَمِيعٌ وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ أَنْ تَعْمَلَا فِيهَا بِالَّذِي كَانَ يَعْمَلُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذْتُمَاهَا بِذَلِكَ قَالَ أَكَذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ ثُمَّ جِئْتُمَانِي لِأَقْضِيَ بَيْنَكُمَا وَلَا وَاللَّهِ لَا أَقْضِي بَيْنَكُمَا بِغَيْرِ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَرُدَّاهَا إِلَيَّ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ قَالَ أَرْسَلَ إِلَيَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنَّهُ قَدْ حَضَرَ أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْ قَوْمِكَ بِنَحْوِ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّ فِيهِ فَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ مِنْهُ سَنَةً وَرُبَّمَا قَالَ مَعْمَرٌ يَحْبِسُ قُوتَ أَهْلِهِ مِنْهُ سَنَةً ثُمَّ يَجْعَلُ مَا بَقِيَ مِنْهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Ket naibaga kaniak [ni Abdullah bin Muhammad bin Asma Adl dluba’i] ket imbagana kadakami [Juwairiyah] manipud ken [Malik] manipud [Az Zuhri] nga imbaga kenkuana [ni Malik bin Aus], a kunkunana, ‘[Ni Umar bin Khattab] ket inawisnak, kalpasanna immayak kenkuana idi pumudot’. Kinuna ni Malik bin Aus, 'Nasarakak isuna iti balayna a nakatugaw iti kama a direkta a mangsagid iti daga, ken agsadag iti bantas a naaramid iti lalat'. Kinunana kaniak, ‘O Malik, pudno nga immay dagiti tattaom ken dagiti pamiliada nga addaan iti napartak unay a panagdaliasat. Ket imbilinko nga iwarasko ti maysa a banag kadakuada, ngarud ibinglay -dagiti samsam- kadakuada'. Kinuna ni Malik bin Aus, 'Kinunak, 'Nasaysayaat para kenka nga agbilin iti sabali malaksid kaniak'. Kinuna ni Umar, 'Alaem, O Malik'. Kinuna ni Malik bin Aus, 'Kalpasanna immay ni Yarfa ket kinunana, 'O Amirul Mukminin, mabalin kadi a sumrek [da Uthman bin 'Affan], [Abdurrahman bin 'Auf], [Zubair bin 'Awwam] ken [Sa'd]?' Insungbat ni Umar, 'Wen, awisem ida a sumrek'. Kalpasanna simrekda, kalpasan dayta immay manen ni Yarfa ket kinunana, ‘Mabalin kadi a sumrek [da Ali] ken [Abbas]?’. Insungbat ni Umar, 'Wen, mabalinmo'. Agpada a napalubosan a sumrek. Kalpasanna kinuna ni Abbas, 'O Amirul Mukminin, ikkam ti legal a pangngeddeng iti nagbaetanko ken daytoy ulbod, traidor ken managbasol'. Isu a kinuna ti dadduma a tattao, ‘Husto dayta, Amirul Mukminin, mangaramidka iti pangngeddeng kenkuana ken risutem dagiti aramidna’. Kinuna ni Malik bin Aus, 'Asuspetsak nga immay da Abbas ken Ali a nangidaulo iti grupo'. Kinuna ni Umar, 'Agtalnakayo, agpadakayo, dumawatak iti kinaimbag para kadakayo manipud ken Allah, a babaen ti pammalubosna ket nagtakder dagiti langit ken daga, ammoyo kadi a ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket naminsan a kinunana: 'Saantayo nga agtawid iti aniaman, ken ti ibatitayo ket limos laeng'. Insungbatda, 'Husto dayta'. Kalpasanna ni Umar ket nagturong kada Ali ken Abbas ket kinunana, 'Dawatek ti kinaimbag para kadakayo manipud kenni Allah, a babaen ti pammalubosna ket nagtakder dagiti langit ken ti daga, ammoyo kadi a ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket naminsan a kinunana: 'Saantayo a tawiden ti aniaman, ken ti ibatitayo ket limos laeng'. Kinuna da Abbas ken Ali, 'Wen, husto dayta'. Kalpasanna kinuna ni Umar, 'Pudno, ni Allah Azza Wa Jalla ket nangted kadagiti naisangayan a pribilehio iti Mensaherona sallallaahu 'alaihi wasallam a saan a naited kadagiti dadduma a tattao, kinuna ni Allah: '-Ket aniaman a samsam nga inted ni Allah iti Mensaherona, dagidiay a gameng ket para kenni Allah ken ti mensaherona...-' -Qs. Al Hasyr: 7- -Diak ammo no binasa ni Umar ti napalabas a bersikulo wenno saan-, kinuna ni Umar, 'Kalpasanna ti Mensahero ni Allah shallallahu 'alaihi wasallam ket biningayna ti kinabaknang ni Bani Nadlir kadakayo. Babaen ken Allah, dina inaramid dayta para iti bagina no awanka, isu nga adda sumagmamano a nabati. Ti Mensahero ni Allah shallallahu 'alaihi wasallam ket innalana daytoy tapno suportaranna ti pamiliana iti makatawen, ken ti nabati ket inaramidna a kas maysa a gameng para iti pagimbagan ti publiko.' Kalpasanna kinuna ni Umar, 'Dawatek kadakayo amin babaen ti pammalubos ni Allah a babaen ti pammalubosna ket agtaktakder dagiti langit ken daga, ammoyo kadi dayta?' Kinunada, ‘Wen, pudno.’ Kalpasanna, nagturong kada Abbas ken Ali kas kinunana iti grupo dagiti tattao, ‘Ammokayo kadi nga agpada?’ Kinunada, ‘Wen, pudno.’ Intuloy ni Umar, 'Idi natay ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, kinuna ni [Abu Bakr], 'Siak ti kasuno ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, kalpasanna tunggal maysa kadakayo ket nagkiddaw ti tawidna manipud iti anak ni manongyo bayat a daytoy -Ali- ket kiniddawna ti tawid ti asawana manipud iti amana, kalpasanna kinuna ni Abu Bakr, 'Didn't.' Kuna ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Saantayo nga agtawid iti aniaman, ngem ti ibatitayo laeng iti porma ti limos'. Makitayo kadi a dua nga isu ket ulbod, managbasol ken traidor! Babaen ken Allah, ammona a ni Abu Bakr ket maysa a napudno, nasayaat, nainsiriban ken natulnog a tao iti kinapudno, kalpasan ti ipapatay ni Abu Bakr, siak ti simmaruno ken ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ken ti kasuno ni Abu Bakr, isu a makitayo kadi a dua a kas maysa nga ulbod, managbasol ken traidor! Babaen ken Allah, ad-adda nga ammona a maysaak a napudno, nasayaat ken nainsiriban a tao a mangsursurot iti kinapudno, ngem agpadakayo a timmallikud kaniak. Kalpasanna immay kaniak, dakayo a dua ket dimteng daytoy ken amin idinto a maymaysa laeng ti kasoyo. Agpadakayo a nagsaludsod kaniak, kalpasanna insungbatko, ‘No kayatyo nga ibinglayko daytoy a paset kadakayo, ngarud masapul nga usarenyo daytoy a maitunos iti inaramid ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana), ket alaenyo dayta a paset a maitunos iti addan a katulagan. Nupay kasta, ita immayka kaniak tapno makaaramidak iti desision iti nagbaetanyo a dua nga addaan iti desision a saan a maitunos iti katulagan. Babaen ken Allah, diakto agaramid iti pangngeddeng malaksid no maitunos iti katulagan agingga iti Aldaw ti Panangukom. No dikay kabaelan a tungpalen dagitoy a kasapulan, kalpasanna isubliyo kaniak ti bingay’. Naibaga kadatayo [Ishaq bin Ibrahim] ken [Muhammad bin Rafi’] ken [Abd bin Humaid], kinuna ni [Ibn Rafi’]; imbagana kadakami, idinto ta kinuna ti dua pay; impadamagna kadakami [Abdurrazaq] impadamagna kadakami [Ma’mar] manipud ken [Az Zuhri] manipud ken [Malik bin Aus bin Al Haddatsan] kinunana, ‘Imbaon kaniak ni Umar bin Khattab a kunana, ‘Pudno, dagiti tattao manipud iti sumagmamano a pamilia dagiti tattaom...kas iti hadith ni Malik, ngem iti hadith ket naibaga, ‘Iti kenkuana suportaranna ti pamiliana iti makatawen’. Ket kasla kinuna ni Ma'mar, 'Intedna ti pamiliana iti pagbiag manipud iti daytoy iti makatawen, kalpasanna pinagbalinna ti nabati a kinabaknang a sanikua ni Allah Azza Wa Jalla'.
Hadith
Imam Muslim : 3303
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْ إِنَّ أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَدْنَ أَنْ يَبْعَثْنَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَيَسْأَلْنَهُ مِيرَاثَهُنَّ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ عَائِشَةُ لَهُنَّ أَلَيْسَ قَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا فَهُوَ صَدَقَةٌ
Idi imbagana kadakami [ni Yahya bin Yahya] kinunana; Nabasak idi sakbay ni [Malik]; manipud kenni [Ibn Shihab] manipud kenni ['Urwah] manipud kenni ['Aisyah] a kinunana, 'Kalpasan ti ipapatay ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, dagiti assawa ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ket naminsan a kayatda nga ibaon ni Uthman bin Affan a makipagkita kenni Abu Bakr ken agkiddaw ti bingay ti tawid ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam wasallam, isu a kinuna ni 'Aisyah kadakuada, 'Saan kadi a kinuna ni Rasulullah shallallahu 'alaihi Wasallam iti naminsan: 'Saanmi nga ibati ti tawid malaksid no kas laeng limos'.
Hadith
Imam Muslim : 3304
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ أَخْبَرَنَا حُجَيْنٌ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ عُقَيْلٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكٍ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمْسِ خَيْبَرَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَالِ وَإِنِّي وَاللَّهِ لَا أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ حَالِهَا الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ أَنْ يَدْفَعَ إِلَى فَاطِمَةَ شَيْئًا فَوَجَدَتْ فَاطِمَةُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ فِي ذَلِكَ قَالَ فَهَجَرَتْهُ فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى تُوُفِّيَتْ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ دَفَنَهَا زَوْجُهَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ لَيْلًا وَلَمْ يُؤْذِنْ بِهَا أَبَا بَكْرٍ وَصَلَّى عَلَيْهَا عَلِيٌّ وَكَانَ لِعَلِيٍّ مِنْ النَّاسِ وِجْهَةٌ حَيَاةَ فَاطِمَةَ فَلَمَّا تُوُفِّيَتْ اسْتَنْكَرَ عَلِيٌّ وُجُوهَ النَّاسِ فَالْتَمَسَ مُصَالَحَةَ أَبِي بَكْرٍ وَمُبَايَعَتَهُ وَلَمْ يَكُنْ بَايَعَ تِلْكَ الْأَشْهُرَ فَأَرْسَلَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ أَنْ ائْتِنَا وَلَا يَأْتِنَا مَعَكَ أَحَدٌ كَرَاهِيَةَ مَحْضَرِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ عُمَرُ لِأَبِي بَكْرٍ وَاللَّهِ لَا تَدْخُلْ عَلَيْهِمْ وَحْدَكَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ وَمَا عَسَاهُمْ أَنْ يَفْعَلُوا بِي إِنِّي وَاللَّهِ لَآتِيَنَّهُمْ فَدَخَلَ عَلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ فَتَشَهَّدَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ثُمَّ قَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَضِيلَتَكَ وَمَا أَعْطَاكَ اللَّهُ وَلَمْ نَنْفَسْ عَلَيْكَ خَيْرًا سَاقَهُ اللَّهُ إِلَيْكَ وَلَكِنَّكَ اسْتَبْدَدْتَ عَلَيْنَا بِالْأَمْرِ وَكُنَّا نَحْنُ نَرَى لَنَا حَقًّا لِقَرَابَتِنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمْ يَزَلْ يُكَلِّمُ أَبَا بَكْرٍ حَتَّى فَاضَتْ عَيْنَا أَبِي بَكْرٍ فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ قَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَبُّ إِلَيَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي وَأَمَّا الَّذِي شَجَرَ بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ مِنْ هَذِهِ الْأَمْوَالِ فَإِنِّي لَمْ آلُ فِيهَا عَنْ الْحَقِّ وَلَمْ أَتْرُكْ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصْنَعُهُ فِيهَا إِلَّا صَنَعْتُهُ فَقَالَ عَلِيٌّ لِأَبِي بَكْرٍ مَوْعِدُكَ الْعَشِيَّةُ لِلْبَيْعَةِ فَلَمَّا صَلَّى أَبُو بَكْرٍ صَلَاةَ الظُّهْرِ رَقِيَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَتَشَهَّدَ وَذَكَرَ شَأْنَ عَلِيٍّ وَتَخَلُّفَهُ عَنْ الْبَيْعَةِ وَعُذْرَهُ بِالَّذِي اعْتَذَرَ إِلَيْهِ ثُمَّ اسْتَغْفَرَ وَتَشَهَّدَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَعَظَّمَ حَقَّ أَبِي بَكْرٍ وَأَنَّهُ لَمْ يَحْمِلْهُ عَلَى الَّذِي صَنَعَ نَفَاسَةً عَلَى أَبِي بَكْرٍ وَلَا إِنْكَارًا لِلَّذِي فَضَّلَهُ اللَّهُ بِهِ وَلَكِنَّا كُنَّا نَرَى لَنَا فِي الْأَمْرِ نَصِيبًا فَاسْتُبِدَّ عَلَيْنَا بِهِ فَوَجَدْنَا فِي أَنْفُسِنَا فَسُرَّ بِذَلِكَ الْمُسْلِمُونَ وَقَالُوا أَصَبْتَ فَكَانَ الْمُسْلِمُونَ إِلَى عَلِيٍّ قَرِيبًا حِينَ رَاجَعَ الْأَمْرَ الْمَعْرُوفَ حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَمُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ وَالْعَبَّاسَ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَهُ مِنْ فَدَكٍ وَسَهْمَهُ مِنْ خَيْبَرَ فَقَالَ لَهُمَا أَبُو بَكْرٍ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ مَعْنَى حَدِيثِ عُقَيْلٍ عَنْ الزُّهْرِيِّ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ ثُمَّ قَامَ عَلِيٌّ فَعَظَّمَ مِنْ حَقِّ أَبِي بَكْرٍ وَذَكَرَ فَضِيلَتَهُ وَسَابِقَتَهُ ثُمَّ مَضَى إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَبَايَعَهُ فَأَقْبَلَ النَّاسُ إِلَى عَلِيٍّ فَقَالُوا أَصَبْتَ وَأَحْسَنْتَ فَكَانَ النَّاسُ قَرِيبًا إِلَى عَلِيٍّ حِينَ قَارَبَ الْأَمْرَ الْمَعْرُوفَ
Imbagana kaniak [Ni Muhammad bin Rafi’] imbagana kadakami [ni Hujain] nga imbagana kadakami [Laits] manipud [’Uqil] manipud [Ibn Shihab] manipud ken [’Urwah bin Zubair] manipud [’Aisyah], nga impakaammona kenkuana a ni Fatimah bint Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ket nangibaon iti maysa a tao a makipagkita ken [Abu Bakr], kiniddawna a maited iti maysa bingay ti tawid ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam kadagiti siudad ti Medina ken Fadak ken maysa a kakalima kadagiti nabati a samsam ti gubat ti Khaibar. Isu a simmungbat ni Abu Bakr, 'Ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ket naminsan a kinunana: 'Pudno, ti tawidtayo ket saan a mabalin a tawiden, ti ibatitayo ket limos laeng, ken ti pamilia ni Muhammad sallallaahu 'alaihi wasallam ket mabalinna laeng a tagiragsaken dayta a limos'. Babaen ken Allah, diak maitured a baliwan uray uray sangkabassit ti kinamanangngaasi nga inkeddeng ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana), pagtalinaedek a kas idi panawen ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana), ken itultuloyko nga itungpal ti inaramid ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana). Naammuan a ni Abu Bakr ket nagkedked pay laeng ti kiddaw ni Fatimah, gapuna ni Fatimah ket nasakit unay ken nakapungtot kadagiti tignay ni Abu Bakr maipanggep iti dayta a banag'. Intuloy ni Urwah, 'Agingga iti punto a ni Fatimah ket nagkedked a mangkablaaw kenkuana - saan nga inawis isuna nga agsao - aginggana idi ti ipapatay ket nangala kenkuana, eksakto nga innem a bulan kalpasan ti ipapatay ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana). Idi natay ni Fatimah, ti bangkayna ket intabon babaen ti bukodna nga asawana, ni Ali bin Abu Talib, iti rabii a saan nga immuna nga impakaammo kenni Abu Bakr. Kalpasan dayta, inkararag met ni Ali ti bangkay ni Fatimah. Idi sibibiag pay ni Fatimah, adu a tattao ti nangraem ken ni Ali, ngem nangrugi a nagbaliw dayta kalpasan ti ipapatay ni Fatimah. Kalpasanna rinugianna a panunoten ti dagus a makikappia ken ni Abu Bakr ken mangala iti kinasungdo kenkuana, gapu ta iti sumagmamano a bulan awan ti tiempona a makipagkita kenkuana tapno ikarina ti kinasungdona. Kalpasan dayta, ni Ali ket nagsurat ti surat kenni Abu Bakr a nagkuna, 'Awisenka nga umay mangkita kaniak, ngem dika ipalubos nga adda asinoman nga umay makipagkita kenka'. -Kasla saan a nagustuan ni Ali no ni Abu Bakr ket kaduana ni Umar bin Khattab- Kalpasanna kinuna ni Umar kenni Abu Bakr, 'Para iti pagimbagan ni Allah, saan a makipagkita kenkuana nga agmaymaysa'. Insungbat ni Abu Bakr, 'Siguradoak, awan ti aramiden ni Ali kaniak, babaen ni Allah, maam-ammokto pay laeng isuna'. Napno iti pammati, ni Abu Bakr ket kamaudiananna napan nakipagkita kenni Ali, idi isu ket nagkita, ni Ali bin Abu Talib ket dagus a nangpaneknek kenkuana - kayatna a sawen nga isu ket nangikari ti kinasungdo kenkuana - a kinunana, 'O Abu Bakr, pudno nga ammok amin dagiti birtud ken kinaimbag nga inted ni Allah kenka, ken diak marikna ti apal wenno apal kadagiti sagut nga inted kenka ni Allah.' Nupay kasta, iti panagkunak, arbitrariamente ti panangtratom kaniak, kas ti kaasitgan a kameng ti pamilia ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, rumbeng nga adda kalintegak a makagun-od iti tawidna.’ Napigsa unay ti sasao ni Ali ken ni Abu Bakar isu a saan pay ketdi a narikna ni Abu Bakar a kasla aglulua. Buyogen ti emosion, inlawlawag ni Abu Bakr kenkuana, kinunana, ‘Babaen iti Daydiay Adda kadagiti Imana ti kararuak ket, kinapudnona ti pamilia ken kabagian ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam nga ad-adu nga amang ti ay-ayatek ngem ti bukodko a pamilia. Maipapan iti tawid nga agdama a pagsusupiatantayo, kinapudnona kanayon nga ikagumaak ti agbalin a patas ken masirib ken naibatay iti kinapudno. Ket diakto baybay-an ti inaramid idi ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam, kinapudnona taginayonekto pay laeng dayta’. Isu a kinuna ni Ali kenni Abu Bakr, 'Uray pay kasta, agbayadak latta ti kinasungdo kenka ita a malem'. Kalpasan ti panangaramidna iti kararag iti tengnga ti aldaw, dagus a simmang-at ni Abu Bakr iti pulpito, kalpasan a binasana ti shahada, inkagumaanna nga ilawlawag kadagiti Muslim nga adda iti dayta a tiempo, ti parikut ti pannakataktak ni Ali iti panangala iti kinasungdo ken dagiti rason iti dayta, kalpasanna binasana ti istighfar. Kalpasan dayta, turno ni Ali a mangpaneknek ken mangraem iti kababalin ni Abu Bakar. Kinuna ni Ali nga isu ket saan a makarikna ti apal wenno apal iti amin dagiti birtud ken pagimbagan nga inted ni Allah kenni Abu Bakr, nupay kasta - intuloy ni Ali -, 'Dakami, ti kaasitgan a pamilia ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ket nakitami nga isu ket nangtrato ti pamiliami a saan a patas, nangruna kadagiti termino dagiti samsam ti gubat nga imbati ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, isu a.' karbengantayo a kalikaguman daytoy a kalintegan’. Kaaduan kadakayo a Muslim nga adda iti dayta a tiempo ket naragsakan a nakangngeg iti statement ni Ali, kinunada, ‘Pudno ti imbagayo’. Kamaudiananna, nasingsinged ni Ali kadagiti Muslim kalpasan a naituredna nga impalgak daytoy a banag. [Ishaq bin Ibrahim] ken [Muhammad bin Rafi’] ken [Abd bin Humaid] ket imbagada kadatayo, kinuna ni Ibn Rafi’; imbagana kadakami, bayat a kinuna dagiti dua; imbagana kadakami [ni Abdurrazaq] ket imbagana kadakami [Ma'mar] manipud [Az Zuhri] manipud ['Urwah] manipud ['Aisha] a da Fatimah ken Abbas ket naminsan nga immay kenni [Abu Bakr] tapno agkiddaw ti bingay ti tawid ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, iti dayta a panawen agpada a nagkiddawda ti panagsubli ti daga ti Fadak ken ti bingay ti tawid manipud iti tawid ni Khaibar. Isu a kinuna ni Abu Bakr kadakuada a dua, 'Pudno, nangngegko ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam...kalpasanna intuloyna ti hadith segun iti kaipapanan ti hadith nga 'Uqail manipud kenni Az Zuhri, ngem dinakamatna, 'Kalpasanna timmakder ni Ali ken rinaemna dagiti karbengan ni Abu Bakr, dinakamatna met dagiti birtud ken pagimbaganna, kalpasan a naam-ammona ni Abu Bakr ken intedna kenkuana ti kinasungdo, iti dayta a tiempo dagiti tattao inawatda ni Ali buyogen ti rag-o, kinunada, ‘Banarka ket inaramidmo dayta. maysa a kinaimbag’. Iti dayta a tiempo ad-adda a nasinged dagiti tattao ken ni Ali kalpasan a naituredna nga impalgak daytoy a banag.’
Hadith
Imam Muslim : 3305
و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْحُلْوَانِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ وَهُوَ ابْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَتْ أَبَا بَكْرٍ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَقْسِمَ لَهَا مِيرَاثَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهَا أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ قَالَ وَعَاشَتْ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سِتَّةَ أَشْهُرٍ وَكَانَتْ فَاطِمَةُ تَسْأَلُ أَبَا بَكْرٍ نَصِيبَهَا مِمَّا تَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ خَيْبَرَ وَفَدَكٍ وَصَدَقَتِهِ بِالْمَدِينَةِ فَأَبَى أَبُو بَكْرٍ عَلَيْهَا ذَلِكَ وَقَالَ لَسْتُ تَارِكًا شَيْئًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْمَلُ بِهِ إِلَّا عَمِلْتُ بِهِ إِنِّي أَخْشَى إِنْ تَرَكْتُ شَيْئًا مِنْ أَمْرِهِ أَنْ أَزِيغَ فَأَمَّا صَدَقَتُهُ بِالْمَدِينَةِ فَدَفَعَهَا عُمَرُ إِلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَغَلَبَهُ عَلَيْهَا عَلِيٌّ وَأَمَّا خَيْبَرُ وَفَدَكُ فَأَمْسَكَهُمَا عُمَرُ وَقَالَ هُمَا صَدَقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَتَا لِحُقُوقِهِ الَّتِي تَعْرُوهُ وَنَوَائِبِهِ وَأَمْرُهُمَا إِلَى مَنْ وَلِيَ الْأَمْرَ قَالَ فَهُمَا عَلَى ذَلِكَ إِلَى الْيَوْمِ
Ket imbagana kadakami [ni Ibnu Numair] nga imbagana kadakami [ni Ya’qub bin Ibrahim] nga imbagana kadakami [ni tatangko]. -iti sabali a wagas ket naibaga- Naibaga kadakami nga agpada a kinuna da [Zuhair bin Harb] ken [Al Hasan bin Ali Al Khulwani]; imbagana kadakami [Ya'qub] - nga isu ni Ibn Ibrahim - imbagana kadakami [ni tatangko] manipud ken [Salih] manipud [Ibn Shihab] ket imbagana kaniak ['Urwah bin Zubair] a ['Aisyah] ti asawa ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ket impakaammona kenkuana a ni Fatimah bint Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ket naminsan a nagkiddaw [Abu Bakr] para iti bingay ti tawid ni amana, kalpasan ti ipapatayna. Ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ti panagkitana. Kalpasanna insungbat ni Abu Bakr, 'Pudno, kinuna ti Mensahero ni Allah (kappiana ken bendision ni Allaah kenkuana): 'Ti tawid nga ibatik ket saan a mabalin a tawiden, no di ket kinamanangngaasi laeng.' Kinuna ni 'Urwah, 'Ni Fatimah ket nagbiag iti innem a bulan kalpasan ti ipapatay ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allaah kenkuana), kanayon a nagkiddaw kenni Abu Bakr iti bingay ti tawid ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allaah kenkuana) manipud kadagiti samsam ti gubat a nabati iti lugar ti Khaibar, nga isu ti Fadak ken iti siudad ti Medina. Ngem nagkedked latta ni Abu Bakr ket kinunana, ‘Diak maitured a baliwan ti aniaman nga inkeddeng ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allaah kenkuana), ket itultuloyko nga aramiden ti inaramidna. Pudno, mabutengak a no agsukirak kadagiti bilinna, agannayasak nga agturong iti biddut.’ No maipapan kadagiti limosna idiay Medina, ni Umar ket indepensana pay laeng daytoy manipud kada Ali ken Abbas, ken kasta met ti daga ti Fadak, kinunana, 'Agpada dagitoy a limos ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam a dagiti karbengan na ket masapul a matungpal, nga isu dagiti limos a maited kadagiti tattao nga agkasapulan.' Kabayatanna agtultuloy a kasta ti dua agingga ita’.
Hadith
Imam Muslim : 3306
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَقْتَسِمُ وَرَثَتِي دِينَارًا مَا تَرَكْتُ بَعْدَ نَفَقَةِ نِسَائِي وَمَئُونَةِ عَامِلِي فَهُوَ صَدَقَةٌ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي عُمَرَ الْمَكِّيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ
Idi imbagana kadakami [ni Yahya bin Yahya] kinunana; Nagbasak ken [Malik]; manipud [Abu Az Zinad] manipud [Al A'raj] manipud [Abu Hurairah], a ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket kinunana: 'Ti tawidko ket saan a maiwaras babaen ti uray maysa laeng a dinar.' Ti kinabaknang nga ibatiko, malaksid iti panangsuporta kadagiti assawak ken panangted iti tangdan kadagiti trabahador, ket limos.’ Imbagana kadakami [Ni Muhammad bin Yahya bin Abu Umar Al Makki] ket imbagana kadakami [Sufyan] manipud ken [Abu Az Zinad] nga addaan iti isnad a kas iti daytoy'.
Hadith
Imam Muslim : 3307
و حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي خَلَفٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ عَدِيٍّ أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ يُونُسَ عَنْ الزُّهْرِيِّ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ
Ket naibaga kaniak [ni Ibn Abu Khalaf] ket imbagana kadatayo [ni Zakaria bin 'Adi] ket imbagana kadatayo [ni Zakaria bin 'Adi] manipud kenni [Yunus] manipud kenni [Az Zuhri] manipud kenni [Al A'raj] manipud kenni [Abu Hurairah] manipud kenni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kinunana: 'Saantayo a natawid, ti ibatitayo ket ti kinamanangngaasi'.
Hadith
Imam Muslim : 3308
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى وَأَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ كِلَاهُمَا عَنْ سُلَيْمٍ قَالَ يَحْيَى أَخْبَرَنَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ حَدَّثَنَا نَافِعٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَسَمَ فِي النَّفَلِ لِلْفَرَسِ سَهْمَيْنِ وَلِلرَّجُلِ سَهْمًا و حَدَّثَنَاه ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَلَمْ يَذْكُرْ فِي النَّفَلِ
Da Yahya bin Yahya ken Abu Kamil Fudlail bin Husayn ket agpada a nangisalaysay kadakami manipud idiay Sulaim, kinuna ni Yahya: Insalaysay kadakami ni Sulaim bin Akhdlar manipud kenni Ubaidullah bin Umar, ni Nafi ket nangisalaysay kadakami manipud kenni Abdullah bin Umar, a ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana) ket nangiwaras kadagiti samsam ti gubat kadagiti kumakabalio iti dua a paset ken iti saka soldado iti maysa a paset. Insalaysay ni Ibn Numayr kadakami, innaig ni tatangko ken ni Ubaidullah nga addaan iti isnad a kas iti daytoy, ngem dina dinakamat ti Nafl - samsam.
Hadith
Imam Muslim : 3309
حَدَّثَنَا هَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ يَقُولُ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنِي أَبُو زُمَيْلٍ هُوَ سِمَاكٌ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ بَدْرٍ نَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ وَهُمْ أَلْفٌ وَأَصْحَابُهُ ثَلَاثُ مِائَةٍ وَتِسْعَةَ عَشَرَ رَجُلًا فَاسْتَقْبَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقِبْلَةَ ثُمَّ مَدَّ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ اللَّهُمَّ أَنْجِزْ لِي مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ آتِ مَا وَعَدْتَنِي اللَّهُمَّ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْعِصَابَةَ مِنْ أَهْلِ الْإِسْلَامِ لَا تُعْبَدْ فِي الْأَرْضِ فَمَا زَالَ يَهْتِفُ بِرَبِّهِ مَادًّا يَدَيْهِ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ حَتَّى سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ مَنْكِبَيْهِ فَأَتَاهُ أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ رِدَاءَهُ فَأَلْقَاهُ عَلَى مَنْكِبَيْهِ ثُمَّ الْتَزَمَهُ مِنْ وَرَائِهِ وَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ كَفَاكَ مُنَاشَدَتُكَ رَبَّكَ فَإِنَّهُ سَيُنْجِزُ لَكَ مَا وَعَدَكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { إِذْ تَسْتَغِيثُونَ رَبَّكُمْ فَاسْتَجَابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنْ الْمَلَائِكَةِ مُرْدِفِينَ } فَأَمَدَّهُ اللَّهُ بِالْمَلَائِكَةِ قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ فَحَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ يَوْمَئِذٍ يَشْتَدُّ فِي أَثَرِ رَجُلٍ مِنْ الْمُشْرِكِينَ أَمَامَهُ إِذْ سَمِعَ ضَرْبَةً بِالسَّوْطِ فَوْقَهُ وَصَوْتَ الْفَارِسِ يَقُولُ أَقْدِمْ حَيْزُومُ فَنَظَرَ إِلَى الْمُشْرِكِ أَمَامَهُ فَخَرَّ مُسْتَلْقِيًا فَنَظَرَ إِلَيْهِ فَإِذَا هُوَ قَدْ خُطِمَ أَنْفُهُ وَشُقَّ وَجْهُهُ كَضَرْبَةِ السَّوْطِ فَاخْضَرَّ ذَلِكَ أَجْمَعُ فَجَاءَ الْأَنْصَارِيُّ فَحَدَّثَ بِذَلِكَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ صَدَقْتَ ذَلِكَ مِنْ مَدَدِ السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَقَتَلُوا يَوْمَئِذٍ سَبْعِينَ وَأَسَرُوا سَبْعِينَ قَالَ أَبُو زُمَيْلٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَلَمَّا أَسَرُوا الْأُسَارَى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ مَا تَرَوْنَ فِي هَؤُلَاءِ الْأُسَارَى فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا نَبِيَّ اللَّهِ هُمْ بَنُو الْعَمِّ وَالْعَشِيرَةِ أَرَى أَنْ تَأْخُذَ مِنْهُمْ فِدْيَةً فَتَكُونُ لَنَا قُوَّةً عَلَى الْكُفَّارِ فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَهْدِيَهُمْ لِلْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا تَرَى يَا ابْنَ الْخَطَّابِ قُلْتُ لَا وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا أَرَى الَّذِي رَأَى أَبُو بَكْرٍ وَلَكِنِّي أَرَى أَنْ تُمَكِّنَّا فَنَضْرِبَ أَعْنَاقَهُمْ فَتُمَكِّنَ عَلِيًّا مِنْ عَقِيلٍ فَيَضْرِبَ عُنُقَهُ وَتُمَكِّنِّي مِنْ فُلَانٍ نَسِيبًا لِعُمَرَ فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ فَإِنَّ هَؤُلَاءِ أَئِمَّةُ الْكُفْرِ وَصَنَادِيدُهَا فَهَوِيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَلَمْ يَهْوَ مَا قُلْتُ فَلَمَّا كَانَ مِنْ الْغَدِ جِئْتُ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ قَاعِدَيْنِ يَبْكِيَانِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مِنْ أَيِّ شَيْءٍ تَبْكِي أَنْتَ وَصَاحِبُكَ فَإِنْ وَجَدْتُ بُكَاءً بَكَيْتُ وَإِنْ لَمْ أَجِدْ بُكَاءً تَبَاكَيْتُ لِبُكَائِكُمَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَبْكِي لِلَّذِي عَرَضَ عَلَيَّ أَصْحَابُكَ مِنْ أَخْذِهِمْ الْفِدَاءَ لَقَدْ عُرِضَ عَلَيَّ عَذَابُهُمْ أَدْنَى مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ شَجَرَةٍ قَرِيبَةٍ مِنْ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { مَا كَانَ لِنَبِيٍّ أَنْ يَكُونَ لَهُ أَسْرَى حَتَّى يُثْخِنَ فِي الْأَرْضِ إِلَى قَوْلِهِ فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلَالًا طَيِّبًا } فَأَحَلَّ اللَّهُ الْغَنِيمَةَ لَهُمْ
Imbagana kadakami [ni Hannad bin Sari] imbagana kadakami [ni Ibn Al Mubarak] manipud [Ikrimah bin Ammar] imbagana kaniak [Simak Al Hanafi] kinunana; Nangngegko [ni Ibn Abbas] a nagkuna; imbagana kaniak [Ni Umar bin Khattab] ket kinunana, 'Idi ti gubat ti Badr'. -iti sabali a wagas ket nadakamat- Imbagana kadakami [Zuhair bin Harb] ken daytoy ti sasaona, imbagana kadakami [Ni Umar bin Yunus Al Hanafi] ket imbagana kadakami [ni Ikrimah bin 'Ammar] ket imbagana kaniak [Abu Zumail] - nga isu ni Simak Al Hanafi - imbagana kaniak [Abdullah bin Abbas] a kinunana; imbagana kaniak [ni Umar bin Khattab] a kinunana, ‘Idi napasamak ti gubat ti Badr, ti Mensahero ni Allah shallallahu ‘alaihi wasallam ket nakitana dagiti tropa dagiti politeista nga agbilang iti sangaribu a tropa, bayat a dagiti kakaduana ket agbilang laeng iti tallo gasut ket sangapulo ket siam a tattao. Kalpasanna ti Propeta ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket inturongna ti rupana nga agturong iti Qibla bayat nga intag-ayna dagiti imana, isu ket nagkararag: 'ALLAHUMMA ANJIS LII MAA WA'ADTANI, ALLAHUMMA AATI MAA WA'ADTANI, ALLAHUMMA ITI TUHLIK HAADZIHIL 'ISHAABAH MIN AHLIL ISLAM LA TU'BAD FIL ARDLI -O Allah, tungpalem ti karim kaniak. O Allah, itedmo kaniak ti inkarim kaniak. O Allah, no madadael daytoy bassit nga Islamiko a buyot, awanton ti asinoman nga agdayaw Kenka iti rabaw daytoy a daga-'. Gapuna, kanayon nga agkararag iti Apona babaen ti panangitag-ayna kadagiti imana bayat a nakasango iti Qibla, isu a natnag ti shawl-na manipud kadagiti abagana. Kalpasanna immay kenkuana ni Abu Bakr ket nangala iti shawl ket inkabilna dayta kadagiti abagana, ket kanayon nga ibalkotna dayta iti likudanna.’ Kalpasanna kinuna ni Abu Bakr, 'O Propeta ni Allah, umdasen para kenka nga agkararag ken Allah, gapu ta sigurado a tungpalenna ti karina kenka'. Kalpasanna impalgak ni Allah ti bersikulo: '--laglagipem-, idi nagkiddawka iti tulong iti Apom, kalpasanna pinalubosannaka: 'Pudno, iyegko dagiti pammabileg kenka nga addaan iti sangaribu nga anghel nga umay nga agsasaruno-' -Qs. Al Anfaal: 9-, ni Allah ket kalpasanna ket timmulong kenkuana babaen ti maysa a buyot dagiti Anghel'. Kinuna ni Abu Zumail, 'Imbaga kaniak ni Ibn Abbas, kinunana, 'Iti dayta nga aldaw, idi ti maysa nga Islamiko a soldado ket mangkamkamat iti maysa a buyot ti Mushrikin nga adda iti sanguananna, kellaat a nangngegna ti uni ti latigo iti ulo ti maysa a Mushrikin, ken ti timek ti maysa a kumakabalio a mangibagbaga, 'Agturongka, O Haizum!.' Di ninamnama, maysa a Muslim nga adda iti sanguananna ti natnag a natay a nalungsot ti agongna, nabingay ti rupana a kasla saplit ken nagbalin a berde ti intero a bagina. Kalpasanna ti Muslim a soldado ket immay tapno ireportna ti pasamak a kabarbaro a napasaranna kenni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, isu a kinunana: 'Hustoka, tulong dayta ni Allah manipud iti maikatlo a langit'. Iti dayta nga aldaw, ti buyot dagiti Muslim ket nakabalin a nangpapatay kadagiti pitopulo a soldado a Mushrikin, ken nagballigi a nangtiliw kadagiti pitopulo a balud.’ Intuloy ni Abu Zumail, kinuna ni 'Ibn Abbas, 'Idi naibaludda dagiti balud, dinamag ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam kada Abu Bakr ken Umar: 'Ania ti makunam maipapan kadagitoy a balud?' Insungbat ni Abu Bakr, ‘O Propeta ni Allah, annakda ni manong ken kabagiantayo pay laeng, pagarupek a nasaysayaat no agkolektatayo iti subbot manipud kadakuada. Iti kasta, napigsatayo a maibusor kadagiti di mamati, sapay koma ta iturong ida ni Allah nga agkomberte iti Islam'. Kalpasanna kinuna ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Ania ti makunam, O Ibnul Khattab?' Insungbatko, ‘Saan, babaen ken Allah, O Mensahero ni Allah, diak umanamong iti opinion ni Abu Bakr. Iti panagkunak, ikkannak iti gundaway a mangputed kadagiti tengngedda, ikkannak ken ni Ali iti gundaway a mangputed iti tengnged ni 'Uqail, ken ikkannak iti gundaway a mangputed iti tengnged ti so and so - kayatna a sawen ti bukodna a kabsat -, gapu ta isuda ti lider dagiti di mamati ken dagiti dignitarioda'. Nupay kasta, ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ket immanamong iti opinion ni Abu Bakr ken saan nga umanamong iti opinionko. Iti simmaganad nga aldaw, naam-ammok ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, nasarakak isuna a nakatugaw nga agsangsangit a kadua ni Abu Bakr, kalpasanna kinunak, 'Ibagam kaniak, apay nga agpadakayo nga agsangsangit? No makasangitak kalpasanna agsangitak, no diak kabaelan kalpasanna agpammarangak nga agsangsangit para kenka’. Kinuna ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Agsangsangitak gapu ta ti subbot a singiren ti gayyemmo kadagiti kautibo ket nalaklaka ngem ti presio daytoy a kayo'. -nga isu ti kayo nga adda idi iti asideg ti Propeta ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam- Kalpasanna impalgak ni Allah Azza wa jalla ti bersikulo: '...Saan a maitutop para iti maysa a Propeta nga addaan iti balud sakbay a paralisadona dagiti kabusorna iti rabaw daytoy a daga...-agingga a ti saona- isu a mangankayo a kaduayo iti sumagmamano kadagiti samsam-' -Qs. Al Nafaal: 67-69- nga . Dayta ti gapuna a pinagbalin ni Allah a nainkalintegan dagiti samsam para kadakuada'.
Hadith
Imam Muslim : 3310
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْلًا قِبَلَ نَجْدٍ فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ مِنْ بَنِي حَنِيفَةَ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ سَيِّدُ أَهْلِ الْيَمَامَةِ فَرَبَطُوهُ بِسَارِيَةٍ مِنْ سَوَارِي الْمَسْجِدِ فَخَرَجَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ فَقَالَ عِنْدِي يَا مُحَمَّدُ خَيْرٌ إِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَ بَعْدَ الْغَدِ فَقَالَ مَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ قَالَ مَا قُلْتُ لَكَ إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ فَتَرَكَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى كَانَ مِنْ الْغَدِ فَقَالَ مَاذَا عِنْدَكَ يَا ثُمَامَةُ فَقَالَ عِنْدِي مَا قُلْتُ لَكَ إِنْ تُنْعِمْ تُنْعِمْ عَلَى شَاكِرٍ وَإِنْ تَقْتُلْ تَقْتُلْ ذَا دَمٍ وَإِنْ كُنْتَ تُرِيدُ الْمَالَ فَسَلْ تُعْطَ مِنْهُ مَا شِئْتَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَطْلِقُوا ثُمَامَةَ فَانْطَلَقَ إِلَى نَخْلٍ قَرِيبٍ مِنْ الْمَسْجِدِ فَاغْتَسَلَ ثُمَّ دَخَلَ الْمَسْجِدَ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ يَا مُحَمَّدُ وَاللَّهِ مَا كَانَ عَلَى الْأَرْضِ وَجْهٌ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ وَجْهِكَ فَقَدْ أَصْبَحَ وَجْهُكَ أَحَبَّ الْوُجُوهِ كُلِّهَا إِلَيَّ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ دِينٍ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ دِينِكَ فَأَصْبَحَ دِينُكَ أَحَبَّ الدِّينِ كُلِّهِ إِلَيَّ وَاللَّهِ مَا كَانَ مِنْ بَلَدٍ أَبْغَضَ إِلَيَّ مِنْ بَلَدِكَ فَأَصْبَحَ بَلَدُكَ أَحَبَّ الْبِلَادِ كُلِّهَا إِلَيَّ وَإِنَّ خَيْلَكَ أَخَذَتْنِي وَأَنَا أُرِيدُ الْعُمْرَةَ فَمَاذَا تَرَى فَبَشَّرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَرَهُ أَنْ يَعْتَمِرَ فَلَمَّا قَدِمَ مَكَّةَ قَالَ لَهُ قَائِلٌ أَصَبَوْتَ فَقَالَ لَا وَلَكِنِّي أَسْلَمْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا وَاللَّهِ لَا يَأْتِيكُمْ مِنْ الْيَمَامَةِ حَبَّةُ حِنْطَةٍ حَتَّى يَأْذَنَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْلًا لَهُ نَحْوَ أَرْضِ نَجْدٍ فَجَاءَتْ بِرَجُلٍ يُقَالُ لَهُ ثُمَامَةُ بْنُ أُثَالٍ الْحَنَفِيُّ سَيِّدُ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَسَاقَ الْحَدِيثَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ إِنْ تَقْتُلْنِي تَقْتُلْ ذَا دَمٍ
Imbagana kadakami [ni Qutaibah bin Sa’id] imbagana kadakami [Laits] manipud ken [Sa’id bin Abu Sa’id] a naminsan nangngegna ni [Abu Hurairah] a nagkuna, ‘Ni Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ket naminsan a nangibaon kadagiti kumakabalio idiay daga ti Najd, kalpasanna nabalinanda a tiliwen ken innala ti maysa a tao manipud iti Banu Hanifah nga agnagan iti Tsumamah bin Utsal, maysa a nalatak nga agnanaed ti Yamamah. Ingalutda ti balud iti maysa kadagiti adigi ti moske, kalpasanna rimmuar ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam tapno sabtenna ket kinunana: 'Kasanoka, O Tsumamah?' insungbatna, 'Nasayaatak O Muhammad, no patayennak kayatna a sawen a naibukbok ti dara, ngem no wayawayaannak, kayatna a sawen a winayawayaan ti managyaman a tao.' No kayatmo ti kinabaknang, ibagam laeng, itedko kenka ti kayatmo’. Kalpasanna, pinanawan ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam. Kabigatanna, dinamagna manen: ‘Kasanoka, O Tsumamah?’ Insungbatna, “Ti damagko ket kas iti imbagak kenka, no patayennak nagbukbokka iti dara, ngem no wayawayaannak, wayawayaam ti managyaman.No kayatmo ti kinabaknang, ibagam laeng kaniak, itedko kenka agingga iti kayatmo.” Kalpasanna, pinanawanna ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana). Kabigatanna, insaludsodna manen: “Kasanoka, O Tumama?” Insungbatna, “Ti damagko ket kas iti imbagak kenka, no patayennak nagbukbokka iti dara, ngem no wayawayaannak nawayawayaanka ti maysa a managyaman a tao.No kayatmo ti kinabaknang, ibagam laeng kaniak, itedko kenka agingga iti kayatmo.” Kalpasanna, kinuna ti Mensahero ni Allah (kappia ken bendision ni Allah kenkuana): “Nawaya a Thumamah!” Kalpasanna napan iti maysa a kayo ti palma ti date iti asideg ti moske, kalpasanna nagdigus ket simrek iti moske a kunkunana, “Saksiak nga awan ti dios a maikari a pagdayawan malaksid ken Allah ken saksiak a ni Muhammad ket adipenna ken mensaherona.” O Muhammad, babaen ken Allah, idi awan ti rupa nga ad-adda a kagurak iti rabaw daytoy a daga ngem ti rupam, ngem ita ti rupam ti kaaduan nga ay-ayatek kadagiti amin a rupam. Babaen ken Allah, idi awan ti relihion nga ad-adda a kagurak ngem ti relihionmo, ngem ita ti relihionmo ti ay-ayatek a kaaduan kadagiti amin a relihion. Sigud awan ti pagilian nga ad-adda a kagurak ngem ti pagilianyo, ngem ita awanen ti pagilian nga ad-adda nga ay-ayatek ngem daytoy a pagilian. Idi tiniliwnak dagiti kabalyero, pinanggepko ti mapan iti Umrah, ita ania ti makunam?’ Ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ket nangidanon ti naimbag a damag kenkuana, kalpasanna imbagana kenkuana a mapan iti Umrah. Idi simmangpet idiay Mecca, dinamag dagiti tattao kenkuana, ‘Balbaliwam kadin ti relihionmo?’ insungbatna, 'Saan, ngem inabrasakon ti Islam a kaduak ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam.' Babaen ken Allah, dika mangnamnama, uray uray maysa a bukel ti trigo ket umay kenka manipud Yamamah agingga a nakaawatka iti pammalubos manipud iti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam'. Imbagana kadakami [Ni Muhammad bin Mutsanna] imbagana kadakami [ni Abu Bakr Al Hanafi] imbagana kaniak [ni Abdul Hamid bin Ja’far] nga imbagana kaniak [ni Sa’id bin Abu Sa’id Al Maqburi] a nangngegna [ni Abu Hurairah] a nagkuna, ‘Ni Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam ket naminsan a nangibaon iti maysa nga eskuad ti kabalyero nga agturong idiay Najd, kalpasanna ti buyot nangiyeg ti maysa a tao nga agnagan iti Tsumamah bin Utsal Al Hanafi, maysa a nalatak nga agnanaed idiay Yamamah...kalpasanna intuloyna ti hadith a kas iti hadith nga insalaysay ni Laits, ngem kinunana, 'No patayennak, kayatna a sawen a nangibukbokka iti dara'.
Hadith
Imam Muslim : 3311
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ قَالَ بَيْنَا نَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ خَرَجَ إِلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ انْطَلِقُوا إِلَى يَهُودَ فَخَرَجْنَا مَعَهُ حَتَّى جِئْنَاهُمْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَادَاهُمْ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ يَهُودَ أَسْلِمُوا تَسْلَمُوا فَقَالُوا قَدْ بَلَّغْتَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ أُرِيدُ أَسْلِمُوا تَسْلَمُوا فَقَالُوا قَدْ بَلَّغْتَ يَا أَبَا الْقَاسِمِ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَلِكَ أُرِيدُ فَقَالَ لَهُمْ الثَّالِثَةَ فَقَالَ اعْلَمُوا أَنَّمَا الْأَرْضُ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ وَأَنِّي أُرِيدُ أَنْ أُجْلِيَكُمْ مِنْ هَذِهِ الْأَرْضِ فَمَنْ وَجَدَ مِنْكُمْ بِمَالِهِ شَيْئًا فَلْيَبِعْهُ وَإِلَّا فَاعْلَمُوا أَنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ
Imbagana kadakami [ni Qutaibah bin Sa’id] imbagana kadakami [Laits] manipud ken [Sa’id bin Abu Sa’id] manipud [iti amana] manipud ken [Abu Hurairah] a kinunana, ‘Idi addakami iti moske, kellaat a rimmuar ti Mensahero ni Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ket kinunana: ‘Mapantayo iti pagtaengan dagiti Judio’. Kalpasanna nakikuyogkami kenkuana, kalpasan a nakadanonkami iti pagtaenganda, ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket nagtakder iti sanguananda ket impukkawna: 'O Judio, agkombertekayo iti Islam ket sigurado a maisalakankayo'. Kalpasanna insungbatda, 'O Abu Qasim, imbagam dayta'. Insungbat ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam: 'Dayta ti kayatko.' Sumalogka iti Islam ket natalgedka. Insungbatda, 'Naibagam dayta, O Abu Qasim'. Kinuna ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Dayta ti kayatmi'. Namitlo nga inulitna daytoy nga awag. Kalpasan dayta, kinunana: "Ammuenyo a ti daga ket kukua ni Allah ken ti Mensaherona, gapuna papanawenkayo manipud iti daytoy a daga. Siasinoman kadakayo nga addaan pay laeng iti sanikua, bay-anna nga ilakona daytoy, no saan, kalpasanna ammoyo a ti daga ket kukua ni Allah ken ti Mensaherona."
Hadith
Imam Muslim : 3312
و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَإِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ قَالَ ابْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا و قَالَ إِسْحَقُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ يَهُودَ بَنِي النَّضِيرِ وَقُرَيْظَةَ حَارَبُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَجْلَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَنِي النَّضِيرِ وَأَقَرَّ قُرَيْظَةَ وَمَنَّ عَلَيْهِمْ حَتَّى حَارَبَتْ قُرَيْظَةُ بَعْدَ ذَلِكَ فَقَتَلَ رِجَالَهُمْ وَقَسَمَ نِسَاءَهُمْ وَأَوْلَادَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بَيْنَ الْمُسْلِمِينَ إِلَّا أَنَّ بَعْضَهُمْ لَحِقُوا بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَآمَنَهُمْ وَأَسْلَمُوا وَأَجْلَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَهُودَ الْمَدِينَةِ كُلَّهُمْ بَنِي قَيْنُقَاعَ وَهُمْ قَوْمُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلَامٍ وَيَهُودَ بَنِي حَارِثَةَ وَكُلَّ يَهُودِيٍّ كَانَ بِالْمَدِينَةِ و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي حَفْصُ بْنُ مَيْسَرَةَ عَنْ مُوسَى بِهَذَا الْإِسْنَادِ هَذَا الْحَدِيثَ وَحَدِيثُ ابْنِ جُرَيْجٍ أَكْثَرُ وَأَتَمُّ
Imbagana kaniak [ni Muhammad bin Rafi’] ken [Ishaq bin Mansur], kinuna ni [Ibn Rafi’]; imbagana kadatayo, bayat a kinuna [ni Ishaq]; imbagana kadakami [ni Abdurrazaq] imbagana kadakami [Ibn Juraij] manipud ken [Musa bin ‘Uqbah] manipud ken [Nafi’] manipud ken [Ibn Umar], a dagiti Judio ti Bani Nadlir ken Bani Quraidzah ket kayatda a labanan ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam. Isu nga isu ket pinaruarna dagiti Bani Nadlir ken pinanawanna dagiti Bani Quraidzah -a nagtalinaed idiay Medina-pent- aginggana idi kamaudiananna nakirangetda kenni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam kalpasan dayta. Isu a pinatay ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam dagiti lallakida, kalpasanna inwarasna dagiti babbai, annak ken sanikuada kadagiti Muslim. Nupay kasta, dadduma kadakuada ti nakaam-ammo ken ni Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam tapno agkiddaw kadagiti garantia ti seguridad ken agkomberte iti Islam. Ket ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ket pinaruarna amin dagiti Hudio idiay Medina, a mairaman ti Banu Qainuqa', dagiti pasurot ni Abdullah bin Salam, ti Bani Harithah, ken amin dagiti Hudio idiay Medina nga awan ti nailaksid'. Ket naibaga kaniak [Ni Abu At Thahir] ket imbagana kadakami [ni Abdullah bin Wahb] ket imbagana kaniak [ni Hafsh bin Maisarah] manipud ken [Musa] nga addaan iti isu met laeng a sanad a kas iti daytoy. Daytoy a hadith ken kasta met ti hadith ni Ibn Juraij ket ad-adu ken ad-adu a kompleto'.
Hadith
Imam Muslim : 3313
و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَأُخْرِجَنَّ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ حَتَّى لَا أَدَعَ إِلَّا مُسْلِمًا و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ ح و حَدَّثَنِي سَلَمَةُ بْنُ شَبِيبٍ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ أَعْيَنَ حَدَّثَنَا مَعْقِلٌ وَهُوَ ابْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ كِلَاهُمَا عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ
Ket naibaga kaniak [ni Zuhair bin Harb] ket imbagana kadatayo [Ad Dlahak bin Makhlad] manipud [Ibn Juraij]. -iti sabali a wagas ket naibaga- Imbagana kaniak [Muhammad bin Rafi'] ken daytoy ket maysa a lafadz manipud kenkuana, imbagana kadakami [ni Abdurrazaq] ket imbagana kadakami [ni Ibnu Juraij] ket imbagana kaniak [Abu Az Zubair] a naminsan a nangngegna [ni Jabir bin Abdullah] a nagkuna; imbagana kaniak [ni Umar bin Khattab] a naminsan nangngegna ti Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam a nagkuna: ‘Pudno, papanawekto dagiti Judio ken Kristiano manipud iti peninsula ti Arabia, agingga nga awanen ti nabati malaksid kadagiti Muslim’. Ket imbagana kaniak [ni Zuhair bin Harb] nga imbagana kadakami [ni Rauh bin 'Ubadah] nga imbagana kadakami [Sufyan At tsauri]. -iti sabali a wagas ket naibaga- Naibaga kaniak [Salamah bin Syabib] ket imbagana kadakami [ni Al Hasan bin A'yan] ket imbagana kadakami [Ma'qil] -nga isu ni Ibn 'Ubadillah- agpada manipud [Abu Az Zubair] nga addaan iti isnad a kas iti daytoy'.
Hadith
Imam Muslim : 3314
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى وَابْنُ بَشَّارٍ وَأَلْفَاظُهُمْ مُتَقَارِبَةٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ بْنَ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ قَالَ نَزَلَ أَهْلُ قُرَيْظَةَ عَلَى حُكْمِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى سَعْدٍ فَأَتَاهُ عَلَى حِمَارٍ فَلَمَّا دَنَا قَرِيبًا مِنْ الْمَسْجِدِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْأَنْصَارِ قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ أَوْ خَيْرِكُمْ ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَؤُلَاءِ نَزَلُوا عَلَى حُكْمِكَ قَالَ تَقْتُلُ مُقَاتِلَتَهُمْ وَتَسْبِي ذُرِّيَّتَهُمْ قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَيْتَ بِحُكْمِ اللَّهِ وَرُبَّمَا قَالَ قَضَيْتَ بِحُكْمِ الْمَلِكِ وَلَمْ يَذْكُرْ ابْنُ الْمُثَنَّى وَرُبَّمَا قَالَ قَضَيْتَ بِحُكْمِ الْمَلِكِ و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِي حَدِيثِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَقَدْ حَكَمْتَ فِيهِمْ بِحُكْمِ اللَّهِ وَقَالَ مَرَّةً لَقَدْ حَكَمْتَ بِحُكْمِ الْمَلِكِ
Ket imbagana kadakami [Abu Bakar bin Abu Syaibah] ken [Muhammad bin Al Mutsanna] ken [Ibn Basyan] bayat nga asideg ti lafadz-da iti tunggal maysa, kinuna ni [Abu Bakr]; imbagana kadakami [Ghundar] manipud [Shu’bah], bayat a dua a tao ti nagkuna; imbagana kadakami [ni Muhammad bin Ja’far] nga imbagana kadakami [Syu’bah] manipud ken [Sa’d bin Ibrahim] kinunana; Naminsan nangngegko ni [Abu Umamah bin Sahl bin Hanif] a nagkuna; Naminsan nangngegko [ni Abu Sa'id Al Khudri] a nagkuna, 'Dagiti tattao ti Bani Quraizhah ket nagpasakupda iti linteg ni Sa'd bin Mu'adz, kalpasanna ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ket nangibaon ti maysa a tao a mangsabat kenni Sa'd - tapno umay isuna a mangsabat kenkuana -, isu nga immay ni Sa'd a nangsabat kenkuana a nakasakay iti asno.' Idi adda ni Sa'd iti asideg ti moske, ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ket immawag kadagiti Ansar: 'Tumakderkayo para kadagiti lideryo'. Wenno ibagam: ‘Para iti kasayaatan a tao’. Kalpasanna kinunana: ‘Pudno, ur-urayenda amin ti pangngeddengmo’. Kinuna ngarud ni Sa'd, 'Pudno nga inkeddengko a patayen amin dagidiay nakipaset iti gubat ken kautibo dagiti annakda'. Kinuna ni Abu Sa'id, 'Ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ket kalpasanna ket kinunana: 'Pudno nga inkeddengmo babaen ti linteg ni Allah'. Wenno kinunana: ‘Nagdesisionka segun iti linteg ni Ari -Allah-’. Nupay kasta, saan a dinakamat ni Ibn Mutsanna ti sentensia a 'Wenno kinunana: 'Nagdesisionka segun ti linteg ni Ari -Allah-''. Ket imbagana kadakami [ni Zuhair bin Harb] nga imbagana kadakami [Abdurrahman bin Mahdi] manipud [Syu’bah] nga addaan iti daytoy nga isnad, ken dinakamatna iti hadith-na, ‘Kalpasanna kinuna ti Mensahero ni Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Pudno a nangukomkayo kadakuada babaen ti linteg ni Allah’. Ket sagpaminsan kinunana: 'Pudno, inukommo babaen ti linteg ti Ari -Allah-'.
Hadith
Imam Muslim : 3315
و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ كِلَاهُمَا عَنْ ابْنِ نُمَيْرٍ قَالَ ابْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ أُصِيبَ سَعْدٌ يَوْمَ الْخَنْدَقِ رَمَاهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْعَرِقَةِ رَمَاهُ فِي الْأَكْحَلِ فَضَرَبَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْمَةً فِي الْمَسْجِدِ يَعُودُهُ مِنْ قَرِيبٍ فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ الْخَنْدَقِ وَضَعَ السِّلَاحَ فَاغْتَسَلَ فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ وَهُوَ يَنْفُضُ رَأْسَهُ مِنْ الْغُبَارِ فَقَالَ وَضَعْتَ السِّلَاحَ وَاللَّهِ مَا وَضَعْنَاهُ اخْرُجْ إِلَيْهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَيْنَ فَأَشَارَ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ فَقَاتَلَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَزَلُوا عَلَى حُكْمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْحُكْمَ فِيهِمْ إِلَى سَعْدٍ قَالَ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ الْمُقَاتِلَةُ وَأَنْ تُسْبَى الذُّرِّيَّةُ وَالنِّسَاءُ وَتُقْسَمَ أَمْوَالُهُمْ و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا هِشَامٌ قَالَ قَالَ أَبِي فَأَخْبَرْتُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَقَدْ حَكَمْتَ فِيهِمْ بِحُكْمِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ
Naibaga kadatayo [Abu Bakr bin Abu Syaibah] ken [Muhammad bin Al 'Ala Al Hamdani] agpada manipud [Ibnu Numair], kinuna ni [Ibnu 'Ala]; imbagana kadakami [ni Ibn Numair] imbagana kadakami [Hisyam] manipud [iti amana] manipud ['Aisyah] kinunana, 'Bayat ti gubat ni Khandaq Sa'd ket pinaltogan babaen ti pana babaen ti maysa a tao a Quraish nga agnagan iti Ibn 'Ariqah, isu ket nadungpar babaen ti pana a mismo kadagiti uratna.' Kamaudiananna ti Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ket nangipatakder ti tolda para kenkuana a daytoy ket mabirukan iti asideg ti moske, tapno isu ket mabalinna a sumarungkar kenkuana iti ania man nga oras. Apaman a nagsubli manipud iti gubat ti Khandaq, ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ket dagus nga inkabilna dagiti armasna, bayat nga isu ket agdigdigus ken agdaldalus ti bagina, ni Jibril ket immay ken nangipuyot ti buli manipud iti ulona. Dinamag ni Jibril, 'Impadismo kadi dagiti armasmo -tapno makikappia-? Babaen ken Allah, masapul a saantayo nga iparabaw dagiti armastayo, rummuar ken labanan ida’. Kalpasanna kinuna ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam: 'Sadino ti rumbeng a rummuarak?' Kalpasanna, inted ni Jibril kenkuana ti senial a mapan iti purok dagiti Judio ti Bani Quraizhah. Kalpasanna ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam a kaduana dagiti Muslim ket nakiranget kadakuada. Kamaudiananna simmukoda ken nagpasakupda iti pangngeddeng ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam, ngem ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ket inyawatna ti pangngeddeng kenni Sa'd. Kalpasanna kinuna ni Sa’d, ‘Pudno, inkeddengko a patayen amin dagidiay nakipaset iti gubat, alaek dagiti ubbing ken babbai a kautibo, ken iwarasko dagiti sanikuada.’ Imbagana kadakami [ni Abu Kuraib] imbagana kadakami [ni Ibn Numair] imbagana kadakami [Hisham] kinunana; Kinuna [ni tatangko], 'Impakaammok kalpasanna kenkuana a ti Mensahero ni Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ket kinunana: 'Pudno, inkeddengmo ti kasoda babaen ti linteg ni Allah'.
Hadith
Imam Muslim : 3316
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ عَنْ هِشَامٍ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ سَعْدًا قَالَ وَتَحَجَّرَ كَلْمُهُ لِلْبُرْءِ فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنْ لَيْسَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَيَّ أَنْ أُجَاهِدَ فِيكَ مِنْ قَوْمٍ كَذَّبُوا رَسُولَكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخْرَجُوهُ اللَّهُمَّ فَإِنْ كَانَ بَقِيَ مِنْ حَرْبِ قُرَيْشٍ شَيْءٌ فَأَبْقِنِي أُجَاهِدْهُمْ فِيكَ اللَّهُمَّ فَإِنِّي أَظُنُّ أَنَّكَ قَدْ وَضَعْتَ الْحَرْبَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ فَإِنْ كُنْتَ وَضَعْتَ الْحَرْبَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ فَافْجُرْهَا وَاجْعَلْ مَوْتِي فِيهَا فَانْفَجَرَتْ مِنْ لَبَّتِهِ فَلَمْ يَرُعْهُمْ وَفِي الْمَسْجِدِ مَعَهُ خَيْمَةٌ مِنْ بَنِي غِفَارٍ إِلَّا وَالدَّمُ يَسِيلُ إِلَيْهِمْ فَقَالُوا يَا أَهْلَ الْخَيْمَةِ مَا هَذَا الَّذِي يَأْتِينَا مِنْ قِبَلِكُمْ فَإِذَا سَعْدٌ جُرْحُهُ يَغِذُّ دَمًا فَمَاتَ مِنْهَا و حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ سُلَيْمَانَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنَا عَبْدَةُ عَنْ هِشَامٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَهُ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَانْفَجَرَ مِنْ لَيْلَتِهِ فَمَا زَالَ يَسِيلُ حَتَّى مَاتَ وَزَادَ فِي الْحَدِيثِ قَالَ فَذَاكَ حِينَ يَقُولُ الشَّاعِرُ أَلَا يَا سَعْدُ سَعْدَ بَنِي مُعَاذٍ فَمَا فَعَلَتْ قُرَيْظَةُ وَالنَّضِيرُ لَعَمْرُكَ إِنَّ سَعْدَ بَنِي مُعَاذٍ غَدَاةَ تَحَمَّلُوا لَهُوَ الصَّبُورُ تَرَكْتُمْ قِدْرَكُمْ لَا شَيْءَ فِيهَا وَقِدْرُ الْقَوْمِ حَامِيَةٌ تَفُورُ وَقَدْ قَالَ الْكَرِيمُ أَبُو حُبَابٍ أَقِيمُوا قَيْنُقَاعُ وَلَا تَسِيرُوا وَقَدْ كَانُوا بِبَلْدَتِهِمْ ثِقَالًا كَمَا ثَقُلَتْ بِمَيْطَانَ الصُّخُورُ
Naibaga kadakami [ni Abu Kuraib] ket imbagana kadakami [ni Ibn Numair] manipud [Hisham] ket imbagana kaniak [ni tatangko] manipud ['Aisha] a kinuna ni Sa'd -idi kumarkaro ti sakitna-, kinunana, 'O Allah, pudno nga ammom nga awan ti ad-adda nga ay-ayatek ngem ti pannakidangadang iti dalanmo tapno makiranget kadagidiay nagulbod iti Mensaherom sallallaahu 'alaihi wasallam ken pinapanawna. O Allah, no adda pay nabati a gubat kadagiti Quraysh, kalpasanna pagtalinaedennak a sibibiag tapno malabanak ida iti dalanmo. Pudno, siguradoak nga inkeddengmo ti gubat iti nagbaetanmi ken kadakuada, isu a no inkeddengmo ti gubat iti nagbaetanmi kadakuada, aramidem ti ipapatayko iti dayta a gubat’. Ad-adda nga agayus ti dara manipud iti sugat ni Sa’d, ngem saan a napupuotan dayta dagiti gagayyemna. Kabayatanna, iti moske adda tolda manipud iti Banu Ghifar, isu nga agtultuloy nga agayus ti dara kadagidiay adda iti tolda, isu a kinunada, ‘O agnanaed iti tolda, ania a dara ti agayus manipud kadakayo?’ Naammuan a ti sugat ni Sa’d ti agay-ayus ti dara, agingga a natay gapu iti dayta.’ Ket imbagana kadakami [Ali bin Al Husain bin Sulaiman Al Kufi] ken imbagana kadakami [’Abdah] manipud [Hisyam] babaen iti daytoy a sanad, kas iti hadith. Isu laeng a kinunana, 'Iti dayta a rabii nagtultuloy a nagdara ti sugatna agingga a natay, ken iti nainayon a hadith, kinunana 'Kayatna a sawen, idi nag-ung-ungor ti maysa a mannaniw, 'Ammuem, O Sa'd, Quraizhah ken Nadlir ket awan ti inaramidda ken ni Sa'd bani Mu'adz.' #Iti edadmo, inibturan ni Sa'd bani Mu'adz ti ut-ot iti nasapa a bigat bayat nga nagtalinaed a naanus. #Baybay-am a di mapno ti kaldero, idinto nga agburburek ti kaldero ti sabali iti paglutuan. #Al karim Kinuna ni Abu Hubab; Agtalinaedka, O Bani Qainuqa', dika aggunay. #Iti bukodda a pagilian mariknada ti pannakabannog, kas met laeng iti pannakabannogda iti Mithan ash Shukhur'.
Hadith
Imam Muslim : 3317
و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ الضُّبَعِيُّ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ عَنْ نَافِعٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ نَادَى فِينَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ انْصَرَفَ عَنْ الْأَحْزَابِ أَنْ لَا يُصَلِّيَنَّ أَحَدٌ الظُّهْرَ إِلَّا فِي بَنِي قُرَيْظَةَ فَتَخَوَّفَ نَاسٌ فَوْتَ الْوَقْتِ فَصَلَّوْا دُونَ بَنِي قُرَيْظَةَ وَقَالَ آخَرُونَ لَا نُصَلِّي إِلَّا حَيْثُ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَإِنْ فَاتَنَا الْوَقْتُ قَالَ فَمَا عَنَّفَ وَاحِدًا مِنْ الْفَرِيقَيْنِ
Ket naibaga kaniak [Ni Abdullah bin Muhammad bin Asma Ad Bua’i] ket imbagana kadakami [Juwairiyah bin Asma] manipud [Nafi’] manipud ken [Abdullah] kinunana, ‘Idi nagsublikami manipud iti gubat ti Ahzab, ti Mensahero ni Allah sallallaahu ‘alaihi wasallam ket inawaganna kadakami: ‘Awan koma ti agaramid iti kararag iti tengnga ti aldaw malaksid no nakadanon iti lugar ti Bani Quraizhah nga '. Kalpasanna madanagan ti dadduma a gagayyem a maibus ti oras ti panagkararag, isu nga inaramidda dayta sakbay a simrekda iti lugar ti Bani Quraizhah. Bayat a dagiti dadduma ket kinunana, 'Saankami nga agkararag malaksid iti lugar nga imbilin ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam para kadakami, urayno ti oras ti panagkararag ket nalpasen'. Kinuna ni Abdullah, 'Ket agparang a dina binabalaw ti asinoman kadagiti dua a grupo'.
Hadith
Imam Muslim : 3318
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَحَرْمَلَةُ قَالَا أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ لَمَّا قَدِمَ الْمُهَاجِرُونَ مِنْ مَكَّةَ الْمَدِينَةَ قَدِمُوا وَلَيْسَ بِأَيْدِيهِمْ شَيْءٌ وَكَانَ الْأَنْصَارُ أَهْلَ الْأَرْضِ وَالْعَقَارِ فَقَاسَمَهُمْ الْأَنْصَارُ عَلَى أَنْ أَعْطَوْهُمْ أَنْصَافَ ثِمَارِ أَمْوَالِهِمْ كُلَّ عَامٍ وَيَكْفُونَهُمْ الْعَمَلَ وَالْمَئُونَةَ وَكَانَتْ أُمُّ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَهِيَ تُدْعَى أُمَّ سُلَيْمٍ وَكَانَتْ أُمُّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ كَانَ أَخًا لِأَنَسٍ لِأُمِّهِ وَكَانَتْ أَعْطَتْ أُمُّ أَنَسٍ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِذَاقًا لَهَا فَأَعْطَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمَّ أَيْمَنَ مَوْلَاتَهُ أُمَّ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا فَرَغَ مِنْ قِتَالِ أَهْلِ خَيْبَرَ وَانْصَرَفَ إِلَى الْمَدِينَةِ رَدَّ الْمُهَاجِرُونَ إِلَى الْأَنْصَارِ مَنَائِحَهُمْ الَّتِي كَانُوا مَنَحُوهُمْ مِنْ ثِمَارِهِمْ قَالَ فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى أُمِّي عِذَاقَهَا وَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أُمَّ أَيْمَنَ مَكَانَهُنَّ مِنْ حَائِطِهِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَكَانَ مِنْ شَأْنِ أُمِّ أَيْمَنَ أُمِّ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهَا كَانَتْ وَصِيفَةً لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَكَانَتْ مِنْ الْحَبَشَةِ فَلَمَّا وَلَدَتْ آمِنَةُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا تُوُفِّيَ أَبُوهُ فَكَانَتْ أُمُّ أَيْمَنَ تَحْضُنُهُ حَتَّى كَبِرَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْتَقَهَا ثُمَّ أَنْكَحَهَا زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ ثُمَّ تُوُفِّيَتْ بَعْدَ مَا تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِخَمْسَةِ أَشْهُرٍ
Ket imbagana kaniak [Abu At Thahir] ken [Harmalah] agpada; impadamagna kadakami [ni Ibnu Wahb] impadamagna kaniak [Yunus] manipud [Ibnu Shihab] manipud [Anas bin Malik] kinunana, ‘Idi simmangpet dagiti muhajirin manipud Mecca agingga iti Medina, immayda nga awan ti aniaman, idinto ta dagiti Ansar ket addaan kadagiti dadakkel a daga ken hardin ti palma. Isu nga inwaras dagiti tattao ti Ansar ti dadduma iti dayta kadagiti Gagayyem ti Muhajirin iti kondision nga itedda ti kagudua ti apitda iti kada tawen. Isu a dagiti Muhajirin ket binayadanda dagiti tattao ti Ansar babaen ti trabaho ken taraon'. Ni Mrs. Anas bin Malik wenno a kadawyan a maawagan iti Umm Sulaim, ken ni Mrs. Abdullah bin Abu Thalhah - kabsat ni Anas iti ama, ni Mrs. Anas ket intedna ti hardinna a palma ti date ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kalpasanna intedna daytoy kenni Umm Aiman, ti adipen ni Mrs. Usamah bin Zaid. Kinuna ni Ibn Shihab, 'Kalpasanna imbaga kaniak ni Anas bin Malik nga idi nagsubli ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam manipud iti gubat ti Khaibar isu ket nagsubli idiay Medina, kalpasanna dagiti muhajirin ket insublina dagiti hardin ti palma ti date nga inted kadakuada dagiti ansar.' Kinuna ni Ibn Shihab, 'Insubli met ni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam ti hardinna a palma ti date ken ni nanangko, ken intedna met ni sallallaahu 'alaihi wasallam ti paset ti hardinna a palma ti date ken ni Umm Aiman'. Kinuna ni Ibnu Syihab, 'Ti parikut kenni Umm Aiman ket ti ina ni Usamah bin Zaid ket dati nga adipen ni Abdullah bin Abdul Muththallib a naggapu idiay Habasyah.' Idi ni Aminah - ti ina ti Propeta - ket nangipasngay kenni Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam, kalpasan ti ipapatay ti amana, ni Umm Aiman ti nangasikaso kenkuana aginggana idi isu ket nataengan, kalpasanna isu ket nawayawayaan ken inasawa babaen ni Zaid bin Haritsah. Natay ni Umm Aiman lima a tawen kalpasan ti ipapatay ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam'.
Hadith
Imam Muslim : 3319
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَحَامِدُ بْنُ عُمَرَ الْبَكْرَاوِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الْقَيْسِيُّ كُلُّهُمْ عَنْ الْمُعْتَمِرِ وَاللَّفْظُ لِابْنِ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَنَسٍ أَنَّ رَجُلًا وَقَالَ حَامِدٌ وَابْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى أَنَّ الرَّجُلَ كَانَ يَجْعَلُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّخَلَاتِ مِنْ أَرْضِهِ حَتَّى فُتِحَتْ عَلَيْهِ قُرَيْظَةُ وَالنَّضِيرُ فَجَعَلَ بَعْدَ ذَلِكَ يَرُدُّ عَلَيْهِ مَا كَانَ أَعْطَاهُ قَالَ أَنَسٌ وَإِنَّ أَهْلِي أَمَرُونِي أَنْ آتِيَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْأَلَهُ مَا كَانَ أَهْلُهُ أَعْطَوْهُ أَوْ بَعْضَهُ وَكَانَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَعْطَاهُ أُمَّ أَيْمَنَ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَعْطَانِيهِنَّ فَجَاءَتْ أُمُّ أَيْمَنَ فَجَعَلَتْ الثَّوْبَ فِي عُنُقِي وَقَالَتْ وَاللَّهِ لَا نُعْطِيكَاهُنَّ وَقَدْ أَعْطَانِيهِنَّ فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا أُمَّ أَيْمَنَ اتْرُكِيهِ وَلَكِ كَذَا وَكَذَا وَتَقُولُ كَلَّا وَالَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ فَجَعَلَ يَقُولُ كَذَا حَتَّى أَعْطَاهَا عَشْرَةَ أَمْثَالِهِ أَوْ قَرِيبًا مِنْ عَشْرَةِ أَمْثَالِهِ
Imbagana kadakami [Abu Bakr bin Abu Syaibah], [Hamid bin Umar Al Bakrawi] ken [Muhammad bin Abdul A’la Al Qaisi] amin manipud [Al Mu’tamir] bayat a ti lafadz manipud ken Ibn Abu Syaibah ket imbagana kadakami [Mu’tamir bin Sulaiman At Taimi] manipud [iti amana] manipud ken [Anas] a maysa a tao...’ bayat a kinuna da Hamid ken Ibnu Abdul A’la; 'A ti maysa a tao ket naminsan nga intedna ti paset ti hardinna a palma ti date kenni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, aginggana idi isu ket nangparmek ti Bani Quraidlah ken Bani Nadlir. Kalpasan ti panangparmek, insublina ti paset ti hardin ti date palm iti lalaki’. kinuna ni Anas; 'Kinapudnona, imbaga kaniak ti pamiliak a mapan ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam tapno dumawat iti insublina, nga isu ti lote ti hardin, uray no inted ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ken ni Umm Aiman. Kalpasanna napanak ken ni Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ket insublina kaniak, kellaat nga immay ni Umm Aiman ket inkabilna ti shawl-na iti tengngedko ket kinunana; 'Bay Allah, saanmi nga ited kenka, gapu ta intedna kaniak'. Isu a kinuna ti Propeta sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘O Umm Aiman, bay-am nga alaenna manen, ken para kenka daytoy ken daytoy’. Ngem kinunana latta; ‘Naan-anay a saan, babaen ti Daydiay awan ti diosna no di Isu...’ Kinuna pay laeng dayta ni Umm Aiman isu nga intedna kenkuana iti maminsangapulo a sagut a kayat nga alaen ni Anas, wenno asideg iti sangapulo a daras nga ad-adu.’
Hadith
Imam Muslim : 3320
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَ أَصَبْتُ جِرَابًا مِنْ شَحْمٍ يَوْمَ خَيْبَرَ قَالَ فَالْتَزَمْتُهُ فَقُلْتُ لَا أُعْطِي الْيَوْمَ أَحَدًا مِنْ هَذَا شَيْئًا قَالَ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُتَبَسِّمًا
Imbagana kadakami [ni Syaiban bin Farruh] nga imbagana kadakami [ni Sulaiman] - nga isu ni Ibn Al Mughirah - imbagana kadakami [Humaid bin Hilal] manipud ken [Abdullah bin Mughaffal] kinunana, ‘Nakaalaak iti maysa a supot ti taba bayat ti panangparmek iti Khaibar. Kalpasanna innalak ket kinunak, 'Ita nga aldaw diakto ited iti asinoman'. Intuloy ni Abdullah, 'Kalpasanna nagsubliak, naammuan nga umis-isem ni Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam idi nangngegna dayta.'
