Imam Muslim : 3241
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ قَالَ كَتَبَ أَبِي وَكَتَبْتُ لَهُ إِلَى عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ وَهُوَ قَاضٍ بِسِجِسْتَانَ أَنْ لَا تَحْكُمَ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَأَنْتَ غَضْبَانُ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَا يَحْكُمْ أَحَدٌ بَيْنَ اثْنَيْنِ وَهُوَ غَضْبَانُ و حَدَّثَنَاه يَحْيَى بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ ح و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ حَدَّثَنَا أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ شُعْبَةَ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمِثْلِ حَدِيثِ أَبِي عَوَانَةَ
Esan digu [Qutaibah bin Sa'idek] esan digu [Abu 'Awanah] [Abdul Malik bin Umair]-engandik [Abdurrahman bin Abu Bakrah]-engandik esan duela: 'Egun batean [nire aitak] gutun bat idatzi zion -eta egia esan ni izan nintzen idatzi zuena- Ubaidullah bin Abu Bakrah-i, Sajastan lurraldean epaile gisa ari zenari, eta gutunaren edukia honako hau zen: 'Oi Ubaidullah, ez ezarri legerik bi pertsonen artean haserre zaudenean, behin Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esaten entzun bainuen: 'Inork ez dezala legerik ezarri bi pertsonen artean haserre dagoenean'. Eta esan digu [Yahya bin Yahyak] esan digu [Husyaim]. -beste modu batean adierazten da- Esan digu [Syaiban bin Farruhk] esan digu [Hammad bin Salamah]. -Beste modu batera esaten da- Esan digu [Abu Bakr bin Abu Syaibah-ek] [Waki'] [Sufyan-etik] esan digula. -Beste modu batera esaten da- Esan digu [Muhammad bin Al Mutsanna-k] [Muhamamd bin Ja'far-ek] esan digula. -Beste modu batera esaten da- Esan digu [Ubaidullah bin Mu'adz-ek] [nire aita] biak [Syu'bah-ekoak] direla esan digula. -Beste modu batera esaten da- Esan digu [Abu Kuraib-ek] [Husain bin 'Ali] [Zaidah-etik] esan digula guztiak [Abdul Malik bin Umair-etik] [Abdurrahman bin Abu Bakrah]-etik [bere aita] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ek Abu 'Awanah-ek kontatutako hadith-aren arabera.
Imam Muslim : 3242
حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَوْنٍ الْهِلَالِيُّ جَمِيعًا عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ سَعْدٍ قَالَ ابْنُ الصَّبَّاحِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ مِنْهُ فَهُوَ رَدٌّ
Dena esan digu [Abu Ja'far Muhammad bin Shabah-ek] eta [Abdullah bin 'Aun Al Hilali-k] [Ibrahim bin Sa'd-engandik]. [Ibn Shabah-ek] esan zuen; esan digu [Ibrahim bin Sa'd bin Ibrahim bin Abdurrahman bin Auf-ek] [Al Qasim bin Muhammad-engandik] ['Aisyah-tik] esan zigun: 'Alaren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Gure erlijio-gaietan zerbait berria asmatzen duenak, guk agindu ez badugu ere, baztertua da'.
Imam Muslim : 3243
و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ وَعَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي عَامِرٍ قَالَ عَبْدٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ قَالَ سَأَلْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ رَجُلٍ لَهُ ثَلَاثَةُ مَسَاكِنَ فَأَوْصَى بِثُلُثِ كُلِّ مَسْكَنٍ مِنْهَا قَالَ يُجْمَعُ ذَلِكَ كُلُّهُ فِي مَسْكَنٍ وَاحِدٍ ثُمَّ قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ
Eta [Ishaq bin Ibrahim] eta [Abd bin Humaid] dena esan digu [Abu Amirrek]. [Abd]-ek esan zuen; [Abdul Malik bin Amru]-k [Abdullah bin Ja'far Az Zuhri] esan digu [Sa'd bin Ibrahim]-engandik, esan zuen; [Al Qasim bin Muhammad] galdetu nion hiru etxebizitza zituen norbaiti buruz, eta gero etxebizitza bakoitzaren herena utzi zuen'. Sa'dek jarraitu zuen: 'Orduan bildu zituen'. Al Qasimek erantzun zuen: '[Aisyah-ek] jakinarazi dit Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuela: 'Guk agindu ez dugun zerbait praktikatzen duena, baztertua izango da'.
Imam Muslim : 3244
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ عَنْ ابْنِ أَبِي عَمْرَةَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَلَا أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ الشُّهَدَاءِ الَّذِي يَأْتِي بِشَهَادَتِهِ قَبْلَ أَنْ يُسْأَلَهَا
Yahya bin Yahyak esan digu, esan zuen; Malik-en aurrean irakurri nuen Abdullah bin Abu Bakr-engandik, bere aitagandik Abdullah bin Amr bin Uthman-engandik, Ibn Abu Amrah Al Ansari-rengandik, Zaid bin Khalid Al Juhani-rengandik, Profetak (bakea eta Allahren bedeinkapenak berarengan izan daitezela) esan zuela: "Lekuko onenaren berri eman behar dizuet? Deklaratzera datorrena da deklaratzera eskatu aurretik".
Imam Muslim : 3245
حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنِي شَبَابَةُ حَدَّثَنِي وَرْقَاءُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ الْأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا امْرَأَتَانِ مَعَهُمَا ابْنَاهُمَا جَاءَ الذِّئْبُ فَذَهَبَ بِابْنِ إِحْدَاهُمَا فَقَالَتْ هَذِهِ لِصَاحِبَتِهَا إِنَّمَا ذَهَبَ بِابْنِكِ أَنْتِ وَقَالَتْ الْأُخْرَى إِنَّمَا ذَهَبَ بِابْنِكِ فَتَحَاكَمَتَا إِلَى دَاوُدَ فَقَضَى بِهِ لِلْكُبْرَى فَخَرَجَتَا عَلَى سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ عَلَيْهِمَا السَّلَام فَأَخْبَرَتَاهُ فَقَالَ ائْتُونِي بِالسِّكِّينِ أَشُقُّهُ بَيْنَكُمَا فَقَالَتْ الصُّغْرَى لَا يَرْحَمُكَ اللَّهُ هُوَ ابْنُهَا فَقَضَى بِهِ لِلصُّغْرَى قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَاللَّهِ إِنْ سَمِعْتُ بِالسِّكِّينِ قَطُّ إِلَّا يَوْمَئِذٍ مَا كُنَّا نَقُولُ إِلَّا الْمُدْيَةَ و حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنِي حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ مَيْسَرَةَ الصَّنْعَانِيَّ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ ح و حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَهُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلَانَ جَمِيعًا عَنْ أَبِي الزِّنَادِ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَ مَعْنَى حَدِيثِ وَرْقَاءَ
[Zuhair bin Harb]-ek esan zigun [Syababah]-ek [Warqa`]-k [Abu Az Zinnad]-engandik [Al A'raj]-engandik [Abu Hurairah]-engandik, sallallaahu 'alaihi wasallam Profetak esan zuen: "Behin, bi emakume zeuden beren seme-alabekin jolasean. Bat-batean, otso bat etorri zen, oldartu eta bien arteko baten haurra hartu zuen. Batek besteari esan zion: 'Egia esan, otsoak jan zuena zure haurra zen'. Antza denez, beste emakumeak ukatu egin zuen, esanez: 'Ez, zure haurra izan zen otsoak jan zuena'. Azkenean, bi emakumeek erabaki bat eskatu zioten Davidi, baina Davidek erabaki zuen haur bizia emakume zaharrago batena zela. Orduan, biak Sulaiman bin Daud 'alaihima agurtzera joan ziren, eta bi emakumeek benetan gertatutakoa kontatu zioten. Istorioa entzun ondoren, Sulaimanek esan zuen: 'Ados, orain ekarri labana bat, haur hau bi zatitan zatituko dut zuentzat biontzat'. Bat-batean, emakume gazteagoak esan zuen: "Ez, Ala-k erruki izan dezala zutaz, eman iezaiozu haurra". Beraz, Salomonek haurra adin txikiagoko emakume bati esleitu zion". Al A'rajek jarraitu zuen: "Orduan, Abu Hurairah-ek hadith honi buruz komentatu zuen: "Egia esan, hau da lehen aldia sikkin -labana- hitza entzuten dudala hadith istorio honetatik, normalean mudyah -labana- deitzen diogulako". Eta esan digu [Suwaid bin Sa'id]-ek esan didala [Hafsh] - hots, Ibn Maisarah Ash Shan'ani-ri [Musa bin 'Uqbah-ri]. -beste modu batean esaten da- Esan digu [Umayyah bin Bistham]-ek esan didala [Yazid bin Zurai'-k esan didala [Rauh] - hots, Ibn Al Qasim-ri [Muhammad bin 'Ajlan-i] [Abu Zinnad-etik] dena isnad honekin, eta haditharen esanahia Warqa` da".
Imam Muslim : 3246
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا أَبُو هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ أَحَادِيثَ مِنْهَا وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اشْتَرَى رَجُلٌ مِنْ رَجُلٍ عَقَارًا لَهُ فَوَجَدَ الرَّجُلُ الَّذِي اشْتَرَى الْعَقَارَ فِي عَقَارِهِ جَرَّةً فِيهَا ذَهَبٌ فَقَالَ لَهُ الَّذِي اشْتَرَى الْعَقَارَ خُذْ ذَهَبَكَ مِنِّي إِنَّمَا اشْتَرَيْتُ مِنْكَ الْأَرْضَ وَلَمْ أَبْتَعْ مِنْكَ الذَّهَبَ فَقَالَ الَّذِي شَرَى الْأَرْضَ إِنَّمَا بِعْتُكَ الْأَرْضَ وَمَا فِيهَا قَالَ فَتَحَاكَمَا إِلَى رَجُلٍ فَقَالَ الَّذِي تَحَاكَمَا إِلَيْهِ أَلَكُمَا وَلَدٌ فَقَالَ أَحَدُهُمَا لِي غُلَامٌ وَقَالَ الْآخَرُ لِي جَارِيَةٌ قَالَ أَنْكِحُوا الْغُلَامَ الْجَارِيَةَ وَأَنْفِقُوا عَلَى أَنْفُسِكُمَا مِنْهُ وَتَصَدَّقَا
Esan zigun [Muhammad bin Rafi'-k] esan zigun [Abdurrazaq]-ek [Ma'marrek] [Hammam bin Munabbih-ek] esan ziguna; Hau da [Abu Hurairah] behin Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik esan zuen zerbait, ondoren hainbat hadith aipatu zituen, besteak beste, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuena: 'Norbaitek lurra erosi zion beste pertsona bati, eta gero lurra erosi zuen pertsonak erosi zuen lurreko urre-ontzi bat aurkitu zuen. Lurra erosi zuen pertsonak saltzaileari esan zion: 'Hartu zure urrea erosi dudan lurretik, zuri lurra bakarrik erosi baitizut, eta ez zure urrea'. Bitartean, lurra saltzen ari zen pertsonak esan zuen: 'Saltzen dizudana lurra eta bere edukia da, beraz, urrea aurkitzen baduzu, zure eskubidea da'. Azkenean, bi pertsonak norbaitengana joan ziren bien arteko erabakia eskatzeko. Orduan, erabakitzeko eskatu zitzaion pertsonak biei galdetu zien: "Ba al duzue seme-alabarik?". batek erantzun zuen: "Bai, seme bat daukat", eta besteak: "Bai, alaba bat ere badut". Orduan, erabakitzeko eskatu zitzaionak esan zuen: "Hobe litzateke zure semea eta alaba elkarrekin ezkontzea. Ondoren, gastatu urrea zure beharretarako eta eman limosna bioi".
Imam Muslim : 3247
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّهُ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَهُ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَشَأْنَكَ بِهَا قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ قَالَ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ قَالَ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا قَالَ يَحْيَى أَحْسِبُ قَرَأْتُ عِفَاصَهَا
[Yahya bin Yahya At Tamimi] esan zigun ondoren, esan zuen: [Malik]-en aurrean irakurri nuen; [Rabi'ah bin Abu Abdurrahman]-engandik [Yazid] Al Munba'is-en esklabo ohiarengandik, [Zaid bin Khalid Al Juhani]-engandik esan zuen: 'Norbait etorri zen Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-engana eta aurkitutako gauzei buruz galdetu zion'. Orduan esan zuen: 'Identifikatu ontzia eta soka, eta gero iragarri publikoari, jabea datorrenean, eman iezaiozu gauza'. Orduan pertsonak ere galdetu zuen: 'Alaren Mezularia, zer gertatzen da aurkitzen bada ahuntz bat bada?' Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek erantzun zuen: 'Agian zurea edo zure anaiarena edo baita otso batena ere izan liteke.' Esan zuen: 'Alaren Mezularia, zer gertatzen da aurkitzen bada gamelu bat bada?' Hark erantzun zuen: 'Zer egin behar duzu galdutako gameluarekin? Bere oinetakoak -oinekin- eta ur ontzia ekarri zituen. «Iturburura joan eta hostoak jan ditzake bere jabea ezagutu arte». Yahyak esan zuen: «Uste dut 'iffashaha -bere ontzia-' irakurri dudala».
Imam Muslim : 3248
و حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ وَقُتَيْبَةُ وَابْنُ حُجْرٍ قَالَ ابْنُ حُجْرٍ أَخْبَرَنَا و قَالَ الْآخَرَانِ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ وَهُوَ ابْنُ جَعْفَرٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً ثُمَّ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ اسْتَنْفِقْ بِهَا فَإِنْ جَاءَ رَبُّهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَضَالَّةُ الْإِبِلِ قَالَ فَغَضِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ أَوْ احْمَرَّ وَجْهُهُ ثُمَّ قَالَ مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا حِذَاؤُهَا وَسِقَاؤُهَا حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَمَالِكُ بْنُ أَنَسٍ وَعَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ وَغَيْرُهُمْ أَنَّ رَبِيعَةَ بْنَ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدَّثَهُمْ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّهُ زَادَ قَالَ أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا مَعَهُ فَسَأَلَهُ عَنْ اللُّقَطَةِ قَالَ وَقَالَ عَمْرٌو فِي الْحَدِيثِ فَإِذَا لَمْ يَأْتِ لَهَا طَالِبٌ فَاسْتَنْفِقْهَا و حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ الْأَوْدِيُّ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ وَهُوَ ابْنُ بِلَالٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ يَقُولُا أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ إِسْمَعِيلَ بْنِ جَعْفَرٍ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ فَاحْمَارَّ وَجْهُهُ وَجَبِينُهُ وَغَضِبَ وَزَادَ بَعْدَ قَوْلِهِ ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ لَمْ يَجِئْ صَاحِبُهَا كَانَتْ وَدِيعَةً عِنْدَكَ
Eta esan dizkigu [Yahya bin Ayyub], [Qutaibah] eta [Ibin Hujr]. Ibn Hujr-ek esan zuen; jakinarazi digu, eta bi pertsonek esan zuten; esan dizkigu [Isma'il] - hain zuzen ere, Ibn Ja'far-ek - [Rabi'ah bin Abu Abdurrahman]-engandik [Yazid]-engandik - Al Munba'itsen esklabo ohi bat - [Zaid bin Khalid Al Juhani]-rengandik gizon batek Allahren Mezulariari (sallallaahu 'alaihi wasallam) galdetu ziola aurkitutako objektu bati buruz, eta gero esan zuen: 'Iragarri urtebetez, gero identifikatu ontzia eta soka, eta gero erabili, jabea etortzen bada, eman elementua'. Orduan pertsonak berriro galdetu zuen: 'Oi Allahren Mezularia, zer gertatzen da galdutako ahuntzarekin?' Hark erantzun zuen: 'Hartu, agian zurea edo zure anaiarena edo baita otsoarena ere izan daiteke'. Berriro galdetu zuen: 'Oi Allahren Mezularia, zer gertatzen da aurkitzen dena gamelu bat bada?' Zaid bin Khalidek esan zuen: «Orduan, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam haserretu egin zen aurpegia gorritu arte, eta gero esan zuen: 'Zer duzu gamelu galduarekin? Bere oinetakoak -oinekin- eta ur-ontzia ekarri zituen bere jabearekin topo egin arte'. Eta esan didate [Abu At Thahir]-ek esan zigula [Abdullah bin Wahbek] niri [Sufyan Ats Tsauri], [Malik bin Anas] eta ['Amru bin Al Harith] eta beste batzuei esan ziela, [Rabi'ah bin Abu Abdurrahmanek] isnad honekin esan ziela Malik-en hadith-aren antzekoa, baina hau gehitu zuen: Zaidek esan zuen: «Gizon bat Rasulullah sallallahu 'alaihi wasallam ikustera etorri zen, eta orduan berarekin nengoela, eta aurkitutako gauzei buruz galdetu zidan». Narratzaileak esan zuen; Amruk hadith-ean aipatu zuen: «Jabea ez bada etorri hura hartzera, orduan erabil dezakezu». Eta [Ahmad bin Uthman bin Hakim Al Audi]-k esan dit [Khlaid bin Makhlad-ek] esan dit [Sulaiman] - hau da, Ibn Bilal-ek - [Rabi'ah bin Abu Abdurrahman]-engandik [Yazid]-engandik - Al Munba'ith-en esklabo ohia - esan zuen; Behin entzun nion [Zaid bin Khalid Al Juhani] esaten, 'Gizon bat etorri zen Allahren Mezulariarengana shallallahu 'alaihi wasallam, eta gero Isma'il bin Ja'far-en hadith-aren antzeko zerbait aipatu zuen, baina esan zuen: 'Orduan haserretu egin zen aurpegia gorritu arte'. Eta bere hitzen ondoren, 'orduan iragarri urtebeterako, jabea ez badator, orduan gordailu bat izango da zuretzat'.
Imam Muslim : 3249
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ بْنِ قَعْنَبٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ يَعْنِي ابْنَ بِلَالٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ أَنَّهُ سَمِعَ زَيْدَ بْنَ خَالِدٍ الْجُهَنِيَّ صَاحِبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُا سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ اللُّقَطَةِ الذَّهَبِ أَوْ الْوَرِقِ فَقَالَ اعْرِفْ وِكَاءَهَا وَعِفَاصَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ لَمْ تَعْرِفْ فَاسْتَنْفِقْهَا وَلْتَكُنْ وَدِيعَةً عِنْدَكَ فَإِنْ جَاءَ طَالِبُهَا يَوْمًا مِنْ الدَّهْرِ فَأَدِّهَا إِلَيْهِ وَسَأَلَهُ عَنْ ضَالَّةِ الْإِبِلِ فَقَالَ مَا لَكَ وَلَهَا دَعْهَا فَإِنَّ مَعَهَا حِذَاءَهَا وَسِقَاءَهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَجِدَهَا رَبُّهَا وَسَأَلَهُ عَنْ الشَّاةِ فَقَالَ خُذْهَا فَإِنَّمَا هِيَ لَكَ أَوْ لِأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ و حَدَّثَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا حَبَّانُ بْنُ هِلَالٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَرَبِيعَةُ الرَّأْيِ بْنُ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ أَنَّ رَجُلًا سَأَلَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ ضَالَّةِ الْإِبِلِ زَادَ رَبِيعَةُ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّتْ وَجْنَتَاهُ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ وَزَادَ فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا فَعَرَفَ عِفَاصَهَا وَعَدَدَهَا وَوِكَاءَهَا فَأَعْطِهَا إِيَّاهُ وَإِلَّا فَهِيَ لَكَ
Esan digu [Abdullah bin Maslamah bin Qa'nabek] esan digula [Sulaimanek] - hain zuzen ere, Ibn Bilalek - [Yahya bin Sa'id]-engandik [Yazid] - Al Munba'ithen esklabo ohi bat - entzun zuela [Zaid bin Khalid Al Juhani] Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-en lagunetako batek esaten: 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-i behin galdetu zioten urrea edo zilarra zuen aurkitutako objektu bati buruz'. Beraz, esan zuen: 'Ezagutu ontzia eta soka, eta iragarri urtebetez, jabeak ez badu ezagutzen, orduan - oraingoz - erabil dezakezu, eta zuretzat gordailu bat izango da. Egunen batean jabea objektuaren bila etortzen bada, eman iezaiozu elementua'. Gero, aurkitutako gameluari buruz galdetu zuen, eta berriro galdetu zion: 'Zer duzu gamelu galduarekin? Utzi gamelua joaten, oinetakoak dituelako - oinak ditu - eta bere ur ontzia'. Iturri batera etor daiteke eta hostoak jan ditzake bere jabea topatu arte'. Gizonak berriro galdetu zion ahuntza aurkitzeari buruz, eta hark erantzun zuen: 'Hartu ezazu, agian zurea edo zure anaiarena edo baita otsoarena ere izan daiteke'. Eta esan dit [Ishaq bin Manshur]-ek [Habban bin Hilal]-ek [Hamad bin Salamah]-ek [Yahya bin Sa'id] eta [Rabi'ah Ar Ra'iy bin Abu Abdurrahman]-ek [Yazid]-engandik, Al Munba'itsen esklabo ohi batengandik, [Zaid bin Khalid Al Juhani]-engandik, bazegoela gizon bat Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-i gameluen aurkikuntzei buruz galdetu ziona. Rabi'ah-ek gaineratu zuen: 'Orduan haserretu egin zen aurpegia gorritu arte... gero haditha esan zuen haien haditha bezala. Halaber, gaineratu zuen: 'Jabea etorri eta soka, kantitatea eta ontzia ezagutzen baditu, eman iezaiozu, bestela zurea da'.
Imam Muslim : 3250
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ عَنْ أَبِي النَّضْرِ عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ اللُّقَطَةِ فَقَالَ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ لَمْ تُعْتَرَفْ فَاعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ كُلْهَا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا فَأَدِّهَا إِلَيْهِ و حَدَّثَنِيهِ إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ حَدَّثَنَا الضَّحَّاكُ بْنُ عُثْمَانَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ وَقَالَ فِي الْحَدِيثِ فَإِنْ اعْتُرِفَتْ فَأَدِّهَا وَإِلَّا فَاعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا وَعَدَدَهَا
Eta esan dit [Abu At Thahir Ahmad bin 'Amru bin Sarh]-ek [Abdullah bin Wahb]-ek [Adl Dlahak bin Uthman]-ek [Abu An Nadlr]-ek [Busr bin Sa'id]-ek [Zaid bin Khalid Al Juhani]-ek esan duela: 'Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-i behin aurkitutako gauzei buruz galdetu zioten, eta erantzun zuen: 'Iragarri itzazu urtebeteko epean denbora luzez, norbaitek ezagutzen baditu, ezagutu soka eta ontzia eta jan itzazu, jabea etortzen bada, itzuli iezaiozu'. Eta esan dit [Ishaq bin Manshur]-ek [Abu Bakr Al Hanafi]-ek [Ad Dlahak bin Uthman] isnad honekin esan digula, eta bere hadith-ean aipatu duela: 'Jabeak aurkitzen badu, itzuli iezaiozu, ezagutzen ez badu, jakin soka, ontzia eta zenbakia'.
Imam Muslim : 3251
و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ ح و حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ نَافِعٍ وَاللَّفْظُ لَهُ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ قَالَ سَمِعْتُ سُوَيْدَ بْنَ غَفَلَةَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ غَازِينَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا فَأَخَذْتُهُ فَقَالَا لِي دَعْهُ فَقُلْتُ لَا وَلَكِنِّي أُعَرِّفُهُ فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهُ وَإِلَّا اسْتَمْتَعْتُ بِهِ قَالَ فَأَبَيْتُ عَلَيْهِمَا فَلَمَّا رَجَعْنَا مِنْ غَزَاتِنَا قُضِيَ لِي أَنِّي حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ أُبَيَّ بْنَ كَعْبٍ فَأَخْبَرْتُهُ بِشَأْنِ السَّوْطِ وَبِقَوْلِهِمَا فَقَالَ إِنِّي وَجَدْتُ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا قَالَ فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ عَرِّفْهَا حَوْلًا فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا فَقَالَ احْفَظْ عَدَدَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلَّا فَاسْتَمْتِعْ بِهَا فَاسْتَمْتَعْتُ بِهَا فَلَقِيتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ بِمَكَّةَ فَقَالَ لَا أَدْرِي بِثَلَاثَةِ أَحْوَالٍ أَوْ حَوْلٍ وَاحِدٍ و حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ أَخْبَرَنِي سَلَمَةُ بْنُ كُهَيْلٍ أَوْ أَخْبَرَ الْقَوْمَ وَأَنَا فِيهِمْ قَالَ سَمِعْتُ سُوَيْدَ بْنَ غَفَلَةَ قَالَ خَرَجْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ إِلَى قَوْلِهِ فَاسْتَمْتَعْتُ بِهَا قَالَ شُعْبَةُ فَسَمِعْتُهُ بَعْدَ عَشْرِ سِنِينَ يَقُولُ عَرَّفَهَا عَامًا وَاحِدًا و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ عَنْ الْأَعْمَشِ ح و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا أَبِي جَمِيعًا عَنْ سُفْيَانَ ح و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ ح و حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ شُعْبَةَ وَفِي حَدِيثِهِمْ جَمِيعًا ثَلَاثَةَ أَحْوَالٍ إِلَّا حَمَّادَ بْنَ سَلَمَةَ فَإِنَّ فِي حَدِيثِهِ عَامَيْنِ أَوْ ثَلَاثَةً وَفِي حَدِيثِ سُفْيَانَ وَزَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ وَحَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ فَإِنْ جَاءَ أَحَدٌ يُخْبِرُكَ بِعَدَدِهَا وَوِعَائِهَا وَوِكَائِهَا فَأَعْطِهَا إِيَّاهُ وَزَادَ سُفْيَانُ فِي رِوَايَةِ وَكِيعٍ وَإِلَّا فَهِيَ كَسَبِيلِ مَالِكَ وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ نُمَيْرٍ وَإِلَّا فَاسْتَمْتِعْ بِهَا
Eta [Muhammad bin Basyarrek] esan zigun [Muhammad bin Ja'farrek] esan zigun [Syu'bah]. -beste modu batean adierazten da- Esan zidan [Abu Bakar bin Nafi'k] lafadza berarengandik datorren bitartean, [Ghundarrek] esan zigun [Syu'bah] [Salamah bin Kuhail]-engandik esan zigun; [Suwaid bin Ghafalah] entzun nuen esaten, 'Zaid bin Shuhan eta Salman bin Rabi'ah-rekin gerrara joan nintzen, bidean zigor bat aurkitu nuen eta hartu nuen. Beraz, nire bi lagunek esan zuten: 'Ez hartu, utzi besterik ez'. Beraz, nik erantzun nien: 'Ez, baina iragarriko dut, jabea galdezka etortzen bada emango diot, baina inor ez bada galdezka etortzen, neuk erabiliko dut'. Ez nago ados nire bi lagunen iritziekin. Gerratik itzuli ondoren, Alak Hajj erromesaldia egitera destinatu ninduen. Medinara iritsi nintzenean, [Ubay bin Ka'ab] ezagutu nuen, eta gero aurkitu nuen zigorraren berri eman nion, eta nire bi lagunen iritzia horri buruz. Hark erantzun zuen: «Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, ehun urrezko dinar zituen lapiko bat ere aurkitu nuen, eta gero lapikoa Ala-ren Mezulariaren, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, eraman nion, eta hark esan zuen: 'Iragarri urtebeterako'. Beraz, urtebeterako iragarri nuen, baina inork ez zuen onartu. Gero, Ala-ren Mezulariaren, sallallaahu 'alaihi wasallam-i, eraman nion berriro, eta hark esan zuen: 'Iragarri urtebeterako'. Gero berriro iragarri nuen, baina inork ez zuen eskatu. Beraz, hark esan zuen: «Kontuan izan zenbat diren, markatu uhalak eta ontziak, jabea etorri eta eskatzen badu, eman iezaiozu, inor ez bada eskatzen, erabili dezakezu». Azkenean, urrea nire beharretarako erabili nuen, gero Mekan topatu nintzen berarekin, eta esan zidan: «Ez dakit hiru urterako edo urtebeterako iragarri zuen». Eta esan zidan [Abdurrahman bin Bisyr Al 'Abdik] esan zigula [Bahsek] esan zigula [Syu'bahk] esan zigula [Salamah bin Kuhail] edo jende bati esan zigula, eta ni entzun nuenetako bat nintzen bitartean, esan zuen; Behin entzun nion [Suwaid bin Ghafalah] esaten: «Zaid bin Shuhan eta Salman bin Rabi'ahrekin joan nintzen, eta gero zigor bat aurkitu nuen... gero goiko hadith-ean bezala jarraitu zuen, esan zuen arte: «Orduan nire beharretarako erabili nuen»». Shu'bahek esan zuen: «Duela hamar urte entzun nuen, esan zuela: «Iragarri urtebeterako». Eta esan zigun [Qutaibah bin Sa'idek] esan zigula [Jarir] [Al A'masy]-tik. -beste modu batera esaten da- Esan digu [Abu Bakr bin Abu Syaibah-ek] esan digula [Waki'-k]. -beste modu batera esaten da- Esan digu [Ibnu Numair-ek] dena esan digula [nire aitari] [Sufyan-engandik]. -beste modu batera esaten da- Esan dit [Muhammad bin Hatim-ek] esan digula [Abdullah bin Ja'far Ar Raqi-k] esan digula [Ubaidullah-k] -hau da, Ibn 'Amru- [Zaid bin Abu Unaisah-rengandik]. -beste modu batera esaten da- Esan dit [Abdurrahman bin Bisyr-ek] esan digula [Bahs-ek] esan digula [Hammad bin Salamah] denak [Salamah bin Kuhail-engandik] isnad honekin, Shu'bah hadith-aren berdina dena. Eta haien hadith-ean guztiek diote: 'Hiru urte', Hamamd bin Salamah-ren hadith-ean izan ezik, 'bi urte edo hiru urte' esaten baitu. Eta Sufyan, Zaid bin Abu Unaisah eta Hammad bin Salamhen hadith-ean honako hau esaten da: «Norbait zuregana etortzen bada eta kopurua, ontzia eta soka esaten badizu, eman iezaiozu». Sufyanek bere Waki' historian gehitu zuen: «Ez bada, jabetza eskubideen antzekoa da». Eta bere historian, Ibn Numair-ek adierazi zuen: «Ez bada, erabili».
Imam Muslim : 3252
حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بُكَيْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْأَشَجِّ عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ حَاطِبٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عُثْمَانَ التَّيْمِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ لُقَطَةِ الْحَاجِّ
Esan didate [Abu At Thahir] eta [Yunus bin Abdul A'la] biek esan zutela; jakinarazi digu [Abdullah bin Wahb] [Amru bin Al Harith] [Bukair bin Abdullah Al Asyaj] [Yahya bin Abdurrahman bin Hathib] [Abdurrahman bin 'Utsman At Taimi] Profeta sallallahu 'alaihi wasallam-ek erromesengatik aurkitutako gauzak hartzen zituela.
Imam Muslim : 3253
و حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ وَيُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ عَنْ بَكْرِ بْنِ سَوَادَةَ عَنْ أَبِي سَالِمٍ الْجَيْشَانِيِّ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَنْ آوَى ضَالَّةً فَهُوَ ضَالٌّ مَا لَمْ يُعَرِّفْهَا
Eta esan didate [Abu At Thahir] eta [Yunus bin Abdul A'la] biek esan zutela; esan digu [Abdullah bin Wahbek] esan zuela; jakinarazi dit ['Amru bin Harith]-ek [Bakr bin Sawadah-engandik] [Abu Salim Al Jaisyani-rengandik] [Zaid bin Khalid Al Juhani-rengandik] Allahren Mezulariaren sallallaahu 'alaihi wasallam-engandik, esan zuela: 'Aurkitutako zerbait ezkutatzen duena -urrea edo zilarra-, erruduna da deklaratzen ez duen bitartean'.
Imam Muslim : 3254
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا يَحْلُبَنَّ أَحَدٌ مَاشِيَةَ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِهِ أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ تُؤْتَى مَشْرُبَتُهُ فَتُكْسَرَ خِزَانَتُهُ فَيُنْتَقَلَ طَعَامُهُ إِنَّمَا تَخْزُنُ لَهُمْ ضُرُوعُ مَوَاشِيهِمْ أَطْعِمَتَهُمْ فَلَا يَحْلُبَنَّ أَحَدٌ مَاشِيَةَ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِهِ و حَدَّثَنَاه قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ جَمِيعًا عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَاه أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنِي أَبِي كِلَاهُمَا عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ وَأَبُو كَامِلٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ جَمِيعًا عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ أُمَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنْ أَيُّوبَ وَابْنُ جُرَيْجٍ عَنْ مُوسَى كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَ حَدِيثِ مَالِكٍ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِهِمْ جَمِيعًا فَيُنْتَثَلَ إِلَّا اللَّيْثَ بْنَ سَعْدٍ فَإِنَّ فِي حَدِيثِهِ فَيُنْتَقَلَ طَعَامُهُ كَرِوَايَةِ مَالِكٍ
Guri [Yahya bin Yahya At Tamimi] esan ondoren, esan zuen; [Malik bin Anas]-en aurrean irakurri nuen; [Nafi'-tik] [Ibn Umar-etik] Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, esan zuen: 'Inork ez du beste inorren abereak jetzi behar baimena eskatzen ez badio. Zuetako bati gustatuko litzaioke bere ur-ontzia ematea, baina gordetzen zen lekua hautsi eta janaria kentzea? Haien ahuntz-esne-poltsak dira haien janaria gordetzen den leku bakarra, beraz, inork ez du beste inorren abereak jezten jabearen baimenik gabe'. Eta dena kontatu digu [Qutaibah bin Sa'id] eta [Muhammad bin Rumh] [Laits bin Sa'd-etik]. -beste narrazio batean esaten da- Esan digu [Abu Bakr bin Abu Syaibah-ek] esan digula [Ali bin Mushir]. -beste narrazio batean esaten da- Esan digu [Ibn Numair]-ek biak esan dizkidala [Ubaidullah-etik]. -beste narrazio batean aipatzen da- Esan dit [Abu Ar Rabi'] eta [Abu Kamilek] biek esan dutela; esan digula [Hammad]. -beste narrazio batean aipatzen da- Esan dit [Zuhair bin Harbek] esan digula [Isma'il] -hau da, Ibn 'Ulayyah- dena [Ayyub-etik]. -beste narrazio batean aipatzen da- Esan digula [Ibn Abu 'Umarrek] esan digula [Sufyani] [Isma'il bin Umayyah-tik]. -beste narrazio batean honako hau adierazten da- Esan zigun [Muhammad bin Rafi'-k] [Abdurrazaq] [Ma'mar-etik] [Ayyub-etik] eta [Ibn Juraij-ek] [Musa-tik] esan zigun, denak [Nafi'-tik] [Ibn Umar-etik] Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-etik direla, Maliken Hadith-ean bezala, haien Hadith guztiek aipatzen dute bakarrik, 'bere janariaren zati bat eman behar dio', Laits bin Sa'd-en historian izan ezik, non esaten zen, 'janaria eman behar diozu', Maliken txostenaren arabera.
Imam Muslim : 3255
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْعَدَوِيِّ أَنَّهُ قَالَ سَمِعَتْ أُذُنَايَ وَأَبْصَرَتْ عَيْنَايَ حِينَ تَكَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيُكْرِمْ ضَيْفَهُ جَائِزَتَهُ قَالُوا وَمَا جَائِزَتُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ يَوْمُهُ وَلَيْلَتُهُ وَالضِّيَافَةُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ فَمَا كَانَ وَرَاءَ ذَلِكَ فَهُوَ صَدَقَةٌ عَلَيْهِ وَقَالَ مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَلْيَقُلْ خَيْرًا أَوْ لِيَصْمُتْ
[Qutaibah bin Sa'idek] [Sa'id bin Abu Sa'idek] [Abu Syuraih Al 'Adawik] esan digunez, esan du: «Nire bi belarriekin entzun eta nire bi begiekin ikusi dut, Allahren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam, esan zuenean: 'Alarengan eta Azken Egunean sinesten duenak gonbidatuak ohoratu eta entretenitu behar ditu?'. Galdetu zuten: «Zer esan nahi du entretenitzeak, Allahren Mezularia?». Hark erantzun zuen: «Hau da, egunez eta gauez, bisita hiru egunekoa da, eta hori baino gehiago gonbidatuarentzako limosna da». Eta esan zuen: «Alarengan eta Azken Egunean sinesten duenak, hitz onak esan edo isildu egin behar ditu».
Imam Muslim : 3256
حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ عَنْ أَبِي شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الضِّيَافَةُ ثَلَاثَةُ أَيَّامٍ وَجَائِزَتُهُ يَوْمٌ وَلَيْلَةٌ وَلَا يَحِلُّ لِرَجُلٍ مُسْلِمٍ أَنْ يُقِيمَ عِنْدَ أَخِيهِ حَتَّى يُؤْثِمَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَكَيْفَ يُؤْثِمُهُ قَالَ يُقِيمُ عِنْدَهُ وَلَا شَيْءَ لَهُ يَقْرِيهِ بِهِ و حَدَّثَنَاه مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ يَعْنِي الْحَنَفِيَّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْحَمِيدِ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا شُرَيْحٍ الْخُزَاعِيَّ يَقُولُا سَمِعَتْ أُذُنَايَ وَبَصُرَ عَيْنِي وَوَعَاهُ قَلْبِي حِينَ تَكَلَّمَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ بِمِثْلِ حَدِيثِ اللَّيْثِ وَذَكَرَ فِيهِ وَلَا يَحِلُّ لِأَحَدِكُمْ أَنْ يُقِيمَ عِنْدَ أَخِيهِ حَتَّى يُؤْثِمَهُ بِمِثْلِ مَا فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ
[Abu Kuraib Muhammad bin Al 'Ala] esan digu [Wakik] esan digu [Abdul Hamid bin Ja'far]-ek [Sa'id bin Abu Sa'id Al Maqburi]-k [Abu Syuraih Al Khuza'i-k] esan duela, 'Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Bisita hiru egunekoa izan zen, eta zerbitzua egunez edo gauez izan zen. Ez da halal musulman batentzat bere anaiaren etxean bizitzea, harik eta bere anaiak bekatu egin arte'. Lagunek galdetu zioten: 'Alaren Mezularia, nola egin zezakeen bekatu?'. Hark erantzun zuen: 'Bere anaiaren etxean geratu zen, bere anaiak entretenitzeko ezer ez zuen arte'. Eta esan digu [Muhammad bin Al Mutsannak] esan digu [Abu Bakr] - hots, Al Hanafik - esan digu [Abdul Hamid bin Ja'far] esan digu [Sa'id Al Maqbury] entzun zuela [Abu Syuraih Al Khuza'ik] esaten: 'Nik neuk entzun nuen nire bi belarriekin, bi begiekin eta bihotzarekin ikusi nuen Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek bere hitzak esan zituenean... gero Laitsen hadith-a bezala aipatu zuen, eta hadith honetan dio: 'Eta ez da zilegi zuetako inork bere anaiaren lekuan bizitzea, harik eta bere anaiak horregatik bekatu egin arte... Wakik kontatutako hadith-a bezala'.
Imam Muslim : 3257
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا لَيْثٌ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ أَبِي الْخَيْرِ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ أَنَّهُ قَالَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ تَبْعَثُنَا فَنَنْزِلُ بِقَوْمٍ فَلَا يَقْرُونَنَا فَمَا تَرَى فَقَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ نَزَلْتُمْ بِقَوْمٍ فَأَمَرُوا لَكُمْ بِمَا يَنْبَغِي لِلضَّيْفِ فَاقْبَلُوا فَإِنْ لَمْ يَفْعَلُوا فَخُذُوا مِنْهُمْ حَقَّ الضَّيْفِ الَّذِي يَنْبَغِي لَهُمْ
Esan digu [Qutaibah bin Sa'idek] esan digula [Laits]. -beste modu batean adierazten da- Esan digute [Muhammad bin Rumh-ek] [Yazid bin Abu Habibek] [Abu Al Khair]-ek ['Uqbah bin 'Amir]-ek] eman digula [Laits], esan zuela: 'Behin galdetu genuen, 'Alaren Mezularia, bidali gintuzun, eta gero jende baten etxean gelditu ginen gonbidatu gisa, baina ez ziguten behar bezala zerbitzatu, zer iruditzen zaizu?' Orduan, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zigun: 'Jende baten ondoan gelditzen bazarete, eta gonbidatu gisa zerbitzatzen bazaituzte, onartu haien zerbitzua. Zerbitzatzen ez badizute, kendu diezaiekezu dagozkien gonbidatu eskubideak'.
Imam Muslim : 3258
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا أَبُو الْأَشْهَبِ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ فِي سَفَرٍ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذْ جَاءَ رَجُلٌ عَلَى رَاحِلَةٍ لَهُ قَالَ فَجَعَلَ يَصْرِفُ بَصَرَهُ يَمِينًا وَشِمَالًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ كَانَ مَعَهُ فَضْلُ ظَهْرٍ فَلْيَعُدْ بِهِ عَلَى مَنْ لَا ظَهْرَ لَهُ وَمَنْ كَانَ لَهُ فَضْلٌ مِنْ زَادٍ فَلْيَعُدْ بِهِ عَلَى مَنْ لَا زَادَ لَهُ قَالَ فَذَكَرَ مِنْ أَصْنَافِ الْمَالِ مَا ذَكَرَ حَتَّى رَأَيْنَا أَنَّهُ لَا حَقَّ لِأَحَدٍ مِنَّا فِي فَضْلٍ
[Syaiban bin Farruh-ek] esan zigun [Abu Al Asyhab]-ek [Abu Nashrah-etik] [Sa'id Al Khudri-tik] esan zigun: "Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin bidaiatzen ari ginela, bat-batean gizon bat agertu zen bere ibilgailua gidatzen eskuinera eta ezkerrera begira, orduan Ala-ren Mezulariak sallallaahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: 'Bere ibilgailuan leku gehigarririk duenak, eman diezaio lekurik ez duenari, eta hornigai soberakinak dituenak eman diezaiola hornigairik ez duenari'. Abu Sa'idek esan zuen: "Ondoren, aberastasuna lortzeko eskubidea zuten taldeak aipatu zituen, ikusteko ez zegoela gehiago aberastasun gehiegi izateko eskubidea genuenik".
Imam Muslim : 3259
حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ يُوسُفَ الْأَزْدِيُّ حَدَّثَنَا النَّضْرُ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ الْيَمَامِيَّ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ وَهُوَ ابْنُ عَمَّارٍ حَدَّثَنَا إِيَاسُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ فَأَصَابَنَا جَهْدٌ حَتَّى هَمَمْنَا أَنْ نَنْحَرَ بَعْضَ ظَهْرِنَا فَأَمَرَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَمَعْنَا مَزَاوِدَنَا فَبَسَطْنَا لَهُ نِطَعًا فَاجْتَمَعَ زَادُ الْقَوْمِ عَلَى النِّطَعِ قَالَ فَتَطَاوَلْتُ لِأَحْزِرَهُ كَمْ هُوَ فَحَزَرْتُهُ كَرَبْضَةِ الْعَنْزِ وَنَحْنُ أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً قَالَ فَأَكَلْنَا حَتَّى شَبِعْنَا جَمِيعًا ثُمَّ حَشَوْنَا جُرُبَنَا فَقَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَهَلْ مِنْ وَضُوءٍ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ بِإِدَاوَةٍ لَهُ فِيهَا نُطْفَةٌ فَأَفْرَغَهَا فِي قَدَحٍ فَتَوَضَّأْنَا كُلُّنَا نُدَغْفِقُهُ دَغْفَقَةً أَرْبَعَ عَشْرَةَ مِائَةً قَالَ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ ثَمَانِيَةٌ فَقَالُوا هَلْ مِنْ طَهُورٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرِغَ الْوَضُوءُ
Niri [Ahmad bin Yusuf Al Azdik] kontatu dit guri [An Nadlr] - hau da, Ibn Muhammad Al Yamamik - kontatu dit [Ikrimah] - hau da, Ibn 'Ammar - kontatu dit [Iyas bin Salamah] [bere aitak] esan zuelarik: "Behin, Ala-ren Mezulariaren, sallallaahu 'alaihi wasallam-ekin, gerra batera joan ginen, eta zailtasunak izan genituen, gure gamelu batzuk sakrifikatzeko asmoa geneukan punturaino. Orduan, Ala-ren Mezulariak, sallallaahu 'alaihi wasallam-ek, gure hornigai guztiak biltzeko agindu zigun, beraz, esterilla bat zabaldu genuen gure hornigai guztiak bildu arte". Salamahek esan zuen: "Orduan, garai hartan armadako kideen kopurua zenbatzen saiatu nintzen, artzain bat bezala, eta ehun eta hamalau ginen". Salamahek jarraitu zuen: "Orduan, ase arte jan genuen, eta gero gure larruak bete genituen. Orduan, Ala-ren Profetak (bakea eta bedeinkapenak berarekin) esan zuen: "Ba al dago urik garbiketarako?" Gizon bat bere larruazalarekin etorri eta ontzi batean isuri zuen, ehun eta hamalau ginen guztiok harekin abluzioa egin ahal izateko". Salamah-ek jarraitu zuen: "Ondoren, zortzi pertsona etorri eta galdetu zuten: "Ba al dago abluziorako urik?". Profetak (bakea eta bedeinkapenak berarekin) erantzun zuen: "Abluziorako ura agortu da".
Imam Muslim : 3260
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ حَدَّثَنَا سُلَيْمُ بْنُ أَخْضَرَ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ قَالَ كَتَبْتُ إِلَى نَافِعٍ أَسْأَلُهُ عَنْ الدُّعَاءِ قَبْلَ الْقِتَالِ قَالَ فَكَتَبَ إِلَيَّ إِنَّمَا كَانَ ذَلِكَ فِي أَوَّلِ الْإِسْلَامِ قَدْ أَغَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَنِي الْمُصْطَلِقِ وَهُمْ غَارُّونَ وَأَنْعَامُهُمْ تُسْقَى عَلَى الْمَاءِ فَقَتَلَ مُقَاتِلَتَهُمْ وَسَبَى سَبْيَهُمْ وَأَصَابَ يَوْمَئِذٍ قَالَ يَحْيَى أَحْسِبُهُ قَالَ جُوَيْرِيَةَ أَوْ قَالَ الْبَتَّةَ ابْنَةَ الْحَارِثِ وَحَدَّثَنِي هَذَا الْحَدِيثَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَكَانَ فِي ذَاكَ الْجَيْشِ و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ ابْنِ عَوْنٍ بِهَذَا الْإِسْنَادِ مِثْلَهُ وَقَالَ جُوَيْرِيَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ وَلَمْ يَشُكَّ
[Yahya bin Yahya At Tamimik] esan digu [Sulaim bin Ahdlarrek] [Ibn 'Aunek] esan digula: 'Behin gutun bat bidali nion [Nafiri] eta gerra hasi aurretik gerra deklarazioari buruz galdetu nion'. Ibn 'Aunek jarraitu zuen: 'Orduan, Nafik erantzun zion nire gutunari, idatzi zuen: 'Hau Islamaren hasieran gertatu zen, sallallaahu 'alaihi wasallam profetak bat-batean Bani Musthaliq eraso zituenean, arduragabeak zirenean, hain zuzen ere, abereak ura edaten ari zirenean. Orduan gerra bat piztu zen, asko hil eta preso hartu zituzten arte, eta egun hartan Juwairiyah bint Hatits preso hartu zuten'. [Yahya]k esan zuen: 'Uste nuen 'Juwairiyah' edo 'Al Harithen alaba' esan zuela. Hadith hau [Abdullah bin Umarrek] helarazi zidan, garai hartan armadan soldadu gisa borrokatu zenetako bat zen'. Eta esan digu [Muhammad bin Al Mutsannak] esan digu [Ibn Abu Adik] [Ibn 'Aunek] honelako isnad batekin. Ibn 'Aunek esan zuen: "Hori Juwairiyah bint Al Harith da -zalantzarik gabe-".